PL34089B1 - Sposób calkowitego wyodrebniania zwiazków zawierajacych grupe wodorotlenowa - Google Patents

Description

Znany jest sposób calkowitego wyodrebniania zwiazków karbonylowych (Girard, Sandulesco, Helvetica Chimica Acta 1936 str. 1095). Polega on na wytwarzaniu polaczenia zwiazków karbo¬ nylowych z hydrazydami, zawierajacymi czwarto¬ rzedowa grupe amoniowa, wskutek czego otrzy¬ muje sie* hydrazony calkowicie rozpuszczalne w wodzie, które w ten sposób mozna z latwoscia wyodrebniac* Stwierdzono, ze zwiazki, zawierajace grupe wodorotlenowa, mozna wyodrebniac w sposób podobny. Zwiazki te estryfikuje sie kwasem or¬ ganicznym, chlorowcowanym w polozeniu « i na tak otrzymany ester dziala sie amina trzecio¬ rzedowa wskutek czego powstaje ester betainó- wy, calkowicie w wodzie rozpuszczalny. Wodny roztwór tych estrów betainowych mozna kilka¬ krotnie przemywac przez wstrzasanie . z rozpusz¬ czalnikami, nie zawierajacymi grup wodorotle¬ nowych, nie powodujac w ten sposób oddziela¬ nia sie zwiazku rozpuszczalnego w wodzie.Zwiazki te posiadaja te cenna wlasciwosc, ze sa trwale w srodowisku kwasnym. To ich zacho¬ wanie sie umozliwia oddzielanie alkoholi w obe¬ cnosci kwasów organicznych i zapobiega powsta¬ waniu, emulsji. Wielka zas wrazliwosc estrów betainowych na zasady pozwala na otrzymywa¬ nie z nich alkoholi na zimno w najbardziej la¬ godnych warunkach reakcji, a poza tym umozli¬ wia rozdzielanie samych alkoholi.Sposób ten nadaje sie zarówno do wyodre¬ bniania alkoholi pierwszórzedowych, drugorzedo- wych i trzeciorzedowych, jak i fenoli i niektó¬ rych enoli. Umozliwia on nawet równiez oddzie¬ lanie takich fenoli, które dzieki swej budowie sa malo - rozpuszczalne w zasadach. Umozliwia on np. rozdzielanie znajdujacych sie w moczu kla¬ czy fenoloalkoholów i mieszaniny fenoli; nalezy przy tym zwiazac uprzednio grupe fenolowa przez estryfikacje w warunkach nie powodujacych ze- stryfikowania grupy alkoholowej.Wiadomo, ze nadzwyczaj cenne materialy jak, np. witamine A, witamine E i podobne, zawiera¬ jace grupe alkoholowa, -mozna bylo dotychczas wyodrebniac jedynie z wielkimi trudnosciami.Sposób wedlug wynalazku pozwala na calkowite wydzielanie tych substancji, a takze — lacznie ze wspomnianym sposobem^ rozdzielania zwiaz¬ ków karbónylowych — na szybkie rozdzielanie frakcji obojetnej z róznych wyciagów gruczolo¬ wych. Wreszcie jeszcze jedno z licznych cieka¬ wych zastosowan polega na calkowitym wyodre¬ bnianiu materialów, takich, jak estradiolu albo testosteronu, które otrzymuje sie przez redukcje estrbnu albo androstendionu. W. tych przypad¬ kach udaje sie oddzielac produkt redukcji przy jednoczesnym calkowitym odzyskiwaniu niezre- dukowanego materialu wyjsciowego.Jako przyklad stopnia czulosci sposobu mozna podac, ze dzieki niemu udaje sie calkowicie wy¬ osobnic cholesteryne, znajdujaca sie w roztworze w oleju w stosunku 1:1000.Dotychczas w celu wyodrebniania zwiazków, zawierajacych grupe wodorotlenowa, ze zlozone¬ go srodowiska estryfikowano te zwiazki za po¬ moca kwasów dwuzasadowych. Wolna grupa kwasowa w wytworzonych w ten sposób estrach umozliwiala przeprowadzenie ich w sole pota- sowcowe, rozpuszczalne w wodzie. Pomimo iz me¬ toda ta daje dobre wyniki z alkoholami nizszy¬ mi, jest ona juz bardzo niedokladna, jesli cho¬ dzi o otrzymywanie zwiazków o wiekszym cie¬ zarze czasteczkowym. Estry kwasowe alkoholi o duzym ciezarne czasteczkowym w postaci soli potasowcowych posiadaja fizyczne wlasciwosci mydel i latwo ulegaja hydrolizie.Estry betainowe natomiast nie wykazuja juz tych wlasciwosci. Slabe" emulsje, które niekiedy obserwuje sie przy zastosowaniu alkoholi, zawie¬ rajacych w przyblizeniu- 30 atomów wegla w cza¬ steczce, mozna zawsze latwo rozbic przez dodar nie malych ilosci kwasu octowego.Do otrzymywania odpowiednich estrów be- tainowych mozna stosowac metody