Wynalazek dotyczy sposobu otrzymy¬ wania mieszanych tonów z barwików azo- wych i kadziowych na wlóknie roslinnem, a polegajacego na tern, ze, wedlug jednej ze stosowanych metod, wytwarza sie na wlóknie barwik azowy przy równoczesnej obecnosci soli estrowej leukozwiazku bar¬ wika kadziowego i nastepnie materjal trak¬ tuje sie srodkami utleniaj acemi w kwasnem srodowisku. Mozna przytem postepowac w ten sposób, ze wlókno nasyca sie mieszani¬ na alkalicznej soli oraz soli estrowej leuko¬ zwiazku barwika kadziowego i barwiki wywoluje przez traktowanie srodkami utle¬ niaj acemi w srodowisku kwasnem. Mozna równiez nasycac wlókno roztworem alka¬ licznym czlonu azowego i wywolac roztwo¬ rem dwuazowym, przy dodaniu soli estro¬ wej leukozwiazku barwika kadziowego do roztworu klocowego lub dwuazowego, a na¬ stepnie materjal traktowac srodkami utle¬ niaj acemi w srodowisku kwasnem.Sole estrowe leukozwiazków barwików kadziowych, które otrzyirfuje sie przez przeprowadzenia leukozwiazków barwików kadziowych w kwasne estry wielozasado- wego kwasu, sa opisane w amerykanskim patencie Nr 1448251 przez Marcela Ba¬ dera i Karola Sundera, a opatentowane dnia 13 marca 1923 r.Mieszaniny alkalicznych soli aroma¬ tycznych nitrosaminów i alkalicznych so¬ li pewnych czlonów azowych, które czescio¬ wo znajduja sie w handlu pod nazwa ,,Ra-pidechtfarben" sa przykladowo opisane w polskim patencie Nr 489.Nasz wynalazek, znajdujacy zastosowa¬ nie tak do barwienia,, jak i do drukowania, dostarcza nieznanych dotad wybitnie trwa¬ lych barwików mieszanych w najróznorod¬ niejszych tonach, przyczem moga byc pro¬ dukty te dostarczone wytwórcy w stanie naj¬ bardziej stezonym i moga byc przy zasto¬ sowaniu prostych przepisów uczynione go- towemi do bezposredniego uzytku.Przyklad L Niepreparowana tkanine drukuje sie nastepujacym barwikiem dru¬ karskim: 70 g 23% pasty soli nitrosaminowej z 5-nitro-l,2-anizydyny urabia sie na ciasto z 10 4I lugu sodowego 36° Be i 70 ,, wody, zarabia z 500 ,, obojetnego lepiszcza skrobiowo- tragantowego i nastepnie dodaje nastepujacy roztwór; 20 ,, p -naftolu w 25 ,, lugu sodowego 36° Be i 85 ,, wody, i dodaje 10 ,, produktu otrzymanego z indygo wedlug amerykanskiego patentu 1448251 rozpuszczonego w 210 ,, wody i uzupelnia do 1000 g.Suszy sie, naparza i przeciaga przez let¬ nia wzglednie gotujaca kapiel, zawierajaca w litrze: 25 do 30 g kwasnego siarczanu sodo¬ wego, 30 do 40 cm3 azotanu zelazowego 2° Be, plócze, namydla i suszy.Otrzymuje sie barwe brunatna.Przyklad II. Niepreparowana tkanine nadrukowuje sie nastepujacym barwikiem drukarskim: 92 g 16,3% pasty otrzymanej z 3-mety- lo-1 -fenilo-5-pyrazolonowo - sodo¬ wej i soli nitrosamino-sodowej z 3-nitrO-l,4-toluidyny, urabia sie na ciasto z 2ÓÓ g zimnej wody zarabia sie z 500 ,, obojetnego lepiszcza skrobiowo- tragantowego, nastepnie dodaje 10 ,, produktu otrzymanego z indygo' wedlug amerykanskiego patentu 1448251, rozpuszczonego w 198 ,, wody i uzupelnia