Opublikowano: 20.XII.1968 56635 KI. 29 a, 2/03 MKP DOlb i\t^ UKD Wspóltwórcy wynalazku: mgr inz. Wlodzimierz Miiller-Czarnek, mgr inz.Wladyslaw Rynduch, inz. Zdzislaw Probulski Wlasciciel patentu: Instytut Przemyslu Wlókien Lykowych, Poznan (Polska) Sposób przerobu slomy wlóknistej na ciagle pasmo lyka lub wlókna oraz urzadzenie do stosowania tego sposobu Wynalazek dotyczy sposobu przerobu slomy wlók¬ nistej zwlaszcza lnianej lub konopnej na ciagle i odznaczajace sie znaczna jednorodnoscia pasmo wlókna lub lyka.Wynalazek dotyczy tez urzadzenia do stosowania tego sposobu.Znane sa sposoby przerobu surowej slomy wlók¬ nistej na lyko, lub slomy czesciowo roszonej albo calkowicie wyroszonej na wlókno, polegajace na ulozeniu slomy w postaci pasma, w którym poszcze¬ gólne lodygi slomy leza wzdluz pasma, przeprowa¬ dzeniu tego samego pasma przez gniotarke lub mie- dlarke i usunieciu pazdzierzy przez trzepanie, wstepnym wysuszeniu uzyskanej tasmy i do¬ czyszczaniu. Nie stosuje sie dotad zwijania otrzy¬ manej tasmy ze wzgledu na brak jej ciaglosci.Znane jest równiez urzadzenie do przerobu slo¬ my wlóknistej wyposazone na wejsciu w zespól for¬ mujacy warstwe lodyg slomy ulozonych zgodnie z kierunkiem przesuwu surowca. Zespól ten sklada sie z dwóch przenosników drgawkowych, z których pierwszy ma platforme zaopatrzona w wzdluzne ko¬ ryta, a drugi plaska platforme znajdujaca sie przed miedlarka. Platforma z wzdluznymi korytami ma za zadanie równolegle ulozenie lodyg slomy, nato¬ miast lezaca za nia platforma plaska sluzy do wy¬ równywania grubosci tasmy na calej jej szerokosci.Do poszczególnych koryt pierwszej platformy slo¬ me naklada sie recznie, ukladajac ja systemem „da¬ chówkowym". Przy takim sposobie ukladania nie 10 15 20 25 30 mozna uzyskac cienkiej warstwy o równomiernej grubosci. Warstwa slomy posiada charakter nie¬ uporzadkowany.W konsekwencji uzyskane z takiej warstwy pa¬ smo lyka lub wlókien nie ma dostatecznej równo¬ miernosci. Ponadto nierównomierne rozmieszczenie slomy w warstwie o dosc duzej grubosci utrudnia dokladne odpazdzierzenie.Celem wynalazku jest opracowanie sposobu prze¬ robu slomy wlóknistej umozliwiajacej uzyskanie równomiernego pasma lyka lub wlókien.Cel ten zostal osiagniety dzieki doprowadzeniu do maszyn miedlacych slomy w postaci warstwy ta¬ kiej, w której poszczególne lodygi slomy sa rozmie¬ szczone równomiernie na calej dlugosci i szerokosci warstwy.Wedlug wynalazku wykonuje sie to w ten spo¬ sób, ze lodygi slomy przed przerobem uklada sie równolegle wzgledem siebie wzdluz formowanego pasma tak, by ich konce byly rozmieszczone mniej- wiecej na linii lamanej.Korzystnie jest przy tym, jezeli slome uklada sie w postaci pojedynczej warstwy.Korzystnie jest równiez, gdy ulozona warstwe podczas jej transportu i przerobu rozciaga sie w kierunku wzdluznym.Urzadzenie wedlug wynalazku zaopatrzone jest w przenosnik, który transportuje slome w kierun¬ ku poprzecznym do lodyg i uklada te lodygi równo¬ legle wzgledem siebie. Przenosnik ten przekazuje 56 63556 3 slome na poprzeczny przenosnik, który transportuje slome w kierunku zgodnym z ulozeniem lodyg i wykonuje równoczesnie ruchy wahliwe poprzecznie do kierunku przesuwu lodyg.Przyklad wykonania urzadzenia wedlug wyna¬ lazku przedstawiono na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia formowanie warstwy z lodyg na po¬ szczególnych maszynach urzadzenia, fig. 2 urza¬ dzenie w widoku z góry, a fig. 3 przenosnik wej¬ sciowy urzadzenia w widoku perspektywicznym.