PL26411B1 - Maszyna do skladania i odlewania ruchomych czcionek drukarskich z rama obrotowa oraz urzadzeniem do samoczynnego ukladania tablic, skladajacych sie z kilku kolumn. - Google Patents

Description

Przedmiotem niniejszego wynalazku jest urzadzenie do odlewania i skladania ru¬ chomych czcionek drukarskich, podobne do urzadzen tak zwanych „Rototyp", znanych z patentów francuskich nr 446 430 i 563 539, Znane dotychczas urzadzenia tego ro¬ dzaju sa przewaznie zaopatrzone w rame, podtrzymujaca bloki matrycowe, przy czym kazdy blok, poruszany na przedniej czesci urzadzenia za pomoca korby oraz sruby, odpowiada jednemu typowi czcionek. Dla zmiany typu czcionek konieczne jest zluzo¬ wanie ramy oraz obrócenie korby, czym do¬ prowadza sie zadany blok do wysokosci formy odlewniczej.Stosujac rame wedlug wynalazku moz- na osiagnac zmiane typu czcionek za po¬ moca zwyklego nacisniecia dwóch klawi¬ szów. Mozna np. za pomoca dwóch zapa¬ dek, podtrzymujacych wspólny beben uze¬ biony tak sterowac urzadzeniem, ze zmia¬ na typu czcionek nastepuje w chwili, kiedy zapadki, podniesione klawiszem, dochodza do miejsca, znajdujacego sie naprzeciwko sprzegla, sluzacego do sterowania zmiana bloków matrycowych. Zmiana ta przy tym nastepuje samoczynnie.Przy ukladaniu czcionek blok matryco¬ wy, znajdujacy sie przed forma odlewni¬ cza, jak wiadomo, porusza sie podwójnym ruchem, a mianowicie ruchem obrotowymi zwrotnym. Zapadka, wysunieta przez pierwszy nacisniety klawisz, wstrzymuje ruch zwrotny bloku w chwili, kiedy znaj¬ duje sie on przy koncu swego przesuwu, np. z lewej strony. Jedynie w tym poloze* niu moze on byc obrócony o cwierc obrotu w przypadku, kiedy urzadzenie skladaj sie z czterech bloków.Taka zmiane bloku osiaga sie za pomo¬ ca zapadki, wysunietej przez drugi kla¬ wisz. W ten sposób umieszczony przed for¬ ma odlewnicza blok matrycowy natych¬ miast wznawia swój ruch zwrotny i skla¬ danie czcionek odbywa sie bez opóznienia.Dotychczas ukladanie tablic w maszy¬ nach wspomnianego typu odbywa sie recz¬ nie oddzielnymi kolumnami, które nastep¬ nie laczy sie na desce marmurowej. W ma¬ szynach typu „Rotatyp" takie ukladanie moze byc dokonane bez zadnej trudnosci przez ukladanie kolumn dowolnej wielko¬ sci jedna za druga i laczenie ich nastepnie razem.Urzadzenie wedlug wynalazku pozwa¬ la uniknac recznego ukladania kolumn, dzieki czemu ukladanie odbywa sie znacz¬ nie predzej.Poza tym w celu ukladania tablic urza¬ dzenie moze byc bardzo predko zalozone i z równa szybkoscia wyjete dla przejscia do normalnego ukladania bez dzielenia na kolumny. Stosujac urzadzenie wedlug wy¬ nalazku do maszyn typu „Rototyp" mozna oczywiscie osiagnac korzysci, jakie daje ten typ maszyny. W szczególnosci mozna stasowac do tej samej tablicy róznego ro¬ dzaju czcionki. Taka zmiana czcionek od¬ bywa sie w sposób najprostszy przez uzy¬ cie do tego wyzej wymieniane) ramy ma¬ trycowej.Na rysunkach uwidoczniono przyklad wykonania przedmiotu niniejszego wyna¬ lazku.Fig. 1 przedstawia widok z góry tamy do matryc, fig. 2 — widok tejze ramy z bo- ktK, iig. 3 — przekrój poprzeczny, fig. 4 i 5 — widoki szczególów, fig. 6 — widok czo¬ lowy urzadzenia do ukladania tablic, fig. 7 — widok urzadzenia wedlug fig. 6 z bo¬ ku, fig. 8 zas — widok z góry, fig. 9 — wi¬ dok szczególów z boku, fig. 10 — widok z góry szczególów wedlug fig. 9.Bloki matrycowe 201, w danym przy¬ padku w ilosci czterech, sa umieszczone miedzy dwiema polaczonymi ze soba tar¬ czami 198, osadzonymi w ramie 199. Po¬ srodku miedzy blokami 201 umieszczona jest czworokatna os 200, na której opiera¬ ja sie bloki 201 podczas odlewania czcio¬ nek. Os ta utrzymuje obydwie tarcze 198 na zadanej odleglosci od siebie.Na prawym swym koncu os czworokat¬ na 200 zaopatrzona jest w tuleje 202, u- trzymujaca w pewnym odstepie dwie tar¬ cze zewnetrzne, z których jedna 203 sluzy do przesuwania bloków matrycowych o cwierc obrotu, a druga — do zaryglowy- wania tarcz 198, a zatem, do przytrzymy¬ wania odpowiedniego bloku w dokladnym polozeniu przed forma odlewnicza.Rama 199 sklada sie z dwóch czesci, a mianowicie: z dolnej czesci, która moze byc osadzona miedzy dwiema prowadnica¬ mi 204, umieszczonymi na kadlubie maszy¬ ny, oraz z czesci 199a, stanowiacej pokry¬ we dla obydwu tarcz 198. Pokrywa ta jest przymocowana do dolnej czesci za pomo¬ ca czterech srub; obydwie tarcze 198 ob¬ racaja sie bez luzu miedzy dolna czescia ramy 199 a pokrywa 199a. Poza tym po¬ krywa 199a jest zaopatrzona u góry w u- chwyt dla ulatwienia zdejmowania i zakla¬ dania calego urzadzenia za prowadnica¬ mi 204.Korba 205, polaczona z walem 48, wy¬ konywa calkowity obrót w chwili, kiedy zapadka, wsunieta przez drugi opuszczony klawisz, dziala na odpowiednie sprzeglo, a to dzieki ukladowi znanego typu, które¬ go nie przedstawiono Jedynie ze wzgleAi na przejrzystosc rysunku. Czop 206 korby 205 wchodzi w otwór suwaka 206ct, suwa- — 2 —jaoego sie w podluznym otworze 207a dzwigni 207. Wskutek ruchu obrotowego kotfby 205 dzwignia 207 odchyla sie na przemian w obie stromy.Na fig. 2 dzwignia 207 i ramie 211 u- widocznione sa w polozeniu nieczynnym, a na fig. 1 ramie 211 jest obrócone naprzód o 90° dla uwidocznienia osi 216 oraz za¬ padki 212.W pierwszym okresie ruchu obrotowe¬ go korby 205 dzwignia 207 jest odchylana w prawo w stosunku do pionu w kierunku strzalki i popycha wystep 208 dzwigni ko¬ lankowej 209, osadzonej na czopie 210, wskutek czego1 wyswobadza stozkowy wy¬ step 209a tej dzwigni ze stozkowego wgle¬ bienia a, znajdujacego sie w tarczy 213 i sluzacego do zapewnienia dokladnego po¬ lozenia tej tarczy. Jednoczesnie rozwidlo¬ nym swoim kbncem dzwignia 207 pociaga w prawo ramie 211, umieszczone miedzy tarczami 203 i 213, tak daleko, az zapadka 212, osadzona na osi 216, dojdzie do wgle¬ bienia' bl, wykonanego w tarczy 203, i za¬ skoczy w to wglebienie. W tej chwili korba 205 opisuje cwierc obrotu doprowadzajac dzwignie 207 dk jej! krancowego prawego polozenia.Obracajac sie dalej korba 205 popycha dzwignie 207 w lewo ku polozeniu wyjscio¬ wemu. Zapadka 212, znajdujaca sie we wglebieniu b1 tardzy 203, obraca te tarcze wraz ze wszystkimi ruchomymi czesciami, to jest tarczami 198, srodkowa osia 200, czterema blokami