Znane jest wytwarzanie filmów barw¬ nych, których material swiatloczuly nie jest zespolony z siatka wielobarwna lub filtrem warstewkowym, lecz stanowi oddzielna ca¬ losc. Takie filmy wykazuja te zalete, ze ja¬ ko material do zdjec mozna stosowac kaz¬ dy odpowiedni film jednobarwny, a tylko doprowadzac do zetkniecia z nim nieru¬ choma siatke wielobarwna albo filtr war¬ stewkowy. Przy blednym zdjeciu nie jest sie narazonym na strate wartosciowego materialu negatywowego. Nastepnie z ne¬ gatywu, uzyskanego w ten sposób, mozna przez normalne kopiowanie wytwarzac do¬ wolna liczbe kopii, które w polaczeniu z siatka wielobarwna, wykonana podobnie do siatki uzytej do zdjec, sluza do rzu¬ towania i wyswietlania obrazów na ekra¬ nie.Kurczenie sie materialu pozytywowego powoduje przy wyswietlaniu nieprawidlo¬ we odtwarzanie barw. Aby uniknac tego, stosownie do wynalazku przy zdejmowaniu dokonuje sie zaznaczenia pola obrazu li¬ niami uzgodniajacymi, które sluza do ste¬ rowania wyswietlanego filmu odpowiednio do jego skurczenia sie. Siatke wielobarw¬ na do wyswietlania zmienia sie odpowie¬ dnio do skurczenia sie materialu pozyty¬ wowego.Na rysunku fig. 1 wyjasnia schema¬ tycznie przebieg zdejmowania filmu, fig. 2— równiez schematycznie rzutowanie, ob¬ razu na ekran, fig. 3 przedstawia obraz negatywowy i pozytywowy, a fig. 4 i 5 — widok z przodu i podluzny przekrój siat¬ ki wielobarwnej, fig. 6 wyjasnia przebieg zdejmowania filmu, fig. 7 i 8 — wyswie¬ tlanie filmu, fig. 9 przedstawia plasz¬ czyzne ekranu, fig. 10, 11, lla wyjasniaja stosowanie podluznych warstewek filtruja¬ cych, fig. 12 przedstawia urzadzenie do wykonywania sposobu wedlug wynalazku, fig. 13 wyjasnia wykonywanie zdjec, a fig. 14 — wyswietlanie filmu.W okienku 1 aparatu filmowego umo¬ cowana jest siatka wielobarwna. Z tylu za okienkiem 1 i wielobarwna siatka 2 prze¬ prowadzony jest film S, na który padaja promienie swiatla, wychodzace ze zdejmo¬ wanego przedmiotu 5, przechodzace przez soczewke 6 i okienko k oraz ograniczajace obraz. Na fig. 2 wyjasnione jest rzutowa¬ nie obrazów na ekran. W ukladzie rzutu¬ jacym zastosowane jest równiez okienko 1 oparatu, siatka wielobarwna 2, film 8 i so¬ czewka 6 oraz zródlo swiatla 7 umieszczo¬ ne przed soczewka.Na fig. 3 uwidoczniony jest obraz fil¬ mowy A, na którym przy górnej i dolnej krawedzi wzglednie na bokach umieszczo¬ no po jednej linii 8. Siatka wielobarwna 2, uwidoczniona w przekroju poprzecznym, jest wykonana w postaci ramki z filtrami jednobarwnymi, ulozonymi jeden na dru¬ gim w postaci cienkich warstewek. Siatke wielobarwna wykonywa sie w ten sposób, ze bardzo cienkie warstewki, np. z celuloi¬ du, o barwach glównych sa nalewane je¬ dna na druga, a nastepnie /przecinane w kierunku poprzecznym tak, ze powstaja cienkie filtry, zawierajace te barwy glów¬ ne w postaci obok siebie polozonych cien¬ kich linii róznobarwnych. Pomiedzy po¬ szczególne warstewki barwne mozna nale¬ wac biale lub czarne cienkie warstewki tak, zeby linie barw glównych byly od sie¬ bie oddzielone bialymi lub czarnymi linia¬ mi. Linie 9, zaznaczajace pole obrazu w siatce wielobarwnej, sa utworzone w po¬ staci bialych lub czarnych pasków odpo¬ wiadajacych liniom 8. Górny brzeg zawie¬ ra równiez czarny lub bialy grubszy pa¬ sek, na którym nalozone sa ponadto war¬ stewki barwne. Na obrazie pozytywowym K, majacym byc wyswietlanym, powstaja równiez biale lub czarne linie