Otrzymywanie wolnego jodu i bromu z wodnych roztworów zawierajjacych jodki lub bromki da sie uskutecznic znanym spo¬ sobem przez utlenienie roztworu np, chlo¬ rem lub kwasem azotawym i t, p, zwiazka¬ mi, przyczem jod wzglednie brom wydziela sie w stanie wolnym i moze byc wydobyty juz to przez ekstrakcje, juz to przez odpe¬ dzenie w wyzszej temperaturze. Sposób ten nie nadaje sie jednak do wydobywania obu chlorowców z bardzo rozcienczonych roz¬ tworów, a zarazem jest zbyt kosztowny ze wzgledu na koniecznosc ogrzewania duzych ilosci roztworów.Niniejszy wynalazek ma na celu otrzy¬ mywanie jodu i bromu z wodnych roztwo¬ rów ich soli sposobem znacznie tanszym, a nadajacym sie do eksploatacji nawet bardzo rozcienczonych plynów. Polega on na wpro¬ wadzeniu wodnych roztworów, zawieraja¬ cych rozpuszczone jodki lub bromki, w ze¬ tkniecie z substancjami absorbujacemi jod wzglednie brom, jak np, z weglem kostnym, innemi odmianami wegla aktywnego, skrobia i t, p, materjalami, ewentualnie ich miesza¬ ninami, przyczem równoczesnie uklad pod¬ dany jest dzialaniu czynników utleniaja¬ cych, jak np, tlenu, chloru, tlenków azotu, dwutlenku manganu i t, d. Czynnik utlenia¬ jacy moze byc dodany do roztworu zawie¬ rajacego jodki wzglednie bromki, albo tez mozna dzialac nim na materjal absorbuja¬ cy celem osadzenia go na nim, i to albo przed wprowadzeniem tegfo materjalu w zetkniecie z roztworem, albo wówczas do¬ piero, gdy materjal absorbujacy zostal do¬ dany do roztworu. Przy tern postepowaniu wiolny jod i brom osadzaja sie na materjaleabsorbujacym w sposób tak trwaly, ze mozna teraz, np. przez odfiltrowanie, oddzielic je wraz z materjalem absor¬ bujacym od calej masy roztworu, uwol¬ nionego w ten sposób od calkowitej za¬ wartosci jodu wzglednie bromu. Wydziela¬ nie wolnych chlorowców z materjalu niemi nasycanego, mozna w sposób celowy pola¬ czyc z regeneracja materjalu absorbujacego uzytego do reakcji. Aby to uskutecznic pod¬ daje sie go dzialaniu wyzszej temperatury, ewentualnie w obecnosci wody, roztworów lugów lub odpowiednich soli, ailbo innych rozpuszczalników jodu i bromu, jak np. dwusiarczku wegla. Uzyte tu srodki moga byc zastosowane zarówno w postaci plynnej jak i ewentualnie w postaci par.Przyklad I. Do 100 kg poksztaltnych lu¬ gów karnalitowych, zawierajacych 2 — 4% bromu (w postaci anjonu Br') dodaje sie 25 kg wegla kostnego, nasyconego uprzednio gazowym chlorem:. Po zmieszaniu i pozosta¬ wieniu na 1 godzine odsacza sie materjal absorbujacy. Przez poddanie go destylacji w strumieniu pary wodnej uzyskuje sie o« kolo 98% bromu zawartego pierwotnie w przerabianym lugu poksztaltnym.Przyklad II. Do basenu napelnionego woda morska zanurza sie worek z gestej tkaniny, w którym pomieszczono mieszani¬ ne 50 kg wegla odbarwiajacego i 30 kg skro¬ bi, nasycona poprzednio chlorem gazowym lub tlenkiem azotu. Po 12 dniach okazalo sie, ze materjaly absorbujace, zawarte w worku, oddaly chlor wodzie prawie w zu¬ pelnosci, a natomiast pochlonely równowaz¬ na ilosc bromu i jodu. Przy regeneracji czynnika pochlaniajacego, zapomoca gora¬ cego alkoholu uzyskano mieszanine 650 g jodu i 61 kg bromu.Przyklad III. Do zbiornika zawierajace¬ go solanke z szybu naftowego dodano od¬ powiednia ilosc azotynu sodowego i zakwa¬ szono kwasem siarkowym, Nastepnie prze- filtrowano plyn przez dwa filtry, z których pierwszy zawieral wegiel drzewny, a drugi cienkie wióry drzewne, na których osadzo¬ no skrobie. Z wegla wydobyto pochloniete chlorowce przez ogrzewanie w strumieniu pary wotlnej, otrzymujac wylacznie brom i bardzo male ilosci jodu. Wióry przemyto roztworem 15% siarczynu potasowego, któ¬ ry po odparowaniu wydzielil jako pierwsza frakcje siarczan potasowy, a nastepnie dal czysty jodek potasowy.Przyklad IV. Solanke z szybu naftowe¬ go prowadzono przez dwa filtry umieszczo¬ ne nad soba. Pierwszy % nich skladal sie z warstwy wegla kostnego, w której tkwila e- lektroda weglowa polaczona z ujemnym biegunem zródla pradu* Drugi filtr stano¬ wila skrobia osadzona na porowatej ziemi okrzemkowej. Przez filtry te przeprowadza* no w ciagu 24 godzin okolo 100 000 kg so¬ lanki i zuzyto 6 kW energji elektrycznej.Przez regeneracje filtrów otrzymano 60 kg bromu i 41 kg jodu. PL