PL179374B1 - Sposób wytwarzania garbników syntetycznych - Google Patents

Abstract

Sposób wytwarzania garbników syntetycznych, znamienny tym, że związek aromatyczny taki jak fenol, dwufenol, sulfon i polisulfon fenolowy, kwas fenolosulfonowy, antracenosulfonowy lub nafialenosulfonowy kondensuje się bezpośrednio z bezwodnikiem kwasu maleinowego w środowisku bezwodnym w obecności katalizatora, przy czym kondensację przeprowadza się w zakresie temperatur od 60 do 160°C, jako katalizator stosuje się kwas siarkowy lub sole cyny, a kondensację prowadzi się przy stosunku molowym związku do bezwodnika kwasu maleinowego w granicach od 1,0:0,2-1,2.

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania garbników syntetycznych służących do garbowania samodzielnego skór typu roślinnosyntanowego oraz do garbowania skór wyprawy mineralnej. Znane garbniki syntetyczne stanowiące ponad 90% światowej produkcji otrzymuje się w drodze kondensacji formaldehydowej kwasów arylosulfonowych, bądź kwasów arylosulfonowych z fenolami i formaldehydem.

Otrzymane tą drogą garbniki charakteryzują się szkodliwością podczas produkcji wywołaną formaldehydu, częstym wydzielaniem formaldehydu z produktów lub wyprawionych nimi skór oraz stosunkowo znaczną zawartością grup sulfonowych pogarszających własności użytkowe, jednak niezbędnych dla uzyskania rozpuszczalności garbników w wodzie.

Nieoczekiwanie stwierdzono, że jeśli związek aromatyczny taki jak fenol, dwufenol, sulfon i polisulfon fenolowy, kwas fenolosulfonowy, antracenosulfonowy lub naftalenosulfonowy podda się kondensacji bezpośrednio z bezwodnikiem kwasu maleinowego to otrzyma się garbniki syntetyczne w procesie chemicznym pozbawionym szkodliwych dla zdrowia operacji związanych z obecnością formaldehydu.

Otrzymane garbniki ^^ia^jją wystarczającą dla stosowania rozpuszczalność w wodzie mimo nie wprowadzania do nich dodatkowych grup sulfonowych lub metylenosulfonowych. Ponadto, w przypadku użycia jako surowców aromatycznych kwasów sulfonowych można otrzymać produkty o zdolnościach samodzielnego garbowania. Analogiczne znane produkty kondensacji aromatycznych kwasów sulfonowych i formaldehydu zdolności samodzielnego garbowania nie posiadają.

Sposób wytwarzania garbników syntetycznych według wynalazku polega na syntezie środków garbujących przez kondensację związku aromatycznego takiego jak fenol, dwufenol, sulfon i polisulfon fenolowy, kwas fenolosulfonowy, kwas naftalenosulfonowy lub kwas antracenosulfonowy z bezwodnikiem kwasu maleinowego w środowisku bezwodnym, w obecności katalizatora którym jest kwas siarkowy lub sole cyny. Proces sposobem według wynalazku prowadzi się w zakresie temperatur 60 do 160°C. Stosunek molowy użytego związku do bezwodnika maleinowego wynosi 1,0:-0,2-1,2. po kondensacji powstały produkt rozcieńcza się wodą i standaryzuje do warunków stosowania.

Przykład I

Do 188 części wagowych stopionego fenolu dodaje się 100 części wagowych kwasu siarkowego 96% i sulfonuje w ciągu 5 godzin w temperaturze 100-105°C. Następnie dodaje się do mieszaniny posulfonacyjnej 25 części wagowych bezwodnika kwasu maleinowego i prowadzi kondensacje w temperaturze 110-115°C w ciągu 7 godzin. Produkt rozcieńcza się 300 częściami wagowymi wody i zobojętnia 200 częściami wagowymi wody amoniakalnej 25% do pH 3-3,2. Produkt używa się do garbowania skór.

179 374

Przykład II

Do 56,4 części wagowych 4,4-dwuhydroksydwufenylosulonu dodaje się 60 części wagowych bezwodnika kwasu maleinowego i 9 części wagowych kwasu siarkowego 96% jako katalizatora kondensacji. Mieszaninę ogrzewa się w ciągu 7 godzin w temperaturze 120-130°C a następnie rozcieńcza 90 częściami wagowymi wody i zobojętnia 55 częściami wagowymi wody amoniakalnej 25% do pH 3-3,2. Produkt używa się do garbowania skór.

Przykład III

Do 50 części wagowych stopionego naftalenu dodaje się 50 części wagowych kwasu siarkowego 96% i sulfonuje naftalen w ciągu 5 godzin w temperaturze 150°C. Następnie chłodzi się sulfomasę do 120°C dodaje 35 części wagowych bezwodnika kwasu maleinowego i kondensuje w ciągu 6 godzin w temperaturze 120°C. Produkt kondensacji chłodzi się do temperatury 70°C, rozcieńcza się 120 częściami wagowymi wody i dodaje 3,8 części wagowych wodorotlenku wapnia. Odsącza się wytrącony osad gipsu, a przesącz zobojętnia 48 częściami wagowymi ługu sodowego 20% do pH 3,8 i używa do garbowania.

Przykład IV

Do 75 części wagowych antracenu dodaje się 50 części wagowych kwasu siarkowego 96% i sulfonuje antracen w ciągu 5 godzin w temperaturze 115-120°C. Następnie dodaje się 30 części wagowych bezwodnika kwasu maleinowego oraz 3 części wagowe chlorku cynawego kondensuje przez 6 godzin w temperaturze 120°C. Produkt kondensacji chłodzi się do temperatury 100°C, rozcieńcza się 120 częściami wagowymi wody i dodaje 40 części wagowych wodorotlenku wapnia. Odsącza się wytrącony osad gipsu, a przesącz zobojętnia 45 częściami wagowymi ługu sodowego 20% do pH 3,5 i używa do garbowania.

179 374

Departament Wydawnictw UP RP. Nakład 60 egz. Cena 2,00 zł.

Claims (1)

1. Zastrzeżenie patentowe

   Sposób wytwarzania garbników syntetycznych, znamienny tym, że związek aromatyczny taki jak fenol, dwufenol, sulfon i polisulfon fenolowy, kwas fenolosulfonowy, antracenosulfonowy lub naftalenosulfonowy kondensuje się bezpośrednio z bezwodnikiem kwasu maleinowego w środowisku bezwodnym w obecności katalizatora, przy czym kondensację przeprowadza się w zakresie temperatur od 60 do 160°C, jako katalizator stosuje się kwas siarkowy lub sole cyny, a kondensację prowadzi się przy stosunku molowym związku do bezwodmka kwasu maleinowego w granicach od 1,0:0,2-1,2.