nastepujace: a) kwas chlorowcowany w pozycji a r jego bezwodnik lute chlorobezwOdnik poddaje sie re¬ akcji z alkoholem, po czym na tak otrzymany ester chlorowcowany dziala sie alifatyczna, ali- cykliczna albo heterocykliczna amina trzeciorze¬ dowa albo tez b) uskutecznia sie wymiane estru betainowe- go z odpowiednim alkoholem.Przyklad I. J)o 100 cm3 roztworu, zawiera¬ jacego cholesteryne w oleju oliwkowym w ilos¬ ci 3,85 g na litr roztworu, dodaje sie 50 cm* dwuoksanu i 20 g bezwodnika kwasu chloroocto¬ wego. Mieszaninef ogrzewa sie przez 6 godzin na kapieli wodnej. Oziebiony produkt reakcji roz¬ puszcza sie w eterze izopropylowym^ i roztwór ten wstrzasa sie kilkakrotnie z roztworem kwas¬ nego weglanu sodowego az do calkowitego usu¬ niecia nadmiaru bezwodnika kwasu . chloroocto¬ wego. Po oddestylowaniu rozpuszczalnika pro¬ dukt odwadnia sie toluenem i po dodaniu malej ilosci dwuoksanu wprowadza do grubosciennej butli szklanej i traktuje 10 g trójmetyloaminy w roiztworze dwuoksanowym. Butle ogrzewa sie w ciagu 2 godzin na kapieli wodnej. Nastepnie za¬ wartosc butli rozpuszcza sie w mieszaninie 250 cm3 wodnego 10% roztworu kwasu octowego i 500 cm3 eteru. Powstaja dwie rózne warstwy, przy czym nie wytwarza sie emulsja. Warstwe wodna sciaga sie, a warstwe eterowa wstrzasa sie znów z*50 cm" wodnego 10% roztworu kwa-* su octowego. Kwasne roztwory laczy sie i wstrza¬ sa jeden raz z mala iloscia eteru. Przez potra¬ ktowanie wodnego roztworu nadmiarem rozcien¬ czonego lugu sodowego w obecnosci eteru uwal¬ nia sie cholesteryne. Roztwór eterowy odciaga sie, przemywa roztworem weglanu sodowego i wreszcie jeszcze raz przemywa woda. Po odde¬ stylowaniu rozpuszczalnika . otrzymuje sie okolo 1 g pozostalosci, która natychmiast przekrystali-- zowuje sie i która zawiera cala ilosc cholesteryny obecnej w oleju. Z cholesteryna zmieszane sa jeszcze inne alkoholowe zanieczyszczenia oleju.Przez potraktowanie alkoholem oddziela sie cho¬ lesteryne w stanie czystym.Przyklad II. Wyciag 50 litrów zhydrólizo- wanego^moczu kobiet ciezarnych traktuje sie jak podano w Helv. Chim. Acta 1936 str. 1106 chlor¬ kiem trójmetyloacetohydrazydoamonowym. War¬ stwe eterowa, która nie zawiera skladników, da¬ jacych reakcje grupy ketonowej, odparowuje si^ do sucha, rozpuszcza w dwuoksanie i traktuje nadmiarem bezwodnika kwasu chlorooctowego Po zestryfikowaniu mieszanine ogrzewa sie w ciagu 2-ch godzin z nadmiarem pirydyny i wy¬ lewa do wody. Wodny roztwór luguje sie eterem i z roztworu eterowego po zmydleniu, wylugowaniu eterem i oddestylowaniu rozpuszczalnika otrzy¬ muje sie pozostalosc krystaliczna, z której, po"zwyklym oczyszczaniu udaje sie Wyodrebnic 0,2 g pregnandiolu.P r z j£jk lad III. Przez przeróbke sposobem wedlug przykladu I mozna oddzielac z oleju, np. rycynowego, glicerydy, zawierajace wolne gru¬ py wodorotlenowe.Przyklad IV. 2,12 g pregnenolonu utlenia sie metoda Oppenauera (Recueil des Travaux Chimiaues des Pays-Bas, tom 56, str. 144, r. 1937 na pregnendion. Po wyosobnieniu pregnendionu lugi pokrystaliczine, zawierajace nieutleniony pregnenolon, traktuje sie bezwodnikiem kwasu chlorooctowego albo chlorkiem chloroacetylu.Tak otrzymany chlorooctan pregnenolonu kon- densuje sie z nadmiarem trójmetyloaminy. Po wylaniu do wody, wylugowaniu eterem i zmydle- niu otrzymuje sie z powrotem wszystek pregneno^ lon,. który nie wszedl w reakcje.Przyklad V. 2,86 g androstendionu poddaje .sie biochemicznej redukcji meitoda Mamoli i Vercellone (Berichte der Deutschen Chem. Ges. tom 70, str. 471, r. 1937). Pozostalosc po odpa¬ rowaniu wyciagu eterowego rozpuszcza sie w dwuoksanie i kondensuje z bezwodnikiem kwasu bromooctowego. Po przeksztalceniu tak otrzyma¬ nego estru w ester betainowy, a nastepnie po oddzieleniu, opisanym w przykladzie I, otrzymu¬ je sie testosteron z wydajnoscia 60% wydajnosci teoretycznej. . PL

