PL61826B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Opublikowano: 17.VIII.1967 !(P 122 228) 30.111.1971 61826 KI. 48 a, 5/30 MKP C 23 b, 5/30 UKD 669.2A8: :B21.957il Wspóltwórcy wynalazku: Jan Socha. Jerzy Weber, Tadeusz Zak Wlasciciel patentu: Instytut Mechaniki Precyzyjnej, Warszawa (Polska) Kapiel do galwanicznego osadzania blyszczacych powlok ze stopu wolframowo-kobaltowego Przedmiotem wynalazku jest kapiel do galwa¬ nicznego osadzania powlok stopowych wolframo- wo-kobaltowych, oparta na zwiazkach chelatuja- cych te metale, pracujaca w szerokim zakresie pH od kwasnego do alkalicznego.Znane sa kapiele do galwanicznego osadzania powlok stopowych wolframowo-kobaltowych opar¬ te na zwiazkach zespolonych slabych kwasów or¬ ganicznych, np. kwasu cytrynowego, szczawiowego i winowego, pracujace w zakresie pH od 7 do oko¬ lo 9.Znane sa równiez z japonskich opisów paten¬ towych nr 6064/1958 i 5261/1969 kapiele do osa¬ dzania powlok stopowych zawierajacych metale z grupy zelaza, jak kobalt, zelazo i nikiel oraz po¬ wyzej 40% wolframu. Kapiele te zawieraja jony cy- trynianowe i hydrazyne.Z obu tych rodzajów kapieli nie mozna otrzy¬ mywac powlok blyszczacych, a jedynie matowe, przy czym powloki osadzane z kapieli znanych z opisów japonskich wymagaja dla uzyskania wy¬ maganej szczelnosci grubosci rzedu 50 mikrome¬ trów, a samo prowadzenie kapieli zawierajacej hy¬ drazyne nastrecza wiele klopotów.Celem wynalazku jest usuniecie wymienionych niedogodnosci i umozliwienie otrzymywania powlok blyszczacych, szczelnych juz przy malych grubos¬ ciach, ze stopu wolframowo-kobaltowego, w którym stosunek zawartosci wolframu do kobaltu moze byc dowolnie ustalany.Przeprowadzone badania wykazaly, ze otrzymuje sie takie powloki, gdy poza jonami wolframu i ko¬ baltu wprowadzi sie równoczesnie do kapieli zwiaz¬ ki chelatujace osadzane galwanicznie jony, substan- 5 cje stabilizujaca kapiel, oraz zwiazek buforujacy.Okazalo sie równiez, ze zawartosc wolframu w powloce mozna regulowac tak stezeniem skladni¬ ków podstawowych jak i stezeniem zwiazku che- latujacego, który zmniejsza w glównej mierze ste- 10 zenie jonu kobaltawego w kapieli.Kapiel wedlug wynalazku z której osadzaja sie blyszczace powloki ze stopu wolframowo-kobalto¬ wego zawiera: 5—200 g/l jonu wolframu wprowa¬ dzanego w postaci wdlfraimianu sodowego, 10— 15 150 g/l jonu kobaltu wprowadzanego w postaci uwodnionego siarczanu kobaltawego, 100—200 g/l substancji chelatujacej w postaci np. laktonów hy- droksykwasów organicznych zawierajacych co naj¬ mniej 3 grupy wodorotlenowe lub/i aminokwasów 20 organicznych zawierajacych co najmniej 2 grupy aminowe, 0,5—1,0 g/l fenolu lub jego pochodnych jako substancji stabilizujacej oraz 30—60 g/l mle¬ czanu lub winianu dowolnego metalu jako substan¬ cji buforujacej. 25 Z kapieli tej o pH w granicach 3,3—8,5, pracu¬ jacej przy gestosci pradu 0,5— 3,0 A/dm2, w tem¬ peraturze 20—60°C . otrzymuje sie przy anodach nierozpuszczalnych, stopowe blyszczace powloki wolframowo-kobaltowe o budowie drobnokrysta- 30 licznej, o wysokiej szczelnosci, posiadajace twardosc 618263 do 950 HV, przy czym zawartosc wolframu w powloce moze byc regulowana w bardzo szerokich granicach rzedu od 5 do 50%.Przyklad I. Przygotowano kapiel o skladzie: 20 g/l Na2W04, 10 g/1 C0SO4, 120 g/1 soli sodowej 5 kwasu glukonowego, 1,0 g/l tymolu i 30 g/l winia¬ nu sodowego i podgrzano do temperatury 30°C, utrzymujac pH 4,2. Prowadzac proces pokrywania elementów przy gestosci pradu 1,0 A/dm2 otrzyma¬ no po uplywie 30 minut szczelna blyszczaca powlo- 10 ke stopowa o grubosci 4 mikrometrów. Ustalony analitycznie sklad powloki wykazal zawartosc 25% wagowych wolframu, reszta kobalt.Przyklad II. Przygotowano kapiel o skladzie 10 g/l Na2W04, 20 g/l C0SO4, 100 g/1 glukonianu 15 sodowego i 50 g/l soli kwasu etylenodwuaminoczte- rooctowego, 1,0 g/l fenolu i 35 g/l mleczanu sodo¬ wego oraz podgrzano do temperatury 35°C, utrzy¬ mujac pH 4,5. Prowadzac proces osadzania powloki przy gestosci 1,5 A/dm2 otrzymano po uplywie 30 20 4 minut szczelna, blyszczaca powloke stopowa o gru¬ bosci 6 imikroimetrów. Ustalony analitycznie sklad powloki wykazal zawartosc 14% wagowych wolframu. PL PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Kapiel do galwanicznego osadzania blyszczacych powlok ze stopu wolframowo-kobaltowego, zawie¬ rajaca wolframian sodu i uwodniony siarczan ko¬ baltu, znamienna tym, ze sklada sie z 5—200 g/l jonu wolframu dodawanego w postaci wolframianu sodu, 10—150 g/l jonu kobaltu dodawanego w po¬ staci uwodnionego siarczanu kobaltowego, 100— 200 g/l substancji chelatujacych w postaci lakto- nów hydroksykwasów organicznych, zawierajacych co najmniej 3 grupy wodorotlenowe i/lub w posta¬ ci aminokwasów organicznych, zawierajacych co najmniej 2 grupy aminowe, 0,5—1,0 g/l substancji stabilizujacej w postaci fenoli lub ich pochodnych, 30—60 g/l zwiazku buforujacego w postaci winia¬ nów lub mleczanów dowolnego metalu. Lubelskie Zaklady Graficzne. Zam. 2354. 12.IX,70. 280 PL PL