Wynalazek niniejszy dotyczy sposobu obróbki materjalów celulozowych oraz u- rzadzenia, sluzacego do wykonywania tego sposobu, W patencie angielskim Nr 428 120 opi¬ sany jest sposób oraz urzadzenie do wytwa¬ rzania celulozy z takich materjalów, jak wióry drzewne. Wióry te traktuje sie che¬ micznie zapomoca srodków, wytrawiaja¬ cych je, to znaczy zamienia na miazge, w której celuloze mozna latwo oddzielic od skladników niepozadanych. Sposób jest znamienny tern, ze jest ciagly, a materjal jest utrzymywany w warniku w duzej ge¬ stosci. Aby nie trzeba bylo stosowac zawo¬ rów na rurze wlotowej warnika, przerabia¬ ny materjal doprowadzany jest do warni¬ ka w postaci stloczonego slupka, który sam tworzy zatyczke wzglednie korek w rurze wlotowej warnika i jest dostatecznie gesty, by; mógl wytrzymac cisnienie, panujace w warniku.Obróbke uskutecznia sie w zbiorniku o dziurkowanych sciankach, osadzonym ob¬ rotowo w naczyniu nieruchomem. Naczynie to jest wyposazone w przyrzady do regulo¬ wania ilosci materjalu, wprowadzanego do warnika lub usuwanego z tego warnika, oraz w przyrzad do wymiany ciepla, slu¬ zacy do podtrzymywania pozadanej rózni¬ cy temperatur cieczy, znajdujacej sie we¬ wnatrz zbiornika o dziurkowanych scian-kach, oraz cieczy, znajdujacej sie w prze¬ strzeni, otaczajacej ten zbiornik, W przemysle, przerabiajacym, :miaz$e drzewna, przy przeprowadzaniu znanego sposobu siarczynowego powszechnie stoso¬ wane jest dodawanie do cieczy siarczyno¬ wej zasady lub zwiazku, zawierajacego za¬ sade, która sluzy do zobojetniania kwasu siarkowego lub innego kwasu, wytwarzaja¬ cego sie podczas gotowania miazgi. Jezeli kwasy te nie zostana zobojetnione, to ma- terjal gotowaay. ulega spaleniu.Przyjmuje sie ogólnie, ze reakcje che¬ miczne, zachodzace podczas przeprowadza¬ nia sposobu siarczynowego,; odpowiadaja w przyblizeniu równaniu nastepujacemu: Ca(HSOJ2 + H2SOs + skladniki in¬ krustujace = sole wapniowe kwasów ligno- zosulfonowych + H2S03.Jezeli gotowanie jest prowadzone nie¬ wlasciwie, toj przyjmuje; sie, ze reakcje po¬ wyzsze przebiegaja wedlug równania na¬ stepujacego: Ca(HS03)2 + H2S03 + rozlozone skladniki inkrustujace .= kwasy lignozosul- fonowe + H2S04.Ze starannego przestudjowania tej kwe¬ st j i mozna jednak wywnioskowac, ze kwas siarkowy wytwarza sie wprost w wyniku polaczenia sie kwasu siarkowego z tlenem, pobieranym z powietrza, zawartego w wiórach drzewnych, poddawanych obrób¬ ce. W takim razie reakcje chemiczne prze¬ biegalyby w sposób nastepujacy: Ca(HS03)2 + H2SO, + 202 + sklad¬ niki inkrustujace = Ca(HS04)2-\-2H2SO±+ + zhydrolizowane skladniki inkrustujace.Powyzsze wyjasnia, wskutek czego sto¬ sowanie mokrych wiórów drzewnych pro¬ wadzi do otrzymywania wiekszych ilosci produktu lepszego gatunku, niz stosowanie suchych wiórów drzewnych, oraz wskutek czego bardzo powolne gotowanie lub u- przednie przesycenie wiórów prowadzi do zwiekszenia wydajnosci oraz do otrzymy¬ wania miazgi lepszego gatunku. Wszystko to jest powodowane zwiazaniem tlenu, za¬ wartego w powietrzu, znaj duj acem sie w wiórach.Obecnie warnik wypelnia sie