PL51148B1 - - Google Patents

Description

Opublikowano: 12. VII. 1966 51148 ,4 62JZO KI. 22a MKP C 09b UKD 0%\W Wspóltwórcy wynalazku: Czeslaw Sosnowski, Boleslaw Bielawski, Sta¬ nislaw Wardyn, Marian Russocki Wlasciciel patentu: Instytut Przemyslu Organicznego, Warszawa (Polska) Sposób wytwarzania rozpuszczalnych w wodzie barwników reaktywnych W opisie patentowym nr 47072 podano sposób otrzymywania reaktywnych barwników, rozpusz¬ czalnych w wodzie, polegajacy na tym, ze barwnik lub pólprodukt zawierajacy grupy solubilizujace oraz grupe zdolna do kondensacji, kondensuje sie z 5-cyjano-2, 4, 6-trójchlorowcodwuazyna-l, 3- w srodowisku wodnym w obecnosci czynników wia¬ zacych chlorowcowodór. Otrzymuje sie w ten sposób barwniki reaktywne, zawierajace w cza¬ steczce 2 wymienne atomy chlorowca i barwiace wlókno celulozowe w temperaturze pokojowej.W podobny sposób otrzymuje sie barwniki dwu- reaktywne równiez wedlug brytyjskiego opisu pa¬ tentowego nr 917780.Sposobem wedlug wynalazku rozpuszczalny w wodzie barwnik azowy, antrachinonowy lub fta- locyja.nLn.owy, zawierajacy co najmniej jedna gru¬ pe sulfonowa lub karboksylowa, nadajaca rozpusz¬ czalnosc, oraz zdolna do kondensacji grupe ami¬ nowa, hydroksylowa lub tiolowa, rozpuszcza sie w odpowiedniej ilosci wody lub wody i rozpusz¬ czalnika, podgrzewa do temperatury okolo 55°C, po czym dodaje sie 5-cyjano-dwuchlorowco-l,3- dwuazyne, podstawiona w pozycji 2 lub 4 reszta aryloaminowa, podstawiona co najmniej jedna gru¬ pa sulfonowa lub karboksylowa i ewentualnie in¬ nym podstawnikiem.Kondensacje przeprowadza sie w temperaturze 50-60°C przy ciaglym mieszaniu az do zaniku wol¬ nej grupy aminowej, utrzymujac wartosc pH okolo 15 20 BIBLIOTEKA Urzedu Patentowego Mrtlej toczypospolitij mm\ 7 dodatkiem czynnika, wiazacego powstajacy kwas chlorowcowodórowy, jak np. sody, kwasnego we¬ glanu sodu lub wodorotlenku sodu. Odmiana spo¬ sobu wedlug wynalazku 2 lub 4-aryloaminowa po¬ chodna 5-cyjanodwuchlorowco-l,3-dwuazyny kon¬ densuje sie wedlug wyzej podanego sposobu z dwuamina szeregu benzenowego lub nafta¬ lenowego, ewentualnie podstawiona grupa sul¬ fonowa, karboksylowe lub inna, po czym dwuazu- je sie w znany sposób i sprzega ze skladnikiem biernym lub wedlug drugiej odmiany sposobu we¬ dlug wynalazku 2 lub 4-aryloaminowa pochodna 5-cyjanodwuchlorowco-l, 3-dwuazyny kondensuje sie z amino-hydroksy-pochodna szeregu naftale¬ nowego, ewentualnie podstawiona grupa sulfono¬ wa, karboksylowa lub inna grupa, po czym sprze¬ ga sie w znany sposób ze skladnikiem czynnym.Otrzymane barwniki wysala sie, odsacza i suszy.Barwniki otrzymane sposobem wedlug wynalaz¬ ku maja budowe o wzorze 1, 2 lub 3, w którym B oznacza reszte barwnika azowego, antrachinono- wego lub ftalocyjaninowego, podstawionego co najmniej jedna grupa sulfonowa lub karboksylowa, nadajaca rozpuszczalnosc w wodzie, m oznacza mostek laczacy, np. -NR-, -O-, -S-; R oznacza atom wodoru lub alkil; X oznacza wymienny atom chlorowca; Ar oznacza grupe arylowa, podsta¬ wiona co najmniej jedna grupa sulfonowa lub kar¬ boksylowa, a poza tym ewentualnie alkilem lub chlorowcem. 