Opublikowano: 15.IV.1970 59419 KI. 28 a, 6 MKP C 14 c J/| % CZYTELNIA 'UHDP--1^ Wspóltwórcy wynalazku: Teodor Sikora, Marian Nowocien Wlasciciel patentu: Nadodrzanskie Zaklady Przemyslu Organicznego „Rokita", Brzeg Dolny (Polska) Sposób wytwarzania garbników syntetycznych Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania garbników syntetycznych przez formaldehydowa kondensacje kwasu naftalenosulfonowego z chloro- fenolami i fenolem.Znany jest sposób otrzymywania syntetycznych garbników, na przyklad z polskiego opisu patento¬ wego nr 47841, z sulfonowanych zywic fenolofor- maldehydowych lub z produktów kondensacji for¬ maldehydowej sulfonowanego betanaftolu z feno¬ lami. Wedlug tego sposobu kwasny kondensat utle¬ nia sie solami szesciowartosciowego chromu. Spo¬ sób ten jednak jest malo oplacalny, poniewaz naf¬ tole i produkty ich sulfonowania sa surowcami .dosc kosztownymi.Znany jest równiez sposób utrzymywania garb¬ ników syntetycznych przez zdyspergowanie fenolo- formaldehydowego kondensatu, otrzymywanego przez kondensacje kwasów naftalenosulfonowych z chlorofenolami i aldehydem. Wyprawione tymi garbnikami skóry posiadaja jednak nizsza odpor¬ nosc hydrotermiczna. Ich temperatura skurczu wy¬ nosi bowiem 70—75° C.Stwierdzono, ze mozna wytwarzac garbniki syn¬ tetyczne dajace, po wyprawie, skóry dobrze wypel¬ nione, miekkie i gladkie, jesli kwas naftalenosulfo- nowy podda sie czesciowemu utlenieniu dzialaniem szesciowartosciowego chromu, np. dwuchromianu sodowego i produkt utlenienia skondensuje sie w podwyzszonej temperaturze, w kwasnym roztworze 20 30 wodnym, z chlorofenolami, aldehydem i fenolem.Utlenienie kwasu naftalenosulfonowego prowadzi sie w temperaturze 60—125° C, przy wartosci pH ponizej 7, mieszajac go z wodnym roztworem soli szesciowartosciowego chromu, w ilosci nie prze¬ kraczajacej 0,06 mola na jeden mol uzytego do sul¬ fonowania naftalenu.Sposób wedlug wynalazku wyróznia sie wiec sto¬ sowaniem do procesu czesciowo utlenionego kwasu naftalenosulfonowego, który skondensowany z alde¬ hydem, chlorofenolami i fenolem, tworzy nowy garbnik.Wynalazek wyjasnia sie przykladem w którym ilosci substratów podaje sie w czesciach wagowych.Przyklad. Do kwasu naftalenosulfonowego otrzymanego przez sulfonowanie 130 czesci naftale¬ nu 130 czesciami stezonego kwasu siarkowego w temperaturze 150—160° C, dodaje sie, utrzymujac temperature 110-125° C, 30 czesci 33% wodnego roztworu dwuchromianu sodowego. Nastepnie do czesciowo utlenionego w ten sposób kwasu sulfo¬ nowego dozuje sie równoczesnie, utrzymujac tem¬ perature 100—105° C, 64 czesci chlorofenolu oraz 87 czesci 30% formaliny. Nastepnie, w temperatu¬ rze 50—60° C, dodaje sie 100 czesci fenolu i 50 cze¬ sci 30% formaliny i prowadzi reakcje do zaniku zapachu formaliny. Otrzymany produkt zobojetnia sie woda amoniakalna do wartosci pH 5—5,5 i za¬ kwasza dodajac 40 czesci kwasu octowego. 5941959419 3 4 PL PL