wiórami . oraz ciecza, która wiaze znaczna ilosc tle¬ nu, zawartego w wiórach. Nastepnie wpro¬ wadza sie ciecz, zawierajaca kwasny siar¬ czyn wapnia. Kwas siarkawy wytlacza po¬ wietrze z przestrzeni, otaczajacej wióry.Powietrze to zostaje usuniete i kwas prze¬ nika nastepnie do wnetrza wiórów szybciej od zasady wapniowej i tworzy kwas siar¬ kowy, laczac sie z tlenem. Wkrótce potem zasada wapniowa równiez przenika do wnetrza wiórów i zobojetnia kwas siarko¬ wy. Jest wiec rzecza oczywista, ze gdyby wewnatrz wiórów nie bylo wolnego tlenu, to nie móglby sie utworzyc kwas siarko¬ wy i nie trzeba byloby uzywac zasady do zobojetniania tego kwasu, a przez to wy¬ dajnosc, gatunek produktu otrzymywane¬ go oraz ekonomicznosc calego procesu zo¬ stalyby znacznie poprawione.Wedlug wynalazku niniejszego tlen lub powietrze, znajdujace sie w materjale o budowie wlóknistej lub komórkowej, jest usuwane z tego materjalu przez zastapie¬ nie tlenu lub powietrza ciecza przed pod¬ dawaniem materjalu; obróbce siarczynowej.Jezeli materjal celulozowy w postaci stloczonego walka lub korka jest wprowa¬ dzany do warnika, pracujacego sposobem ciaglym, to zawarty w materjale tlen lub powietrze moze byc usuniete z niego przez przesycenie materjalu przed obróbka siar¬ czynowa zasada zobojetniajaca pod cisnie¬ niem, wystarczaj acem do wtloczenia zasa¬ dy do przestrzeni, mieszczacych sie mie¬ dzy czastkami materjalu, z którego utwo¬ rzony jest wzmiankowany stloczony walek lub korek, i wytloczenia z tych czastek za¬ wartego w nich tlenu lub powietrza.Jedna z cech wynalazku niniejszego stanowi to, ze skladniki lotne, jak dwutle¬ nek siarki, terpentyna, furfurol oraz inne pary i gazy, które wywiazuja sie bez prze- — 2 —fwy podczas obróbki siarczynowej maierja- lu przerabianego, sa nieprzerwanie usuwa¬ ne z urzadzenia.W celu ulatwienia zrozumienia wyna¬ lazku niniejszego i ulatwienia zastosowa¬ nia go w praktyce, ponizej opisany jest przyklad wykonania sposobu wedlug wy¬ nalazku z powolaniem sie na rysunek, na którym fig. 1 przedstawia widok zboku u- rzadzenia, nadajacego sie do przeprowa¬ dzania w nim sposobu wedlug wynalazku; fig. 2 — w wiekszej podzialce przekrój wlotowego konca warnika, uwidocznionego na fig. 1; fig. 3 — w wiekszej podzialce widok zboku oraz czesciowy przekrój urza¬ dzenia do usuwania produktów procesu o- raz urzadzenia do odzyskiwania substan- cyj, uzywanych w procesie, wchodzacego w sklad urzadzenia, uwidocznionego na fig. 1; fig. 4 — w wiekszej podzialce prze¬ krój odmiennie wykonanego wlotowego konca warnika, uwidocznionego na fig. 2, a fig. 5 — przekrój nastepnej odmiany u- rzadzenia, uwidocznionego na fig. 3.Przy wykonywaniu sposobm wedlug wy¬ nalazku materjal celulozowy jest rozdrab¬ niany i wprowadzany do strefy, w której jest stlaczany i przesycany.Materjal powyzszy moze stanowic wy¬ tloczona juz trzcina cukrowa, zdzbla ro¬ slin zbozowych, wlókienka bawelny, galaz¬ ki bawelny, zdzbla lub odpadki lnu, tra¬ wa, trzcina, wszelkiego rodzaju krzewy, nadajace sie do tego celu, bambus, sloma, juta, konopie, sisal, manila i