Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do hy¬ draulicznego usuwania zgorzeliny, zwlaszcza z rozzarzonych pretów poddawanych dalszej ob¬ róbce np. w kuzniach.Usuwanie zgorzeliny za pomoca strumieni wo¬ dy wytryskiwanej pod duzym cisnieniem wymaga skomplikowanych urzadzen w celu wytworzenia strumienia wody o cisnieniu ponad 50 atm.W tym celu konieczne jest zaopatrywanie podob¬ nych urzadzen w silne i o duzej wydajnosci urza¬ dzenia tloczace, przystosowane do wtlaczania wo¬ dy bez przerwy. Obróbka taka oplaca sie jedynie w duzych zakladach. Korzysci usuwania zgorze¬ liny przez jej hydrauliczne zluszczanie nie moga byc wyzyskiwane w mniejszych zakladach, w któ¬ rych' jest trudno o urzadzenia pozwalajace na wtryskiwanie strumienia wody o duzym cisnieniu.*) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca wy¬ nalazku jest inz. Tadeusz Rut.Urzadzenie wedlug wynalazku, rozwiazuje to za¬ gadnienie i pozwala na zastosowanie go w do¬ wolnym zakladzie, dysponujacym jedynie woda o cisnieniu wodociagowym rzedu 2—5 atm. Jest ono tak skonstruowane, ze daje wytrysk wody silnie stloczonym strumieniem tylko w czasie oczyszczania preta lub rozzarzonej rury.Urzadzenie wedlug wynalazku moze byc wy¬ konane o dowolnych wymiarach, szczególnie ma¬ lych w porównaniu ze znanymi urzadzeniami po¬ dobnymi. Dzteki stosunkowo malym wymiarom urzadzenia oraz wtryskiwaniu strumienia wody pod wysokim cisnieniem jedynie w czasie oczy¬ szczania preta lub rury nie zachodzi potrzeba u- zywania duzych sprezarek, gdyz z chwila zaprze¬ stania obróbki nastepuje okres spoczynku urza¬ dzenia wtryskujacego wode pod duzym cisnieniem, w którym to czasie sprezarka latwo moze wy¬ równac slaby niedobór cisnienia wody.Urzadzenie wedlug wynalazku jest wiec nad¬ zwyczaj ekonomiczne i posiada prosta konstrukcje.Ponadto wyróznia sie ono tym, ze posiada zbior- • nik o zawartosci wody wystarczajacej do jednej obróbki, przy czym posiada zawór umozliwiajacy wtryskiwanie wody pod najwyzszym cisnieniem roboczym podczas calego czasu trwania^ obróbki; woda wytryskiwana jest w ciagu fego okresu stale pod jednakowym duzym cisnieniem.Na rysunku przedstawiono przykladowo i sche¬ matycznie urzadzenie wedlug wynalazku do hy¬ draulicznego usuwania zgorzeliny; Posiada ono wodny cylinder 1$ -yp-.którym jest* osadzony prze¬ suwnie tlok 2 wypychajacy zawartosc cylindra pod równym pozadanym wysokim cisnieniem do przewodu 3, skad woda trafia do komory zaworo^ wej 4, zawierajacej zawór tlokowy 5, ulegajacy po przekroczeniu pozadanego wysokiego cisnienia naglemu otwarciu i wypuszczeniu pod wysokim cisnieniem wody z cylindra 1 do przewodu 6. Na¬ stepnie woda wytryskiwana jest przez otwory przewodu pierscieniowego 7 pod wysokim cisnie¬ niem strumieniami 8 na obrabiany pret lub rure 9.Urzadzenie jest polaczone z wózkiem 11, osadzo¬ nym przesuwnie na kólkach 12, 12' na torze szy¬ nowym 10, umozliwiajacym przesuw calego urza¬ dzenia podczas obróbki. Wózek 