PL61780B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: — 61780 KI. 45 1, 9/02 Zgloszono: 10.VII.1967 (P 121 624) Pierwszenstwo: Opublikowano: 10.11.1971 MKP A 01 n, 9/02 UKD 632.951.2 :547 Twórca wynalazku: Keizo Hamuro, Wlasciciel patentu: Sumitomo Chemical Company, Ltd., Osaka (Japonia) Srodek owadobójczy Przedmiotem wynalazku jest srodek owadobój¬ czy, który jako skladnik czynny zawiera miesza¬ nine dl-cis, trans-chryzantemianu 5-benzylo-3-fu- rylometylu o wzorze 1 i dl-cis, transchryzantemia- jiu 3,4,5,6-czterowodoroftalimidometylu o wzorze 2.Istnieje duze zapotrzebowanie na srodki owado¬ bójcze dla potrzeb gospodarstwa domowego i rol¬ nictwa, majace silne wlasciwosci oszalamiania owadów przy równoczesnej nieszkodliwosci dla ssaków. Wiadomo, ze estry kwasu chryzantemo¬ wego uzyte wraz z organicznymi zwiazkami chloru maja silniejsze wlasciwosci owadobójcze niz uzyte bez tych zwiazków. Jednakze tak zestawione srod¬ ki maja te wade, ze organiczne zwiazki chloru sa bardziej szkodliwe dla ssaków niz estry kwasu chryzantemowego.' Zwiazek o wzorze 2 jest srodkiem owadobój¬ czym o silnym dzialaniu na owady, takie jak mu¬ chy domowe, komary, karaluchy itp. Wlasciwosci oszalamiajace tego zwiazku stawiaja go w rzedzie najskuteczniejszych estrów kwasu chryzantemowe¬ go, zarówno naturalnych jak i syntetycznych. Jed¬ nakze smiertelnosc owadów przy uzyciu tego zwiaz¬ ku nie zawsze jest duza, o ile zwiazek ten jest stosowany sam. Z drugiej strony, zwiazek o wzorze 1 równiez dziala silnie zabójczo na wyzej wymienio¬ ne owady, a równoczesnie jego toksycznosc w stosun¬ ku do zwierzat cieplokrwistych jest bardzo mala.Równoczesnie jednak zdolnosc tego zwiazku do oszalamiania owadów jest bardzo niewielka. 10 15 20 25 30 Stwierdzono, ze przy jednoczesnym stosowaniu obu zwiazków o wzorach 1 i 2 wady ich kompen¬ suja sie i nastepuje synergiczne zwiekszenie za¬ równo dzialania oszalamiajacego, jak i zabójczego dla owadów.Srodek owadobójczy wedlug wynalazku dziala jako trucizna kontaktowa, ukladu oddechowego i przewodu pokarmowego. Odznacza sie on szyb¬ kim dzialaniem oszalamiajacym., owady i szyb¬ kim dzialaniem zabijajacym je, a równoczesnie jest w niewielkim tylko stopniu szkodliwy dla zwierzat cieplokrwistych. Synergiczne dzialanie przejawia sie przy róznych stosunkach zawartosci obu zwiazków w mieszaninie, ale szczególnie ko¬ rzystny jest srodek, w którym zwiazek o wzorze 1 jest zmieszany ze zwiazkiem o wzorze 2 w sto¬ sunku wagowym 0,5 : 9,5 do 9,5 : 0,5.Stosujac srodek wedlug wynalazku mozna znacz¬ nie zmniejszyc ilosc czynnego skladnika niezbedna do calkowitego zabicia owadów, przy równoczes¬ nie nieoczekiwanie szybkim efekcie oszalamiaja¬ cym owady.Nizej podane przyklady wyjasniaja synergizm pomiedzy oboma zwiazkami o wzorach 1 i 2.Przyklad I. Przy uzyciu GdwonioneJ nafty sporzadza sie oleisty preparat do rozpylania, za¬ wierajacy tylko zwiazek o wzorze 1 w ilosci 0,01°/o, preparaty zawierajace tylko zwiazek o wzorze 2 w ilosci 0,03%, 0,05%, 0,07% i 0,09% oraz prepa¬ raty zawierajace 0,1% skladników czynnych w po- €1780 i3 staci mieszaniny zwiazków o wzorach 1 A 2 w sto¬ sunku 1:9, 3:7, 5:5 oraz 7:3. 