Wynalazek niniejszy dotyczy urzadze¬ nia wychwytowego do ruchomych narza¬ dów, poddanych dzialaniu stosunkowo znacznej sily cofajacej, np. ruchomych u- kladów rozruszników sprezynowych do sil¬ ników spalinowych, wózków katapult spre¬ zynowych, kafarów do wbijania pali, czyli tych narzadów, podtrzymywanych za po¬ moca zapadki w polozeniu napietym, w któ¬ rym uklad sprezysty wywiera na nie znacz¬ na sile.W urzadzeniu wedlug wynalazku zwol¬ nienie narzadu, podtrzymywanego za po¬ moca zapadki, wymaga uzycia mniejszej sily, niz w znanych dotychczas urzadze¬ niach tego rodzaju.Wedlug wynalazku zapadka, która ry¬ gluje narzad, poddany dzialaniu sily na¬ piecia sprezystego ukladu, jest uruchomia¬ na za pomoca narzadu posredniego, które¬ go przesuw powoduje wychwyt zapadki, przy czym ten posredni narzad zostaje jednoczesnie samoczynnie sprowadzany w polozenie napiete z chwila, gdy ten na¬ rzad ruchomy zostaje równiez sprowadzo¬ ny do polozenia wechwytowego wskutek zaczepienia sie ze wspomniana zapadka.Na rysunku przedstawiono dwa przy¬ klady wykonania urzadzenia wedlug wy¬ nalazku. Fig. 1 przedstawia schematyczny widok z boku wraz z czesciowym przekro¬ jem urzadzenia wychwytowego, wykonane-4$o wfcdlttg wyfcalazku, a fig. 2 i 3 — widok z boku i widok z góry wraz z czesciowymi przekrojami dalszej odmiany wykoaatda zapadkowego urzadzenia wychwytowego wedlug wynalazku.Urzadzenie wedlug wynalazku, zwla¬ szcza zastosowane jako wychwytowe urza¬ dzenie zapadkowe do rozruszników spre¬ zynowych silników spalinowych, posiada nastepujaca budowe.Rozrusznik sprezynowy posiada pret /, obciazony sprezyna 2 i polaczony z walem uruchomianego silnika tak, iz z chwila gdy zostaje zwolniona uprzednio napieta spre¬ zyna 2, wówczas nastepuje przesuniecie preta 1, co powoduje w dalszym ciagu roz¬ ruch silnika. Rozrusznik jest ponadto za¬ opatrzony w narzady (nie przedstawione na rysunku), które sluza do napinania sprezystego ukladu rozrusznika czyli do cofania preta 1 i ponownego sciskania sprezyny 2 w takim; stopniu, az nastapi za¬ ryglowanie jej w polozeniu napietym. Ze¬ spól zapadkowy urzadzenia wedlug wyna¬ lazku jest wykonany w ten sposób, ze za¬ padka 3, która sluzy do przytrzymywania preta 1 w polozeniu napietym, jest urucho¬ miana za posrednictwem posredniego na¬ rzadu w postaci suwaka ryglujacego 4, któ¬ rego zwolnienie powoduje wysuniecie za¬ padki, a wiec odryglowanie preta 1, przy czym ten narzad posredni zostaje samo¬ czynnie sprowadzony w polozenie napiete, gdy pret 1 zostaje cofniety az do ponow¬ nego zaczepienia sie o zapadke 3.W tym celu suwak ryglujacy 4 jest za¬ opatrzony w zapadke wtórna 5, która jest polaczona bezposrednio z urzadzeniem na- stawczym 6 w taki sposób, aby przez uru¬ chomienie tego urzadzenia zostalo spowo¬ dowane zwolnienie posredniego suwaka 4, przy czym sprezyna 7 wówczas przesuwa posredni suwak ryglujacy 4, gdy zapadka wtórna 5 juz jest odryglowana. Nastepnie suwak ryglujacy 4 i zapadka 3 sa ze soba tak polaczone, aby w chwili, gdy suwak