11. stanowi zespól dwóch komór cylindrycznych, zaopatrzonych w osadzone przesuwnie dwa tloki 13 i 14% Tloki 13 i 14 sa wzajemnie zlaczone drazkiem tlokowym 15, posiadajacym wydrazenie osiowe 16 i polaczo¬ ne wylotem z jednej strony z przestrzenia 17, znaj¬ dujaca sie miedzy tlokiem 13 a scianka 18 oraz z przestrzenia 19 miedzy tlokiem 14 a przegroda 20.Obydwie komory wózka 11 posiadaja polaczenie z jednej strony z atmosfera poprzez wyloty 21/21'.Przestrzen 17 i 19 jest polaczona przewodem 22 z zaworem dwuroznym 23. Zawór ten posiada su¬ wak cylindryczny 26, zamykajacy na przemian wyloty 24, 25, z których jeden jest polaczony ze zbiornikiem na sprezone powietrze, drugi zas — z atmosfera zewnetrzna. Suwak 26 zaworu posia¬ da z zewnatrz drazek zderzakowy 27, utrzymywa¬ ny w odpowiednim polozeniu sprezyna 28 i ude¬ rzajacy przy cofnieciu wózka 11 6 zderzak 29.Tlok 14 jest polaczony za pomoca drazków 30 z poprzeczka 31, osadzona przesuwnie wewnatrz oslony 32, wykonanej np. z cienkiej blachy i slu¬ zacy do odprowadzania zgorzeliny i wtryskiwanej wody przewodu 33 na zewnatrz do kanalu odply¬ wowego. Wózek 11 wraz z calym urzadzeniem jest wprowadzany we wlasciwe polozenie za po¬ maca ciezarka 34, przymocowanego do wózka 11 za pomoca liny 35, prowadzonej krazkiem 36. Cy¬ linder 1 posiada przewód 37 do doprowadzenia wo¬ dy wodociagowej, zaopatrzony w jeden lub kilka dowolnych znanych zaworów zwrotnych 38. Zawór tlokowy 5 w komorze 4 jest wykonany w postaci znanych zaworów silnika Diesla, które dzialaja pod wplywem odpowiedniego nadmiaru cisnienia, przy czym dzialanie ich jest nagle po przekrocze¬ niu pewnego z góry ustalonego cisnienia. Zawór taki otwiera sie pod dzialaniem wytlaczanego czynnika, w danym przypadku wody, która dziala na pierscien tloka wystajacy poza szerokosc ot¬ woru wyplywowego, w danym przypadku odpo¬ wiadajacego srednicy przewodu 6. Z chwila zwiek¬ szenia sie cisnienia; poza pewne ustalone cisnienie graniczne tlok 5 zostaje odepchniety od otworu wylotem 6 i' gwaltownie cofniety wskutek dziala¬ nia cisnienia cieczy na cala jego powierzchnie wbrew dzialaniu sprezyny 40, osadzonej np. na drazku prowadniczym 39. Przez zastosowanie odpo¬ wiednich mechanizmów regulujacych mozna spo¬ wodowac przesuniecie tloka 5 przy wiekszym lub mniejszym cisnieniu wtryskiwanej wody.Przy usuwaniu zgorzeliny z preta lub rury po¬ stepuje sie w sposób nastepujacy. Urzadzenie na¬ stawia sie w polozeniu oznaczonym na rysunku pelnymi liniami, przy czym poprzeczka 31 jest przesunieta w glab oslony 32, a cylinder 1 i ko¬ mora zaworowa 4 sa wypelnione woda doprowa¬ dzana przez przewód 37 poprzez zawory zwrotne 38. Tlok cylindryczny 2 oraz tloki 13 i 14 znajdu¬ ja sie w .polozeniu krancowym prawie przylega¬ ja do scianki 18, przegrody 20 komory wózka 11, przy czym glowica drazka rozrzadczego 27 zawo¬ ru 23 opiera sie o zderzak 29 wbrew dzialaniu sprezyny 28, powodujac polaczenie przewodu 22 i przestrzeni 19 i 17 z