matrycowymi 201 z ich osiami, czterema kolami zebatymi 214 i bebnami 215 o 90° naprzód w kierunku strzalki.Blok' matrycowy 201, znajdujacy sie po¬ przednio przed forma odlewnicza, jest za¬ mieniony nastepnym blokiem 201 i prze¬ suniety o 90° naprzód. Przy dalszym ob¬ racaniu sie w kierunku do polozenia wyj¬ sciowego kbrha 205 doprowadza dzwignie 207 do polozenia uwidocznionego na fig. 2 i zatrzymuje sie, Oddalajac sie od swojego prawego krancowego polozenia ku lewej stronie dzwignia 201 oddala sie od wys*e* pu 208 kolankowej dzwigni 209, a1 dzwi¬ gnia ta pod dzialaniem sprezyny, nie uwi¬ docznionej! na rysunku, przybliza stozko¬ wy wystep 209& do obwodu obracajace) sie wtedy tarczy 213. Wystep 209a wywiera na tarcze 213 pewien macisk, nieszkodliwy dla dzialania, a tylko oslabiajacy sile roz- pedowa, wytworzona szybkim ruchem ca¬ lego urzadzenia.Przy koncu ruchu dzwigni 207 w lewo nastepne wglebienie zapadkowe a w tar¬ czy 213 dochodzi przed wystep 209a dzwi¬ gni 209, która, popychana sprezyna, wsuwa natychmiast ten wystep we wglebienie a, przytrzymujac w ten sposób nastepny blok 201 w dokladnym polozeniu wzgledem for¬ my odlewniczej.Ten ruch obrotowy o cwierc obrotu od* bywa sie szybko i wskutek znacznego cie¬ zaru calego urzadzenia wywoluje sile rofc- peclowa dosc znalezna, która przy zatrzy¬ maniu tego ruchu spowodowalaby szarp¬ niecie. W celu unikniecia tego szarpniecia urzadzenie zaopatrzone jest w dwie dzwi¬ gnie 217 i 218, z których kazda jest osa¬ dzona na jednym koncu walka 219 (fig. 2 i 3).Dzwignia 217 umieszczona jest miedzy dzwignia 209 a rama 199. W chwili, kiedy dzwignia 209 zostaje popchnieta przez dzwignie 207 w kierunku strzalki,, porusza ona dzwignie 217 o pewien kat za pomoca kciuka 208a.Dzwignia 217, bedac umocowana na walku 219 i tworzac jedna calosc z dzwi¬ gnia 218, oddala kbmiec tej dzwigni od ob^ wodu tarczy 220, która jest przymocowana srubami do lewej tarczy 198 i w ten sposób obraca1 sie jednoczesnie % cala ruchoma cze¬ scia urzadzenia. Tarcza 220 jest zaopa¬ trzona' naJ swoim obwodzie w cztery wgle¬ bienia zapadkowe, w które moze zachodzic dzwignia 218. Wglebienia te sa podWbne db wglebien b, w które zaopatrzona jest tar- - 3 -cza 203. Dzwignia 218 zachodzi w te wgle¬ bienia przed calkowitym zatrzymaniem ru¬ chu obrotowego.Dzwignie 217 i 218 sa dociagane w kie¬ runku srodka tarczy 220 sprezyna, nie u- widóczniona na rysunku. Koniec dzwigni 218 wpadla wiec w jedno z podluznych wglebien tarczy 230, gdy tylko wglebienie to dochodzi do konca dzwigni.Umieszczenie i przymocowanie tarczy 220, dzwigni 218 oraz walu 219 jest w taki sposób obmyslone, aby zlagodzic jak naj¬ skuteczniej: stzarpiniecie, które nastepuje przy wstrzymaniu ruchu, i cale urzadzenie dziala bardzo sprawnie.Na ramie 199 sa umieszczone cztery bloki matrycowe 201, z których dwa tylko sa uwidocznione na fig. 1. Kazdy z: bloków 201 obraca sie równoczesnie z odpowiednim bebnem 215 ofaz /Kolem zebatym 214 w lo¬ zyskach, umieszczonych w tarczach 198.Bloki 201 moga poruszac sie poziomo wzclluz walów 221 pod dzialaniem dzwigni 222t która nadaje wlaisciwemu