PL29077B1 - Sposób wytwarzania hydrofobowych wlókien celulozowych. - Google Patents

Description

Jak wiadomo, wlókna celulozowe lub wlókna z wodzianu celulozy, np. bawelna, jedwab sztuczny, wlókna krajane, zwilza¬ ja sie bardzo szybko przy stykaniu sie z woda. Wlasciwosc ta jest bardzo szkodli¬ wa przy stosowaniu wlókien tych do wie¬ lu celów uzytkowych.Obecnie stwierdzono, ze mozna wytwa¬ rzac hydrofobowe wlókna celulozowe na¬ pawajac wlókna celulozowe zwiazkami or¬ ganicznymi, zawierajacymi co najmniej jedna reszte alifatyczna lub cykloalifa- tyczna, skladajaca sie przynajmniej z czterech atomów wegla, i mogacymi rea¬ gowac z aldehydami, i poddajac przygo¬ towane wlókna dzialaniu alifatycznych al¬ dehydów lub dwualdehydów, np. aldehy¬ du mrówkowego lub glioksalu.Mozna równiez wcielac do wlókien zwiazki metylolowe w postaci pochodnych rozpuszczalnych w wodzie i przez obrób¬ ke dodatkowa wywolywac rozszczepianie sie tych rozpuszczalnych w wodzie po¬ chodnych na zwiazki metylolowe wzgle¬ dnie ich skladniki.Jako zwiazki wchodzace w reakcje z aldehydem mozna stosowac aminy tlusz¬ czowe i aminy kwasów tluszczowych, np. dodecyloamine, heksadecyloamine, aktode- cyloamine, oktodecenyloamihe, amine kwa¬ su abietynowego, amine kwasu lauryno- wego, metyilo- lub butyloamine kwasu stearynowego, oktodecyloamine kwasu stea¬ rynowego, dalej alkylomoczniki, np. mocz¬ nik jednoizobutylowy, mocznik jednodode- cylowy, mocznik jednooktodecylowy, mocz-nik stearoylowy, dalej etery imin lub ami- dyny kwasów tluszczowych. Prócz wyzej wspomnianych zwiazków mozna stosowac równiez pochodne fenolu, np. fenol dode- cylowy i dwuizoheksylowy. Zamiast wy¬ mienionych produktów mozna stosowac ich produkty przemiany z aldehydami ali¬ fatycznymi, np. ich zwiazki metylolowe.W razie stosowania tych produktów staje sie zbyteczne traktowanie nastepnie alde¬ hydem mrówkowym; wystarcza wtedy tyl¬ ko ogrzewanie dodatkowe.Sposób mozna wykonywac np. tak, ze wlókna napawa sie wpierw roztworami wymienionych zwiazków alifatycznych w rozpuszczalnikach organicznych, np. w pi¬ rydynie i acetonie, lub wodnymi emulsja¬ mi tych zwiazków alifatycznych, potem sie suszy i traktuje wlókna np. aldehydem mrówkowym. Aldehydu mrówkowego moz¬ na dodawac tez do roztworów srodków na¬ pawajacych, tak ze staje sie zbyteczne traktowanie dodatkowe aldehydem mrów¬ kowym. W tym przypadku nalezy podda¬ wac wlókno tylko ogrzewaniu dodatkowe¬ mu, aby spowodowac reakcje aldehydu mrówkowego ze srodkami napawajacymi i z wlóknem.W wielu przypadkach korzystne jest ogrzewanie dodatkowe w obecnosci sub¬ stancji kwasnej. W tym celu do wodnych emulsji dodaje sie np. kwasu octowego, mlekowego lub kwasno reagujacych soli, np. kwasnego siarczynu sodowego.Wlókna, przerobione w ten sposób, odznaczaja sie duza odpornoscia na dzia¬ lanie wody, a nawet dzialanie goracych roztworów mydla. Material mozna pod¬ dac falowaniu, np. pólgodzinnemu ogrze¬ waniu w temperaturze 50°C w roztworze 50 g mydla i 5 g sody w litrze, przy czym material nie traci swej hydrofobowosci.Przez odpowiednie dostosowanie warun¬ ków pracy do materialu wyjsciowego moz¬ na nawet osiagnac efekt, który bez wi¬ docznego obnizenia sie wytrzymuje wie¬ lokrotne pranie wrzacym roztworem my¬ dla.Przyklad I. Suchy jedwab wiskozo¬ wy zanurza .sie na 5 minut w pieciokrot¬ nej ilosci roztworu pirydyny, zawierajace¬ go 5 — 10°/o mocznika oktodecylohepta- decylowego. Nastepnie daje sie zbyteczne¬ mu roztworowi sciec, suszy, wklada na 5 minut do 3,0%-owego wodnego roztworu aldehydu mrówkowego, odwirowuje, su¬ szy i ogrzewa w ciagu 16 godzin w tempe¬ raturze 100°C. Zamiast traktowania roz¬ tworem aldehydu mrówkowego mozna tez material wlóknisty powiesic na pól godzi¬ ny w temperaturze 110°C w komorze napelnionej parami aldehydu mrówko¬ wego.Przyklad II. Suchy jedwab wiskozo¬ wy zanurza sie na 5 minut w dziesiecio¬ krotnej ilosci wodnej emulsji, zawieraja¬ cej 2% stearyloaminy, 7% kwasu mleko¬ wego, 0,2°/o srodka emulgujacego, otrzy¬ manego przez dzialanie tlenku etylenowe¬ go na alkohol oktodecylowy, i 0,3% alde¬ hydu mrówkowego. Nastepnie odwirowu¬ je sie, suszy i ogrzewa w przeciagu 6 go¬ dzin w temperaturze 110°C. Dodatkowe pranie jest zbyteczne.Przyklad III. Suchy jedwab wiskozo¬ wy zanurza sie na 5 minut w pieciokrot¬ nej ilosci 5 — 10%-owego roztworu mety- loloaminy kwasu stearynowego w pirydy¬ nie. Nastepnie odwirowuje sie, suszy i ogrzewa w przeciagu 16 godzin w tempe¬ raturze 110°C.Przyklad IV. Suchy jedwab wiskozo¬ wy obrabia sie w przeciagu 15 minut roz¬ tworem 5 g produktu kondensacji aminy kwasu stearynowego i wodnego aldehydu mrówkowego w litrze czterochlorku we¬ gla. Wyzyma sie i suszy na powietrzu. Na¬ stepnie traktuje sie dodatkowo w tempe¬ raturze pokojowej w ciagu 15 minut roz¬ tworem 5 g kwasu mlekowego w jednym litrze wody, wyzyma, suszy w*strumieniu powietrza i ogrzewa w przeciagu 2 go- — 2 —dzin w temperaturze 110°C. Na koniec do¬ brze sie plucze i suszy.Przyklad V. Niefarbowany lub farbo¬ wany jedwab wiskozowy obrabia sie roz¬ tworem 5 g kwasu mlekowego lub gliko- lowego w litrze wody, a nastepnie suszy.Material, w ten sposób poprzednio spre¬ parowany, traktuje sie w ciagu 10 minut w temperaturze 60 — 70°C nasyconym roztworem produktu kondensacji aminy kwasu montanowego i wodnego aldehydu mrówkowego w czterochlorku wegla, wy¬ zyma sie, suszy i ogrzewa kilka minut w temperaturze 140°C. W ten sposób otrzy¬ muje sie tkanine hydrofobowa.Przyklad VI. Farbowana tkanine z jedwabiu-sztucznego zanurza sie w 2%~ owym roztworze oktodecylowego estru kwasu karbaminowego w chlorku metyle¬ nowym, po uplywie mniej wiecej 10 mi¬ nut wyzyma sie i po ulotnieniu sie roz¬ puszczalnika prowadzi przez 5%-owy roz¬ twór aldehydu mrówkowego zawierajacy 0,5% kwasu mlekowego. Nastepnie mate¬ rial suszy sie na ramie do napinania w ciagu mniej wiecej pól godziny w tempe¬ raturze 105° — 110°C. Wykazuje on hy- drofobowosc nawet po praniu mydlem.Zamiast jedwabiu wiskozowego moga byc stosowane wlókna celulozowe wszel¬ kiego rodzaju, np. jedwab miedziowy, sztuczne wlókno ciete, bawelna, dalej mie¬ szaniny z welny i wlókien celulozowych oraz tkaniny z wymienionych wlókien i mieszanin wlókien. Wlókna lub materia¬ ly mozna poddawac poprzedniemu oczysz¬ czaniu lub odklejaniu.Przyklad VII. Wiskozowy jedwab sztuczny porusza sie w ciagu 72 godziny w goracym roztworze o temperaturze 105 — 110° 12 czesci wagowych produk¬ tu kondensacji, otrzymanego z amidu kwa¬ su montanowego z paraformaldehydem i S02 w obecnosci pirydyny i 3 czesci wa¬ gowych parafiny w 1000 czesciach wago¬ wych czterochloroetanu, wyzyma i suszy w temperaturze 90 — 100°. Tkanine o wy¬ bitnych wlasciwosciach hydrofobowych mozna bez straty jej