Wynalazek niniejszy dotyczy silnika spali¬ nowego na paliwo wtryskiwane, w którym dla lepszego tworzenia mieszanki, powietrze wpra¬ wia sie w ruch dookola osi cylindra przez nada¬ nie zaworom szczególnej postaci, przy czym szybkosc obrotu powietrza dookola osi cylindra mozna zmieniac przez przestawianie zaworów.Wiadomo, ze przy silnikach spalinowych na paliwo wtryskiwane przez szczególne uksztalto¬ wanie kanalów wlotowych lub zaworów wloto¬ wych mozna wprowadzac powietrze do cylindra mniej wiecej na obwodzie tak, ze osiaga sie przez to ruch powietrza dookola osi cylindra, przy czym powietrze to wykorzystane zostaje nastep¬ nie pod koniec suwu sprezania do zapewnienia dobrego utworzenia mieszanki. Proponowano juz takze sporzadzac przestawne srodki do kierowa¬ nia powietrza, aby doswiadczalnie mozna bylo wybrac dobre nastawienie, np. odpowiednio do ilosci strumieni rozpylanego paliwa.Wobec stalego podnoszenia maksymalnej liczby obrotów staje sie jednak trudna rzecza znalezc dla silników, które w calym zakresie ilosci obrotów musza miec nalezyty moment ob¬ rotowy, jedno takie nastawienie, poniewa^ licz¬ ba obrotów silnika, czas trwania wtrysku, i szyb¬ kosc wirowania powietrza, tylko w pewnych gra¬ nicach, zmieniaja sie w* przyblizeniu proporcjo¬ nalnie.Z drugiej strony istnieja równiez urzadzenia, polegajace na stosowaniu do przygotowywania mieszanki wirowania powietrza dookola osi cy¬ lindra, jednak przy tych urzadzeniach nie jest pozadane, aby szybkosc wirowania powietrza zmieniala sie silnie przy zmianie ilosci obrotów silnika. Równiez i charakterystyka wtrysku przy róznych rodzajach pomp paliwowych nie moze byc dostosowana do róznych systemów spa¬ lania tak, by szybkosc wirowania powietrza do¬ okola osi cylindra, przymusowo nadana przez nastawienie, w calym zakresie pracy silnika od¬ powiadala zawsze wszystkim wymaganiom. Wszy-stkie te wady uwidoczniaja sie tym wyrazniej, 1 im:w wiekszym zakresie wykorzystane sa obro¬ ty danego silnika. l' ' ^ Równiez w silnikach spalinowych wymienio¬ nego rodzaju, pracujacych ze sprezarka do do¬ ladowywania i w których cisnienie ladowania zmienia sie w zaleznosci od warunków pracy sil¬ nika, w szczególnych przypadkach mozna osiag¬ nac korzystne warunki nie w calym zakresie pra¬ cy silnika, poniewaz na szybkosc wirowania po¬ wietrza wplywaja dodatkowo wahania cisnienia ladowania. Przy zwyklych silnikach czterosu- wowych mozna wprawdzie, zmieniajac cisnienie ladowania, zmienic tylko nieznacznie szybkosc wirowania powietrza, poniewaz szybkosc, z jaka powietrze wchodzi do cylindra, zalezna jest glów¬ nie od szybkosci tloka, a wiec od liczby obrotów silnika, a nie od cisnienia ladowania. W silni¬ kach dwusuwowych i w silnikach czterosuwo- wych, w których miedzy suwem wydechu a su¬ wem ssania przewidziany jest okres plukania, jak np. w wiekszosci silników z doladowaniem za pomoca sprezarki napedzanej turbina na gazy spalinowe, stosunki ukladaja sie inaczej.. Pod¬ czas przeplukiwania powietrzem szybkosc powie¬ trza ustala sie niezaleznie od liczby obrotów sil¬ nika, lecz odpowiednio do wielkosci cisnienia la¬ dowania. Dzieki temu cisnienie ladowania ma okreslony wplyw na koncowa szybkosc wirowa^ nia powietrza.Wynalazek niniejszy umozliwia przezwycie¬ zenie wszystkich tych trudnosci w ten sposób, ze samoczynne urzadzenie przestawia zawory, wpu¬ szczajace powietrze w zaleznosci od pewnej wiel¬ kosci ruchu, np. od liczby obrotów lub od cisnie¬ nia ladowania.Na rysunku przedstawiane sa przyklady wy¬ konania przedmiotu opisywanego wynalazku.Fig. 1 przedstawia w rzucie