* Jajk to pokazano na fig. 1 slome uklada sie naj¬ pierw na obszarze miedzy liniami A — A, B — B tak by lodygi lezaly równolegle wzgledem siebie i transportuje sie ja w kierunku strzalka I na prze¬ nosniku. Z przenosnika tego lodygi opadaja poje¬ dynczo na drugi prostopadle ustawiony przenos¬ nik, którego tasma porusza sie ruchem ciaglym w kierunku strzalki II przy czym przenosnik wyko¬ nuje równoczesnie ruchy wahliwe zgodnie ze strzal¬ ka III. Jak to widac na rysunku wierzcholki lodyg slomy ukladaja sie przy tym po linii lamanej, przy czym lodygi sa ulozone równolegle wzgledem siebie.Wierzcholkowa czesc kazdej lodygi uklada sie obok korzeniowej czesci lodygi usytuowanej przed nia i odpowiednio korzeniowa jej czesc uklada sie obok wierzcholkowej czesci lodygi usytuowanej za nia. Ta droga uzyskuje sie pelne „zwiazanie" lo¬ dyg w warstwie przy równoczesnym calkowitym ich uporzadkowaniu, to znaczy w równomiernym rozmieszczeniu zarówno w kierunku wzdluznym jak i poprzecznym warstwy.Na odcinku pomiedzy liniami C — C i D — D nastepuje oddzielenie czesci zdrewnialych od lyka lub wlókna i podsuszenie wlókna. Na odcinku C — C zwieksza sie predkosc transportowanej warstwy, dzieki czemu nastepuje jej rozciaganie.Na odcinku pomiedzy liniami D — D i E — E na¬ stepuje zageszczenie pasma wlókien, a nastepnie na odcinku miedzy liniami E — E i F — F nastepuje jego zwijanie., Urzadzenie pokazane na fig. 2 i 3 jest zbudowa¬ ne nastepujaco: Po obydwu stronach urzadzenia przed wlotami dla slomy umieszczone sa stoly a, sluzace do rozwiazywania snopów slomy i recznego ukladania jej w postaci dosyc cienkiej lecz niezu¬ pelnie uporzadkowanej warstwy.Za tymi stolami w kierunku centralnego przenos¬ nika sa umieszczone wejsciowe przenosniki 1 slu¬ zace równoczesnie do równoleglego ulozenia lodyg wzgledem siebie. Przenosniki te pokazane na fig. 3 posiadaja nieruchoma plyte 1', w której sa wyko¬ nane dwa waskie wyciecia umieszczone wzgledem siebie w ukladzie litery „V".W kazdym z tych wyciec jest umieszczony slimak 2. Korzystnym jest, gdy slimak posiada wzrastajacy progresywnie^ skok w kierunku przenoszonego suro¬ wca. Ponad powierzchnie plyty 1', wystaja tylko górne czesci slimaków 2. Mozna tez stosowac roz¬ wiazanie konstrukcyjne, w którym slimaki 2 sa za¬ wieszone w malej odleglosci ponad powierzchniia plyty 1\ Dla niektórych rodzajów surowca jest to korzystniejsze. Obydwa slimaki sa ustawione w ukladzie „V" maja przeciwne zwoje i obracaja sie w przeciwnych kierunkach. 635 4 Na wejsciowym przenosniku 1 poszczególne lo¬ dygi slomy sa chwytane mniejwiecej w srodku ich dlugosci w punkcie 3 i sa transportowane slimaka¬ mi w kierunku strzalki I. W przypadku wzrastaja- 5 cego skoku slimaka transport slomy wlóknistej przebiega z wzrastajaca predkoscia. Podczas tego transportu miejsca styku lodyg z slimakami prze¬ suwaja sie od srodka lodyg w kierunku ich konców. 