uzgodnia- jace. Zamiast na siatce wielobarwnej, slu¬ zacej do wyswietlania filmu, linie uzgod- iiiajace mozna umiescic na ekranie pló¬ ciennym. Jezeli linie uzgodniajace na fil¬ mie zgadzaja sie z liniami uzgodniajacy- mi na ekranie, to znaczy, ze skurczenie sie materialu nie nastapilo.Jezeli w filmie z jakichkolwiek przy¬ czyn, np. wskutek suszenia, ujawnia sie jego kurczenie sie, to linie barwne, zazna¬ czone na filmie, nie pokrywaja sie z linia¬ mi siatki wielobarwnej i wytwarzaja nie¬ dokladny i bledny pod wzgledem barw -ob¬ raz. Aby temu zapobiec, ramka siatki wie¬ lobarwnej, jak równiez same warstewki tej siatki, sa nastawne.Ramka siatki wielobarwnej sklada sie z dwóch poprzecznych listw 10, przez któ¬ rych konce przechodza wrzeciona srubowe 11, zaopatrzone w lewy i prawy gwint.Obie boczne listwy 12 ramki posiadaja wy¬ step 18 z otworem, w którym wrzeciono 11 jest osadzone obrotowo, lecz nie prze¬ suwnie. Na górnych koncach wrzecion 11 umocowane ,sa kola. zebate 14, sprzezone za posrednictwem posrednich kól zebatych15 ze srodkowym kolem zebatym 16, urucho¬ mianym za pomoca galki 17. Wrzeciona 11, jak równiez kola zebate M, 15 i 16 sa podtrzymywane plytka 18. Plytka 18 po¬ siada posrodku wystep 19 z nagwintowa¬ nym otworem, w którym osadzone jest wrzeciono srubowe 20, zaopatrzone w gal¬ ke 21 do obracania. Wrzeciono 20 jest osa¬ dzone obrotowo w plytce 22, przymocowa¬ nej do oslony aparatu. Oski kól zebatych 15 sa przedluzone w góre i osadzone prze- — 2 —suwnie w plytce 22, wskutek czego zabez¬ pieczaja one przed obrotem ramke siatki wielobarwnej.Do dokladnego wyswietlania obrazu li¬ nie uzgodniajace 8, znajdujace sie na fil¬ mie, musza sie dokladnie pokrywac z czar¬ nymi lub bialymi liniami 9, znajdujacymi sie w iSiatce wielobarwnej. Jezeli pokrywa¬ nie sie nie zachodzi, to warstewki, znajdu¬ jace sie w ramce, moga byc przez obrót galki 17 wzglednie wrzecion 11 scisniete lub tez rozluznione. Mozna równiez przez obracanie galki 21 cala ramke przesuwac do góry lub w dól.Skutkom kurczenia sie filmu mozna równiez zapobiec przez przesuwanie obiek¬ tywu w celu doprowadzenia do pokrywa¬ nia sie linii, zaznaczonych na warstewko- wej siatce wielobarwnej, z liniami zazna¬ czonymi na filmie wzglednie na plaszczyz¬ nie ekranu. Niezbednym warunkiem stoso¬ wanie tego sposobu jest, aby liczba war¬ stewek siatki wielobarwnej, stosowanej do zdjecyodpowiadala liczbie warstewek bar¬ wnych filtru siatkowego, stosowanego do wyswietlania, wzglednie liczbie barwnych pasków na plaszczyznie ekranu.Fig. 6 wyjasnia schematycznie prze¬ bieg zdejmowania filmu, fig. 7 i 8 — sche¬ matycznie przebieg wyswietlania filmu, a fig. 9 przedstawia plaszczyzne ekranu do wyswietlania wedlug fig. 8.Na fig. 6 uwidocznione sa: przedmiot zdejmowany 5, soczewka 6, okienko 1 z siatka wielobarwna, zaopatrzona w linie 9, film 3 i okienko 23, ograniczajace zarys obrazu. Filtrowa siatka wielobarwna 1 znajduje sie podczas dokonywania zdjecia w scislym zetknieciu z emulsja filmu.Zdjecia dokonywa sie na zwyklym mate¬ riale jednobarwnym.Na fig. 7 wyjasniajacej przebieg wy¬ swietlania filmu uwidocznione sa: zródlo swiatla 7, siatka wielobarwna 1 z zazna¬ czonymi na niej liniami 9, odpowiadajaca w zupelnosci siatce, sluzacej do zdejmo¬ wania, obiektyw 24, w szczególnosci pan- kratyczny, dajacy sie przesuwac, film 25, majacy byc wyswietlany, z zaznaczonymi liniami 9', odpowiadajacymi linioim 9 siat¬ ki