blokowi ruch tam i z powrotem.Ruchy te wykonuja jedynie tylko bloki, znajdujace sie pnzetll forma odlewnicza.Pozostale trzy bloki sa unieruchomione i przytrzymane: w tym poloizeniu za pomoca poprzeczki 223 ramy 199, wchodzacej w ich pierscieniowy rowek, polozony z lewej strony, wskutek czego kadluby nie moga sie poruszac poziomo.Zmiana1 bloku odbywa sie za pomoca dwóch zapadek, umieszczonych na bebnie; pierwsza z nich sluzy do wstrzymania ru¬ chu zwrotnego, który nastepuje w chwili, kiedy blok1 201 znajduje sie w krancowym polozeniu z lewej strony, jak na fig. 1.Dzwignia! 222 jest wiec równiez zatrzyma¬ na w tym samym polozeniu, co w ogóle na¬ stepuje wskutek pomjskatiia sie bebna1. Przy nastepnym posuwaniu1 sie bebna zapadka, sterowana drugim opuazCzlonym klawiszem, dziala na sprzeglo korby 205. Korba 205 za pomoca czopa 206 pociaga 'dzwignie 207, zwalniajaca wystep 209a dzwigni 209, od¬ powiadajacej tarczy 213. Ramie 211 za po¬ moca zapadki 212 obraca tarcze 203 o cwierc obrotu naprzód i jednoczesnie zwal¬ nia bloki matrycowe 201.Blok 201, który znajdowal sie przed forma, opada o cwierc obrotu nizej i zo¬ staje zastapiony w razie potrzeby drugim, trzecim lub czwartym blokiem. Oczywiscie dla kazdej nowej zmiany nalezy z góry na¬ stawic zapadki za pomoca klawiszów. Ruch obrotowy nie jest wstrzymany podczas zmiany. Uruchomiony blok przestaje zaze¬ biac sie z roboczym kolem zebatym, a ko¬ lo zebate nastepnego bloku zazebia sie z latwoscia z roboczym kolem zebatym.Pozostaje tylko rozpoczac ruch zwrot¬ ny. W tym celu tarcza 203 jest zaopatrzo¬ na na zewnetrznej stronie w cztery wyste¬ py c (fig. li 2), oddalone od siebie o 90°.Na1 drodze ruchu tych wystepów jest umie¬ szczona dzwignia sprzegla i wskutek prze¬ suniecia tej dzwigni przed samym wstrzy¬ maniem ruchu obrotowego tarczy 203 dzwi¬ gnia 222 zostaje sprzegnieta, co wywoluje wznowienie ruchu poziomego bloku 201.Zestawienie moze wiec byc natychmiast wznowione bez zwloki.Urzadzenie do zestawiania tablic przed¬ stawia sie jak! nastepuje (fig. 6 — 10). W maszynach, zwanych ,,Rolotyparni", odle- wame czcionki, wyrzucane z formy jedna po drugiej, sa przenoszone do kompostera (wiersznika) az do chwili, kiedy wiersz zo¬ staje ukonczony. Czcionki 224 sa przytrzy¬ mane w komposterze z jednej strony za po¬ moca dwóch dolnych zapadek 225, umie¬ szczonych w komposterze, oraz z drugiej strony za pomoca ruchomego suwaka 226, dzialajacego, jako górna zapadka. Przy koncu wiersza suwak 226 odsuwa zlozony z odlanych czcionek1 wiersz na deske ze¬ cerska i wracai do swego poczatkowego po¬ lozenia. Suwak 226 jest porusizamy za po¬ moca dzwigni 227, rozrzadzainejf kciukiem, nie uwidocznionym na rysunku i porusza^ - 4 —nyn* przy koncu ukladania kazdego wier¬ sza Kazdy odlany wiersz: moze byc dowolt- nef dlugosci; narzad, sluzacy do nadawaJnia w formie odlewniczej rozstawienia czcionek danego wiersza, zostaje usuniety przy kon- ctt wiersza1 i jest zastapiony innym podob¬ nym narzadem, nastawiajacym odleglosc miedzy czcionkami nastepnego wiersza. W urzadzeniu wedlug wynalazku w przypada ku ukladania wierszy, podzielonych