Wynalazek niniejszy dotyczy sposobu wprowadzania watku pojedynczego do chwytakowych krosien tkackich o ciaglem zasilaniu watkiem w celu wytwarzania do¬ wolnego rodzaju tkanin, dywanów, siatek i tym podobnych tkanin, przyczem sposób ten mozna zastosowac w krosnach pozio¬ mych, pionowych, plaskich lub okraglych.Znane juz sa liczne rodzaje krosien, po¬ zwalajacych na wprowadzanie watku w sposób ciagly z jednej strony krosna tak, aby watek byl wprowadzany jako watek podwójny lub watek pojedynczy; udzielone zostaly takze w wielu krajach liczne pa¬ tenty, w których fest mowa o kleszczach, haczykach, chwytakach, zwalróaczach, no¬ zycach, urzadzeniach do wprowadzania watku do czólenek chwytakowych i t, d.Wszystkie te narzady lub urzadzenia sa zlozone, a ich dzialanie jest nietrwale i malo prawidlowe, wobec czego nie moga one dawac dobrych wyników, jesli uwzgled¬ ni sie szybkosc pracy krosien, tern bardziej, ze wiekszosc tych narzadów jest wprawia¬ na w ruch, sterowana lub regulowana za- pomoca srodków mechanicznych, elektrycz¬ nych, pneumatycznych i tym podobnych (kciuków, mimosrodów, dzwigni i t. d.)1 które zkolei sa utrzymywane w ruchu al¬ bo sterowane zapomoca nieruchomych cze¬ sci krosna, ruchem czólenka chwytakowe¬ go i t. d.Wynalazek niniejszy ma na celu wpro¬ wadzanie watku pojedynczego do chwyta- kowy*hu krosien tkackich o ciagiem zasila¬ niu watkiem w sposób prosty, pewny i szyb¬ ki i obejmuje sposób, umozliwiajacy wy¬ twarzanie tkanin z krajka mocna lub zwy¬ kla, jak równiez urzadzenie do wykonywa¬ nia tego sposobu.Wedlug wynalazku sposób wprowadza¬ nia do osnowy! pojedynczej nitki watku, do¬ starczanej z cewki nieruchomej, znajduja¬ cej sie z jednej strony krosna, polega na tern, ze nitka watku jest napinana przed przesmykiem miedzy krajka i cewka wat¬ ku, jest chwytana zapomoca czólenka chwy¬ takowego, w dalszym ciagu niniejszego1 o- pisu zwanego chwytakiem, po jego prze¬ rzuceniu, gdy tylko wchodzi w osnowe, o- raz przecinana urzadzeniem tnacem, pola- czonem z chwytakiem w ten sposób, aby czesc nitki watku, znajdujaca sie miedzy chwytakiem a krajka, byla zaginana w osnowie zapomoca chwytaka, wchodzace¬ go w osnowe, w celu wytworzenia mocnej krajki, a czesc watku, znajdujaca sie mie¬ dzy chwytakiem i cewka, z której moze sie odwijac lub na która moze sie nawijac wa¬ tek, byla przeprowadzana przez te sarnia osnowe, jako watek pojedynczy i uwalnia¬ na od chwytaka przy wyjsciu z osnowy.Sposób ten w przypadku, gdy nie jest potrzebna mocna krajka na brzegu tkani¬ ny, znamionuje sie tern, ze nitka watku, napieta przed otworem osnowy miedzy krajka i cewka, jest chwytana zapomoca chwytaka przy swem wejsciu do osnowy i odcinana urzadzeniem tnacem, które nie jest juz polaczone z chwytakiem, lecz jest umieszczone zewnatrz przed przesmy¬ kiem, punktem tkania i droga chwytaka w ten sposób, aby czesc nitki watku, znajdu¬ jaca sie miedzy chwytakiem i punktem tka¬ nia do krajki, pozostawala wolna poza nia, a czesc nitki watku, znajdujaca sie miedzy chwytakiem a cewka, z której moze sie od¬ wijac lub na która moze sie nawijac nitka watku, byla umieszczana w tej samej osno¬ wie, jako watek pojedynczy i uwalniana od chwytaka przy wyjsciu z osnowy.W pewnych przypadkach, w celu za¬ kladania do jednej z krajek konca tylko jednego z dwóch watków, mozna uzywac kolejno chwytaka z urzadzeniem tnacem i chwytaka bez urzadzenia tnacego.Na rysunku przedstawiono schema¬ tycznie kilka przykladów wykonania urza¬ dzenia do wytwarzania tkaniny z mocna krajka lub krajka zwykla, a mianowicie fig. 1 rysunku przedstawia chwytak w wi¬ doku zboku, fig. 2 —* fig. 3 —-i w widoku ztylu, fig. 4 — w wido¬ ku zgóry od strony powierzchni, slizgaja¬ cej sie naprzeciwko plochy, a