cennych wlasciwosci prac w 5%-owym roztworze mydla.Przyklad VIII. Przeprana i wysuszo¬ na tkanine z wiskozowego jedwabiu sztucz¬ nego przeciaga sie przez czas krótki w temperaturze zwyklej przez zawiesine za¬ wierajaca w litrze wody 10 g metyloloami- du kwasu stearynowego i 6 g 73%-owego kwasu mlekowego. Rozproszyne metylolo- amidu kwasu stearynowego wytwarza sie w sposób nastepujacy: 50%-owa paste wodna metyloloamidu kwasu stearynowe¬ go zarabia sie okolo 5% produktu konden¬ sacji otrzymanego z alkoholu oleylowego z 30 molami tlenku etylenowego i rozcien¬ cza woda do zawartosci 20% metyloloami¬ du kwasu stearynowego. Nastepnie paste przerabia sie w mlynie lub w innym odpo¬ wiednim aparacie. Po napawaniu odzyma sie nadmiar rozproszyny metyloloamidu kwasu stearynowego. Tkanine suszy sie w odpowiednim urzadzeniu w temperatu¬ rze miedzy 40 i 60°, po czym zaraz ogrze¬ wa w ciagu 20 minut w temperaturze 135 — 140°. Tkanina, obrobiona w ten spo¬ sób, posiada wybitne wlasciwosci hydro¬ fobowe, które po jedno- lub wielokrotnym praniu jeszcze sie polepszaja.Przyklad IX. Krepe z jedwabiu sztucz¬ nego, obrobiona uprzednio 0,5%-owym roztworem kwasu mlekowego i wysuszo¬ na, umieszcza sie w roztworze 15 czesci wagowych metyloloamidu kwasu abiety- nowego w 1000 czesciach wagowych czte¬ rochloroetanu w temperaturze 105 — 110°, po uplywie okolo 20 minut wyzyma i w temperaturze okolo 130° suszy w ciagu 3 godzin. Towar, obrobiony w ten sposób, wykazuje dobre wlasciwosci hydrofobowe, które sa odporne nawet na pranie we wrzacym roztworze mydla.Przyklad X. 10 czesci wagowych zwiaz¬ ku metylolowego o konsystencji gestej, o- trzymanego za pomoca kondensacji w — 3 —obecnosci zasad z dodecylofenolu i alde¬ hydu mrówkowego, rozpuszcza sie w 1000 czesciach czterochlorku wegla. Roztworem tym napawa sie w ciagu 20 minut towar z jedwabiu sztucznego, odwirowuje, a na¬ stepnie ogrzewa w ciagu 10 godzin w tem¬ peraturze 110 — 120°. Tkanina, obrobio¬ na w ten sposób, posiada dobre wlasciwo¬ sci hydrofobowe, odporne na pranie my¬ dlem. PL

Claims (4)

1. Zastrzezenia patentowe. 1. Sposób wytwarzania hydrofobo¬ wych wlókien celulozowych lub zawiera¬ jacych je tkanin przez wytwarzanie na wlóknie aldehydowych produktów kon¬ densacji, znamienny tym, ze wlókna lub tkaniny napawa sie roztworem lub roz- proszyna amin tluszczowych, amidów kwa¬ sów tluszczowych, moczników, eterów imin kwasów tluszczowych, amidyn kwasów tluszczowych lub fenoli, zawierajacych co najmniej jedna reszte alifatyczna lub cy- kloalifatyczna o co najmniej 4 atomach wegla i mogacych reagowac z aldehydami, ewentualnie w obecnosci kwasno reaguja¬ cego srodka, po czym traktuje aldehydem alifatycznym, a nastepnie ogrzewa.
2. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamien¬ ny tym, ze do napawania wlókien stosu¬ je sie roztwory lub rozproszyny, które za¬ wieraja takze aldehyd.
3. 3. Odmiana sposobu wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze do napawania stosuje sie produkty kondensacji wymienionych w zastrz. 1 zwiazków organicznych z al¬ dehydami alifatycznymi.
4. 4. Odmiana sposobu wedlug zastrz. 1 i 3, znamienna tym, ze do wlókien wciela sie zwiazki metylolowe w postaci pochod¬ nych rozpuszczalnych w wodzie. I. G. Farbenindustrie Aktiengesellschaft. Zastepca: M. Skrzypkowski, rzecznik patentowy. DRUK. M. ARCT. CZERNIAKOWSKA 225 PL