na kil¬ ka kolumn o scisle okreslone) dlugosci, kazda czesc wiersza, czyli kazda czesc skladowa Kolumny jest uwazana jako nie¬ zalezny wiersz od wlasciwej dlugosci i jest odpowiednio ukladana.Wiadomo- jest, ze maszyna typu „Reto- tyfr" posiada przyrzad, sluzacy do mierze¬ nia szerokosci czcionek!, oraz przyrzad do mieszenia odstepów miedzy czcionkami* Przy zakonczeniu kazdego wietrza, wybi¬ tego nia klawiaturze i odbitego na bebnie za: pomoca nacisnieci* jednego klawisza, o- kresla sie samoczynnie dlugosc wiers&a.Dltogosc wiersza ustala sie mierzac w ukla¬ danym wierszu puste miejsca, majace byc zapelnione odstepami, oraz dzielac puste miejsca przez ilosc odstepów, zawartych w wierszu i zarejestrowanych na przyrza- cferie, sluzacym do mierzenia wielkosci od- stepów. Rezultaty tego samoczynnego mie* rzenia sa przeniesione na narzady regulu¬ jace wielkosc otworu formy do odlewania odstepów podczas odlewania odpowiednie¬ go^ wiersza.Piret srodkowy, iktóry przy koncu ukla¬ dania wiersza przy zblizeniu sie do preta przyrzadtr sluzy do mierzenia pustych miejsc, majacych byc umieszczonymi w tym samym wierszu, fest zastapiony taka liczba pretowa jaka liczbe kolumn tablica ma zawierac.Np. w przypadku okladania czterech kolumn/ fig* 9^—- tO stosuje sie maly wózek 229, zaopatrzony w cztery otwory, do któ¬ rych wchodza cztery prety 9fttr — 98rf o róznych dlugosciach. Wózek naklada® sie na miejsce zwyklego pceta^ uzywane- da ukladania nie podzielonych wkzszy^ DL* gosc tych czterech pretów regaliaje sa^vx dhtg: szerokosci kolumn, majacyck by& u* kladaaiymL Dlugosci te sa takie, te wlny koniec preta* 98m praed ukladaniem amajr duje sie wzgledem srodkowego preta poy- rzackuw odleglosci, równej szerokosci pier¬ wszej kolumny, koaiee dtragieg* pneto — w odleglosci, równe? sroflofcascL pidrwszyck dwu kolumn i t. d.t a koner ostatniego pre* ta 98d jest umiesizczoiiy w adleglosci, rów¬ nej ogólne} szerokosci czterech kolumn, czyli szerokosci ogólnej^ ta&ficy; Wózek 22J* moze sie; posuwac wttdltaz prowadnicy 230, a to' dlatego, aby wltóciwy pret znajdowal sie naprzeciwko srodkowe¬ go preta' licznika. Przesuw* ten/mó&e byc uskuteczniony recznie luh samoezyanife W daiaym piszyklaidzie wykonania przesuw wózka 229 oiJfcywaf sie recznik Wózek Wfr jest utrzymywany- we wlasciwym paJbzeftiti za pomoca kulki, dociskanej sprezyna do jego scianki! Przy koncu kohnmy wóaek zostaje posuniety z jednego potezenia na nastepne, a przy zakonczeniu^ ultladtmi^ wiersza zostaje on cofniety do polozenia poczatkowego. Mbziia* byfeby równiez u- miescic prety na bebenku M obracajac gfc- dla przejscia z jednego pofe^Btrfa do na¬ stepnego, Pukli gietka Hitia lamieszcaoint jest t&sma papiero*w*f n# Irtóref oanaczon©' sa szerofco- sci koltuna w taki sposób, ze wskaznik, tt- mieszeaony n& srodkowym precie, przesu¬ wajac sie ptf&y wybifa»tu kazdej litery na klawiaturze wsktótt^ i^ z4Hizkja^ sie ko¬ niec uklaifct pierwszej kolumny Nastepnie naciska sie na klawiss, odpowiadajacy za¬ konczeniu wiessza, teik fa& w praypaidku- zwjekleg^ utladani* Puste miejsce, maface byc zapelnione w te}i