PL64597B1 - - Google Patents

Description

1 KI. 45 1,9/04 64597 MKP A 01 n, 9/04 PZG w Pab., zam. 1993-71, nakl. 18o egz.64597 tualnie rozcienczony rozpuszczalnikiem w celu otrzymania okreslonej gestosci. » Sposobem wedlug wynalazku 100 czesci wago¬ wych surowej smoly gazowniczej neutralizuje sie w temperaturze 20—25°C 10 czesciami wagowymi wodorotlenku wapnia zmieszanego z 10 czesciami wagowymi wody. Otrzymany produkt neutralizacji ewentualnie rozciencza sie rozpuszczalnikiem w ilosci 1,6—5,0% objetosciowych rozpuszczalnika w stosunku do produktu neutralizacji.Stosowana surowa smola gazownicza ma naste¬ pujaca charakterystyke: od 3 do 5% wagowych . wody, 50—60% wagowych paku, 6—15% wagowych skladników kwasnych oraz lepkosc w granicach 10—20°E w temperaturze 50°C, ciezar wlasciwy 1,15—1,17 g/cm3 w temperaturze 20°C.Do neutralizacji skladników kwasnych, zawar¬ tych w surowej smole, stosuje sie wodorotlenek wapnia w ilosci znacznie wiekszej niz wynika to z obliczen stechiometrycznych dla krezolu, który przyjeto jako zwiazek typowy, gdyz jest produk¬ tem posrednim miedzy fenolem i ksylenolami. Za¬ stosowanie wiekszej ilosci wodorotlenku wplywa niekorzystnie na wlasciwosci fizykochemiczne smoly gazowniczej. Tworza sie wówczas polimery, wydziela sie woda i preparat staje sie nieprzydatny do smarowania igiel czy kory drzewek.Przyklad I. Preparat do stosowania w tem¬ peraturze otoczenia 20—25°C.Na 100 czesci wagowych surowej smoly gazow¬ niczej zawierajacej: 3—5% wagowych wody, 50— 60% wagowych paku, 6—15% wagowych skladni¬ ków kwasnych oraz lepkosci w granicach 10— 20°E w temperaturze 50°C, ciezarze wlasciwym 1,15—1,17 g/cm3 w temperaturze 20°C, dziala sie 10 czesciami wagowymi wodorotlenku wapnia zmieszanego z 10 czesciami wagowymi wody. Za¬ wiesine wodorotlenku wapnia w roztworze wodnym wlewa sie stopniowo do smoly przy ciaglym, do¬ kladnym mieszaniu calosci. Proces neutralizacji surowej smoly gazowniczej przeprowadza sie w temperaturze 20—25°C. Po uplywie 24 godzin otrzymany preparat jest gotowy do traktowania drzewek w warunkach terenowych przy tempera¬ turze otoczenia 20—25°C.Warunkiem dobrej przydatnosci tak zneutralizo¬ wanej smoly gazowniczej do smarowania igiel i ko¬ ry drzewek jest jej okreslona gestosc w róznych temperaturach otoczenia. W temperaturach okolo 20°C produkt neutralizacji smoly gazowniczej na¬ daje sie do bezposredniego stosowania, natomiast w temperaturze otoczenia 5—15°C nalezy go roz¬ cienczyc rozpuszczalnikiem organicznym do uzys¬ kania ciezaru wlasciwego zblizonego do ciezaru wlasciwego preparatu w 20°C bez dodatku roz¬ puszczalnika.Do tego celu nadaja sie rozpuszczalniki weglo¬ wodorowe szeregu benzenu, takie jak benzen, to¬ luen i ksylen. Szczególnie korzystny jest toluen.Ilosc dodanego rozpuszczalnika zalezy od jego ro¬ dzaju, temperatury otoczenia itp. Stosowanie nad¬ miaru rozpuszczalnika moze miec ujemny wplyw na tkanki roslin.Skladniki kwasne zawarte w surowej smole, do 15 20 30 35 40 45 55 60 65 których naleza glównie fenol i jego homologi, de¬ cyduja o wlasciwosciach fitotoksycznych smoly.Natomiast zawartosc wody, paku, lepkosc i gestosc o takich wlasciwosciach preparatu jak trwalosc oraz skutecznosc jego dzialania.Sklad chemiczny i wlasciwosci fizykochemiczne srodka otrzymanego sposobem wedlug wynalazku powoduja, ze preparat ten posiada dobra smarow- nosc, oraz przyczepnosc, dzieki czemu moze byc nanoszony przez smarowanie na igly drzewek so¬ snowych, zwlaszcza w górnej czesci pedu glównego.Bardzo dobra trwalosc preparatu na chronionych roslinach, która na sadzonkach wynosi ponad 8 miesiecy a na starszych drzewkach 2—3 lata, nie wymaga czestego stosowania zabiegów przy uzyciu srodków chemicznych; w uprawach wystarcza trak¬ towanie preparatem igiel pedów wierzcholkowych sadzonek, jeden raz w roku. Z tego