Wynalazek dotyczy maszyny do wyro¬ bu przedmiotów z frezowanemi zlobkami róznych ksztaltów, przyczem ruch obrabia¬ nego przedmiotu i narzedzia odbywa sie samoczynnie. Maszyna sluzy do wyrobu glównie wiertel spiralnych, lecz nadaje sie takze do wyrobu zlobków srubowych, pro¬ stych i innych, o glebokosci zmiennej lub stalej, w róznych przedJmiotach lub narze¬ dziach.Maszyna wyrabia nietylka zlobki wier¬ tla, lecz frezuje takze zewnetrzne po¬ wierzchnie ostrza tak, ze wiertlo opuszcza maszyne gotowe do uzycia, W czasie ob¬ róbki obrabiany przedmiot jest zamoco¬ wany w pochwie obrotowej, przesuwanej wzdluz osi. Materjal do obróbki doprowa¬ dza sie do pochwy przez wydrazony w jej wnetrzu kanal, a przesuwanie naprzód po¬ woduje sprezyna, która sie napina w cza¬ sie wstecznego ruchu urzadzenia doprowa¬ dzajacego materjal do obróbki.Do regulowania ruchu naprzód sluzy u- rzadzenie hamujace o dzialaniu nastawial- nem, np. hamulec cieczowy.Maszyna sklada sie z nastepujacych glównych czesci: a) frezowy mechanizm wykonczajacy z trzymakiem i napedem, b) glówny mechanizm frezowy, z samo¬ czynnym ruchem promieniowym frezów, c) uchwyt do obrabianego przedmiotu z samoczynnym przesuwem naprzód i wstecz, oraz urzadzenie do otwieraniaszczek uchwytowych celem wyrzucenia go¬ towego przedmiotu i zalozenia nowego ma¬ terialu, d) mechanizm wysuwajacy surowy przedmiot do obróbki ze zbiornika.Przyklad wykonania wynalazku przed¬ stawia zalaczony rysunek.Fig, 1 przedstawia przekrój podluzny maszyny; fig. 2 — trzymak do frezowania ostrzy, widziany z konca; fig, 3 — osadzenie freza, w przekroju poziomym; fig. 4 — sprzeglo dla mechanizmu ruchu w widoku bocznym; fig. 5 — zbiornik przedmiotów do ob¬ rabiania, wraz z mechanizmem do pod¬ suwania, fig. 6 — czesc urzadzenia sluzacego do podsuwania przedmiotów do obróbki do ich trzymaka, oraz urzadzenie regulujace do osadzania przedmiotów surowych w odpo¬ wiednim trzymaku.Na podstawie maszyny 1 sa umocowane srubami konsole 2, 3 i 4, dzwigajace róz¬ ne czesci glówne maszyny, przyczem kon¬ sola 4 moze sie przesuwac wzdluz maszy¬ ny w odpowiednich prowadnicach. W sko¬ snych prowadnicach konsoli 2 jest umie¬ szczona przesuwana rama 5 (fig. 2). Do na¬ stawiania tej ramy sluza sruby 6 i 7, któ¬ re dzialaja wspólnie z listwami prowadza- cemi 8 i 9, umocowanemi na ramie 5 i ma- jacemi ograniczony ruch w podluznych zlobkach 10, 11 konsoli 2. Do umocowania ramy 5 po nastawieniu sluzy sruba 12. W ramie 5 jest osadzony obrotowo i przesu- walnie trzymak frezów 13, które sluza do obróbki zlobków wyrobionych frezami glównemi. Celem uchwycenia tego trzy¬ maka 13 posiada rama 5 nasady laczniko¬ we 14, 15 dla sruby 16. Trzymak 13 posia¬ da skosne otwory, skierowane ku jednemu punktowi osi; w otwory te sa wkrecone pochwy, w których sie mieszcza wrzeciona 18 frezów. Umocowanie pochew 17 usku¬ tecznia sie zapomoca pochwy 20, której ze¬ wnetrzna powierzchnia