5114851143 3 W porównaniu z barwnikami reaktywnymi, otrzy¬ mywanymi wedlug opisu patentowego nr 47072, barwniki otrzymane sposobem wedlug wynalazku odznaczaja sie slabsza reaktywnoscia, co znajduje wyra? w lepszej ich trwalosci w przechowywaniu, wiekszej odpornosci na hydrolize w farbach dru¬ karskich, mniejszej substantywnosci, ulatwiajacej wymycie z tkaniny barwnika niezwiazanego che¬ micznie z wlóknem, i wreszcie w wyzszej tempe- ** *) raturze utrwalania barwnika na wlóknie, typowej * v dla znanych barwników reaktywnych barwiacych na goraco.W porównaniu z barwnikami dwureaktywnymi barwniki te lepiej nadaja sie do druku i pospiesz¬ nych metod barwienia na goraco.Przyklad I. 3,76 g anilidu kwasu (P-azo-P) -^-amino^sulfofenylo-acetylooctowego podgrze¬ wa a|e w 200 ml wody do temperatury 55°C i w tej temperaturze dodaje sie 25 ml wodnego roz- tworuj zawierajacego 0,01 mola 5-cyjano-dwuchlo- ro^2V S^dwusulfofenylo-aminopirymidyny. Reak¬ cje prowadzi sie w temperaturze 50-55°C przy cia¬ glym mieszaniu do zaniku wolnej grupy aminowej, utrzymujac wartosc pH = 7 dodatkiem weglanu so¬ du. Pb zakonczeniu reakcji barwnik wysala sie, odsacza i suszy. Otrzymany barwnik barwi wlókno celulozowe na zywy zielonkawozólty kolor.Przyklad II. Do roztworu 5,0 g soli sodowej kwasu (2-azo-l,)-4,-amino-3,-N-acetyloaminof eny- la-naftaleno-4, 8-dwusulfonowego w 180 ml wody, podgrzanego do okolo 55°C, dodaje sie 3,7 g 5-cy- jano^dwuchloro-4'-sulfofenylo-aminopirymidyny.Reakcje przeprowadza sie przy ciaglym mieszaniu w temperaturze 55°C do zaniku wolnej grupy ami¬ nowej, utrzymujac wartosc pH okolo 7 dodatkiem weglanu sodu. Po zakonczeniu reakcji barwnik wy¬ sala sie, odsacza i suszy. Otrzymany barwnik barwi wlókno celulozowe na kolor zólty.Przyklad III. Do roztworu 5,0 g soli so¬ dowej kwasu 2-amino-l-azo-(4,-aminofenylo)-8-hy- droksynaftaleno-6, 2,-dwusulfonowego w 200 ml wody, podgrzanego przy mieszaniu do temperatury 55°C, dodaje sie 4,0 g 5-cyjano-dwuchloro-4'-sulfo- fenyloamino-1, 3-dwuazyny. Reakcje przeprowadza sie w temperaturze 55°C do zaniku wolnej grupy aminowej, nastepnie barwnik wysala sie, odsacza i suszy. Otrzymany barwnik barwi wlókno celulo¬ zowe na kolor rózowy.Przyklad IV. 4,3 g kwasu l-amino-8-hydro- ksynaftaleno-3, 6-dwusulfonowego rozpuszcza sie w 15 ml wody z dodatkiem 1,0 g weglanu sodu, podgrzewa do temperatury 50°C) po czym dodaje sie 4,0 g* 5-cyjanodwuchloro-4'-sulfofenyloamino-l, 3-dwuazyny. Reakcje przeprowadza sie przy cia¬ glym mieszaniu w temperaturze 50-55°C do zaniku wolnej grupy aminowej, po czym otrzymany pro¬ dukt kondensacji sprzega w temperaturze okolo + 5 do + 10°C i przy wartosci pH okolo 7 w znany sposób ze zdwuazowanym kwasem 2-aminobenze- nosujfonowym, otrzymanym przez dwuazowanie azotynem sodu wobec kwasu solnego. Po zakoncze¬ niu sprzegania barwnik wysala sie, odsacza i su¬ szy. Otrzymany barwnik barwi wlókno celulozo¬ we na kolor czerwony.Przyklad V. 5,35 g soli sodowej kwasu 1-a- 4 mino-4-(3'-aminofenyloamino)-antrachinoho-2, 4'- dwusulfonowego rozpuszcza sie w okolo 300 ml wody i w temperaturze 50°C przy mieszaniu doda¬ je sie roztwór 0,01 moli S-cyjanodwucnJoro^, 5'- 5 dwusulfo-fenyloamino-1, 3-dwuazyny. Reakcje pro¬ wadzi sie w temperaturze 60°C do zaniku reakcji na wolna grupe aminowa. Barwnik wysala sie, od¬ sacza i suszy. Otrzymany barwnik barwi wlókno celulozowe na kolor blekitny. 10 Przyklad VI. Do roztworu okolo 10,0 g soli sodowej kwasu Cu-ftalocyjanino-3-sulfonamido-4' ;-amino-fenylo-3-sulfonamidobis-3-sulfonowego w okolo 150 ml wody dodaje sie roztwór wodny, za¬ wierajacy 4,7 g soli sodowej 5-cyjano-dwuchloro-2\ 15 5'-dwu-sulfo-fenyloamino-l, 3-dwuazyny i prowa¬ dzi reakcje w temperaturze 50-55°C do zaniku rea¬ kcji na wolna grupe aminowa, utrzymujac wartosc pH=7 dodatkiem weglanu sodu. Po zakonczeniu reakcji barwnik wysala sie, odsacza i suszy. Otrzy- 20 many produkt barwi wlókno celulozowe na kolor turkusowy. PL

