PL47815B1 - - Google Patents

Description

Nici przedzone na podstawie aromatycznych poliestrów, zwlaszcza tereftaianu polietylenu wykazuja po rozciaganiu, które jak wiadomo konieczne jest w celu osiagniecia dobrych wlas¬ ciwosci uzytkowych, tylko nieznaczna zdolnosc pobierania barwnika. Przyczyna tego jest to, ze wskutek rozciagania powstaje wysoki sto¬ pien orientacji i gestosc upakowania makro¬ czasteczek, co bardzo utrudnia wnikanie cza¬ stek barwnika.Poniewaz wlókna te nie posiadaja grup re¬ aktywnych, nie mozna stosowac takich barw¬ ników, które normalnie daja z wlóknami zwiaz¬ ki barwnika w rodzaju soli. Przy barwieniu przedzy z wlókien poliestrowych za pomoca *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze wspól¬ twórcami wynalazku sa Dr Werner Ludwig, Georg Sych, inz. Manfred Glieman. barwników dyspersyjnych osiaga sie w nor¬ malnych warunkach tylko nieznaczne wybar- wiienie, jako wybawienie powderadhniowe o niezadawalajacej trwalosci.Azeby rozciagane przedzone wlókna polies¬ trowe, wzglednie wytworzone z nich wlókna ciete, mozna bylo barwic na pozadana glebie barwy z odpowiednia trwaloscia, opraicowano specjalne sposoby w celu .podwyzszania szyb¬ kosci dyfuzji barwnika. iZnane jeist stosowa¬ nie substancji nosnikowych {wzglednie srodków speczniajacych, barwienie pod disnieniejm w temperaturach okolo li25°C, jak tez barwienie modyfikowanymi barwnikami azowymi w temperaturach okolo 95°C.Sposobów tych nie mozna jednak stosoiwac ze wzgledu na konieczny dlugi czas traktowa¬ nia do ciaglego barwienia rozciaganych wló¬ kien poliestrowych.Poz^:Aym^yr^omo, ze niero\piagane prze¬ dzenie nki:. jfcjMe^^ barwic ze wzgledu ixa swój w wysokimi stopniu amor¬ ficzny charakter I zwiazana z tyim bardziej roz¬ luzniona strukture makroczasteczek. Nieroz- ciagane lub wstepnie rozciagane przedzone ni¬ ci poliestrowe piaeciaga sie przy tyim przez ka¬ piel barwiaca i nastepnie rozciaga ostatecznie.Sposób ten wykazuje te wade, ze w kapieli barwiacej o itapojperaturze ponizej 60°C otrzy¬ muje sie slabe ;tjrlko wybarwienie kabla wló¬ kien. R&wnielgdy kabel przebywa w kapieli dluzej ndz 5 minut,, nie osiaga sie znacznie lep¬ szego wyniku. Podwyzszenie temperatury ka¬ pieli barwiacej powyzej 65°C daje wprawdzie bardziej mtensytwne wybarwienie, jednak wte- ciy wystepuje juz kurczenie sie i kruchosc nie- rozciaganych wlókien przedzonych, przez co pogarsza sie znacznie ich rozciagliwosc i nie mozna wytworzyc wlókien wysoko wartoscio¬ wych pod wzgledem jakosci.Pracujac tym sposobem przy optymalnym prowadzeniu procesu rozciagania, który naste¬ puje po procesie barwienia, otrzymuje sie wy¬ niki calkowicie niezadawalajace.Stwierdzono, ze w przypadku wlókien prze¬ dzonych albo folii opartych na poliestrach mozna osiagnac calkowite wybarwienie, jezeli wyroby jeszcze nie rtozciagarae albo wstepnie rozciagane, przed albo w czasie barwienia traktowane substancjami nosnikowymi lub srodkami speczniajacymi np. zwiazkami feno¬ lowymi, aminami, weglowodorami, estrami kwasowo kaihboksylowych lub eterami, barwi Bde w temperaturze nizszej od ich temperaibu- ry rekrystalizacji, najkorzystniej w temperatu¬ rze ponizej 60°C. Nastepnie material poddaje sie rozciaganiu i dalszej znanej przeróbce.Wedlug wynalazku, dzieki substancjom tym zo¬ staje tak dalece zwiekszona szybkosc dyfuzji barwnika w nierozejaganych