otaczajaca atmosfera wsku¬ tek otwarcia otworu 24. Wprowadzajac teraz oczy¬ szczany pret 9 do oslony 32 posuwa sie go tak dlugo, az jego koniec zostanie osadzony w specjal¬ nym otworze 31' poprzeczki 31. Dalsze przesuwa¬ nie preta 9 powoduje przesuw calego urzadzenia wraz z wózkiem 11 i oslona 32 do tylu i unoszenie ciezarka 34. Wskutek odsuniecia sie wózka H od zderzaka 29 sprezyna 28 powoduje przesuw suwa¬ ka 26 wewnatrz zaworu 23, zamykajac otwór 24 a otwierajac otwór 25, polaczony z zbiornikiem sprezonego powietrza. Powietrze to zostaje doprowadzone przewodem 22 równoczesnie do przestrzeni .17 i 19, powodujac przesuniecie do przodu tloka 2, wskutek czego wzrasta nagle cis¬ nienie wewnatrz cylindra 1. Po przekroczeniu pewnej okreslonej wartosci cisnienia wody i prze¬ sunieciu calego wózka 11 do tylu, nastepuje nagle otwarcie zaworu 5 i wytrysniecie wody pod wysokim cisnieniem z. przewodu 6 przez otwory przewodu pierscieniowego 7 na obra- — 2 —biany pret, . który jest . teraz stopniowo wy¬ pychany z oslony 32 dalej rozprezajacym sie powietrzem w przestrzeniach 17 i 19 az do przesu¬ niecia poprzeczki 31 i tloka 2 w polozenie zazna¬ czone liniami przerywanymi 31" i 2'. Woda wy- tryskuje z otworów przewodu 7 na calej dlugosci przesuwu preta pod jednakowym cisnieniem. Pret zostaje calkowicie powierzchniowo obrobiony i mozna go usunac, a wózek 11 nie doznajac juz oporu ze strony oczyszczanego preta powraca pod dzialaniem ciezarka 34 w swe pierwotne poloze¬ nie w kierunku wskazanym strzalka. Pret 27 za¬ woru 23 uderzajac o zderzak 29 powoduje zam¬ kniecie doplywu sprezonego powietrza otworem 25 i otwarcie otworu 24. Wskutek tego nastepuje natychmiastowe wyrównanie i spadek cisnienia w przestrzeniach 19 i 17. Zawór 5 zostaje doci¬ sniety gwaltownie do otworu wylotowego prze¬ wodu 6, a cisnienie w cylindrze 1 nagle spada do cisnienia atmosferycznego, wskutek czego doply¬ wa do niego woda pod cisnieniem wodociagowym przewodem 37 poprzez zawory 38 i powoduje prze¬ suniecie tloka 2 w jego polozenie poczatkowe i dosuniecie tloków 13 i 14 do scianki 18 i prze¬ grody 20. Cale urzadzenie przyjmuje zatem polo¬ zenie wyjsciowe, gotowe do obróbki drugiego pre¬ ta lub rury wsuwanej do oslony 32. Przewód 37 i wylot 25 sa polaczone odpowiednio przewodami gietkimi jeden z siecia wodociagowa, a drugi ze zbiornikiem sprezonego powietrza. W czasie spo¬ czynku urzadzenia w zbiorniku sprezonego po¬ wietrza nastepuje znaczne zwiekszenie preznosci powietrza.Urzadzenie wedlug wynalazku posiada bardzo prosta konstrukcje i zajmuje malo miejsca w war¬ sztacie, a cale wyposazenie pomocnicze, jak spre¬ zarka i zbiornik na sprezone powietrze moga po¬ siadac stosunkowo male wymiary. Woda jest wtry¬ skiwana pod jednakowym wysokim cisnieniem przez okres potrzebny jedynie do obróbki.Urzadzenie mozna oczywiscie w szczególach konstrukcyjnych inaczej wykonac niz opisano i przedstawiono na rysunku bez wykraczania po¬ za zakres wynalazku. PL