Claims (5)

1. Zastrzezenia patentowe { 1: Sposób calkowitego wyodrebniania zwiazków, zawierajacych grupe wodorotlenowa, znamien¬ ny tym, ze zwiazki te przeprowadza sie w estry betainowe, które rozpuszcza sie w wo¬ dzie i w ten sposób oddziela od zwiazków, nie zawierajacych grup wodorotlenowych, po czym zwiazki te uwalnia sie przez zmydlanie zasadami. '

2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zwiazki, zawierajace grupe wodorotlenowa, estryfikuje sie kwasem organicznym chlo¬ rowcowanym w polozeniu cc i tak otrzymany ester traktuje sie trzeciorzedowa amina sze¬ regu alifatycznego, alicyklicznego albo" hete¬ rocyklicznego.

3. Sposób wedlug zastrz. 2, znamienny tym, ze zamiast kwasów organicznych stosuje sie ich bezwodniki. i.

4. Sposób wedlug zastrz. 2, znamienny tym, ze zamiast kwasów organicznych stosuje sie ich chlorobezwodniki.

5. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze odpowiedni ester betainowy zwiazku, zawie¬ rajacego grupe wodorotlenowa, wytwarza sie przez wymiane z innym estrem betainowym w warunkach zapewniajacych taka wymiane. Les Laboratoires Francais * deChimiotherapie G e.o r g e s Sandulesco Andre Girard Zastepca: mgr J. Schoeppingk rzecznik patentowy "p.o.z.G.'i3oddz. wB-suku- 150 zam. 247/1896—22.YM0 T-2-10701—12.1Y-51 PL