Przedmiotem niniejszego wynalazku jest sposób wykonywania studni glebinowych przez wypulki- wanie.Znany dotychczas sposób wyplukiwania studni glebinowych polega na zaglebianiu filtra wraz z przewodem pod i nadfiltrowym, umieszczonego we wnetrzu rury oslonowej, zaopatrzonej od czo¬ la w glowice stalowa z otworami, przez które prze¬ plywa pod cisnieniem woda wyplukujaca. Zasad¬ nicza wada tego sposobu jest koniecznosc nie¬ przerwanego wyplukiwania rury oslonowej na pel¬ na zadana glebokosc, poniewaz przerwanie stru¬ mienia wody wyplukujacej powoduje obsypanie obrzezy juz wyplukanego otworu i zacisniecie ru¬ ry przez grunt, uniemozliwiajac wznowienie pro¬ cesu wyplukiwania. Dlatego tez w przypadku nie¬ przewidzianego przerwania strumienia wody ko¬ nieczne jest wyciaganie rury oslonowej wraz z fil¬ trem i ponowne rozpoczynanie procesu wglebiania.Z tych samych przyczyn raz juz wyplukana na okreslona glebokosc studnia glebinowa nie mo¬ ze byc poglebiona, na przyklad w przypadku zmia¬ ny poziomu lustra wody. Znany sposób wyplukiwa¬ nia wiaze sie równiez z koniecznoscia stosowania wysokich wiez wiertniczych lub dzwigów, umo¬ zliwiajacych utrzymanie w polozeniu pionowym jednolitej kolumny studziennej o wysokosci rów¬ nej zadanej glebokosci studni, a ponadto pomp 10 15 wytwarzajacych wysokie cisnienie, niezbedne dla usuniecia napotkanych w gruncie przeszkód. Mimo tego czesto sie zdarza, ze w przypadku napotkania znacznych ilosci kamieni strumien wody spycha je pod czolo zaglebianej studni tworzac przeszkode nie do przebycia.Powyzsze wady i niedogodnosci usuwa sposób wykonywania studni glebinowych wedlug wynalaz¬ ku, polegajacy na wyplukiwaniu rury, zaopatrzonej w otwory na powierzchni bocznej umozliwiajace utworzenie dodatkowego cisnienia bocznego rów¬ nowazacego naciski gruntu oraz w osadzony prze¬ suwnie w jej wnetrzu elastyczny przewód, do¬ prowadzajacy wode wyplukujaca na dowolna wy¬ sokosc zaglebienia rury. Umozliwia to kazdorazo¬ we wznowienie procesu wyplukiwania rury nawet zacisnietej przez grunt, poniewaz doprowadzona przez przewód elastyczny do miejsca zasypania woda wyplywa przez otwory boczne w rurze, po¬ wodujac wyplukanie i usuniecie obsypanego grun¬ tu, przy czym wsuwanie przewodu do wnetrza rury umozliwia prowadzenie tego procesu na do¬ wolnej glebokosci az do calkowitego uwolnienia rury, oraz nastepnie dalsze jej poglebianie. Dzieki uzyskanej w ten sposób mozliwosci przerywania procesu wyplukiwania, sposób wedlug wynalazku umozliwia stosowanie krótkich, laczonych ze so¬ ba odcinków rur, przy czym po zaglebieniu jed-48193 3 4 hego odcinka strumien wody moze zostac przerwa¬ ny, w celu przylaczenia nastepnego odcinka, po czym proces zostaje wznowiony. Wskutek tego nawet studnie o duzej glebokosci moga byc wyko¬ nane sposobem wedlug wynalazku z krótkich od¬ cinków rur, bez koniecznosci stosowania do tego celu wiez wiertniczych lub dzwigów, a ponadto rury te zaopatrzone w boczna perforacje, moga po zaglebieniu i zasypaniu otaczajacej ich przestrzeni zwirkiem stanowic wlasciwy filtr. Zasilanie bocz¬ ne, które wytwarza wolna przestrzen miedzy po¬ wierzchnia rury, a otaczajacym ja gruntem ma równiez powazny wplyw na sam proces zaglebia¬ nia, umozliwia mianowicie przemieszczanie znaj¬ dujacych sie pod czolem rury kamieni