do 1000 g.Suszy sie, naparza krótko i przeciaga przez kapiel wywolujaca, o skladzie wy¬ zej podanym lub innym, zawierajacym tak samo dzialajace srodki utleniajace. Na¬ stepnie plócze sie, namydla i suszy.Otrzymuje sie barwe oliwkowa o odcie¬ niu zóltawym.Przyklad III. Niepreparowana tkanine nadrukowuje sie nastepujacym barwikiem drukarskim: 60 g 21,1% pasty, otrzymanej z soli so¬ dowej p-anizydyny, aceto-octowe- go kwasu i soli nitrosamino-sodo- wej o-nitroaniliny, urabia sie na ciasto z 200 ,, zimnej wody, zarabia sie z 500 ,, obojetnego lepiszcza skrobiowo- tragantowego, nastepnie dodaje 10 ,, produktu otrzymanego z indygo wedlug amerykanskiego patentu 1448251 rozpuszczonego w 230 ,, wody i uzupelnia do 1000 g.Suszy sie, naparza krótko i przeciaga przez wspomniana kapiel wywolujaca, pló¬ cze, namydla i suszy.Otrzymuje sie barwe oliwkowa z odcie¬ niem zielonym.Przyklad IV. Barwik drukarski dla barwy zielonej. 100 g pasty, zawierajacej 15% dwuace- toacerylo-o-toluidyny, sól nitros- amino-alkaliczna, 2,5 % -dwuchlo- roaniliny i wolny lug sodowy, u- rabia sie na ciasto z 200 ,, zimnej wody i zarabia z 500 „ obojetnego lepiszcza skrobiowo- tragantowego, dodaje20 g produktu otrzymanego z indygo, wedlug amerykanskiego patentu 1448251, rozpuszczonego w 180 ,, wody i uzupelnia do 1000 g.Niepreparowana tkanine nadrukowuje sie tym barwikiem drukarskim, suszy, na¬ parza 2 minuty w kwasie octowym, nastep¬ nie przeciaga przez wspomniana kapiel wy¬ wolujaca, plócze, namydla i jeszcze raz plócze.Otrzymuje sie w ten sposób piekne zie¬ lone tony o wybitnej trwalosci.Przy uzyciu 20 g produktu otrzymane¬ go z dwubromoindygo wedlug amerykan¬ skiego patentu 1448251 przy powyzszym barwiku drukarskim, otrzymuje sie to¬ ny z nieco silniejszym odcieniem zóltym, ale przejrzystsze.Przyklad V. Barwik drukarski dla bar¬ wy jasno-brunatnej. 100 g pasty, zawierajacej 15% anilidu kwasu 2,3-oksynaftoesowego, sól niirosaminoalkaliczna o-nitrioanili- ny i wolny lug sodowy, urabia sie na ciasto z 200 ,, zimnej wody i zarabia z 500 ,, obojetnego lepiszcza skrobiowo- tragantowego, nastepnie dodaje 10 ,, produktu otrzymanego z indygo, wedlug amerykanskiego patentu 1448251, rozpuszczonego w 190 ,, wody i uzupelnia do 1000 g.Tkanine nadrukowuje sie tym barwi¬ kiem drukarskim w sposób opisany w przy¬ kladzie I, naparza sie kwasem octowym, przeciaga przez wspomniana kapiel wywo¬ lujaca, plócze, namydla i znów plócze.W ten sposób otrzymuje sie piekne ja- sno-brunatne tony o wybitnej trwalosci.Przyklad VI. Barwienie ,,Calico" w sztuce na tony czerwono-brunatne. 