poziomym czesc ^glowicy cylindra silnika czterosuwowego, szere¬ gowego, zaopatrzonego w urzadzenie do samo¬ czynnego nastawiania zaworu przyslaniajacego, regulujacego doplyw powietrza w zaleznosci od ilosci obrotów silnika, przy czym niektóre czesci sa przedstawione w przekroju.Fig. 2 przedstawia rzut poziomy czesci glo¬ wicy cylindra silnika czterosuwowego, szerego¬ wego, zaopatrzonego w urzadzenie do samoczyn¬ nego nastawiania zaworu przyslaniajacego, re¬ gulujacego doplyw powietrza w zaleznosci od cisnienia ladowania, przy czym niektóre czesci sa przedstawione w przekroju.Fig. 3 przedstawia przekrój pionowy wzdluz linii A-B na fig. 4, specjalnej postaci wyko¬ nania nastawnego zaworu przyslaniajacego, re gulujacego doplyw powietrza.Fig. 4 przedstawia zawór, wedlug fig. 3, w przekroju poziomym wzdluz linii C — D na fig. 3..W silniku spalinowym czterosuwowym, sze¬ regowym wedlug fig. 1 w glowicy 1 silnika u- mieszczone sa przynalezne do cylindrów 2, 3 i tworzace urzadzenie do doprowadzania powie¬ trza, zawqry wlotowe powietrzne 4, $ z przeslo¬ nami 6, 7 OY2JL 7&woxy wydechowe 8, 9. Prze¬ slony te nadaja powietrzu wchodzacemu ruch wi¬ rowy dookola osi cylindra. Na trzonach 10, 11 zaworów wlotowych 4, 5, umieszczone sa dzwig¬ nie 12, 13, za pomoca których mozna obracac wspomniane zawory. Na dzwigniach 12, 13 umo¬ cowane sa widelki 14, 15 obejmujace czopy 16, 17. Czopy te umieszczone sa na wspólnym dla wszystkich cylindrów drazku regulujacym 18.Poniewaz zawory 4} 5 moga byc tylko obrócone w pozycji otwartej, a nigdy wszystkie zawory nie sa otwarte równoczesnie, przeto widelki 1A,, 15 utworzone sa ze sprezyn plaskich, umocowa¬ nych parami na dzwigniach 12, 13. Jezeli dra¬ zek regulujacy 18 zostanie przesuniety, wówczas dany czop 16 lub 17 pociaga obejmujace go wiT delki 14 lub i5 tak, ze obraca sie odpowiedni za¬ wór, podczas gdy odpowiednie ramie widelek, na¬ lezacych do zamknietego zaworu, zostaje jedy¬ nie odgiete. Widelki 14, 15 tworza gietkie czlo¬ ny posrednie, wlaczone miedzy drazek regulu¬ jacy i trzony zaworów.Drazek regulujacy 18 polaczony jest z tlo¬ kiem 19, przesuwajacym sie w cylindrze 20, u- mieszczonym w glowicy 1, i prowadzony jest w tulei 21 cylindra. Na tlok 19 dziala z jednej stro¬ ny sprezyna 22, umieszczona na fig, 1 z lewej strony tloka wewnatrz cylindra 20, a z drugiej — cisnienie cieczy regulujacej, dzialajacej w ko¬ morze 23 cylindra 20 po prawej stronie tloka 19. Silnik spalinowy napedza bezposrednio pom¬ pe 24 do cieczy. Rura ssaca 25 tej pompy zanu¬ rzona jest w cieczy, znajdujacej sie w zbiorni¬ ku 26. Rura cisnieniowa 27 pompy 2U rozgale¬ zia sie na dwa przewody 28 i 29. Przewód 28 laczy sie « komora 23 cylindra 20, a przewód 29 dochodzi do zbiornika 26 z zapasem cieczy. W przewodzie 29 umieszczony jest zwezony, cecho¬ wany kanal dlawiacy 30.Sposób dzialania urzadzenia przedstawione¬ go na fig. 1 jest ponizej opisany. Przy okreslo¬ nej liczbie obrotów silnika, w lcomorze 23 cylin¬ dra 20 wywolane zostaje okreslone cisnienie, za¬ lezne od stopnia zdlawienia cieczy, przetlaczanej dzialaniem pompy 24 przez zwezony kanal 30.Tlok 19 zajmuje przeto w cylindrze 20 pewne polozenie, zalezne od sily ugiecia sprezyny 22.Polozeniu temu odpowiada okreslone polozenie •¦' — ¦¦2 —katowe przeslon 6, 7 zaworów wlotowych U, 5, obracanych za pomoca drazka regulujacego '18 i dzwigni 12, 13. Jezeli np. liczba obrotów silni¬ ka wzrosnie, wówczas zwieksza sie dlawiace dzia¬ lanie kanalu 30 tak, ze cisnienie w komorze 23 cylindra 20 zwieksza sie. Na skutek tego tlok 19 zostaje na fig. 1 przesuniety