t. d.; drzewo, np. jodla, sosna, kasztan, cykuta, swierk, dab lub topola.Do zwilzania rozdrobnionego materjalu mozna stosowac ciecz zwilzajaca, np. wo¬ de lub wode, zawierajaca substancje zwil¬ zajace, np. olej do czerwieni tureckiej, slu¬ zace do zniweczenia naprezenia powierzch¬ niowego cieczy w celu umozliwienia la¬ twiejszego' jej przenikania do komórek ma¬ terjalu, podlegajacego obróbce.Najlepiej jest jednak zastosowac roz¬ twór tteftku wipirtia ! lub 'innej 'odpowied¬ niej zasady w wddzie, jako substancje zwil¬ zajaca oraz przesycajaca, w celu zobojet¬ nienia kwasu siarkowego lub innego kwa¬ su, który wywiazuje sie (czego wlasciwie nie mozna uniknac) z cieczy siarczynowej podczasi wlasciwego zabiegu gotowania ma¬ terjalu.Zwilzony materjal stlacza sie i przesyca zapomoca tloka, wykonywajacego ruch zwrotny, wyposazonego w pierscienie u- szczelniajace i przetlaczajacego zwilzony materjal przez waska rure, która najpierw zweza sie nieco, a nastepnie rozszerza sie w kierunku posuwania sie materjalu; rura ta moze równiez miec niezmienna srednice, stawia jednak dostateczny opór (dzieki tar¬ ciu) przesuwaniu sie materjalu; opór ten wystarcza do wytworzenia z materjalu stloczonego walka lub korka. Scianki zwe¬ zajacej sie czesci rury posiadaja otworki, rozmieszczone na calej dlugosci tej czesci, przyczem gestosc rozmieszczenia tych o- tworków wzrasta w kierunku przesuwania sie przerabianego materjalu.W wyniku zabiegu stlaczania i przesy¬ cania materjalu tlen lub powietrze, zawar¬ te w komórkach wiórów lub wlókien, zosta- je zastapione niescisliwa ciecza przesyca¬ jaca, np. woda wapienna, wzmiankowana juz powyzej, która wtlacza sie w komórki przerabianego materjalu. Najwieksza ilosc tlenu lub powietrza zostaje wytloczona w gardzieli wlotu, w której panuje cisnienie najwieksze, i uchodzi przez male otworki, znajdujace sie w tej czesci wlotu w znacz¬ nie wiekszej liczbie niz w innych jego cze¬ sciach. Ta zwezajaca sie czesc wlotu oto¬ czona jest komora, w której gromadzi sie wytloczony z materjalu tlen lub powietrze oraz nadmiar cieczy, wydostajacej sie przez powyzsze otworki. Przesycony ma¬ terjal stlacza sie do takiej gestosci, iz metr szescienny wazy 400 — 550 lub wiecej ki¬ logramów w przeliczeniu na sucha sub¬ stancje. — 3 —Wskutek dzialania tloka, wykonywaja- cego ruch zwrotnyt materjal, uwolniony juz zasadniczo od powietrza, przesuwa sie do rozszerzajacej sie czesci rury w posta¬ ci stloczonego walka lub korka, który mo¬ ze juz wytrzymac cisnienie, panujace w strefie wlasciwej obróbki materjaliL Ge¬ stosc materjalu w tej czesci wlotu odpo¬ wiada wadze 1 m3, wynoszacej co najmniej 320 kg (w przeliczeniu na substancje su¬ cha), a najlepiej 500 kg lub nawet wiecej, w celu zapobiezenia raptownemu pecznie¬ niu materjalu. Stloczony walek materjalu przesuwa sie z rozszerzajacej sie czesci wlotu do stozkowej czesci bebna, osadzo¬ nego obrotowo wewnatrz oslony nierucho¬ mej. Wsuwajacy sie do tej czesci bebna materjal rozpreza sie nieco, przyczem wa¬ ga 1 m3 materjalu zmniejsza sie do; 320 — 290 kg (w przeliczeniu na substancje su¬ cha), lub