100 g pasty, zawierajacej 15% anilidu kwasu 2,3-oksynaftoesowego1, sól niirosaminoalkaliczna 3^tiitro-l,4- toluidyny i wojny lug sodowy, u- rabia sie na ciasto z 200 g zimnej wody i rozpuszcza w dal¬ szych 500 „ wody, nastepnie dodaje sie 20 ,, produktu otrzymanego z indygio, wedlug amerykanskiego patentu 1448251 rozpuszczonego w 180 ,, wody i uzupelnia do 1000 g.Tkanine nasyca sie tym roztworem na fulardzie, suszy sie, wiesza na kilka go¬ dzin i przepuszcza nastepnie przez wspo¬ mniana kapiel wywolujaca.Tak otrzymuje sie piekna barwe czer- wono-brunatna, wybitnie trwala.Przyklad VII. Niepreparowana tkanine nadrukowuje sie nastepujacym barwikiem drukarskim: 10 g 4-oksynaftoliino-l-feniloketonu za¬ daje sie 30 cm3 lugu sodowego 34° Be i 30 ,, oleju tureckiego i 200 ,, wody, zarabia z 500 ,, obojetnego lepiszcza skrobiowo- tragantowego i dodaje sie 10 ,, produktu otrzymanego z indygo, wedlug amerykanskiego patentu 1448251, rozpuszczonego w 220 ,, wody i uzupelnia do 1000 g i przedrukowuje drugim barwi¬ kiem drukarskim: 10 n 5-chloro-2-toluidyny rozpuszcza sie w 15 ,, kwasu solnego 22° Be i 100 ,, gotujacej wody, 160 ,, lodu i po ostudzeniu dodaje sie 25 cm3 azotynu 1 : 4, po skonczonem dwuazowaniu zarabia sie z 500 g obojetnego lepiszcza skrobiowp- tragantowego, dodaje 25 ,, octanu sodowego, 165 ,, wody i uzupelnia sie do 1000 g.Suszy sie i przepuszcza przez wspo- 3mniana kapiel wywolujaca, plócze sie, na¬ mydla i suszy.Otrzymuje sie barwe czekoladowo-bru- natna.Przyklad VIII. Nadrukowuje sie niepre- parowana tkanine: 10 g benzoil o-2,3-aminonaftolu, zadaje sie 30 cm3 lugu sodowego 34° Be, 30 g oleju tureckiego i 200 ,, wody, zarabia sie z 500 ,, obojetnego lepiszcza skrobiowo- tragantowego i dodaje 10 ,, produktu otrzymanego z indygo, wedlug amerykanskiego patentu 1448251, rozpuszczonego w 220 ,, wody i uzupelnia do 1000 g suszy sie i nadrukowuje: 10 ,, nitro- 1,2-anizydyny zadaje sie 15 „ kwasu solnego 22° Be i rozpuszcza sie w 100 ,, gotujacej wody, 160 ,, lodu i po ostudzeniu dodaje sie 25 cm3 azotynu 1 : 4, a po skonczonem dwuazowaniu zarabia sie z 500 g obojetnego lepiszcza skrobiowo- tragantowego, dodaje 25 ,, octanu sodowego i 165 ,, wody i uzupelnia sie do 1000 g, suszy sie, przeciaga przez wspo¬ mniana kapiel wywolujaca, plócze, namydla i suszy.Otrzymuje sie zabarwienie ciemne czer- wono-brunatne.Przyklad IX. Tkanine preparuje sie roz¬ tworem zawierajacym: 12 g 2,5f-dwuchlorofenilo-3-metylo-l,5- pyrazolonu w 15 cm3 lugu sodowego 34° Be z dodat¬ kiem 10 g oleju tureckiego i 8 ,, produktu otrzymanego z indygo, wedlug amerykanskiego patentu 1448251 w litrze, suszy sie i nadrukowuje: 16,5 g 2.5-dwuchloroaAilina rozpuszcza¬ na w 100 ,, goracej wody i 50 cm3 kwasu solnego 20° Be, 200 g lodu i po ostudzeniu dodaje sie 8 ,, azotynu sodowego 95%, rozpu¬ szczonego w 30 ,, wody, po skonczonem dwuazowa¬ niu zarabia sie z 500 ,, obojetnego lepiszcza skrobiowo- tragantowego dodaje 45 ,, octanu sodowego i 59 „ ' wody i uzupelnia do 1000 g, suszy sie i przepuszcza przez wspomniana kapiel wywolujaca, plócze, na¬ mydla, plócze i suszy. Otrzymuje sie zielen na niebieskiem tle.Przyklad X. Tkanine preparuje sie roz- czynem, zawierajacym: 10 g anilidu aceto-octowego, rozpu¬ szczonego w 15 s, lugu sodowego 34° Be z dodat¬ kiem 10 ,, tureckiego oleju w litrze, suszy sie i nadrukowuje, 