plerwls^ef Kolumnie, mierzy sie za pouaooa preta1 9&i wc*k«t 229. Rormiar z»^ staje przekaaany do formy odlewniczef za — 5 —pomoca odpowiedniego narzadu przekazni- kowegoi Nalezy.uprzednio opuscic diwi- gnjje* za pomoca której nastawia sie na zero przyrzady sluzacy do mierzenia szerokosci wybijanych czcionek, i w ten sposób przy naciskaniu na klawisz, odpowiadajacy za¬ konczeniu wiersza, licznik nie1 powraca wstecz.Przed przesunieciem preta 98a, sluzace¬ go do nastawienia szerokosci pierwszej! ko¬ lumny, nalezy przyblizyc don pret srodko¬ wy, sluzacy do sumowania szerokosci czcio¬ nek! w celu zsumowania ogólnej dlugosci u- lozonycfa czcionek. Nastepnie nalezy prze¬ sunac wózek 229 w taki sposób, aby pret 98b znajdowal sie przed1 srodkowym pre¬ tem licznika.Nastepnie nalezy ukladac druga kolu¬ mne, naciskajac na klawisz, odpowiadafa- cy zakonczeniu wiersza, przesuwajac srod¬ kowy pret w stroiie 'drugiego preta 98b, posuwajac równiez trzeci pret, ukladac cltuga kolumne i i dl Po nastawieniu szerokosci trzeciej Ko- lizmmy nalezy pociagnac wózek 229 wraz z czterema pretami db polozenia wyjscio¬ wego i rozpoczac ukladanie drugiego wier¬ sza, Po odlaniu Kazdego oidcinka wiersza szerokosci jednej1 Kblumny Konieczne jest, aby sirwaK 226 przesunal sie luzem nie po¬ ciagajac za! soba czcioneK z Kompostera, tale aby czcionki z jednej Kolumny sklada¬ ly sSe z czcionkami poprzedniej kolumny az Ho zapelnienia wiersza. Po zapelnieniu wiersteal powinien byc on przesuniety sa¬ moczynnie az do Heski zecerskiej za pomo¬ ca suwaka 226 niezaleznie od liczby Ko¬ lumn, z których wiersz ten sie sklada.W tytri cetu Kadlub kompostera (fig. 6 — 8) zaopatrzony jest w dwa kola zebate 232 i 233, osadzone na wspólnym wale 233a, zaopatrzonym w galke 234, sluzaca do ob¬ racania go reka. Wal ten wraz z kolami ze¬ batymi obraca sie w lozysku 235, przymo¬ cowanymi db tylnej czesci Kadluba tak1, ze moze byc latwo nakladany i odejmowany.Lozyskb 235 zawiera w sobie sprezyne, u- mieszczona w oslonie 236 i naciskajaca trzpien 237, wchodzacy miedzy zeby kbla zebatego 233 i przytrzymujacy to kolo ze¬ bate w polozeniu, jakie zostalo mu nadane reka na poczatku skladania lub mechanicz¬ nie podczas dzialania urzadzenia.W dolnej czesci kadluba 148 komposte¬ ra jest umieszczony pret 238, zaopatrzony na obydwóch koncach w zapadki. Lewa za¬ padka 239 wchodzi miedzy zeby kola zeba¬ tego 233. W chwili, kiedy pret 238 zostaje przesuniety w lewo za pomoca dzwigni 227, rozrzadzanej wspomnianym wyzej kciu¬ kiem, zapadka1 popycha kolo zebate 233 obracajac go tylko o jeden zab. Ruch dzwi¬ gni 227, sluzacej do przeniesienia odlanego wiersza jest znaczny, lecz pret 238 zostaje przesuniety scisle o okreslona wielkosc dzieki drugiej zapadce 240, która wystaje o tyle, iz zaczepia o dzwignie 227, przy czym jednak' lewy Koniec zapadki zostaje podniesiony przez wystep 242, umieszczo¬ ny nia Kadlubie, wskutek czego prawy Ko¬ niec zapadki mija wglebienie dzwigni (db którego inaczejby wszedl) i pret 238 zx- staje przesuniety o tyle, o ile potrzeba.Do Kadluba' 148 jfest wahliwie przymo¬ cowana dwuramiemna dzwignia 