0,7 ml próbki kazdego preparatu rozpyla sie pod cisnieniem 1,7 atm. za pomoca^ rozpylacza w pudelku szkla¬ nym o wymiaraehr-TDK70X70 cm. Efekt oszala- 5 miania doroslych egzemplarzy much domowych, mierzony jako czas potrzebny do oszolomienia w 50%, oznaczony jako KT50, podano w tablicy 1.Wyniki te jasno wykazuja synergizm zachodzacy pomiedzy oboma tymi zwiazkami odnosnie pred- 10 kosci oszalamiania. Wszystkie wartosci w tablicy 1 sa wartosciami srednimi z 5 prób.Tablica 1 Preparat olejowy za¬ wierajacy zwiazek 0 wzorze 1 Steze¬ nie % 0,01 0,03 0,05 0,07 0,1 KT50 sek. 600 600 453 352 310 Preparat olejowy zawiera¬ jacy zwiazek 0 wzorze 2 Steze¬ nie % 0,1 0,09 0.07 0,05 0,03 KT5 0 sek. 78 83 96 107 172 Preparat olejowy mieszany, zawie¬ rajacy zwiazek 0 wzorze 1 i zwiazek 0 wzorze 2 Stosunek nr 1: nr 2 1:9 3: 7 5:5 7:3 Steze¬ nie % 0,1 0,1 0,1 0,1 KT50 sek. 67 83 91 130 Przyklad II. Sporzadza sie preparat olejo¬ wy, zawierajacy tylko zwiazek o wzorze 1, tylko zwiazek o wzorze 2 oraz mieszaniny obu tych zwiazków w stosunku 1:9, 3:7, 5:5 oraz 7:3 w celu zmieszania ich wzglednych wartosci L.C50, 35 to jest stezenia wywolujacego smiertelnosc w 50%.Pomiar przeprowadza sie metoda Campers Turn Table Method [Soap and Sanitary Chemicals, tom 14, nr 6, 119(1938)1, zas teoretyczne wartosci L.C50 dla preparatów, w których uzyto zwiazki o wzo- ^ rze 1 i 2 w ilosciach dowolnych, aby uzyskac sku¬ tek, oznacza sie metoda Yun-Pei Sun i in. [J.E.E. 53, str. 887—891, (1960)J. Wyniki podane w tablicy 2 wykazuja, ze przy zmieszaniu zwiazków o wzo¬ rach 1 i 2 w jakimkolwiek stosunku, aktualna 45 wartosc zmierzona jest korzystniejsza od wartosci obliczonej teoretycznie, co oznacza, ze zgodnie z wynalazkiem uzyskuje sie znaczne ulepszenie w zakresie stezenia smiertelnego omawianych zwiaz- Tablica2 w ków.Preparat mieszany, zawierajacy zwiazki 0 wzorze 1 i 2 zmie¬ szane w stosunku nr 1: nr 2 0:10 1:9 3:7 5:5 7: 3 10:0 LC50 (mg/!00ml) -Aktualna wartosc zmierzona 120,0 29,0 10,5 7,7 5,9 6,0 Teore¬ tyczna wartosc obliczona 120,0 41,4 17,9 11,4 8,4 6,0 4 Przyklad III. Przygotowuje sie 0,4% prepa¬ raty aerozolowe oparte na oleju oraz na wodzie, zawierajace sam zwiazek o wzorze 2 oraz mie¬ szanine obu tych zwiazków w stosunku 1 : 1. Prób¬ ki tych preparatów rozpyla sie w komorach Peet Gradys w ilosci 650 ±50 mg i oznacza efekt osza¬ lamiania w odniesieniu do doroslej muchy do¬ mowej. Wyniki podane w tablicy 3 wykazuja za¬ chodzacy synergizm.Tablica 3 Aerozol Olejowy ze zwiazkiem 1 Olejowy ze zwiazkiem 2 Olejowy ze zwiazkami 1 i 2 Wodny ze zwiazkiem 1 Wodny ze zwiazkiem 2 Wodny ze zwiazkami 1 i 2 Ilosc rozpylona w komorze mg/l,8x xl,8x 1,8 m 700 670 680 650 625 625 Efekt oszolo¬ mienia w % po uplywie 5. minut 8,6 9,8 15,8 6,7 10,5 19,9 