10 », 5-nitro-l,2-toluidyny, zadaje sie 25 ,, goracej wody i 5 ,, azotynu sodowego w 350 ,, wody i dodaje 30 cm3 kwasu solnego 20° Be, po doko- nanem dwuazowaniu zarabia sie z 450 g obojetnego lepiszcza skrobiowo- tragantowego, dodaje 70 ,, octanu sodowego 1: 1 i 10 ,, produktu otrzymanego z indygo, wedlug amerykanskiego patentu 1448251, rozpuszczonego w 50 ,, wody i uzupelnia do 1000 g, suszy sie i przepuszcza przez wspomniana kapiel wywolujaca, plócze, na¬ mydla, plócze i suszy.Otrzymuje sie zielen z zóltym odcie¬ niem.Przy uzyciu 10 g produktu otrzymanegoz dwubroinoindygo, wedlug amerykanskie¬ go patentu 1448251, zamiast wspomnianej pochodnej indygo otrzymuje sie tony z nieco zólciejszym odcieniem ale przejrzyst¬ sze.Przyklad XL Tkanine nasyca sie roz¬ tworem: 10 g aceto-p-anizydyny w 15 cm3 lugu sodowego 34° Be z dodat¬ kiem 10 g oleju tureckiego w litrze, suszy sie i drukuje: 10 ,, produktu otrzymanego z indygo, wedlug amerykanskiego patentu 1448251, rozpuszczonego w 490 ,, wody, zarobionego z 500 ,, obojetnego lepiszcza skroblowo- tragantowego, uzupelnionego do 1000 g, suszy sie i nadrukowuje: 13 ,, o-chloroanilina rozpuszczona w 30 ,f goracej wody i 30 cm3 kwasu solnego 20° Be, 140 g zimnej wody, 150 „ lodu i po ostudzeniu dodaje sie 7,5,, azotynu sodowego i 30 ,, wody, po skonczonem dwuazowa- niu zarabia sie z 450 ,, obojetnego lepiszcza skrobiowo- tragantowegio dodaje 50 cm3 octanu sodowego 1 : 1 i uzupel¬ nia do 1000 g, suszy sie, przeciaga przez wspo¬ mniana kapiel wywolujaca, plócze, namy¬ dla, plócze i suszy.Otrzymuje sie niebieskie zielone i zólte efekty drukarskie na bialem tle.Przyklad XII. Tkanine bawelniana na¬ syca sie wstepnie nastepujacym roztworem i suszy: Roztwór do fularów: 8 g m-nitroanilidu kwasu 2,3-oksynaf- toesowego, 10 cm3lugu sodowego 34° Be, 8 g oleju tureckiego na 1 litr.Preparowana tkanine nadrukowuje sie nastepujacym barwnikiem drukarskim: Barwnik drukarski: 10 g m - nitro - o - anizydyny OCH3 : NH2 : N02 = 1:2:4) rozpuszcza sie w 15 ,, kwasu solnego 22° Be i 100 ,, gotujacej wody i dodaje 160 ,, lodu. Po ostudzeniu dodaje sie na¬ raz, mieszajac, 25 cm3 azotynu 1 : 4, Po ukonczeniu dwuazowaniu zarabia sie 500 g obojetnego lepiszcza skrobiowo- tragantowego, zobojetnia 25 ,, octanu sodowego i dodaje 20 ,, produktu otrzymanego z indygo, wedlug amerykanskiego patentu 1448251, rozpuszczonego w 145 ,, wody i uzupelnia do 1000 g. Suszy sie, naparza krótko i prze¬ ciaga przez wspomniana kapiel wywoluja¬ ca, plócze, namydla i suszy.Otrzymuje sie ciemny fiolet o wybitnej trwalosci.Przyklad XIIL Tkanine bawelniana pre¬ paruje sie wstepnie nastepujacym roztwo¬ rem i suszy sie.Roztwór 1 do fularów: 10 g o-toluidyny kwasu dwuacetylooc- towego, 12 cm3 lugu sodowego 34° Be, 10 g oleju tureckiego na 1 litr.Nasycona tkanine traktuje sie nastepnie w roztworze: Roztwór 2 do fularów: 50 g soli dwuazowej 2,5-dwuchloroani- liny rozpuszcza sie w 700 ,, wody i dodaje sie 10 ,, produktu