Wynalazek dotyczy wytwarzania efek¬ tów pergaminowanych lub przezroczystych przez nakladanie na tkanine chlorku cynku.Znane jest drukowanie na tkaninie od¬ powiedniej ochrony i nastepne traktowanie roztworem chlorku cynku, jak równiez bez¬ posrednie nadrukowywanie zageszczonego roirtworu chlorku cyniku. Nie udalo sie jed¬ nak otrzymac sposobem bezposredniego nadruku pozadanych efektów, poniewaz zwykle srodki zageszczajace, np. skrobia, guma, klej, guma tragantowa, nie nadaja roztworom chlorku cynku wlasciwosci od¬ powiednich do druku. Masa drukarska za¬ wierajaca te zwykle srodki zageszczajace rozplywa sie, wskutek czego nadrukowany wzór otrzymuje nieostry obrys.Stwierdzono, ze mozna usunac powyz¬ sza niedogodnosc, jesli w roztworze chlor¬ ku cynku o dzialaniu pergaminujacym roz¬ pusci sie zamiast zwyklych srodków zage¬ szczajacych taka ilosc celulozy w postaci blonnika, celulozy bawelnianej lub celulo¬ zy straconej, by otrzymana masa posiadala lepkosc nadajaca sie do druku. Do tego celu nadaje sie bardzo dobrze regenerowa¬ na stracona celuloza w postaci posieka¬ nych odpadków jedwabiu wiskozowego.Bardzo waznym czynnikiem jest przy tym stezenie roztworu chlorku cynku. W wo¬ dzie rozp^sfccza sie celowo taka ilosc chlor¬ ku cyniku, yy osiagnac prawie stopien na¬ sycenia. Do tego stezonego roztworu wpro¬ wadza sie nastepnie 1 do 3% celulozy (wi¬ skozy) i rozpuszcza w niskiej temperatu¬ rze, która utrzymuje sie podczas calego procesu rozpuszczania.Masa drukarska otrzymana w ten spo¬ sób metnieje po pewnym okresie stania,-go jednak nie wplywa ujemnie na skutecznosc jej dzialania.Mozna równiez postepowac w ten spo¬ sób, ze celuloze poddaje sie na zimno pecz¬ nieniu w roztworze chlorku cynku, nastep¬ nie rozpuszcza ja calkowicie ogrzewajac do mniej wiecej 70°C i w koncu otrzymana mase ochladza. Ta postac wykonania spo¬ sobu upraszcza i skraca nieco klopotliwy i zbyt dlugo trwajacy sposób rozpuszcza¬ nia na zimno.Dodatek formaldehydu lagodzi dziala¬ nie pergaminujace chlorku cynku. Skutecz¬ ne dzialanie masy zanika zupelnie przy rozcienczaniu jej woda, ale pozostaje bez zmiany w razie rozcienczania jej roztwo¬ rem formaldehydu. Jednakze praca z ma¬ sami drukarskimi zawierajacymi formalde¬ hyd jest bardzo nieprzyjemna wskutek wy¬ wiazywania sie silnej i przykrej woni.Jesli wiec, jak to ma miejsce w przy¬ padku przeróbki jedwabiu sztucznego, na¬ lezy unikac zbyt silnego dzialania perga- minujacego masy drukarskiej, wówczas1 mozna zastapic czesciowo lub calkowicie celuloze stosowana jako srodek zageszcza¬ jacy organicznymi pochodnymi celulozy, np. estrami celulozy, zwlaszcza acetyloce¬ luloza. Mozna równiez stosowac jako sro¬ dek zageszczajacy mieszanine acetylocelu¬ lozy i celulozy.Gotowa mase drukarska naklada sie na tkanine w dowolny znany sposób, np. przez nadrukowanie, natryskiwanie, po czym ma¬ terial suszy sie w mozliwie wysokiej tem¬ peraturze, np. 100:'C, wymywa, odwirowuje i suszy ostatecznie. Czesci pokryte przed tym masa drukarska wykazuja wówczas1 e- fekt pergaminowania, przy czym przezro¬ czyste wzory odbijaja od mniej przezroczy¬ stego tla.Nowy ten sposób mozna zastosowac do ozdabiania najrozmaitszych wyrobów wló¬ kienniczych jednolitych, to jest z jednako¬ wych wlókien pochodzenia roslinnego lub zwierzecego, naturalnych lub sztucznych, a