10 minut 27,0 32,9 68,9 40,7 50,3 75,0 |15. mfSut 72,2 60,7 93,5 82,0 73,9 96,0 4 | nosc owa- 1i w wyniku enia 1 Smiertel dów w i oszolomi 72,2 10,3 93,5 82,0 8,4 96,0 Przyklad IV. Sporzadza sie 10% emulsje za¬ wierajace jako skladnik czynny tylko zwiazek o wzorze 1, tylko zwiazek o wzorze 2 oraz miesza¬ nine zwiazków o wzorach 1 i 2 w stosunku 1 : 9r 3:7, 5:5 oraz 7 : 3. Emulsje te rozciencza sie woda w celu sporzadzenia próbek o róznych stezeniach.Po 200 ml kazdej z tych próbek umieszcza sie w zlewkach o pojemnosci 300 ml i wklada dorosle larwy komara domowego obserwujac wlasciwosci owadobójcze próbki. Wartosci LC50 podano w tab¬ licy 4. Teoretyczne wartosci L.C50 kombinacji zwiazków o wzorach 1 i 2 podane w tej tablicy oznaczono w sposób opisany w przykladzie II.Z tablicy tej wynika, ze mieszanina zwiazków o wzorach 1 i 2 w jakimkolwiek stosunku dziala skuteczniej niz to wynika z wyliczenia.Tablica 4 Mieszane emulsje zawierajace zwiazki 0 wzorach 1 i 2 zmieszane w stosunku nr 1 : nr 2 0:10 1:9 3: 7 5:5 7: 3 10:0 LC50 czesci na milion Aktualna wartosc zmie¬ rzona 0,105 0,055 0,029 0,020 0,011 0,012 Wartosc teore¬ tyczna 0,105 0,068 0,036 0,025 0,017 0,01261780 5 Srodek owadobójczy wedlug wynalazku stosuje sie w sposób znany, na przyklad traktujac chro¬ nione przedmioty tym srodkiem w postaci roz¬ pylonego oleju, pylu, emulsji, aerozolu, granulek, zwilzalnego proszku, z dodatkiem substancji stano¬ wiacej przynete dla owadów i ewentualnie znanych srodków owadobójczych typu estrów kwasu chry¬ zantemowego. Srodek wedlug wynalazku wytwarza sie latwo przy uzyciu znanych metod, stosowanych do wytwarzania srodków owadobójczych. Szcze¬ gólnie korzystnie jest stosowac srodek wedlug wy¬ nalazku w postaci aerozoli. Srodek ten moze byc skutecznie stosowany zarówno jako srodek oszala¬ miajacy i jako srodek zabójczy dla owadów w gospodarstwie domowym i w rolnictwie. Srodek ten jest skuteczny przy zwalczaniu owadów we wszystkich stadiach ich rozwoju, jak jaja, larwy i osobniki dorosle, na przyklad do zwalczania much domowych, karaluchów itp.Nizej podane przyklady wyjasniaja blizej spo¬ sób wytwarzania srodka wedlug wynalazku.W przykladach tych czesci oznaczaja czesci wa¬ gowe.P r z y k l a d V. 1 czesc zwiazku o wzorze 1 miesza sie starannie z 9 czesciami zwiazku o wzo¬ rze 2. 0,2 g otrzymanej mieszaniny rozpuszcza sie w 99,8 g odwónionej j nafty, uzyskujac olej do rozpylania.Przyklad VI. 5 czesci zwiazku o wzorze 1 miesza sie starannie z 5 czesciami zwiazku o wzo¬ rze 2. 0,4 g otrzymanej mieszaniny miesza sie z 7,1 g ksylenu i 7,5 g odwónionej i nafty i umiesz¬ cza w pojemniku aerozolowym. Po nalozeniu za¬ woru zamykajacego wprowadza sie do pojemnika pod cisnieniem 85 g czynnika rozpylajacego, na przyklad freonu, chlorku winylu, skroplonego gazu ziemnego itp.Przyklad VII. 3 czesci zwiazku o wzorze 1 i 7 czesci zwiazku o wzorze 2 miesza sie starannie. 