nawet jeszcze bardziej. Najlepiej jest doprowadzac materjal w bebnie do gestosci, wynoszacej powyzej 100 kg na Im3, Inne szczególy sposobu oraz urzadze¬ nia do przeprowadzania tego sposobu sa podane ponizej w opisie urzadzenia, przed¬ stawionego na rysunku.Materjal o budowie wlóknistej lub ko¬ mórkowej wprowadza sie do leju 1 (fig. 2) i poddaje sie zabiegowi odwodnienia w ce¬ lu usuniecia z materjalu nadmiaru wody.Zabieg ten uskutecznia sie, gdy wióry za¬ wieraja znaczny odsetek wilgoci, i ma na celu osiagniecie pozadanego stezenia cie¬ czy, reagujacej w warniku.Ciecz zwilzajaca, np. wzmiankowany powyzej roztwór zasadowy tlenku wapnia w wodzie, wtlacza sie do przewodu 2 przez otwór! wlotowy 3, polaczony z odpowiednia pompa i zbiornikiem (nieuwidocznionemi na rysunku).Zwilzony materjal stlacza sie i przesy¬ ca ciecza zapomoca tloka 4, wykonywaja- cego ruch zwrotny i poruszanego zapomo¬ ca dowolnego odpowiedniego urzadzenia napedowego, napedzanego silnikiem elek¬ trycznym 5. Tlok posiada pierscienie tlo¬ kowe 6 i sluzy do wtlaczania materjalu, podlegajacego obróbce, do zwezajacej sie czesci 7 rury, której scianki posiadaja licz¬ ne otworki 8 (fig. 2).Scianka 9 otacza z zewnatrz komore wewnetrzna 10, otaczajaca czesc 7 rury, Do komory 10 wchodzi powietrze i nad¬ miar cieczy, wytlaczane z materjalu, stla- czanego w tej czesci rury.W odmianie urzadzenia, przedstawionej na fig. 4, przewód zasilajacy 11 jest pola¬ czony ze zródlem gazu, np. amonjaku lub azotu, lub substancji chemicznej w postaci proszku, np. tlenku wapnia wzglednie roz¬ tworu tlenku wapnia w wodzie lub tez, w razie zyczenia, ze zródlem goracej wody.Pompa 12 sluzy do przetlaczania gazu, substancji sproszkowanej lub cieczy przez wymiennice ciepla 14, w której wymienio¬ ny srodek zostaje podgrzany zapomoca srodka grzejnego, doplywajacego rura 15 i odplywajacego rura 16. Srodek (gaz, sub¬ stancja sproszkowana lub ciecz) doplywa z wymiennicy ciepla 14 rura 17 doi komory 10 i przedostaje sie przez otworki 8 do ma¬ terjalu, poddawanego stlaczaniu w czesci 7 rury.Materjal, przeznaczony do obróbki, który moze byc suchy, lecz który najlepiej jest uprzednio zwilzyc zapomoca cieczy zwilzajacej, wtlaczanej przez rure 3, jak to opisano powyzej, zawiera powietrze, a wskutek tego i tlen, które zostaja zasta¬ pione srodkiem, wtlaczanym do komory 10.W komorze tej podtrzymuje sie pewne zgóry okreslone cisnienie zapomoca zawo¬ ru 18, regulujacego to cisnienie. Gazy, wy¬ tloczone z materjalu, przeplywaja przez zawór 18 i uchodza rura 19.Ciecz, stosowana do obróbki materjalu, np. sposobem siarczynowym lub podobnym, doprowadza sie do rury 20 (fig. 1), która doprowadza ja do wymiennicy citfpla 21f Goraca, zuzyta juz ciecz, odzyskana zpo- — 4 —u wrotem z wygotowanego juz materjalu, lub inny odpowiedni srodek grzejny jest wpro¬ wadzany rura 22 do wymiennicy ciepla: 2U przez która przeplywa, oddajac swe cieplo naplywajacej swiezej cieczy, poczem sro¬ dek grzejny jest usuwany z wymiennicy ciepla 21 rura 23. Podgrzana swieza ciecz usuwa sie z tej wymiennicy ciepla rura 24 i przetlacza zapomoca