fig. 5 — w widoku zdolu, od strony powierzchni, zwró¬ conej ku gotowej juz tkaninie; fig. 6 przed¬ stawia w widoku zgóry glówne narzady krosna wspomnianego powyzej rodzaju, przyczem chwytak jest przedstawiony w polozeniu, w którem rozpoczyna swa dro¬ ge wpoprzek nitek osnowy; fig. 7 przed¬ stawia taki sam widok, lecz w przypadku, gdy chwytak znajduje sie przy koncu swe¬ go biegu wpoprzek nitek osnowy; fig. 8 przedstawia widok zboku osnowy od stro¬ ny wprowadzania chwytaka; fig. 9 przed¬ stawia widok czesciowy, podobny do przedstawionego na fig. 6, w przypadku, gdy mocna krajka nie jest potrzebna, a chwytak nie posiada ostrej plytki; w tym przypadku plytka ta jest umocowana na krosnie.Chwytak 1 wedlug fig. 1 — 5 stanowi narzad metalowy prostolinijny lub wygie¬ ty, jezeli chodzi np. o krosna okragle, o przekroju poprzecznym trójkatnym lub trapezowym, rozdzielony na pewnej czesci dlugosci szczelina srodkowa 3 wzdluz wy¬ sokosci tak, iz zostaja utworzone dwa ra¬ miona 2. Czesc tylna chwytaka jest jedno¬ lita i posiada tylko zlobek 4, wykonany w górnej powierzchni chwytaka, stykajacej sie z plocha. — 2 —W glebi szczeliny 3 umieszczone sa kle¬ szcze sprezynujace] 5 o ksztalcie szpilki do wlosów, których ramiona sprezynujace, skierowane w tym samym kierunku, co i ramiona skobelka, tworzacego chwytak, stykaja sie ze soba na duzej czesci swej dlugosci, wskutek czego moga chwytac i przytrzymywac koniec nitki watku, który zostaje wprowadzony podczas przerzutu chwytaka wpoprzek nitek osnowy. Wpro¬ wadzanie tego watku miedzy ramiona kle¬ szczy 5 jest ulatwione wskutek odchylenia ich ramion 5' nazewnatrz; glowica kle¬ szczy, majaca ksztalt uszka 5", jest odgie¬ ta wdól, jak uwidoczniaja fig. 6, 7 i 9, w celu podanym ponizej.Narzad do obcinania nitek watku sta¬ nowi ostra plytka 6, umieszczona w glebi szczeliny 3 miedzy kleszczami 5 i bokiem chwytaka od stromy punktu tkania. 7 oznacza katownik, stanowiacy przed- pierscien, umieszczony tuz przy punkcie tkania w celu otrzymania prawidlowego przesmyku osnowy; 8 oznacza ploche, u- trzymywana miedzy swemi pokrywkami 8'; 9 oznacza prety, rozmieszczone w kierun¬ ku podluznym na plosze, z która sa one polaczone w celu regulowania górnej oraz dolnej równi osnowy, z których wytwarza¬ ny jest przesmyk dodatkowy.Liczby 10 i 11 oznaczaja nicielnice, licz¬ ba 12 — górne i dolne nitki osnowy, 13 — tkanine, a 14 — linje tkania. Liczba 15 o- znacza cewke, zasilajaca watkiem, lacza¬ cym sie z ostatnim wprowadzonym wat¬ kiem w miejscu tkania.Od strony wprowadzania watku do o- snowy znajduje sie wylot kanalu 16 prze¬ wodu obwodowego 17, -przez który wrzu¬ cany jest miedzy nitki osnowy chwytak /.Przewód ten przylega do konca katowni¬ ka 7.W kodcu tego przewodu umieszczone jest urzadzenie napedowe, do którego wpa¬ da chwytak 1 przez kanal 16 przewodu 17 przy koncu swego biegu powrotnego.Urzadzenie to sklada sie z dwócli tarcz" 18 i 19, które sa umieszczone w jednej: pla¬ szczyznie i których stykajace sie krawe¬ dzie obejmuja kanal 16 przewodu 17.Tarcza 18 jest osadzona na osi nieprze- suwnej 20, a w jej obwodzie wykonany jest zlobek, którego przekrój poprzeczny odpowiada trójkatnemu przekrojowi chwy¬ taka /. Druga tarcza 19 posiada obwód gladki, przylegajacy do obwodu tarczy 18.Obwody tych tarcz moga byc zaopatrzone w okladzine z materjalu plastycznego lub innego.Os 23 tarczy 19 jest przesuwna piono¬ wo; jest ona osadzona w suwakach 24, znajdujacych sie pod dzialaniem sprezyn 25 i przesuwajacych sie w prowadnicach 26, wykonanych w dwóch bocznych plyt¬ kach 27, podtrzymujacych tarcze.Zespól ten jest wprawiany w ruch ob¬ rotowy zapomoca kola pasowego 28, za- klinowanego na osi nieprzesuwnej 20 i na¬ pedzanego w dowolny