lub innnych przeszkód poza przestrzen zajmowana przez rure, albo tez przechylanie lub przemieszczanie sie sa¬ mej rury w tej wolnej przestrzeni. Pozwala to na znaczne zmniejszenie cisnienia wody wyplukujacej w porównaniu do cisnien stosowanych przy zna¬ nych sposobach wyplukiwania, a ponadto eliminu¬ je zjawisko zwalowania kamieni pod czolem rury.Sposób wedlug wynalazku umozliwia ponadto unikniecie kosztownego i pracochlonnego odwad¬ niania pietrowego, które stosowane jest dotychczas wobec niemoznosci wznawiania procesu wypluki¬ wania.Wynalazek jest wyjasniony na zalaczonym ry¬ sunku, na którym fig. 1 i 2 — przedstawiaja sche¬ mat wyplukiwania studni jednoczlonowej, fig. 3 i 4 — studni dwuczlonowej, fig. 5 i 6 — schemat poglebiania tej studni dwuczlonowej w miare wy¬ konywania wykopu na przyklad pod fundament, fig. 7 — konstrukcje rury, stosowanej w przypad¬ ku gruntów kamienistych, fig. 8 — odmiane tej konstrukcji stosowana w przypadku niemoznosci prawidlowej obsypki zaglebionej rury, fig. 9 do 12 — kolejne fazy wznawiania procesu wyplukiwa¬ nia w przypadku zasypania wolnej przestrzeni miedzy rura i gruntem, fig. 13 — sposób wykony¬ wania studni w przypadku gdy lustro wody grun¬ towej pokrywa sie z powierzchnia gruntu, a fig. 14 — odmiane tego sposobu.Sposób . wplukiwania studni jednoczlonowej przedstawiony na fig. 1 i 2 jest nastepujacy. Odci¬ nek rury 1 zaopatrzonej w boczne otwory 2 i siat¬ kowe dno 5 oraz ewentualnie w siatke boczna 3 i w gotowa obsypke 4, ustawia sie w pozycji pio¬ nowej nad miejscem zaglebiania i do wnetrza jej — wprowadza elastyczny przewód gumowy 6 o srednicy nieco mniejszej od wewnetrznej sredni¬ cy rury, który polaczony z pompa o odpowiednim wydatku i cisnieniu okolo 2 atmosfer. Woda wy¬ plywajaca z czolowych i bocznych otworów rury formuje wokól niej pierscieniowe zródlisko 7 i powoduje zaglebianie jej w grunt, przy czym w celu utrzymania pograzanej rury w osi zródli- ska jest ona w trakcie zaglebiania poruszana ru¬ chem wahadlowym o niewielkiej amplitudzie.Uzyskawszy calkowite zaglebienie rury (fig. 2) zmniejsza sie doplyw wody tak, aby jej poziom wokól rury pokrywal sie z powierzchnia gruntu, nastepnie wyciaga sie elastyczny przewód 6 z wne¬ trza rury i umieszcza jego wylot przy rurze w ten sposób, aby zasilal woda wyplukany otwór. Zró¬ dlisko otrzymanej w ten sposób jednoczlonowej studni zasypane zostaje obsypka zwirowa, tworzac gotowy do eksploatacji otwór.Studnia moze byc jednak równiez dalej pogle¬ biana. W tym celu po wyciagnieciu przewodu 6 z wnetrza rury laczy sie ja z nastepnym czlonem (który tym rózni sie od pierwszego, ze nie posiada siatki dennej) i ponownie wklada do jej wnetrza przewód elastyczny, zwiekszajac równoczesnie do¬ plyw wody. Proces wyplukiwania zostaje przez to wznowiony, powodujac pograzanie obydwu pola¬ czonych czlonów (fig. 3 i 4).W podobny sposób przez przylaczanie dalszych czlonów mozna wykonac studnie wieloczlonowa o zadanej glebokosci, przy czym po zaglebieniu wolna przestrzen, powstala wskutek wyplukania gruntu, zapelnia sie obsypka zwirowa 9, otrzymu¬ jac otwór gotowy do eksploatacji.W przypadku, gdy studnia sluzy do odwodnienia na przyklad wykopu pod fundamenty mozliwe jest po czesciowym wykonaniu wykopu dalsze jej zaglebienie, w celu opuszczenia lustra wody