pompy 25 przez wy- miennice ciepla 26y do której srodek grzej¬ ny jest doprowadzany rura 27 i odprowa¬ dzany z niej. rura 28 przez zawór 29 oraz zawór 30 do oslony 31 warnika, przyczem ciecz wplywa do warnika, posiadajac po¬ zadana temperature.W ten sposób nie wytwarza sie wcale lub wytwarza sie zaledwie niewiele kwasu siarkowego przez polaczenie cieczy, zawie¬ rajacej kwas siarkawy, pod dzialaniem cie¬ pla z tlenem, który jeszcze mógl pozostac uwieziony w wiórach po przesyceniu prze¬ rabianego materjalu, doprowadzonego do warnika.Osadzony obrotowo warnik 32 (fig. 2), napedzany w dowolny odpowiedni sposób, np. zapomoca silnika elektrycznego 33, jest otoczony oslona 31. Materjal, przezna¬ czony do gotowania w cieczy, wprowadza sie do obracajacego sie warnika. Koniec wlotowy obrotowego warnika posiada o- tworki 34, umozliwiajace cieczy roboczej, doprowadzanej do oslony 31, dokladne zmieszanie sie z materjalem. Ilosc dopro¬ wadzanej cieczy moze byc z latwoscia re¬ gulowana zapomoca zaworu 30 i nie po¬ winna znacznie przekraczac 5 czesci cie¬ czy na jedna czesc materjalu w przelicze¬ niu na substancje sucha. Najlepiej jest, gdy stosunek ten wynosi 2,5 czesci cieczy na jedna czesc materjalu. Stosunek ten zmie¬ nia sie, oczywiscie, w zaleznosci od rodza- ju przerabianego materjalu, temperatury, stezenia oraz skladu cieczy obrabiajacej.Miedzy oslona 31 i warnikiem umieszczona jest pewna liczba wezownic grzejnych 35 (fig. 2)/które ciagna sie na calej dlugosci warnika w przestrzeni, mieszczacej sie po¬ miedzy obracajacym sie warnikiem 32 i *- slona 31 warnika. Przez wezownice grzej¬ ne moze byc przepuszczany dowolny sro¬ dek grzejny. Wezownice moga byc pola¬ czone ze soba równolegle lub szeregowo.Odpowiedni srodek grzejny stanowi para, doprowadzana rurami 36. Wezownice grzejnei sa zaopatrzone w przewody odply¬ wowe 37, wyposazone w odpowiednie la¬ pacze pary 38. W ten sposób temperatura w róznych czesciach warnika moze byc re¬ gulowana.Wpoblizu wlotowego konca warnika u- mieszczony jest kolpak parowy 39. Zasto¬ sowane jest równiez urzadzenie kontrolne, przyczem jeden i ten sam plywak 40, u- mieszczony w kolpaku 39, reguluje w od¬ powiedni sposób szybkosc doprowadzania materjalu przerabianego, ruch obrotowy warnika, obracanie sie zaworu wypustowe- go oraz dzialanie urzadzenia zasilajacego.Kolpak 39 jest zaopatrzony w rure 41, odprowadzajaca pary i posiadajaca zawór 40* oraz zawór 42, regulujacy cisnienie- Rura 41 prowadzi do urzadzenia do odzy¬ skiwania substancyj, zawartych w odpro¬ wadzonych parach. Czyniono juz próby od¬ zyskiwania substancyj lotnych, wydzielaja¬ cych sie podczas gotowania, zapomoca pro¬ cesu fermentacyjnego, lecz wszystkie te próby zawiodly. Szybkosc wydzielania sie gazów i par w procesie fermentacyjnym jest tak wielka, iz jest rzecza, praktycznie biorac, niemozliwa i nieekonomiczna gro¬ madzenie tych gazów tak, aby umozliwic odzyskanie cennych skladników lotnych w sposób, oplacajacy sie przemyslowo.Przy przeprowadzaniu gotowania we¬ dlug wynalazku w sposób ciagly, przewaz- neu czesc substancyj gazowych jak