w lewo tak, ze za posrednictwem drazka regulujacego 18 i dzwig¬ ni 12, 13 zawory wlotowe U, 5 zostana obrócone i polozenie katowe 'przeslon 6, 7 zmieni sie. W zaleznosci od obrotów silnika powstaje wiec w komorze 23 okreslone cisnienie, od którego uza¬ leznione jest polozenie katowe przeslon 6, 7. W ten sposób w zaleznosci od charakterystyki spre¬ zyny regulujacej 22 kazdej liczbie obrotów sil¬ nika odpowiada, okreslony skok tloka 19, a wiec i okreslone polozenie przeslon. Zaleznie od po¬ lozenia przeslon zmienia sie szybkosc wirowania powietrza w cylindrze.W postaci wykonania urzadzenia, przedsta¬ wionej na fig. 2, zmiana polozenia katowego "wspomnianych wyzej przeslon zaworów nastepu¬ je samoczynnie, w zaleznosci od cishienia lado¬ wania. Poniewaz cisnienie toL stojace w lym przy¬ padku do dyspozycji dla nastawiania urzadze¬ nia regulujacego, wynosi zazwyczaj kilka dzie¬ siatych atmosfery, przeto urzadzenie do regulo¬ wania wedlug fig. 2 jest tak zbudowane, ze pra¬ cuje z urzadzeniem serwomotorowym. Ulozenie i wykonanie czesci 1 do 18 w postaci wykonania wedlug fig. 2 jest zasadniczo takie samo, jak na fig.1. ' W cylindrze 31, (fig. 2), umieszczonym w glowicy 1 silnika, porusza sie tlok 33 serwomo- toru, obciazony po lewej stronie sprezyna 32 i posiadajacy po obu stronach rurowe nasady 3U i 35 tloczyska. Nasada 35 posiada osiowe prze¬ wiercenie 36, W osiowym przewierceniu 37 na¬ sady SA umocowany jest za pomoca przetyczki 38 wyzej opisany drazek regulujacy 18. Dluz¬ sza nasada 35 tloczyska daje sie przesuwac w cylindrze 39, umieszczonym .wspólosiowo z cy¬ lindrem 31. W przewierceniu 36 nasady 35 daje sie przesuwac tlokowy suwak regulujacy UO. Su¬ wak ten ma dwa zgrubienia Ul i U2, odpowiada¬ jace dokladnie otworowi 36 nasady 35. Zgrubie¬ nia te sa polaczone ciensza czescia w ksztalcie preta, ^grubienie Ul jest pelne i swymi krawe¬ dziami U3 i UU steruje szczeliny U5, znajdujace sie w nasadzie 35. Zgrubienie U2 sluzy tylko ja¬ ko prowadnica i na powierzchni posiada rowki podluzne U6, umozliwiajace przeplyw powietrza doladowywanego, sluzacego do napedu urzadze- nia regulujacego.Suwak tlokowy UO posiada nasade w ksztal¬ ccie czopa U7, wchodzaca do otworu 37 nasady 3U i posiadajaca na wolnym koncu przetyczKe po¬ przeczna U8. Przetyczka ta przechodzi przez otwory podluzne U9 w nasadzie 3U tloczyska. Na nasadzie 3U tloczyska daje sie przesuwac pier¬ scien 50. W komorze 51, zawierajacej sprezyne 32 na lewo od tloka 33, umieszczona jest spre¬ zyna regulujaca 52, dociskajaca pierscien 50 do przetyczki poprzecznej U8. W ten sposób suwak tlokowy UO opiera sie za posrednictwem prze¬ tyczki poprzecznej A8 i pierscienia 50 na sprezy¬ nie regulujacej 52. . , . Komora 51 cylindra 31, zawierajaca sprezy¬ ny 32 i 52, polaczona jest otworem 53 z powie¬ trzem zewnetrznym. Do komory 5U cylindra 39,. znajdujacej sie na prawo obok nasady 35, do¬ laczony jest przewód 55, który sluzy do dopro¬ wadzania powietrza doladowujacego. Komora 56 cylindra 31, znajdujaca sie naprawo obok tlo¬ ka 33 moze byc polaczona za pomoca Krawedzi - sterujacych U3 i UU zgrubienia Ul z komora 51 , lub z komora 5U Urzadzenie przedstawione na fig. 2 dziala w sposób ponizej podany. Gdy cisnienie ladowania w komorze 5U wzrasta, wówczas tlokowy suwak UO przesuwa sie w lewo, sciskajac sprezyne 52.Krawedz sterujaca UU odslania przy tym szcze¬ line U5 tak, ze powietrze doladowywane dostaje sie do komory 56. Cisnienie tego powietrza, po¬ konujac opór sprezyny 32, przesuwa tlok 33 tak daleko w lewo, ze szczelina U5 zostaje znów zam¬ knieta. Za