wzgledu jak równiez dlatego, ze preparat ochronny jest otrzy¬ mywany z takiego produktu ubocznego, jakim jest smola gazownicza, jest on wielokrotnie tanszy od stosowanych dotychczas srodków, tym bardziej, ze zuzycie jego jest wielokrotnie mniejsze. Jest on równiez latwy do wytworzenia przez uzytkowni¬ ków we wlasnym zakresie.Preparat otrzymany sposobem wedlug wynalazku nie wywiera ujemnego wplywu na przyrosty trak¬ towanych sadzonek oraz nie wywoluje uchwytnych zmian anatomicznych w smarowanych nim iglach sosny. Wstepne wyniki badan nad jego wplywem na stan zdrowotny i kondycje wzrostowa sadzonek wskazuja, ze srodek ten nie oddzialywuje ujemnie na traktowane drzewka. Uzyskane wyniki pozwa¬ laja przypuszczac, ze preparat otrzymany sposobem wedlug wynalazku wplywa niekorzystnie na roz¬ wój niektórych szkodliwych owadów w uprawach sosnowych.Przyklad II. Preparat do stosowania w tem¬ peraturze otoczenia 15°C. 500 ml smoly gazowniczej zobojetnionej sposobem podanym w przykladzie I i posiadajacej ciezar wlasciwy 1,21 g/cm3 w temperaturze 20°C oziebia sie do 15°C. W czasie oziebiania preparat smolowy gestnieje. Po oziebieniu dodaje sie porcjami po 0,5 ml toluenu technicznego o ciezarze wlasciwym 0,80 i po dokladnym zmieszaniu mierzy sie ciezar wlasciwy rozcienczanej próbki. Proces rozciencza¬ nia prowadzi sie do momentu uzyskania ciezaru wlasciwego 1,21 g/cm3; dodaje sie ogólem 1,6% objetosciowych toluenu. W czasie calego procesu rozcienczania nalezy utrzymywac stala temperature 15°C.Przyklad III. Preparat do stosowania w tem¬ peraturze otoczenia 10°C i 5°C.Produkt zobojetniania smoly gazowniczej otrzy¬ many tak, jak to pdano w przykladzie I rozcien¬ cza sie w temperaturach 10°C i 5°C sposobem po¬ danym w przykladzie II, do uzyskania ciezaru wlasciwego 1,21 g/cm3, przy czym do preparatu zobojetnianego w temperaturze 10°C dodaje sie 3,1% objetosciowych toluenu, zas do preparatu rozcienczanego w 5°C dodaje sie 5,0% objetoscio¬ wych toluenu.Skutecznosc otrzymanego preparatu oceniano5 w badaniach terenowych na podstawie obliczania rozmiaru szkód na powierzchniach traktowanych i kontrolnych; najwyzszy odsetek zgryzionych pe¬ dów traktowanych wynosil 2,49, podczas gdy kon¬ trolnych wynosil36,89. 5 Fitotoksycznosc otrzymanego preparatu badano zarówno na roslinach testowych jak i bezposrednio na chronionych drzewkach. Badano jego wplyw na anatomie traktowanych igiel oraz na wysokosc przyrostu 2-, 3- i 4-letnich sadzonek sosnowych; na io 33 analizy statystyczne materialu (okolo 33 000 po¬ miarów sadzonek) w 22 wypadkach nie stwierdzo¬ no istotnych róznic w wysokosci sredniego rocz¬ nego biezacego przyrostu sadzonek traktowanych i kontrolnych, w 10 wypadkach róznice istotne na 15 korzysc sadzonek traktowanych i w jednym wy¬ padku — róznice istotna na korzysc sadzonek kontrolnych. Uzyskane wyniki wskazuja, ze otrzy¬ many preparat nie jest fitotoksyczny dla trakto¬ wanych drzewek sosnowych. 6 PL PL

Claims (2)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób wytwarzania srodka do ochrony drze¬ wek sosnowych zwlaszcza sadzonek przed jelenio¬ watymi przez neutralizacje alkaliami smoly gazow¬ niczej, znamienny tym, ze 100 czesci wagowych surowej smoly gazowniczej o lepkosci 10—20°E w 50°C oraz ciezarze wlasciwym 1,15—1,17 g/cm3 w temperaturze 20°C zawierajacej 50—60% wago¬ wych paku, 3—5% wagowych wody, 6—15% wa¬ gowych substancji kwasnych neutralizuje sie sie w temperaturze 20—25°C 10 czesciami wago¬ wymi wodorotlenku wapnia zmieszanego z 10 czes¬ ciami wagowymi wody a otrzymany produkt neu¬ tralizacji ewentualnie rozciencza sie rozpuszczalni¬ kiem, korzystnie toluenem.

2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze do ewentualnego rozcienczania stosuje sie 1,6— 5,0% objetosciowych rozpuszczalnika, w stosunku do produktu neutralizacji. PL PL