Claims (3)

1. Zastrzezenia patentowe 25 1. Sposób wytwarzania rozpuszczalnych w wodzie barwników reaktywnych o wzorze ogólnym 1, 2 lub 3, w których B oznacza reszte barwnika azowego, antrachinonowego lub ftalocyjanino- wego, podstawiona co najmniej jedna grupe sul- 30 fonowa, lub karboksylowa, nadajaca rozpusz¬ czalnosc w wodzie, m oznacza mostek laczacy, jak -NH-, -O-, -S-, R oznacza atom wodoru lub alkil, X ozancza atom chlorowca, Ar ozna¬ cza grupe arylowa, podstawiona co najmniej jed- 35 na grupa sulfonowa lub karboksylowa, poza tym ewentualnie innym podstawnikiem jak alkil, chlorowiec, znamienny tym, ze 5-cyjano-dwu- chlorowco-1, 3-dwuazyne, podstawiona w polo¬ zeniu 2 lub 4 reszta aryloaminowa o co najmniej 40 jednej grupie sulfonowej lub karboksylowej i ewentualnie z innym podstawnikiem, jak alkil, chlorowiec, kondensuje sie w obecnosci srodków wiazacych kwasy, utrzymujac pH okolo 7, w sro¬ dowisku wodnym lub wodno-rozpuszczalniko- 45 wym, z barwnikiem azowym, antrachinonowym lub ftalccyjanianowym, podstawionym co naj¬ mniej jedna grupa sulfonowa lub karboksylowa, nadajaca rozpuszczalnosc w wodzie i posiadaja¬ cym zdolna do kondensacji grupe aminowa, hy- 50 droksylowa lub tiolowa.

2. Odmiana sposobu wedlug zastrz. 1 znamienna tym, ze 5-cyjano-dwuchlorowco-l, 3-dwuazyne, podstawiona w pozycji 2 lub 4 reszta aryloami- 55 nowa o co najmniej jednej grupie sulfonowej lub karboksylowej, kondensuje sie z dwuamina szeregu benzenowego, lub naftalenowego, ewen¬ tualnie podstawiona grupe sulfonowa, karboksy¬ lowa, po czym dwuazuje sie w znany sposób 6o i sprzega ze skladnikami biernymi.

3. Odmiana sposobu wedlug zastrz. 1 znamienna tym, ze 5-cyjano-dwuchlorowco-l, 3-dwuazyne, zawierajaca w pozycji 2 lub 4 reszte aryloami- 85 nowa o co najmniej jednej grupie sulfonowej lub karboksylowej kondensuje sie z aminohy-51148 5 6 droksypochodna szeregu naftalenowego, ewen- ksylowa, po czym sprzega sie w znany sposób tualnie podstawiona grupa sulfonowa, karbo- ze skladnikiem czynnym. KI. 22a,1 MKP C 09 b y X At V A to I a lV*or 2 CA/ X~\\m~' HA I A* /fe&p S PL