Jak wiadomo z nadmiaru fenolu i acetonu w roztworze silnie kwasnym od kwasu mine¬ ralnego otrzymuje sie produkt kondensacji 4,4'- dwuhydroksydwufenylodwumetylometan, zwany ponizej dianem. Nadmiar fenolu po zobojetnie¬ niu kwasu odpedza sie za pomoca destylacji z pa¬ ra wodna. Pozostaly produkt kondensacji jest jednak zawsze mniej lub bardziej zanieczyszczo¬ ny przez kleiste, ciemne produkty rozkladu i niepozadane produkty uboczne, które obnizaja temperature topnienia produktu. Wprawdzie aro¬ matyczne weglowodory jak toluen i ksylen roz¬ puszczaja te zywicowate ciemne produkty, jed¬ nak rozpuszczaja równoczesnie takze dian, tak ze znaczne ilosci oczyszczanego produktu kon¬ densacji pozostaja w roztworze.Wiadomo, iz tego rodzaju produkty konden¬ sacji mozna otrzymac z wysoka czystoscia, je¬ zeli do rozdzielania produktów kondensacji fe¬ nolu wykorzysta sie rózna rozpuszczalnosc ich soli W tym celu surowe produkty kondensa¬ cji traktuje sie wodorotlenkami alkaliów lub ziem alkalicznych w roztworze wodnym. Pro¬ dukty kondensacji przechodza przy tym w la¬ two rozpuszczalne pierwszorzedowe lub dru- gorzedowe sole, a fenol — w latwo rozpuszczal¬ ne fenolany, które latwo mozna rozdzielic za pomoca wirówki. W celu zwiekszenia nieroz- puszczalnosci dodaje sie nasyconego roztworu soli kuchennej. Z otrzymanych tak soli mozna otrzymac wolne produkty kondensacji przez dodanie kwasów.Wedlug innego sposobu czysty 4,4'-clwuhy- droksydwufenylodwumetylometan otrzymuje sie przez przekrystallzowanie z mieszaniny feno¬ lu i wody (stosunek 76:24). Wodne roztwory fenolu rozpuszczaja produkty kondensacji na goraco bardzo dobrze, a na zimno tylko sla«* bo. Zywicowate, zabarwione zanieczyszczenia pozostaja praktycznie calkowicie w lugu ma¬ cierzystym. Przy ochlodzeniu goracych roztwo¬ rów produktów kondensacji wytracaja sie kry-staliczne produkty kondensacji, które jednak zawieraja jeszcze fenol, usuwany nastepnie przez destylacje z para wodna.Obydwa wymienione sposoby wykazuja jed¬ nak nastepujace wady.Rozpuszczanie produktu kondensacji za po¬ moca lugu i powtórne wytracenie za pomoca kwasu jest klopotliwe i pracochlonne z powodu wielu operacji w procesie. Wprawdzie przekry- stalizowanie z wodnego roztworu fenolu jest bardziej *proste i daje sie przeprowadzic w stosunkowo krótszym okresie czasu, jednak nie udaje sie przy tym otrzymac produktu cal¬ kowicie wolnego od fenolu. Do wielu celów otrzymywany stopien czystosci jest wprawdzie wystarczajacy; podstawa do wytwarzania estru kwasu poliweglowego (z dianu i fosgenu) jest jednak konieczny dian o najwyzszym stopniu czystosci, czego wedlug tego sposobu nie mozna otrzymac.Stwierdzono, ze otrzymuje sie 4,4'-dwuhy- droksydwufenylodwumetylometan o wyso¬ kiej czystosci, jezeli surowy produkt jeszcze zawierajacy zanieczyszczenia przekrystalizuje sie z mieszaniny skladajacej sie z 85—95% ben¬ zenu ewentualnie jego homologów (rozpuszczal¬ niki niepolarne) i 15—5% jednowartosciowych alifatycznych alkoholi z 1—5 atomami wegla lub ich estrów albo alifatycznych lub cyklo- alifatycznych ketonów (rozpuszczalniki polarne).Szczególnie czysty produkt koncowy otrzy¬ muje sie, jezeli produkt techniczny przed prze- krystalizowaniem podda sie znanej obróbce za pomoca wegla aktywnego lub ziemi bielacej.Jako niepolarny rozpuszczalnik szczególnie korzystny okazal sie ksylen. Jako polarne roz¬ puszczalniki stosuje sie korzystnie etanol, pro- panol, butanol, octan butylu lub aceton i cy- kloheksanon.Przekrystalizowanie nastepuje przez rozpusz¬ czenie technicznego dianu w wymienionej mie¬ szaninie rozpuszczalników w temperaturze wrzenia pod chlodnica zwrotna. Nastepnie roz¬ twór mieszajac oziebia sie do temperatury 20°C, odsacza krysztaly dianu i przemywa mieszanina rozpuszczalników. Zabarwione pro¬ dukty przechodza przy tym calkowicie do lu¬ gu mecierzystego. Suszenie nastepuje w tem¬ peraturze 100—120°C podczas kilku godzin.Z lugu macierzystego mozna wydzielic przez krystalizacje drugi rzut dianu, który jest rów¬ niez czystym produktem nadajacym sie do wy¬ twarzania estrów kwasu poliweglowego. Znaj¬ dujacy sie w lugu macierzystym dian uwalnia sie od rozpuszczalników na drodze destylacji, przy czym moze on byc dalej przerabiany na zywice lakiernicze albo epoksydowe tak, ze praktycznie nie ma zadnej straty produktu, w przciwienstwie do znanych sposobów, które wykazuja straty 10—20%.Mieszanine rozpuszczalników mozna regene¬ rowac na drodze destylacji i ponownie stoso¬ wac do tego samego celu. Sposób jest prosty.Odpadaja wszystkie czasochlonne czynnosci znanych sposobów. Poza tym produkt schnie w znacznie krótszym czasie, poniewaz nie zawiera wody lecz tylko nieznaczne ilosci latwolotnych rozpuszczalników.Wydajnosci w sposobie wedlug wynalazku wynosza 70—78% przy pierwszej krystalizacji i 83—98% przy drugiej krystalizacji z lugu macierzystego. Temperatura topnienia otrzy¬ manego produktu wynosi 154—157°C.Badanie stopnia czystosci 4,4-dwuhydroksy- dwufenylodwumetylometanu przeprowadzono w znany sposób metoda pomiaru temperatury topnienia. Pewniejszy wynik otrzymano, kiedy produkt rozpuszczono w etanolu w stosunku 1:1 i porównano zabarwienie mieszaniny z barwna skala jodowa. Liczby barwy produktu otrzymanego sposobem wedlug wynalazku za¬ warte sa miedzy 4 i 10.Przyklad I. 700 g 4,4,-dwuhydroksydwu- fenylodwumetylometanu zwanego dalej dianem, o temperaturze miekniecia 146—153°C rozpu¬ szczono w temperaturze okolo 100°C w 500 g mieszaniny rozpuszczalników skladajacej sie z 90% toluenu i 10% izobutanolu i przy zasto¬ sowaniu chlodnicy zwrotnej i przy mieszaniu po czym chlodzono do temperatry 20—25°C.Krysztaly odsaczono, przemyto 100 ml miesza¬ niny rozpuszczalników, a lug macierzysty za¬ stosowano do rozpuszczania dalszej ilosci dianu.Po wysuszeniu w temperaturze 100—120°C w piecu obiegowym otrzymano jasny, krystalicz¬ ny produkt (liczba barwy 8) z wydajnoscia 76%, o temperaturze topnienia 154—157°C.Przyklad II. W lugu macierzystym wymie¬ nionym w przykladzie I rozpuszczono jeszcze raz 500 g dianu w temperaturze 100°C i roz¬ twór przerabiano dalej, jak w przykladzie I.Otrzymano jasny, krystaliczny produkt (liczba barwy 10) z wydajnoscia 93%, o temperaturze topnienia 155—157°C.Przyklad III. 700 g dianu o temperaturze miekniecia 152—154°C rozpuszczono w 500 g mieszaninie rozpuszczalników skladajacej sie z 90% ksylenu i 10% propanolu. Roztwór ochlo¬ dzono podczas mieszania do temperatury 20 — 25°C i przerabiano dalej, jak w przykladzie — 2 —I. Wydajnosc wynosila 77Vt, po drugim dodaniu dianu 80°/p. Jasny, krystaliczny produkt (liczba barwy 4) posiadal temperature topnienia 156— 157°C.Przyklad IV. 400 g technicznego dianu przekrystalizowano z mieszaniny 380 g ksylenu i 20 g octanu butylowego i przerabiano, jak w przykladzie I. Wydajnosc: 74%, temperatura topnienia 154—157°C, liczba barwy: 7.Przyklad V. 350 g technicznego dianu prze¬ krystalizowano z mieszaniny 190°/t ksylenu i 10*/« acetonu i przerabiano, jak w przykladzie I. Wydajnosc: 70°/i, temperatura topnienia 154—157°C, liczba barwy: 8. PL