takze do wyrobów mieszanych, to jest z róznej przedzy jednolitej, tkanych, dzia- nychj plecionych, jak równiez do takichze wyrobów z przedzy mieszanej, to jest u- tworzonej z róznych rodzajów surowców i t. d. Z wlókien sztucznych nadaja sie za¬ równo wlókna skladajace sie z celulozy straconej, jak i z eterów i estrów celulozy.Tkanine przed zadrukowaniem masa z chlorkiem cynku mozna dowolnie trakto¬ wac wstepnie, to znaczy gotowac, bielic, merceryzowac, farbowac lub drukowac. Po dokonanym nadruku chlorkiem cynku, wy¬ suszeniu i wymyciu masy mozna nastepnie w celu wzmozenia dzialania uszlachetnia¬ jacego poddac tkanine w stanie naprezo¬ nym lub swobodnym dodatkowemu dziala¬ niu srodków speczniajacych. Piekne efekty uzyskuje sie np. przez dodatkowe trakto¬ wanie lugiem sodowym o stezeniu powo¬ dujacym merceryzacje i utrzymanie tkaniny w czasie tego procesu w stanie naprezo¬ nym. W podobny sposób mozna za pomoca srodków speczniajacych powodujacych kurczenie wytwarzac wzory krepowane, przy czym tkanine w stanie luznym pod¬ daje sie dzialaniu srodka speczniajacego.Rozmaite efekty farbiarskie uzyskuje sie w ten sposób, ze po wywolaniu miej¬ scowego spergaminowania za pomoca ma¬ sy drukarskiej stosuje sie znane sposoby farbowania i drukowania.Przyklad I. Bawelniany muslin bielo¬ ny i merceryzowany drukuje sie masa dru¬ karska o nastepujacym, skladzie: - 2 —chlorku cyniku (technicznego) — 69 czesci wagowych wody — 31 „ „ odpadków wiskozowych — 2,1 ,, „ Zadrukowany material suszy sie calko¬ wicie w temperaturze 95°Cf wymywa, od¬ wirowuje i suszy na ramach w stanie na¬ prezonym. Bezposrednio po tym material zanurza sie na przeciag 4 minut do lugu sodowego o stezeniu 32°Be, wymywa woda i traktuje kwasem siarkowym o stezeniu 2°B6. Po powtórnym dokladnym wymyciu material suszy sie w stanie mozliwie slabo naprezonym. W ten sposób powstaja efek¬ ty wypukle.Przyklad II. Tkanine wiskozowa dru¬ kuje sie masa o nastepujacym skladzie: chlorku cynku (technicznego) — 50 czesci wagowych wody — 30 ,, ,, formaldehydu stezonego — 20 ,, ,, odpadków wiskozowych — 3 „ „ suszy w podwyzszonej temperaturze, do¬ kladnie wymywa, odwirowuje i ostatecznie suszy na ramach naprezajacych. W ten sposób otrzymuje sie przezroczyste wzory na niezmienionym tle.Przyklad III. Muslin jedwabny druku¬ je sie pasta drukarska o nastepujacym skladzie: chlorku cynku (technicznego) — 50 czesci wagowych wody — 20 „ „ formaldehydu stezonego — 30 ,, „ odpadków wiskozowych — 2,5 „ „ Material suszy sie tak, jak w przykla¬ dzie II, w podwyzszonej temperaturze, wy¬ mywa, odwirowuje i w koncu znów suszy w stanie naprezonym.Otrzymuje sie podobny efekt jak w przykladzie II.Przyklad IV. Bielony woal wiskozowy drukuje sie masa o nastepujacym skladzie: 69 kg chlorku cynku, 31 „ wody, 2 ,, odpadków jedwabiu octanowego, 0,5 „ odpadków jedwabiu wiskozowego.Tkanine nastepnie suszy sie calkowicie w temperaturze 95°C, wymywa, odwirowu¬ je i wykancza na ramach.Zadrukowane miejsca sa przezroczyste, i bardzo trwale na rozrywanie.Przyklad V. Bielona merceryzowana tkanine muslinu bawelnianego drukuje sie masa o nastepujacym skladzie: 72 kg chlorku cynku, 28 „ wody, 1,8 „ odpadków jedwabiu wiskozowego.Bezposrednio po nadrukowaniu tkanine suszy sie calkowicie w temperaturze 85°C, wymywa, odwirowuje i wykancza na ra¬ mach. PL