243. Lewe ramie dzwigni jest zakbnczobe zagieciem 243a, wchodzacym miedzy zeby kola zeba¬ tego 232. Przy obracaniu sie kola zebatego 233, zaklinowanego na wale 233a, prawe ramie dzwigni 243, opierajace sie o suwak 226, opada1, gdy zagiecie 243a jest podkio- szone przez zab kola 232.Nad dzwignia 243 jest zawieszone Krót¬ kie ramie 244, plrzyciagane sprezyna 245.Dopóki dzwignia 243 jest nieruchoma, na¬ rzady 244 i 245 pozostaja w polozeniu, jak na fig. 6. Z chwila, gdy zapadka 239 obra¬ ca o jedfen zab Kolo zebate 233, prawe ra¬ mie dzwigni 243 opada i jednoczesnie opa¬ da suwak 226. Dzwignia 244 zostaje przy¬ ciagnieta sprezyna 245 w lewo, wysiKaKuje - 6 —z wykroju dzwigal 243, w którym sie znaj¬ dowala:, i zatrzymuje dzwignie 243 nie da¬ jac jej powrócic db polozenia poczatko¬ wego.Prawy koniec suwaka 226, umieszczo¬ nego obrotowo na walku 226a, zostaje pod¬ niesiony if gdy suwak 226 posuwa sie wzdluz walka 226a, pociagniety przez dzwignie 227, przesuwa sie nad odlanymi czcionkami nie poruszajac ich. Suwak 226 przesuwa sie wiec w lewo luzem za kaz¬ dym razem, kiedy czesc wiersza [czesc ko¬ lumny) jest zakonczona.W teni sposób odlana czesc lub czesci skladowe kolumny pozostaja w komposte- rze, dopóki ostatnia nie zostanie ulozona.Przy odlaniu kazdej czesci wiersza (ko¬ lumny) kolo zebate obraca' sie o jeden zab; przy zakonczeniu wiersza (po odlamiu o- statniej kolumny) zagiety koniec dzwigni 243 nie zahacza o zaden zab, a to wskutek przestawienia1 zebów kola zebatego 232; wtedy juz pomimo obracania sie kola ze¬ batego 232 dzwignia 243 nie zmienia' swego polozenia. Suwak 226 równiez nie porusza sie i zachodzac za czcionki 224, umieszczo¬ nymi w kbmposterze, pociaga je w lewo podfczas ruchu dzwigni 227.W podanym nia rysunku przykladzie wykonania kblo zebate posiada dwanascie zebów, jednak co czwarty zab jest przepu¬ szczony. Dla ukladania wierszy, skladaja¬ cych sie z trzech kolumn nalezy przepu¬ scic co trzeci zab; dla ukladania wierszy o dwóch kolumnach nalezy przepuscic co drugi zab. Dla ukladania wierszy, sklada¬ jacych sie z pieciu szpalt, nalezy stosowac kolo zebate O 10 zebach (liczba podzielna przez 5). Kolo zebate 233 posiada1 wszyst¬ kie zeby i przy kazdym poruszeniu zapad¬ ki 239 posuwa sie o jeden zab. PL

Claims (3)

1. Zastrzezenia patentowe. 1. Maszyna do skladania i odlewania ruchomych czcionek drukarskich typu „Ro- totyp", znamienna tym, ze zawiera cztery lub kilka bloków matryc, wbudowanych w podtrzymujacej je ram^e, polaczonej z u- rzadzeniem, które wskutek obracania cale¬ go zespolu bloków ustawia samoczynnie je¬ den z nich przed forma odlewnicza w po¬ lozeniu roboczym wprowadzajac go W ruch. 2. Maszyna wedlug zastrz. 1, znamien¬ na tym, ze rama, pod^zymujaca bloki ma¬ tryc, sklada sie z czesci zewnetrznej (199) oraz z umieszczonych w niej czterech lub kilku walków dla matryc, utrzymywanych w dwóch tarczach (198), polaczonych za pomoca czworokatnej osi srodkowej (200), sluzacej za! Oparcie dla bloków podczas o- dlewania czcionek i zaopatrzonej z jednej strony w dwie tarcze, z których jedna (203) sluzy db obracania calosci, a druga (213) do przytrzymywania: bloków w dokladnym polozeniu przed forma odlewnicza. 