odpowiada po¬ chwom 17 i która utrzymuje wsrubowana wkladka 21. l5o napedu frezów 19 sluza krazki sznurowe 22, osadzone na wrzecio¬ nach 18.Frezy glówne 23 sa osadzone na wa¬ lach 24, które znów sa osadzone mimosro- dowo w pochwach 25 i moga byc nastawia¬ ne obrotowo i wzdluz w pochwach 26.Do nastawiania walów wzdluz osi, slu¬ za nasrubki 27, 28. Naped otrzymuja wrzeciona 24 od krazków sznurowych 29. Pochwy 26 znajduja sie na sto¬ jakach 31, które sa przestawiane piono¬ wo w prowadnicach 30. Zapomoca srub 32 i przynaleznych nasrubków 33 mozna sto¬ jaki 31 wraz z lozyskami 26 podnosic lub opuszczac. Polozenie stojaków ustalaja sruby 34. Stojaki 31 sa tak skonstruowane, ze frezy 23 moga byc nastawiane pod róz- nemi katami do osi przedmiotu obrabiane¬ go. Do zmiany glebokosci wycinanych zlob¬ ków sluzy równia pochyla 35, która poru¬ sza sie w ramie maszyny, zaleznie od przedmiotu obrabianego w ten sposób, ze zabiera ja sworzen 36, który wchodzi w pierscieniowy zlobek 37 tak obliczony, ze równia pochyla ma wzgledem trzymaka pewien ruch martwy. Na górnym lub dol¬ nym koncu równi pochylej umocowane sa, zapomoca srub, nastawne odboje 38 i 39.W zlobku wodzacym 40 porusza sie czesc 41 z grzebieniastem wzniesieniem 42 i la- czacem sie z niem zaglebieniem 43. Na czesci tej spoczywa ostrze 44 palucha 45 ramienia 46, które z pochwa 26 wrzeciona 24 jest tak polaczone, ze przez obrót ramie¬ nia 46 frez nastawia sie odpowiednio do osi przedmiotu obrabianego. Polaczenie o- strza 44 z czescia 41 w czasie ruchu równi pochylej zapewnia srubowa sprezyna 47, która z jednej strony jest umocowana do sruby 48 ramienia 46, a z drugiej do sworz¬ nia 49 w ramie maszyny. Gdy trzymak 50 w czasie frezowania poruszy sie naprzód,to inne czesci zajma polazenie, jak na fig. 1, w ten sposób, ze równia podnosi stop¬ niowo czesc 41 i obraca ramie 45 tak, ze frezowany zlobek glówny staje sie coraz plytszy. Gdy czesc 41 uderzy w odbój 39, to ostrze 44 oddala sie od powierzchni grze¬ bieniowej 42 i wpada w zaglebienie 43, wskutek czego frez wychodzi z przedmio¬ tu obrabianego. W czasie powrotnego ru¬ chu trzymaka 50, równia pochyla z poczat¬ ku sie nie porusza, az sworzen 36 uderzy w przeciwna strone pierscieniowego zlob¬ ka 37. Wtedy równia pochyla zaczyna sie takze poruszac, przyczem ostrze 44 tj&- chowuje swoje polozenie w zaglebieniu 43, az czesc 41 przy koncu skoku, uderzy w cdbój 38. W dalszym ruchu ostrze 44 o- piiszcza zaglebienie 43 i zajmuje polozenie robocze.W ten sposób frezy 23, w czasie ruchu powrotnego trzymaka 50, sa wyjete ze zlobków frezowanych w materjale o taka wielkosc, która odpowiada wysokosci grzebienia 42 powiekszona o wysokosc wy¬ nikajaca z martwego ruchu równi pochy¬ lej. Jezeli wiec trzytnak 50 porusza sie w przeciwnym kierunku, to równia pochyla pozostaje w spoczynku, az sworzen 36 li¬ derzy w przeciwlegla strone pierscieniowe¬ go zlobka 37, poczem opisany przebieg po¬ wtarza sie.Trzymak 50 dla surowego materjalu jest prowadzony w sztywnej pochwie 51 z wylotem 52. Pochwa 53 moze sie obra¬ cac. Osiowy ruch trzymaka 50 odbywa sie zapomoca czopa 54, który wchodzi w po¬ chwe 53 i jest osadzony obrotowo w po¬ chwie 55. Pochwa 50 posiada równiez zlo¬ bek prowadzacy, w który wchodzi swo¬ rzen 56. Ksztalt zlobka w pochwie. 