0,4 g otrzymanej homogenicznej mieszaniny mie- Ta 6 sza sie z 13,6 g odwónionej nafty i 1,0 monoolei- nianu gliceryny jako emulgatorem, a nastepnie emulguje sie dodajac 50 g czystej wody. Emulsje umieszcza sie w pojemniku aerozolowym wraz z 35 g mieszaniny 3:1 odwonionego butanu i od- wonionego . propanu, uzyskujac aerozol oparty na wodzie.Przyklad VIII. 7 czesci zwiazku o wzorze 1 miesza ,sie dokladnie z 3 czesciami zwiazku o wzorze 2. 20 g otrzymanej mieszaniny miesza^sie z 25 g preparatu Sorpol 2020 bedacego kopolime¬ rem pplioksyetylenu z fenylofenolem, wytwarza¬ nego przez firme Toho Kagakusha i 55 g ksylenu.Otrzymuje sie homogeniczny koncentrat dajacy sie emulgowac.Przyklad IX. 5 czesci zwiazku o wzorze 1 miesza sie dokladnie z 5 czesciami zwiazku o wzo¬ rze 2. 50 g otrzymanej mieszaniny miesza sie z 1,5 g estru kwasu siarkowego i wyzszego alkoholu i 3,5 g ligniny. Do otrzymanej mieszaniny dodaje sie 45 g ziemi okrzemkowej i starannie miesza, uzyskujac zwilzamy proszek.Przyklad X. 2 czesci zwiazku o wzorze 1 miesza sie dokladnie z 8 czesciami zwiazku o wzorze 2 i Ig otrzymanej homogenicznej miesza¬ niny rozpuszcza sie w 30 ml acetonu, dodaje 99 g ziemi okrzemkowej przesianej przez sito nr 300 i miesza ugniatajac. Po odparowaniu acetonu otrzy¬ muje sie preparat w postaci proszku.W nizej podanych przykladach omówiono próby dzialania srodka wedlug wynalazku.Przyklad XI. Do komory szklanej o wy¬ miarach 70X70X70 cm wpuszcza sie swobodnie okolo 20 much domowych, a nastepnie w komorze rozpyla sie równomiernie 0,7 ml srodka o skladzie podanym w przykladzie V, stosujac cisnienie roz¬ pylania 1,7 atm, po czym obserwuje sie efekt oszalamiajacy w miare uplywu czasu. Po uplywie 10 minut zbiera sie oszolomione muchy, przenosi blica 5 10 15 20 25 30 35 40 Srodek owado¬ bójczy Preparat olejowy wedlug przykladu V Preparat olejowy zawieraja¬ cy 0,2% piretryn 38" 48,8 25,2 53" 71,8 57,7 Efekt oszalamiajacy 1'15" 88,7 73,1 1'45" 96,9 88,6 ' W % W 2'30" 100 93,7 miare uplywu czasu 3'30" 100 97,9 5' * 100 100 7' 100 100 10' 100 \ 58,6 -o ca Smiertelnos w wyniku oszolomieni w % 100 58,6 je do czystej klatki i nastepnego dnia okresla liczbe much zywych i martwych. Wyniki sa po¬ dane w tablicy 5.Przyklad XII. Plastikowa szalke Petri'ego o wewnetrznej srednicy 14 cm i wysokosci 7 cm pokrywa sie na dnie druciana siatka, na której 45 umieszcza sie 10 doroslych egzemplarzy brazowe¬ go karalucha i przykrywa szalke druciana siatka.Nastepnie szalke laczy sie ze szklanym cylindrem aparatu do wytwarzania mgly systemem Nagasawa (Bochu Kagahu, tom 18, str. 183—192, 1953) i roz¬ pyla bezposrednio na karaluchy preparaty aerozo-61780 lowe, wytworzone wedlug przykladów VI i VII.Obserwuje sie efekt oszalamiania i po uplywie 20 minut przenosi karaluchy do czystej klatki, 8 gdzie zywi sie je i po 3 dniach ustala liczbe zy¬ wych i martwych. Wyniki prób podano w tabli¬ cy 6.Tablica 6 Srodek owadobójczy Aerozol wedlug przy¬ kladu VI Aeorozol wedlug przy¬ kladu VII Preparat OTA Srednia dawka mg 