wielobarwnej, obiektyw rzutujacy 26 i ekran 27 do wyswietlania. Jesli przy rzu¬ towaniu obrazu linie 9 i 9( pokrywaja sie wzajemnie, to odtwarzanie barw jest bez zarzutu. Odchylenia daja sie wyrówny¬ wac przez przesuwanie obiektywu 24 wzglednie filtrowej siatki wielobarwnej 1, tak iz stale jest moznosc osiagniecia na drodze mechanicznej pokrywania sie linii uzgodniajacych.Fig. 8 wyjasnia odmiane sposobu wy¬ swietlania filmu barwnego wedlug wyna¬ lazku; uwidocznione sa: zródlo swiatla 7, film 25 z liniami 9', obiektyw rzutujacy 24 i ekran 27 z liniami 28 zaznaczonymi na nim. Fig. 9 przedstawia plaszczyzne ekra¬ nu w widoku czolowym z zaznaczonymi liniami 28. Plaszczyzna ekranu jest po¬ kryta pacami o glównych barwach, równo¬ leglymi do linij 28. Liczba barwnych pa¬ sów odpowiada liczbie barwnych warste¬ wek filtrowej siatki wielobarwnej, sluza¬ cej do dokonywania zdjec. Do wyswietla¬ nia filmu wedlug tego przykladu moze byc wiec uzyta normalna aparatura do wy¬ swietlania filmów. Jezeli podczas rzuto¬ wania linie zaznaczone na filmie pokrywa¬ ja sie z liniami ekranu, to zachodzi zgod¬ nosc barw, w przeciwnym razie trzeba sie starac o dokladne uzgodnienie ze soba za¬ znaczonych linii, a tym samym i barw, przez przesuwanie obiektywu 24 lub ekra- • nu 27 do wyswietlania.W przypadku gdy linie barwne siatki nie sa poziome, lecz pionowe, jest inna droga do doprowadzenia do pokrywania sie linii uzgodniajacych filmu i siatki wie¬ lobarwnej w razie skurczenia sie filmu, a mianowicie film przeprowadza sie miedzy listwami prowadniczymi, z których jedna jest nieruchoma, a druga ruchoma, przy czym siatke wielobarwna obraca sie w za- — 3 —leznosci ad ruchu listwy ruchomej tak, iz pokrywanie sie zostaje osiagniete.Zamiast poprzecznie do tasmy filmowej przebiegajacych filtrujacych warstewek wielobarwnych mozna stosowac podluzne, to jest ulozone wzdluz tasmy filmowej, filtrujace warstewki wielobarwne 29, jak to jest uwidocznione na fig. 10, 11 i lla.W tym przypadku siatka wielobarwna musi miec zaznaczona linie na jednym tylko boku, np. linie 30, a film — linie 30', zaznaczona tylko na, jednym boku.Film jest prowadzony pomiedzy listwami 31 i 32, z których listwa 31 jest nierucho¬ ma, a listwa 32 jest osadzona przesuwnie w prowadnicy 33.Ramka siatki wielobarwnej jest osa¬ dzona obrotowo okolo osi 3k. Obrót tej ramki moze byc dokonywany na drodze mechanicznej lub za pomoca odpowied¬ niego urzadzenia elektrycznego jednoczes¬ nie z przesuwaniem sie prowadnicy filmu.Jezeli tasma filmowa wykazuje skurcze¬ nia, tak iz nie zachodzi pokrywanie sie li¬ nii 30 i 30', to wyrównanie nastepuje w ten sposób, ze jednoczesnie z przesunieciem prowadnicy filmu nastepuje i odchylenie sie siatki wielobarwnej az do polozenia, w którym obie linie uzgodniajace pokryja sie ze soba.Stwierdzono równiez, ze pokrywanie sie ze soba uzgodniajacych linii filmu i siatki wielobarwnej mozna osiagnac przez obracanie siatki w kierunku jej osi na dro¬ dze czysto mechanicznej wzglednie przy pomocy urzadzenia samoczynnego.Fig. 12 przedstawia przyklad wykona-« nia urzadzenia sluzacego do tego celu.Promienie swietlne ze zródla swiatla 7 przechodza przez obiektyw zbierajacy 35, siatke wielobarwna 36, film 3 oraz soczew¬ ke 6 i padaja na ekran 27. Siatka -5^ za¬ wiera linie uzgodniajace 9, podobnie kaz¬ dy obraz tasmy filmowej posiada odpo¬ wiednie linie 9(. Siatka wielobarwna jest osadzona obrotowo w