dwutle¬ nek siarki, terpentyna, furfurol i t. d. wy¬ dziela sie w ciagu pierwszej czesci drogi, jaka odbywa materjal, gotowany w war¬ niku. Szybkosc wyzwalania sie tych gazów i par jest wskutek tego stosunkowo nie- — 5 —wielka, dzieki czemu staje sie mozliwem i ^oplacajacem sie gromadzenie tych gazów i par i odprowadzanie ich do urzadzenia do odzyskiwania skladników tych gazów i par.Samo urzadzenie do odzyskiwania sta¬ nowi przedmiot wynalazku niniejszego tylko otyle, o ile jest skojarzone ze sposobem go¬ towania. Moze ono posiadac postac dowol¬ nego znanego urzadzenia do rektyfikacji i frakcjonowania gazów i par, np. urzadze¬ nia do skraplania frakcjonowanego, stoso¬ wanego w przemysle naftowym przy wy¬ twarzaniu z oleju kwasów tluszczowych, alkoholu, oraz w skojarzonych z temi lub pokrewnych galeziach przemyslu.Jest rzecza wazna, aby warnik obroto¬ wy 32 byl obracany z szybkoscia, zalezna od szybkosci doprowadzania obrabianego materjalu lub szybkosci usuwania wygoto¬ wanego juz materjalu. Jezeli szybkosc o- bracania sie warnika nie jest nalezycie wy¬ regulowana, to w warniku wytwarza sie ko¬ rek z materjalu o znacznej gestosci. Korek ten tamuje i utrudnia przesuwanie sie przerabianego materjalu przez warnik, wskutek czego nalezyte wygotowanie ma¬ terjalu nie moze miec miejsca. Obracanie sie warnika nietylko powoduje dokladne mieszanie sie cieczy obrabiajacej z obrabia¬ nym materjalem, lecz powoduje równiez posuwanie sie tego materjalu od wlotowe¬ go konca warnikai z takaz; szybkoscia, z ja¬ ka przerabiany materjal jest wprowadza¬ ny do warnika.Z drugiej strony, jezeli szybkosc obro¬ towa warnika jest zbyt duza, to zachodzi zbyt szybkie przesuwanie sie materjalu przez warnik. Prowadzi to do niezadowa¬ lajacego wygotowania materjalu i jego gro¬ madzenia sie przy wylotowym koncu war¬ nika.Szybkosc obracania sie warnika, co jest latwe do zrozumienia, nalezy zmieniac w leznosci od rodzaju materjalu, podlegaja¬ cego przeróbce, stosowanych temperatur oraz skladuj cieczy obrabiajacej i jej; steze¬ nia. Obsluga moze regulowac szybkosc ob¬ racania sie warnika, obserwujac przebieg obróbki. Jezeli bieg obróbki wedlug wyna* lazku niniejszego zostal juz nastawiony nalezycie, to osiaga sie jednostajne i nie¬ zmienne wyniki. Wygotowany materjal u- suwa sie rura 43, prowadzaca do oslony 44 narzadu wypustowego, wewnatrz której osadzony jest obracajacy sie narzad zawo¬ rowy 45 (fig. 3), odmierzajacy okreslone objetosciowo dawki materjalu, lub inny od¬ powiedni narzad wypustowy.Koniec wypustowy warnika 31 daje sie z latwoscia wyjmowac w celu; oczyszczenia go, sprawdzania lub naprawy. Narzad 45 doprowadza materjal do przewodu 46, u- mieszczonego w przyblizeniu pod prostym katem do rury 43. Narzad 45 moze posia¬ dac dowolna odpowiednia budowe. Na fig. 3 przedstawiony jest przyklad wykonania tego narzadu; w przykladzie tym posiada on postac walca, posiadajacego wglebienia 47. Pomiedzy kolnierzami 48 i 49 oslony umieszczona jest przepona o duzej wytrzy¬ malosci oraz duzej gietkosci. Przepona ta moze byc wykonana ze stopu chromo-niklo- wego, stali