3. Maszyna wedlug zastrz. 1 i 2, zna¬ mienna tym, ze rama (199) jest zaopatrzo¬ na w ramie (211), obrzucajace sie dookola osi srodkowej (200), z zapadka (212) na koncu, która wchodzi we wglebienie (b) tarczy (203), i obrafca te tarcze o cwierc o- brotu za pomoca dzwigni (207), sterowa¬ nej korba (205). 4. Maszyna wedlug zastrz. 1 — 3, zna¬ mienna tym, ze dzwignia ryglujaca (209), osadzona obrotowo w ramie (199), wchodzi we wglebienie zapadkowe (a) tarczy (213) i sterowana jest za pomoca dzwigni (207). 5. Maszyna wedlug zastrz. 1 — 4, zna¬ mienna tym, ze db tarczy (198) umocowa¬ na jest tarcza (220), zaopatrzona w cztery wglebienia, w które wchodzi dzwignia (218), osadzona na wale (219), polaczonym z dzwignia (217), sterowana przez dzwignie ryglujaca (209), przy czym w chwili, kiedy ma sie wykonac ruch obrotowy, tarcza (220) jest zluzowana oraz zablokowana przed samym wstrzymaniem tego ruchu w celu przejecia na siebie szarpniecia, które nastepuje wskutek raptownlego zatrzyma¬ nia zespolu po kazdym jego poruszeniu.6* Maazyna wedlug zastarz. 1* zwla¬ szcza typ» JRototyp", posiadajaca urza¬ dzenie do saanoczypnego- ukladania tablic, skladajacych sie z kU&u kolunin, w których kazda ezese wiersza ma dokladna szero¬ kosc, znamienna tym, ze urzadzenie to za- opafozome jest w przyrzad, który przy za¬ konczeniu ukladania czesci kolumny usta¬ lonej szerokosci wstrzymuje przesuwanie sie czcionek ulozone} juz. czesci kolumny z kompostera (na deske zecerska, o ile ulozo¬ na czesc szpalty nie jest koncowa, a w tym ostafoia» fMsayp«jdki& przerzuca nai deske caly ulozony wiersz, 7. Maszyna wedlug zastarz. 6, znamien¬ na tym, ze przyrzad, wstrzymujacy przesu¬ wanie sie ezcra&ek, jest wyposazony w ko¬ lo zebate {232), którego uzebienie posiada przerwy równomiernie rozmieszczone, przy czym przy zakonczeniu ukladania czesci wiersza, odpowiadajacej kolumnie, przej¬ scie przez zab* uzebienia* wstrzymuje dzia¬ lanie narzadu wyrzucajacego czcionki na deske* natomiast przejscie przez przerwe w uzebienie prey koncu wiersza poiwoduje wy¬ rzucanie czcionek, 8. Maszyna wedlug zastrz. 7, przysto¬ sowana do skladania* tablic,, znamienna; tym, ze jej; przyrzad, odmierzajacy szerokosc czcienek* posiada zamiast jednego preta ty¬ le pretów (9&at, 986, 98ey 98d):, ile jes* ko¬ lumn, przry czym dlugosc tych pretów, osa¬ dzonych na wózku, jesttaka, iz koniec pier- wsizego preta przed ukladaniem czcionek znajduje sie w stosunku do srodkowego preta kompostera w odleglosci, równiej sze¬ rokoscipierwszej fcolttnmy, koniec zas dru^ giegs* preta — w odlegloscia równej sraeres- kósci dwóch* pierwszych kolumm i t. dv Frederic D--e:veize, Zastepca: Inz. J, Wyganowski, rzecznik patentowy.Do opisu patentowego Nr 26411. Ark. 1. i 2o*. m 2f6 rS'*Do opisu patentowego Nr 26411. Ark.

2. y P ¦*»' ui u u f\ co u * r %bo opisu patentowego Nr 26411. Ark.

3. 239 234- 238 776 230 lx, V7777ftA ng.9 177 229 98' J— _^^- ^-M-c^\ zB^ "X ^V 9aó 98 ?f? 230 223 ffgJO 98' =4= Druk L. Boguslawskiego i Ski, Warszawa. PL