posrednictwem drazka regulujacego 18 oraz dzwigni 12, 13 przeslony 6, 7 zaworów zostaja odpowiednio nastawione. Tlok 33 posu¬ wa sie w sposób opisany za tlokowym suwakiem UO az do miejsca, w którym dzialanie cisnienia ladowania oraz sprezyny regulujacej 52 zrówno¬ waza sie.Jezeli cisnienie ladowania zmniejsza sie wówczas sprezana 52 przesuwa tlokowy suwak UO w prawo tak, ze krawedz sterujaca U3 odsla¬ nia szczeline U5. Powietrze pod cisnieniem mo¬ ze wtedy wchodzic z komory 56 do komory 51, a stad przez otwór 53 uchodzi do 'powietrza atmosferycznego. Sprezyna 32 przesuwa przy tym tlok 33 tak dlugo w prawo, az odpowiednio do nowego polozenia tlokowego suwaka UO szcze¬ lina U5 znów zostanie zamknieta. Wobec tego za pomoca wyzej opisanego zespolu drazków zosta¬ na równiez w odpowiedni sposób nastawione przeslony 6, 7 zaworów. Opisanym powyzej spo¬ sobem dla kazdego cisnienia ladowania mozna osiagnac samoczynnie, w zaleznosci od tego cis¬ nienia, odpowiednie nastawienie drazka steruja¬ cego 18, a tym samym okreslone nastawienie za¬ worów przyslaniajacych U, 5.W postaci wykonania przedstawionej na fig. 3 —3 i 4 ruch wyzej opisanego drazka sterujacego przenosi sie na odpowiedni zawór przyslaniajacy za pomoca sprezyny stosowanej do zamykania zaworu przyslaniajacego.W prowadnicy 57, umieszczonej w glowicy 1 silnika (fig. 3), osadzony jest obrotowo i prze¬ suwnie trzon 10 zaworu przyslaniajacego. Na górnym koncu trzonu 10 umocowany Jest na sta¬ le, przy pomocy gwintu 58 oraz nakretek 59, gór¬ ny talerzyk 60 dla srubowej sprezyny 61 zawo¬ ru przyslaniajacego, opartej na dolnym talerzy¬ ku 62. Oba talerzyki 60 i 62 sa w stosunku do sprezyny 61 zabezpieczone przed obrotem w ten sposób, ze odgiete konce 63 i 6U sprezyny 61 wchodza w otwory 65 i 66 talerzyków 60 i 62.Talerzyk dolny 62 daje sie obracac na nasadzie 67 glowicy 1 i posiada dzwignie 68. Dzwignia 68 tworzy w swym wolnym koncu 'widelki 69, któ¬ re obejmuja jeden z wyzej opisanycn czopów, np. czop 16 drazka sterujacego 18.W postaci wykonania wedlug fig. 3 i 4 moz¬ na pominac specjalne sprezynujace czlony po¬ srednie miedzy drazkiem sterujacym i obracany¬ mi trzonami zaworów w rodzaju przedstawio¬ nych na fig. 1 i 2 sprezyn plaskich 1U i 15, po¬ niewaz dla sprezystego przeniesienia momentu obrotowego z dzwigni 68 na trzon 10 zaworu, stosuje sie gietki czlon posredni w postaci spre¬ zyny 61.W sprezarkach doladowujacych napedzanych mechanicznie przez silnik spalinowy mozna za pomoca regulowania urzadzenia wlotowego, w zaleznosci od liczby obrotów, osiagnac oczywiscie ten sam skutek, co przez nastawienie w zalez¬ nosci od cisnienia ladowania, poniewaz cisnienie to ma przewaznie okreslona wartosc dla kazdej liczby obrotów. Jezeli jednak sprezarka dolado¬ wujaca napedzana jest z obcego zródla, np. przez turbine poruszana gazami spalinowymi, wówczas regulowanie w zaleznosci od cisnienia ladowania jest specjalnie korzystne, poniewaz cisnienie to nie ma stalej wartosci dla kazdej liczby obrotów. Tak np. przy silniku czterosuwo- wym, ze sprezarka napedzana turbina porusza¬ na gazami spalinowymi, regulacje przeprowadza sie wedlug wynalazku tak, ze przy malym ci¬ snieniu ladowania urzadzenie kierujace powie¬ trze nastawia sie na silne wirowanie, podczas gdy przy zwiekszajacym sie cisnieniu ladowa¬ nia na urzadzenie to oddzialywa si^ w sensie zmniejszenia szybkosci wirowania powietrza.Opisane wyzej samoczynne nastawianie za¬ worów przyslaniajacych moze odbywac sie nie¬ przerwanie lub stopniowo, w zaleznosci od wy¬ mienionych wielkosci charakteryzujacych prace silnika. PL