zo¬ staje przesuniety za pomoca sprezyny 7, zostalo równiez spowodowane zwolnienie zapadki 3, a wiec i wychwyt preta 1. W tym ceiu zapadka 3 jest wykonana na dzwi¬ gni 8, osadsoaaej wahliwie na nieruchomej osce 9 i odpychanej za pomoca sprezyny 10, która usiluje odczepic zapadke 3.Suwak 4, przesuwajacy sie w prowad¬ nicach równoleglych do kierunku przesu¬ wu preta 1, jest zaopatrzony w kciuk 11, wspóldzialajacy z wystepem, np. z osadzo¬ nym na dzwigni 8 i wystajacym z niej krazkiem 12, w ten sposób, iz wówczas, gdy suwak 4 jest utrzymywany w poloze¬ niu napietym, to kciuk 11 utrzymuje zapad¬ ke 3 w polozeniu zaczepienia, natomiast z chwila zwolnienia suwaka 4 i przesunie¬ cia go w prawo pod dzialaniem sprezyny 7 wraz z kciukiem 11, ten ostatni umozli¬ wia ruch dzwigni 8 pod dzialaniem sprezy¬ ny 10, tak iz nastepuje wychwyt pre¬ ta 11.Wreszcie w celu otrzymania samoczyn¬ nego napinania narzadu posredniego wów¬ czas, gdy pret 1 zostaje wprowadzony w polozenie napiete, przewidziany jest w pre¬ cie tym wrab 13. który wspóldziala z wtór¬ na zapadka 5, Z chwila, gdy wtórna zapadka 5 zosta¬ nie zwolniona, a suwak 4 przesunie sie w prawo pod naciskiem sprezyny 7 pociaga¬ jac za soba zapadke 5, wystarczy przesu¬ nac pret 1 w prawo na taka odleglosc, ze¬ by wrab 13 znalazl sie nawprost zapadki 5 (polozenie, zaznaczone linja kreskowana).W polozeniu tym zapadka 5 zapada we wrab 13, a gdy pret 1 cofnie sie nieco, to suwak 4 zostanie sprowadzony w poloze¬ nie napiecia.A zatem w ukladzie powyzszym nalezy cofnac pret 1 za pomoca narzadów napina¬ jacych poza normalnie polozenie napiecia i nastepnie zwolnic go umozliwiajac powrót w polozenie normalne.Wrab 14 do zapadki 3 powinien miec taki ksztalt, aby z chwila cofniecia preta / — 2 —zapadka i mogla aa|ac swe normalne po¬ lozenie napiecia, w które jest sprowadza¬ ne za pomoca kciuka lL.\ff tym celu wy¬ starczy przedluzyc wrab 14 w kierunku, przeciwnym czynnemu bokowi wrebu, na odleglosc przynajmniej równa odleglosci, na jaka pret 1 powinien byc przesuniety poza swe normalne polozenie napiecia.Poniewaz wtórna zapadka 5 podaza za ruchem suwaka 4, to jest rzecza koniecz¬ na polaczyc ja z urzadzeniem nastawczym 6 w taki sposób, aby taki przesuw byl moz- Kwy. Jezeli przesuw ten odbywa sie w linii prostej, to wystarczy, jezeli w tym celu na zapadce 5 bedzie przewidziana prowadni¬ ca 15, równolegla do jego kierunku przesu¬ niecia, przy czym w tej prowadnicy moze przesuwac sie suwak 16, uruchomiany bez¬ posrednio- za pomoca urzadzenia nastaw- czego 6 w kierunku prostopadlym do pro¬ wadnicy /5w Latwo zauwazyc, ze wtedy wychwytu preta 1 mozna dokonac bez wy¬ wierania wiekszej sily, gdyz wystarczy w tym celu sila, odpowiadajaca wychwytowi suwaka 4.Oczywiscie, aby uniknac wszelkich sil bocznych, wywieranych na prowadnice pre¬ ta /, nalezy z obydwóch stron preta / u- miescic po jednej zapadce 3, przy czym o- bydwie te zapadki moga byc polozone wzgledem siebie pod katem 180° w stosun¬ ku do poprzecznego obwodu preta. Rucho¬ my suwak 4 bedzie sie wówczas znajdowal pomiedzy tymi zapadkami (a wiec pod ka¬ tem 90® wzgledem kazdej z zapadek) i musi posiadac dwa kciuki 11, z których kazdy dziala na odpowiedni krazek 12 kazdej zapadki.Wedlug innej, odmiany wykonania u- rzadzenia wedlug wynalazku (fig. 2 i 3) róznica polega tylko na odmiennosci na¬ rzadów, sluzacych do uruchomiania za¬ padki 3 wzglednie kilku takich zapadek, W tym celu zamiast jednego kciuka 11 (ftg- l)i oddzialywajacego na krazek 12 lub podobny twzad, sluzacy do sprowadzenia zapadki 3 w polozenie napiete, i zamiast sprezyny 10, slttzacer do wysuwania tej; zapadki, stosuje sie pomiedzy posrednim suwakiem ryglujacym 4 i zapadka lub za¬ padkami 3 polaczenie tego rodzaju, iz sprezyna 10 staje sie zbyteczna, a wiec pffzesuniecie suwaka 4 podczas jego .zwol¬ nienia powoduje równiez odryglowanie pre¬ ta 1, O ile wiec chodzi np. o urzadzenie, które zawiera dwie zapadki 3, umieszczone pod katem 90° z obydwóch stron posred¬ niego suwaka 4 (fig. 2 i 5), to suwak 4 jest polaczony z kazda z zapadek 3 za por moca laczników 17, polaczonych przegubo¬ wo jednymi koncami z suwakiem 4 za po¬ moca przegubu z oska 18, a drugimi kon¬ cami z odpowiednimi zapadkami 3 za po* moca przegubów z oskami 19, umieszczo¬ nymi w odpowiedniej odleglosci od osi przegubów 9, dokola których kazda z za¬ padek moze obracac sie wzgledem obsady urzadzenia.Najlepiej jest, gdy osie przegubów 9, 18 i 19 sa równolegle wzgledem siebie i prostopadle do kierunku przesuniecia pre¬ ta 1. Wówczas bowiem niezaleznie od tego, czy oska 18 cofa sie, czy postepuje naprzód, oraz z uwagi na ta, iz dlugosc laczników 17 pozostaje niezmienna, a oski przegubów 19 moga wykonywac tylko ruch obrotowy wzgledem osi przegubów 9, przesuniecie su¬ waka 4 powoduje kazdorazowo obrócenie zapadek 3.Urzadzenie to moze byc wykonane np. w ten sposób, ze oski przegubów 19 znaj¬ dowac sie beda od strony przeciwleglej ha¬ czykom, t. j, czesciom zapadek 3, wspól¬ dzialajacym z wrebami 14, i ze z chwila, gdy suwak 4 pozostaje w polozeniu za¬ mknietym, to laczniki 17 znajdowac sie be¬ da na jednej linii prostej i utrzymuja za¬ padki 3 w polozeniu napietym, W ten sposób, gdy suwak 4 cofa sie pod dzialaniem sprezyny 7, haczyki zapadek zo&Uja rozchylone, tak iz pret 1 jest od- - 3 -ryglowany, przy czym wystarczy sprowa¬ dzic suwak 4 w polozenie napiete, aby sprowadzic w to polozenie równiez i zapad¬ ki 3.Jak wynika z powyzszego, urzadzenie wedlug wynalazku obejmuje zarówno te odmiany wykonania, w których narzad po^ sredni w postaci suwaka ryglujacego 4 nie wspóldziala z pretem 1, lecz z nierucho¬ mym narzadem przy uzyciu narzadów, sluzacych do samoczynnego napinania na¬ rzadu posredniego w chwili cofania preta 1 ukladu sprezystego, jak i te odmiany, w których polaczenie pomiedzy zapadka 3 i posrednim suwakiem 4 stanowia nie lacz¬ niki, lecz np. wystep, znajdujacy sie na jed¬ nym z tych narzadów i zazebiajacy sie z rowkiem odpowiedniego ksztaltu, znajdu¬ jacym sie na drugim narzadzie. PL