1 Na skutek tego lodygi zostaja ustawione scisle rów- io \ nolegle wzgledem siebie. Przy zastosowaniu slirna- \ków o zwiekszajacym sie skoku nastepuje podczas transportu rozsuniecie lodyg.W urzadzeniu wedlug wynalazku poprzecznie do wyzej opisanych wejsciowych przenosników 1 jest 15 umieszczony wahljwy tasmowy przenosnik uiglony 4. Na przenosnik ten spadaja z obydwu stron lodygi slomy. Tasma przenosnika 4 porusza sie w kierunku strzalki II. Wahliwy przenosnik 4 wykonuje równo¬ czesnie ruchy wahliwe w plaszczyznie poziomej w kierunku strzalki III. Amplitudy wychylen prze¬ nosnika 4 wynosza mniejwiecej polowe szerokosci jego tasmy w przypadku zasilania dwustronnego. natomiast w przypadku zasilania jednostronnego — amplituda ta mniejwiecej równa jest jednej szero¬ kosci tasmy przenosnika 4. 25 Aby uzyskac pewniejsze osiadanie lodyg-na tas¬ mie wahliwego przenosnika 4 zastosowano w urza¬ dzeniu wedlug wynalazku tasme przenosnika prze¬ puszczalna dla powietrza, a wiec np. z siatki lub ze szczebli drewnianych. W miejscach podawania 30 lodyg slomy przez slimaki 2 na wahliwy tasmowy przenosnik 4 stosuje sie nadmuch powietrza z góry na tasme przenosnika. Równoczesnie pod tasma wahliwego przenosnika 4 jest umieszczona ssawa powietrzna. W strumienie powietrza lodygi slomy 35 sa bardzo pewnie osadzone na wahliwym tasmowym przenosniku 4. Ukladaja sie one w sposób opisany przy omawianiu fig. 1.Na koncu przenosnika 4 mozna zainstalowac ze¬ spól talerzowych kól 5 osadzonych na wspólnym 40 wale równoleglym do osi bebnów prowadzacych tasme wahliwego przenosnika 4. Kola talerzowe sluza do ewentualnego korygowania równoleglo¬ sci lodyg schodzacych z przenosnika 4.Nastepnym urzadzeniem agregatu jest wstepna 45 oddrewniarka 6 o znanej w zasadzie konstrukcji.Predkosc jej posuwu jest wieksza od predkosci wahliwego tasmowego przenosnika 4. Dzieki temu osiaga sie rozciaganie tasmy. Za oddrewniarka wstepna umieszczona jest tunelowa tasmowa su- 50 szarnia 7.Szybkosc przenosnika suszarni jest kilkakrotnie mniejsza od szybkosci przerobowej oddrewniarki oraz umieszczonych za nia zespolów doczyszczaja¬ cych. Z tego powodu tasma wlókien wychodzaca 55 z oddrewniarki zostaje ulozona faliscie na przenos¬ niku suszarki, a nastepnie ponownie wyprostowana przy wejsciu do zespolów znajdujacych sie za su¬ szarnia. Takie ukladanie tasmy wlókna na prze¬ nosniku suszarni pozwala na znaczne przedluzenie 60 okresu suszenia przy zmniejszonej dlugosci susze¬ nia. Nie nastepuje przy tym zniszczenie regular¬ nego ukladu wlókien w tasmie.Za suszarnia jest umieszczony zespól czyszczacy 55 zlozony ze znanej miedlarki, oraz znane oczyszcza-5fe 635 5 jaco-trzepiace zespoly w których predkosc posuwu tasmy stopniowo wzrasta.Za oczyszczajaco-trzepiacymi zespolami 8 jest umieszczone urzadzenie 9 zwezajace i prasujace tas¬ me, za którym z kolei znajduje sie znana zwijarka 5 10.Stosujac sposób i urzadzenie wedlug wynalazku mozna przerabiac na przyklad slome lniana lub ko¬ nopna na lyko, albo w przypadku slomy roszonej — na wlókno, przy czym ilosc odpadów w postaci pa- 10 kul jest bardzo mala, lub wcale nie wystepuje. Mo¬ zliwe jest wiec znacznie lepsze wykorzystanie su¬ rowca niz w znanych sposobach, w których stosunek tzw. wlókna trzepanego do pakul wynosi 4 :6. Po¬ nadto mozliwe jest znaczne skrócenie czasu prze- 15 robu, zmniejszenie pracochlonnosci oraz nakladu energii elektrycznej potrzebnej do zasilania ma¬ szyn, gdyz z uwagi na uporzadkowanie lodyg w wprowadzonej do przerobu warstwie opory mecha¬ niczne wystepujace przy tym przerobie sa mniej- 2o sze, a warunki przerobu korzystniejsze. PL