i mo¬ zliwosci dalszego prowadzenia prac (fig. 5 i 6).W tym celu postepuje sie podobnie jak w przypad¬ ku studni dwuczlonowej, opuszczajac odsloniety czlon studni. Umozliwia to eliminacje kosztow¬ nych odwodnien pietrowych, stosowanych dotych¬ czas wobec braku mozliwosci wznowienia procesu zaglebiania studni. Fig. 9 do 12 przedstawiaja me¬ chanike procesu poglebiania studni sposobem we¬ dlug wynalazku. Warstwa 10 gruntu, która wsku¬ tek wstrzymania doplywu wody obwalila sie i za¬ cisnela rure 1 (fig. 9) zostaje mianowicie wymy¬ ta strumieniem wody 11, doprowadzanym przez elastyczny przewód 6 i wyplywajacym z bocznych otworów 2 rury, przy czym proces tego wymy¬ wania prowadzi sie stopniowo od góry przez po¬ wolne przesuwanie wylotu przewodu 6 we wnetrzu rury 1 (fig. 10 i 11). Po calkowitym wymyciu ob¬ sypanego gruntu i utworzeniu wokól rury 1 wolnej przestrzeni, moze nastapic dalsze jej zaglebianie.Ten sam proces moze byc równiez stosowany w celu wymiany (renowacji) zamulonej obsypki ota¬ czajacej filtr.W przypadku, gdy poziom wody gruntowej po¬ krywa sie z powierzchnia ziemi stosuje sie w celu utworzenia nadcisnienia slupa wody w zródlisku umozliwiajacego utrzymanie pionowych scian wy¬ plukiwanego otworu — pierscieniowy nasyp 12 otaczajacy zaglebiona rure (fig. 13), przy czym wy¬ plukiwana z otworu wode z rozmytym gruntem odprowadza sie z wnetrza nasypu za pomoca ru¬ ry 13.Na fig. 14 przedstawiona jest odmiana tego sposobu, polegajaca na stosowaniu zamiast nasy¬ pu kregu 14, umozliwiajacego podwyzszenie pozio¬ mu wody w zródlisku w stosunku do poziomu wo¬ dy gruntowej.Fig. 7 — przedstawia przykladowa konstrukcje urzadzenia do stosowania sposobu wedlug Wyna¬ lazku. Urzadzenie to stanowi rure 1 zaopatrzona w waskie, podluzne otwory boczne 2 eliminujace koniecznosc stosowania siatki oraz w mufe z za¬ ciskiem bagnetowym 15, sluzaca do polaczenia jej z nastepnym czlonem 1. Dzieki wyeliminowaniu 10 15 20 25 30 35 40 45 50 55 6048193 5 siatki podatnej na uszkodzenia konstrukcja ta mo¬ ze byc stosowana zwlaszcza w przypadku gruntów kamienistych. Przy napotkaniu przez czolo zagle¬ bianej rury 1 na kamien zostaje -on podmyty 3 przez strumien wody wyplywajacej z otworu czolo- 5 wego i przemieszczony pod ciezarem rury w ten sposób, ze umozliwia jej przejscie. W celu latwiej¬ szego pokonywania przeszkód dolna czesc pierw¬ szego czlona rury jest przy tym zaopatrzona 4- w pierscien wzmacniajacy 16.Fig. 8 — przedstawia odmiane konstrukcji urza¬ dzenia stosowana w tym przypadku, gdy usunie¬ te w przestrzen otaczajaca rure kamienie unie¬ mozliwiaja wykonanie prawidlowej obsypki zwi¬ rowej, zabezpieczajacej przed jej zapiaszczeniem. 15 Rura 1 stanowi w tym przypadku plaszcz ochron- 5 ny, który moze byc usuniety lub pozostawiony we wnetrzu studni i jest zaopatrzona w dodatkowy filtr 17 w postaci perforowanej rury wykonanej na przyklad z wiitfduru z gotowa obsypka zwirowa 18 2Q oraz otaczajaca ja siatka 19.Sposób wykonywania studni glebinowych wedlug wynalazku moze )znalezc zastosowanie zwlaszcza w pracach odwadniajacych w gruntach przepusz- 6* czalnych na przyklad ilastych, piaszczystych, zwi- 25 rowatych nawet z zawartoscia kamieni, umozliwia¬ jac pokonywanie przeszkód kamiennych, zalegaja¬ cych w warstwach o wysokosci okolo 7 metrów. PL