50 o- kresla ksztalt zlobka, który ma byc frezo¬ wany w surowym materjale.Ruch doprowadzajacy odbywa sie przy pomocy kola slimakowego 57 i slimaka 58, który otrzymuje ruch od krazka sznuro¬ wego 59, lub zapomoca kól zebatych. Kolo 57 jest polaczoine z pochwami 50, 53 kli¬ nem 59 i nasmbkiem 60, oraz posiada zlo¬ bek 61 dla sznura, który moze powodowac obrót wsteczny. Wsteczny obrót kola 57, a tern samem ruch powrotny trzymaka 50, odbywa sie pod dzialaniem ciezaru, który podnosi sie podczas ruchu naprzód1 trzy¬ maka przedmiotu obrabiainego. Mozna tez zastosowac lancuch w ten sposób, ze ilosc obrotów zmniejsza sie w miare opadania lancucha na ziemie. Zwolnienie uchwytu slimaka 58 nastepuje przez obrót ekscen¬ trycznej pochwy, zapomoca sworznia 62, który jest umocowany nastawialnie w zlobku 63 kola 57, i zapomoca drazka 69, który, przy regulacji sprezyna, moze byc wprowadzony do pochwy 70 i przytrzyma¬ ny sruba 72. Pochwa 70 znajduje sie na czo¬ pie 71, wsrubowanym w rame maszyny 2.Jezeli pochwe odwróci sie od sworznia 62 tak daleko, ze sprezyna przejdzie srodko¬ wa linje pochwy, to sprezyna 68 powoduje dalszy obrót, az sworzen zderzakowy 73 (fig. 4) uderzy w sworzen 74. W najwyz- szem polozeniu sworzen 75 uderza w swo¬ rzen 76. Takze przy tern ustawieniu konco¬ wa czesc obrotu powoduje sprezyna 68.Gdy kolo slimakowe 57 zazebia sie ze slimakiem 58, a ekscentryczna pochwa 65 ze sworzniem 75 przylega do sworznia 76 z takiem cisnieniem, jakie odpowiada na¬ ciskowi miedzy zebami i odporowi sprezy¬ ny 68, wtedy polozenie wyprezone ustala tylko sprezyna, zapomoca sworzni 73 i 74, Pierwsza czesc powrotnego obrotu od¬ bywa sie przy pomocy raczki 77, wsrubo- wanej w pierscien 78 pochwy 66. 79 ozna¬ cza hamulec skladajacy sie z pasa1 skórza¬ nego, który jest umocowany wpoprzek przez kablak na nastawialnym czopie 80, umocowanym zapomoca sruby ustalajacej.Do zamocowania obrabianego przedmiotu sluzy uchwyt 81 z naciskami 82, wprawia- jacemi w ruch przez wewnetrzny stozek pochwy 50. Uchwyt dziala pod1 wplywem pochwy 84, aJ gdy ta ostatnia cofnie sie, — 3 —wtedy sprezyna 83 wyprowadza uchwyt z polozenia zaciskowego. Pochwa 84 posia¬ da srubowe polaczenie z pochwa 50; na koncu pochwy 84 znajduje sie kryza 85,na której opiera sie pierscien 86, utrzymywa¬ ny w swem polozeniu pierscieniowym na- srubkiem 87. Pierscien 86 chwyta drazek 88 i wykonywa ruch wzdluz osi wraz z pochwa, nie przeszkadzajac jej obrotowi, gdyz pierscien 86 jest luzny. Pochwa 89 posiada gwint. 