otrzymanego z indygo, wedlug amerykanskiego patentu 1448251, rozpuszczonego w 240 ,, wody i uzupelnia do 1000 g. Suszy sie, naparza krótko, prze¬ puszcza przez wyzej wspomniana kapiel wywolujaca, plócze, namydla, plócze i su¬ szy.Otrzymuje sie zabarwienie jasno-zielo- ne o wybitnej trwalosci, — 5 —Przyklad XIV. Niepreparowana tkanine nadrukowuje sie nastepujacym barwikiem drukarskim i suszy: Barwik drukarski 1 : 10 g m-nitroanilidu 2,3-oksynaftoeso- wego 12 cm3 lugu sodowego 34° Be, 10 g oleju tureckiego rozpuszcza sie w 200 ,, gotujacej wody i zarabia z 500 ,, obojetnego lepiszcza skrobiowo- tragantowego, Po ostudzeniu do¬ daje sie 10 ,, produktu otrzymanego z indygo, wedlug amerykanskiego patentu 1448251, rozpuszczonego w 258 ,, wody i uzupelnia do 1000 g.Ten druk nadrukowuje sie drugim bar¬ wikiem drukarskim albo traktuje odpo¬ wiednim roztworem.Barwik drukarski 2: 50 g soli dwuazowej 2,5-dwuchloroani- liny rozpuszcza sie w 450 ,, wody, wprowadza do 500 ,, obojetnego lepiszcza skrobiowo- tragantowego i uzupelnia do 1000 g.Suszy sie i przeciaga przez letnia wzglednie gotujaca kapiel skladajaca sie z 3 g chlorku zelazowego, 1 ,, dwuchromianu, 25 ,, kwasnego siarczanu sodowego na 1 litr, plócze sie, namydla i suszy.Otrzymuje sie zabarwienie czerwfono- brunatne o wybitnej trwalosci.Przyklad XV. Tkanine niepreparowana nadrukowuje sie nastepujacym barwikiem drukarskim: Barwik drukarski: 10 g o-toluidynidu kwasu dwuacetylo- octowego, 12 cm-' lugu sodowego 34° Be, 10 g oleju tureckiego rozpuszcza sie w 200 ,, gotujacej wody i zarabia z 500 g obojetnego lepiszcza skrobfcwo- tragantowego.Po ostudzeniu dodaje sie 10 g produktu, otrzymanego z indygo, wedlug amerykanskiego patentu 1448251, rozpuszczonego w 258 f, wody i uzupelnia do 1000 g.Ten druk nadrukowuje sie drugim bar¬ wikiem drukarskim, albo traktuje odpo¬ wiednim roztworem.Barwik drukarski 2: 10 g m - nitro - o - anizydyny (OCH.A : NH2 : N02 = 1:2:4) rozpu¬ szcza sie w 15 ,, kwasu solnego 22° Be i 100 ,, gotujacej wody, dodaje sie 165 ,, zimnej wody, 160 ,, lodu i po ostudzeniu, 25 cm;i azotynu 1 : 4, zarabia z 500 g obojetnego lepiszcza skrobiowo- tragantowego, dodaje 25 ,, octanu sodowego i uzupelnia do 1000 g.Suszy sie, przepuszcza przez wspo¬ mniana kapiel, plócze, namydla i suszy.Otrzymuje sie zielen o wybitnej trwa¬ losci, Przez zmiane warunków mieszania, ja¬ ko tez przez odpowiedni dobór skladników mozna otrzymac dalsze odcienie.W podobny sposób jak sól estrowa leuko- pochodnej indygo mozna zastosowac od¬ powiednie pochodne halogenoindygo, tioin- dygo i innych barwików kadziowych. Jako odpowiednie srodki utleniajace nalezy je¬ szcze wymienic wode utleniona, nadborany, nadsiarczany lub chlorany, chromiany i tym podobne zwiazki.Przy odpowiednim wyborze srodka u- tleniajacego mozna go dodac nawet do bar¬ wików drukarskich. Jako kapieli wywolu¬ jacych nalezy uzywac odpowiednio roz- 6cienczonych kwasów luib soli dzialajacych jako kwasy. PL