wzglednie wstep¬ nie rozciaganych przedzonych niciach poliestro¬ wych, ze barwienie mozna przeprowadzic rów¬ niez w przypadku stosowania niskich stezen barwnika, korzystnie za pomoca barwników dyspersyjnych. Oprócz tego ten sposób pracy umozliwia ciagle prowadzenie procesu barwie¬ nia, poniewaz do osiagniecia koniecznej gle¬ bi barwy ipotrzebne sa tylko krótkie czasy dzialania. Dalsza zaleta tego sposobu jest to, ze ze wzgledu na niska temperature barwie¬ nia nie nastepuje kurczenie sie i kruchosc tworzyw poliestrowych oraz ze zapewniona zostaje dobra rozciagliwosc i w zwiazku z tym wytwarzanie materialów wysoko wartoscio¬ wych.Sposób objasniony jest w ponizszych przy¬ kladach.P.rzyklad I. Wiazke wlókien z nierozciaga- nych nici z polietylenotereftalanu o ogólnej wytrzymalosci 3000 den przeprowadza sie yfc sposób ciagly iprzez ogrzana do 50°C kapiel barwiaca, zawierajaca 15 g/l blekitu Celliton G (CofLour Index 1956 Nr 64500) oraz 20 g/l srod¬ ka speczniajacego, skladajacego sie z 1 czesci wagowej estru metylowego kwasu salicylowe¬ go i 4 czesci wagjowych eteru alkilofenylopoli- glikolowego. Szybkosc przechodzenia wlókien reguluje sie tak, ze czas przebywania kabli w kapieli barwiacej wynosi 1,5 minuty. Nici, któ¬ re utrzymuje sie w stanie lekkiego naprezenia, uwalnia sie od resztek kapieli przez odcisniecie miedzy walcami, a nastepnie prowadzi je przez kapiel pluczaca i w koncu rozciaga. Zdjecia przekroju rozciagnietych wlókien wykazuja wybarwienie na wskros.Przyklad II. Wiazke wlókien z nierozciaga- nych nici poliestrowych o lacznej wytrzyma¬ losci 20000 den przeprowadza sie w sposób ciagly przez ogrzana do 55°C kapiel barwiaca zawierajaca 8 g/l czeuwieni Cibacet 3 B (Co- laur Index 1956 Nr 60710) i 20 g/l srodka speczniajacego, skladajacego sie z 1 czesci wa¬ gowej estru metylowego kwasu 3 — metylosalli^ cylowego i 3-ch czesci wagowych eteru alkilo- fenylopoliglikolowego. Szybkosc przechodze¬ nia wlókien ustala sie tak, ze czas przebywa* nia kabla w kapieli barwiacej wynosi 2 mi¬ nuty. Otrzymuje sie wybarwienie wlókien na wskros.Przyklad III. Kabel nierozciaganych wló¬ kien (poliestrowych o okolo 10000 den przepro¬ wadza sie w sposób ciagly w temperaturze 55°C przefc kapiel ibarwiaca, zawierajaca 25 g/l czerni Colliton BTN (Ooliour Index 1956 Nr (mieszany) sfer. 1742) i 40 g/l srodka specznia¬ jacego, wymienionego w przykladzie I, Po 2,5 miutach przebywania kabla w kapieli bar¬ wiacej osiaga sie równiez w tym przypadku calkowite wybarwienie na wskros. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenia patentowe temperaturze ponizej 60°C, po czym wyro¬ by te poddaje sie rozciaganiu i dalszej zna- I. Sposób ciaglego barwienia nierozciaganych . Drzerowce lub wstepnie rozciaganych nici przedzonych ft „ .. ,. , - . , ^„, ,.' , 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamJienny tym, ze lub folii opartych na poliestrach, zwlasz¬ cza z" tereftalanu polietylenu, znamienny tym, ze wyroby przed lub w czasie ich barwienia traktowane substancjami nosni- VEB Chemiefaserwerk kowymi lub srodkami speczniajacymii, bar- „Fffidrich Engels" # wi sie w temperaturze nizszej od ich tem¬ peratury rekrystalizacji, najkorzystniej w Zastepca: mgr Józef Kaminski rzecznik patentowy barwienie prowadzi sie korzystnie barwni¬ kami dyspersyjnymi. 2053. RSW „Prasa", Kielce. PL