lub podobnego tworzywa. Do przepony przymocowane sa w dowolny odpowiedni sposób siodelka 51, opierajace sie na powierzchni walcowej obracajacego sie narzadu 45 w taki sposób, iz siodelka te uszczelniaja ten narzad po jego stronie wlotowej. Siodelka sa utrzymywane zapo- moca przepony i narzadów prowadniczych na ich miejscu swobodnie tak, iz siodelka moga swobodnie poruszac sie w kierunku uginania sie przepony, lecz nie moga po¬ ruszac sie! ani w kierunku osiowym, ani tez poprzecznym. Siodelka 51, w urzadzeniu zastosowanem do przeprowadzania sposo¬ bu zasadowego, moga byc wykonane badz z niklu, badz tez z zeliwa; materjaly te nie sa zbyt twarde i sa jednoczesnie odpor¬ ne na dzialanie stosowanych chemikaljów.Miazga jest wytlaczana z warnika przez — 6 —rure 43, a wglebienia narzadu 45 odcinaja od niej odpowiednia jej czesc i wyrzucaja ja po obróceniu sie o 90°! do przewodu wy- pustowego 46. Narzad 45 obraca sie w kie¬ runku odwrotnym do kierunku; ruchu wska¬ zówki zegarowej. Materjal wygotowany, zawarty w kazdem wglebieniu 47, zawiera uwieziona w nim pare. Ponadto para wy¬ twarza, sie równiez wtedy, gdy wglebienia napelnione materjalem wygotowanym, u- stawiaja sie nad przewodem 46.Para, uwieziona w kazdem wglebieniu, wywiera cisnienie, które wyrzuca miazge z wglebienia nazewnatrz.Jak widac na fig. 3, przy ustawianiu sie wglebien 47 nad przewodem 46, opróznia¬ nie tych wglebien odbywa sie; do przestrze¬ ni znacznie wiekszej od objetosci wglebie¬ nia. Ciecz, zawarta w miazdze, wypadaja¬ cej z narzadu 45, posiada temperature oko¬ lo 170°C przy sposobie zasadowym lub o- kolo lSO^C przy sposobie kwasnym. Ciecz ta znajduje sie pod cisnieniem, wynosza- cem od 1,75 do 8,75 atmosfer, lub nawet pod cisnieniem wiekszem. Jest rzecza la¬ two zrozumiala, ze, przechodzac z malej objetosci wglebienia 47 do duzej objetosci przewodu wypustowego, ciecz raptownie paruje i wytwarza znaczne ilosci pary. W zwiazku z tern w urzadzeniu zastosowano przestrzen dodatkowa w postaci rury 52, zamknietej klapa 53.We wnetrzu 54 rury 52 wykonywa ruch zwrotny tlok 52, osadzony w rurze luzno i napedzany zapomoca dowolnego mecha¬ nizmu napedowego (nieuwidocznionego na rysunku) za posrednictwem tloczyska 56, przechodzacego przez dlawice 57. Miazga, zawierajaca ciecz, która nie ulega odparo¬ waniu w przewodzie wypustowym, jest do¬ prowadzana do wnetrza 54 i zostaje z nie¬ go wytloczona nazewnatrz zapomoca tloka 55 przez zwezajacy sie koniec 58 rury 52.Znaczna ilosc cieczy zostaje wycisnieta z miazgi przy przetlaczaniu tej miazgi przez zwezajacy sie koniec 58 rury 52. Wy¬ cisnieta ciecz plynie do zbiornika 59, z któ¬ rego zostaje odprowadzona przewodem 60 zapomoca pompy 61. Jezeli zawór 62 jest zamkniety, a zawór 63 — otworzony (fig. 3), to goraca ciecz jest przetlaczana zapo¬ moca pompy przez filtr 64, z którego mo¬ ze plynac (jezeli zawór 66 jest zamkniety, a zawór 67 — otworzony) przewodem 65 do rury 27 (fig. 1 i 2). W tym przypadku goraca ciecz przeplywa przez wymiennice ciepla 26, w której oddaje swe cieplo do¬ plywajacej swiezej cieczy. Rura 28, wy chodzaca