450 i 500 475 Efekt oszolomienia w °/o w czasie 2'30" 40,0 25,0 25,0 5' 60,0 50,0' 35,0 7' 75,0 65,0 55,0 10* 95,0 80,0 60,0 15' 100,0 95,0 65,0 2tf 100 100 90,0 Smiertel¬ nosc w •/• 100 100 80,0 Podany w tablicy 6 preparat OTA oznacza urze¬ dowy preparat aerozolowy do badan, opracowany przez Zwiazek Wytwórców Specjalistycznych Arty¬ kulów Chemicznych w Stanach Zjednoczonych Ameryki (Chemical Specialties Manufacturers Association of America).\ Przyklad XIII. Przygotowuje sie emulsje przez rozcienczanie woda do 200-krotnej objetosci srodka otrzymanego wedlug przykladu VIII oraz do 500-krotnej objetosci srodka otrzymanego we- 10 15 dlug przykladu IX. Otrzymane emulsje wkrapla sie za pomoca pipety na sklejke o wymiarach 15 cm X 15 cm tak, aby uzyskac równomierna warstwe 5 ml/m2. Po wysuszeniu emulsji w po¬ wietrzu na powierzchni tej umieszcza sie 20 do¬ roslych much domowych, przykrywajac je siatka z drutu o srednicy 9 cm i wysokosci 1 cm, po czym obserwuje sie efekt oszalamiania, a po uply¬ wie 30 minut przenosi sie muchy do czystej klatki, zywi je i nastepnego dnia ustala liczbe much zy¬ wych i martwych. Wyniki podano w tablicy 7.Srodek owadobójczy 200-krotnie rozcienczony koncentrat wedlug przykladu VIII 500-krótnie rozcienczony koncentrat wedlug przykladu IX 0,1%-owa emulsja pire- tryn 2'30,; 5,0 10,0 0 Tablica 7 Efekt oszolomienia w °/o w 5' 36,9 72,5 1^7 i' 88,0 100 31,7 10' 97,5 100 75,0 15' 100 100 85,0 czasie 20' 100 100 91,7 30' 100 100 98,3 Smier¬ telnosc w °/o 100 100 18,3 Przyklad XIV. Wewnetrzna scianke szalki Petri'ego o wewnetrznej srednicy 14 cm i wyso¬ kosci 7 cm pokrywa sie maslem, pozostawiajac wolny pas nad dnem o wysokosci okolo 1 cm.Na dnie szalki rozpyla sie równomiernie preparat w proszku otrzymany w przykladzie X i umieszcza na nim 10 doroslych prusaków, obserwujac efekt oszolomienia. Po uplywie 10' minut owady prze¬ nosi sie do innego naczynia i w 3 dni pózniej Tablica 8 Srodek owadobójczy Srodek wedlug przykladu X Efekt oszolomienia w °/o w czasie 1'15" 85,0 2'30" 100 5' 100 10' 100 Smier¬ telnosc % 100 20 25 30 ustala ilosc zywych i martwych. Wyniki sa po¬ dane w tablicy 8. PL PL

Claims (3)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Srodek owadobójczy, znamienny tym, ze jako skladnik czynny zawiera mieszanine dl-cis, trans- -chryzantemianu-5-benzylo-3-furylometylu oraz dl- -cis, trans-chryzantemianu-3,4,5,6-czterowodorofta- limidometylu.

2. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zawiera dodatek skladnika stanowiacego przynete.

3. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zawiera mieszanine dl-cis, trans-chryzantemianu- -5-benzylo-3-furylometylu oraz dl-cis, trans-chry- zantemianu-3,4,5,6-czterowodoroftalimidometylu w stosunku wagowym tych skladników 0,5:9,5 do 9,5: 0 5. Dokonano, ±. poprawaKI. 45 1, 9/02 61780 MKP A 01 n, 9/02 CH3\ ^C=CH-CH-CH-C00-CH2- ch/ X CH3 CH3 wzór i Q-*o CH- CH 3 ,C=CH-CH— CH-C00-CHo-N / 2 \ /A CHj CH3 WZtiR 2 PL PL