92 jest czescia wahajaca.Zeby sprzeglowe 91 naleza do pochwy 94, która przesuwa sie wzdluz osi zapomoca sprezyny 95 i odpowiedniego zlobka w czesci 92, do pochwy zas 89 przyciska ja sprezyna 93t Pochwa 89 sluzy do doklad¬ nego nastawiania momentu sprzezenia ze¬ bów 90 i 91. Nastawienie grubsze usku¬ tecznia sie przesuwajac cala konsole 4.Gdy ruch powrotny zbliza sie ku konco¬ wi, wtedy koniec pochwy 84 wsuwaj sie w pochwe 89, a zeby 90 chwytaja zeby 91, przyczem pochwa 94 poczatkowo nieco sie cofnie, gdyz zeby z poczatku slizgaja sie po sobie, zanim wejda w polozenie we- chwytu. Wtedy pochwa 94, pod naciskiem sprezyny 93, porusza sie naprzód i zapew¬ nia pelny uchwyt zebów sprzegowych. W tej chwili ustaje ruch obrotowy pochwy 84, podczas gdy pochwa 50 obraca sie da¬ lej, az hamulec 79 zatrzyma) kolo 57, przy¬ czem pochwa 84 odsrubuje sie od pochwy 50 tak, ze zaciski 82 zwalniaja sie. W cza¬ sie tego odsrubowywania sie czesc 92 jest bez ruchu, bo sworzen 97 opiera sie na srubie ustawnej i zapobiega obrotowi.Obrabiany przedmiot spoczywa wiec luzno w uchwycie 81 i po obróbce nastepny przedmiot nadchodzacy do obróbki moze go tak wypchnac, ze wypada on przez otwór w pochwie 51. Gdy nastepny przedr miot do obróbki zajmie miejsce w uchwycie 81, wtedy zapomoca raczki 77 uskutecznia sie uchwyt miedzy 58 i 570 Ruch kolyski 92 jest ograniczony z jednej strony sworz¬ niem 97 (fig- 6), który uderza w srube ustawcza na konsoli 4, gdy zeby sprzegla zaczepily sie, a z drugiej strony sprezyna 98, której jeden koniec jest umocowany na przestawialnej na ramieniu 47 pochwie 99, zas drugi do ramienia 100, naistawialnego w ramieniu 101 konsoli 4. Regulujac napie¬ cie sprezyny lub przez równoczesne prze¬ stawienie pochwy 99 na ramieniu 97 i ra¬ mienia 100 mozna nastawiac kat obrotu kolyski, a tern samem wzgledkiy obrót pochwy 50 i 84. W ten sposób uchwycenie przez zaciski 821 uchwytu 81 obrabianego przedmiotu moze byc regulowane, gdyz uchwyt polega wlasnie na ruchu wzgled¬ nym pochew 50 i 84. Kolyska 92 posiada katowa szczeline 102, w która wchodzi stól 103 wraz z umieszczonym na nim ma- terjalem do obróbki; stól ten moze byc do¬ prowadzony az do trzymaka przedmiotów do obróbki 104. 105, 106 oznaczaja dwie przystawki, które, zapomoca zaciskowego kablaka 107, sa umocowane na pochwie 106 kolyski w taki sposób, ze moga byc na niej ustawione stosownie do dlugosci su¬ rowego materjalu, który ma byc wprowa¬ dzony do trzymaka 104. Przy obrocie ko¬ lyski surowy materjal zesuwa sie do otwo¬ ru zasilczego trzymaka, przyczem zupel¬ nemu wsunieciu sie jego przeszkadza swo¬ rzen 109, który jest osadzony na tloku 110, umocowanym na trzonie tlokowym 111. Tlok 110 dziala wspólnie z zabiera- kiem 112 na drazku 88. Zabierak 112 po¬ siada ramie 113, które dziala razem z na- stawialnym, stozkowym pierscieniem zde¬ rzakowym 114 na kolysce 92 w ten sposób, ze wskutek tegoi zabierak 112 wychwytuje sie od tloka, który wraz ze sworzniem 109 