z wymiennicy ciepla (fig. 1 i 2), prowadzi do urzadzenia do odzyskiwania 68 (fig. 3), w którem pewne skladniki, za¬ warte w zuzytej juz cieczy, np. weglowo¬ dany, alkalja, zwiazki tanninowe, woski i podobne substancje, które ciecz robocza mogla wylugowac z materjalu, poddanego procesowi wygotowywania, moga byc od¬ zyskiwane z cieczy zpowrotem zapomoca dowolnego powszechnie znanego sposobu odzyskiwania tego rodzaju substancyj z wywarów.W razie potrzeby, zawór 67 mozna za¬ mknac, a otworzyc zawór 66; w tym przy¬ padku goraca, zuzyta juz ciecz plynie przez wymiennice ciepla 69, w której zostaje o- chlodzona zapomoca srodka oziebiajacego, doprowadzanego rura 70 i odprowadzane¬ go rura 71. Ochlodzona zuzyta ciecz plynie nastepnie przewodem 72 do urzadzenia do odzyskiwania 68.Filtr 64 sluzy do usuwania z cieczy wszelkich drobnych czasteczek miazgi, któ¬ re mogly pozostac w cieczy po zabiegu wy¬ tlaczania miazgi.Gdy zachodzi potrzeba oczyszczenia fil¬ tru 64, zamyka sie zawór 63 i otwiera za¬ wór 62, wskutek czego filtr 73 przejmuje na siebie zadanie filtrowania; goracej zuzy¬ tej juz cieczy. Zwezajacy sie koniec rury 52 zostaje zamkniety klapa 53 na poczat¬ ku cyklu zabiegów, aby umozliwic utworze¬ nie sie korka, czyli czopa, stloczonego z miazgi. Skoro tylko korek taki utworzy sie — 7 —— otwiera sie :klape-53 i-korek z miazgi, wolny zasadniczo od cieczy roboczej, zo¬ staje wypchniety do rozdrabniarki (nieuwi- docznionej na rysunku).W odmianie urzadzenia, przedstawio¬ nej na fig. 5, zwezajacy sie koniec 58 rury 52 posiada otworki 75 oraz jest otoczony komora 76. Pompa odsrodkowa 77, nape¬ dzana zapomoca silnika elektrycznego 78, sluzy do przetlaczania goracej cieczy, wy¬ cisnietej z miazgi zapomoca tloka1 55. Z ko¬ mory 76 pary plyna przez króciec 79 i od¬ powiedni przewód (nieuwidoczniony na ry¬ sunku) do skraplacza lub odzyskiwacza.Przewód 65 prowadzi, jak poprzednio, do wymiennicy ciepla 26, a wymiennica cie¬ pla 69 jest podobna do wymiennicy, zasto¬ sowanej w urzadzeniu, przedstawionem na fig. 3.Moze sie okazac korzystnem rozmie¬ szczenie otworków 75 bardziej gesto przy wezszym koncu zwezajacej sie czesci 58 rury 52 niz w innych jej miejscach, ponie¬ waz najwieksza ilosc cieczy jest wyciskana z miazgi wlasnie w tej strefie, która jest strefa najwiekszego cisnienia. Tlok 55 w odmianie urzadzenia, przedstawionej na fig. 5, moze byc zaopatrzony w pierscienie tlokowe 80 w celu zapobiezenia przedosta¬ waniu sie cieczy do cylindra, otaczajacego tlok 55, na poczatku suwu tloka.Z powyzszego opisu wynika jasno, iz przedmiot wynalazku stanowi sposób go¬ towania materjalów celulozowych, w któ¬ rym unika sie tworzenia sie kwasu siarko¬ wego lub innych kwasów, nagryzajacych czesci urzadzenia.Sposób gotowania wedlug niniejszego wynalazku jest skuteczny, daje sie prze- prowadzac w zabiegu ciaglym i umozliwia ekonomiczne odzyskiwanie takich skladni¬ ków lotnych, jak dwutlenek siarki, terpen¬ tyna, furfurol i t. d. Sposób jest ponadto oszczedny pod wzgledem cieplnym i po¬ zwala na wytwarzanie jednorodnej miazgi w bardzo dobrym gatunku. PL