lozysku 37 i jest zaopatrzona w kotwicowe ramiona 38. Ra- mioma 38 sa uruchomiane za posrednic¬ twem elektromagnesów 39 polaczonych przewodami U0 z komórkami fotoelektrycz- nymi hi, umieszczonymi za ekranem 27.Aby otrzymac wyrazny obraz na ekranie, linie 9, znajdujace sie na siatce wielobarw¬ nej, musza trafiac na linie 9'. Jezeli jed¬ nak film wykasuje skurczenia, to linie uzgodniajace nie trafiaja na siebie, wsku¬ tek czego uruchomione zostaja komórki fotoelektryczne ii. Prad elektryczny za¬ sila elektromagnesy i powoduje odchylanie sie siatki wielobarwnej 36, az do chwili pokrycia sie linii uzgodniajacych, tj. po¬ wstania na ekranie obrazu bez zarzutu.Filtrujace siatki wielobarwne, stosowa¬ ne w sposobie wedlug wynalazku, musza byc bardzo male, to znaczy przy filmach normalnych musza byc rzedu wielkosci obrazu o rozmiarach 18 X 24 mm. Bardzo trudno jest w tak malej przestrzeni umie¬ scic nalezycie cienkie warstewki barwne.Wytwarzanie filmów tego rodzaju jest wiec polaczone z duzymi trudnosciami.Mozna stosowac równiez siatke wielo¬ barwna dowolnej wielkosci, która optycz¬ nie sprowadza sie do wielkosci obrazu fil¬ mowego w ten sposób, ze promienie swietlne, wychodzace z przedmiotu zdej¬ mowanego, przepuszcza sie przez obiek¬ tyw rzucajac je na siatke wielobarwna o wiekszych rozmiarach. Dalej promienie przechodza przez drugi obiektyw dzialaja¬ cy skupiajaco i padaja na film naswietla¬ ny tak, iz wiazka promieni ma przekrój równy wielkosci obrazka filmowego.Przy wyswietlaniu filmu na ekranie plóciennym promienie swietlne wychodza¬ ce z obrazka filmowego przepuszcza sie znów przez obiektyw, po czym przechodza one przez siatke wielobarwna o wiekszych rozmiarach i sa przenoszone nastepnie na ekran. W tym przypadku siatka wielo- baxwna jest osadzona przesuwiiiie na pod¬ stawie nieruchomej, aby linie uzgodniaja- — 4 —ce, znajdujace sie na siatce, mozna bylo doprowadzic do pokrywania sie z odpo¬ wiednimi liniami uzgodniajacymi, znajdu¬ jacymi sie na filmie.Fig. 13 wyjasnia schematycznie doko¬ nywanie zdjec w takim przypadku, a fig. 14 — wyswietlanie filmu na ekranie.Promienie swietlne od zdejmowanego przedmiotu 5 przechodza przez obiektyw 6 i przez siatke wielobarwna 2 z liniajni uzgodniajacymi 8. Obiektyw 42 sluzy do skupiania promieni, a film 3 jest zaopa¬ trzony w linie uzgodniajace 9'.Na fig. 14 promienie wychodza ze zró¬ dla swiatla 7 i przechodza przez obiektyw skupiajacy 43. Film 3 jest zaopatrzony w linie uzgodniajace 9'. Obiektyw 6 i siatka wielobarwna sa te same, co na fig. 13.Siatka 2 jest umieszczona na podstawie Uh przesuwnie. Zwiekszony obraz zostaje uwidoczniony na ekranie 27.W sposobie wedlug wynalazku mozliwe jest osiagniecie pokrywania sie uzgodnia- jacych linii siatki wielobarwnej i filmu wzglednie plaszczyzny ekranu, jezeli przed wyswietleniem filmu przeprowadzi sie wy-. regulowanie skurczenia sie filmu przez umieszczenie w kanale prowadniczym przed wprowadzeniem do niego filmu urzadze¬ nia, które rejestruje zmiajiy i uzgadnia li¬ nie zaznaczone na filmie z liniami zazna¬ czonymi na siatce wielobarwnej wzglednie na plaszczyznie ekranu. Jezeli film zawie¬ ra skurczenia, to wiecej lub mniej swiatla pada na komórke fotoelektryczna, zmiana swiatla uruchomia narzad sterujacy tak, iz niezgodnosci pomiedzy filmem i siatka wielobarwna zostaja samoczynnie usunie¬ te i linie uzgodniajace zostaja samoczyn¬ nie doprowadzone do pokrywania sie. PL