moze byc znowu przeprowadzony naprzód.Potrzebna sprezystosc osiaga sie dzieki dlugiemu drazkowi 88, Na fig. 1 drazek 88 i zabierak 112 sa przedstawione w polozeniu pod drazkiem tlokowym 111 i pod tlokiem 110. Ze wzgle¬ du na dostepnosc i nastawianie czesci, jest — 4 —bardziej celowe umieszczenie drazka zboku, tak jak przedstawia fig. 5.W kolysce 92 znajduje sie sprezynowy cylinder 115, przez który przechodzi dra¬ zek 111, podczas gdy uszczelnienia dla cieczy znajduja sie na koncach cylindra.Na drazku 111 miesci sie w cylindrze 115 tlok 116, na który dziala sprezyna 117.Cylinder jest napelniony stosowna ciecza, która w czasie ruchu tloka musi obok nie¬ go przeplywac, wytwarzajac w ten sposób potrzebne hamowanie. Cylinder posiada w róznych miejscach nieco rózne srednice, aby regulowac hamowanie tak, ze hamo¬ wanie jest np. wieksze w koncowem polo¬ zeniu tloka, niz w polowie jego drogi.Dzialanie maszyny opisano ponizej.Gdy pochwe 84 przesunie sie wstecz, wtedy zabierak 112 pociaga tlok 110 wstecz i napina sprezyne 117 w cylindrze 115, az sworzen 109 znajdzie sie poza o- tworem do wprowadzania obrabianych przedmiotów, poczem nowy przedmiot do obróbki zsuwa sie ze stolu 103 i spada do trzymaka 104 przed sworzniem 109. Wte¬ dy uchwyt 81 znajduje sie w pochwie 50 w polozeniu cofnietem tak, ze nowy przed¬ miot do obróbki wprowadza sie w uchwyt.Gdy tylko ramie 113 uderzy w pierscien 114, wtedy polaczenie miedzy zabierakiem 112 a tlokiem 110 przerywa sie i sprezyna 117 przesuwa szereg przedmiotów do obróbki o dlugosc jednego przedmiotu. Na¬ stepnie gdy pochwa 50 zaczyna sie obra¬ cac w przeciwnym kierunku, zeby sprze¬ glowe 91 powoduja, ze pochwa 84 wkreca sie w pochwe 50 z sila pochodzaca od na¬ piecia sprezyny, przez co przedmiot obra¬ biany silnie osadza sie w uchwycie. Gdy zeby 40 i 41 nie zachwytuja o siebie, wte¬ dy pochwy 50 i 84 poruszaja sie razem na¬ przód i wprowadzaja przedmiot do obrób¬ ki w polozenie robocze, w którem frezy 23 i 19, stosownie do pozadanego ksztaltu wyrabianego zlobka, ulegaja ruchowi ob¬ rotowemu pochwy 50. Po osiagnieciu po¬ lozenia najbardziej wysunietego wprzód, frezy 23 wychodza z polozenia roboczego i rozpoczyna sie ruch powrotny. W tym czasie obrobiony juz przedmiot jest z po¬ czatku trzymany przez uchwyt tak mocno, ze caly szereg przedmiotów jeszcze nie obrabianych cofa sie, az do chwili, gdy ze¬ by 90 znowu uchwyca zeby 91, poczem pochwa 84 wykreca sie z trzymaka 50 na- zewnatrz tak, ze uchwyt puszcza przedni przedmiot obrobiony, a nowy przedtniot surowy wprowadza sie do trzymaka. Jezeli zlobek w trzymaku 50 tworzy z osia przedmiotu obrabianego kat maly, albo tez kryje sie z nia, to polaczenie srubowe po¬ chwy 84 uskutecznia sie razem z pochwa 53, aby wyzyskac wystarczajacy obrót dla zluznienia polaczenia i skrecania. Szczególy maszyny moga byc w rózny sposób zmie¬ nione, nie wykraczajac przez to poza ra¬ my wynalazku. PL