odpowiedni sposób, oraz dwóch kól zebatych, zlaczonych z tarczami 18 i 19, przyczem uruchomianie tych kól jest zapewnione pomimo przesu¬ wania sie osi 23 ruchomej tarczy 19 przez nadanie ich zebom takiej dlugosci, iz kola te zazebiaja sie ze soba pomimo przesuwa¬ nia sie jednego z nich.W celu przejmowania chwytaka, wy¬ chodzacego z osnowy, urzadzenie do prfcef- mowania chwytaka, umieszczone wpobli- zu krajki, stanowi poprostu przewód 17 i jego kanal 16, do którego obwodu wchodzi chwytak, jak widac z fig. 7, prowadzony w tym kanale w dalszym ciagu i przesuwaja¬ cy sie wzdluz obwodu zamknietego.Opisane powyzej urzadzenie napedza¬ jace moze byc takze zastapione jakimkol¬ wiek innem.Dzialanie opisanego urzadzenia do wprowadzania watku, w celu otrzymania mocnej krajki, jest nastepujace.W takich krosnach chwytakowych o ciaglem zasilaniu watkiem z jednej tylko — 3 -strorty wprowadza sie go w postaci watku p&fadyntzegei. Watekr napiety miedzy li- nfe tkania 14 a cewka /5, jest chwytany zapomoca chwytaka 7 podczas jego wraft* cafil* w przesmyk.Czesc napiftegO watku miedzy li#jia J# a cewka JJ jest pociagana chwytakiem w p/z^sftiyfc p^d pc&fa&ia wi przyfelizeftiu roa- &fc?rztfneff Iltety V (fig, G).Gz^c- tego watku w ksztalcie litery V p&Tiiedzy \ki\a 14 * kle&zczami 5 chwyta¬ ka ii!#g« pfjtesfcnieehi zapoatota oeiru 6 wskutek poruszania sie naprzód saiisego cftwiyiaka, co fówodt*je pociaganie watku l prSydskaftse gó dó krawedzi tnacej o- sttzrf, Wskutek ezego nastepuje przeciecie watku, Wfetkanego w osnowe, z jednocze- sftfcttft pozostawieniem jego malej czesci, zalozonej w miejscu 15' (fig. 7). Ta mala cz^sc watku tworzy mocna krajke. Druga czesc watku w ksztalcie litery V, znajdu¬ jaca sie fomiedzy kleszczami 5 chwytaka a cewka 15 i uchwycona ramionami tych kleszczy 5, jest pociagana chwytakiem, przyczem cewka odwija sie az do wyjscia powyzszego" chwytaka poza obreb osnowy.Stanowi to nowe wprowadzenie Watku po¬ jedynczego, przybijanego zapomoca bidla do wytwarzanej tkaniny.Przy wyjsciu z osnowy chwytak napo¬ tyka bluzke uwalniajaca 38, umieszczona przy wejsciu do kanalu 16. Blaszka ta woliodzi do szczeliny 3 chwytaka i rozsu¬ wa ramiona 5 kleszczy. Watek, znajdujacy sie pomiedzy temi ramionami, rozsuwaja- cegtt sie stopniowo, przesuwa sie miedzy niemi ku glowicy 5" w miare posuwania sie chwytaka i posuwania sie blaszki 38 wzdluz kle$jrczy, az wreszcie watek dochodzi do glowicy 5", gdy chwytak wychodzi z osno¬ wy i ttie jest uz trzymany. Jednoczesnie blaszka 38 powoduje usuniecie z kleszczy 5 wszelkich nagromadzonych zanieczy¬ szczen.Nastepnie koniec watku, oswobodzony z kleszczy, pozostaje poza krajka, poczeni podlega obcieciu po oczyszczenia tej kraj* ki.W powyzszy sposób otrzymuje sie tka¬ nine o watkach pojedynczych z mocna Narzadami glównemi, sluzacemi do wytwarzania tego rodzaju tkaniny tym sposobem, $ar chwytak ze sprezynujaiemi kleiizczamd i ostrzem przecinajacem oraz blaszka zwalniajaca.W zadnem ze znanych urzadzen, dzia¬ lajacych w podobny sposób, niema tak ma¬ lej liczby i tak prostych w budowie i dzia¬ laniu narzadów.Wedlug drugiej postaci wykonania ni¬ niejszego wynalazku, t. j. gdy nie jest po¬ trzebna mocna krajka, jak to uwidocznia fig. % chwytak / nie posiada plytki 6. Plyt¬ ka ta w chwili cofania sie bidla jest dopro¬ wadzana dowolnemi srodkami do miejsca 6',, tui przy linji tkania, miedzy nitka wat¬ ku a krajka. W tym przypadku, gdy chwy¬ tak, wchodzacy do osnowy, chwyta nitke miedzy punktem koncowym linji 14 tkania a cewka 15, nitka wskutek pociagania, wy¬ wieranego chwytakiem, posuwajacym sie w osnowie, zostaje naciagnieta na krawedz tnaca ostrza 6' i ulega przecieciu, przy¬ czem koniec poprzedniego watku pozosta¬ je: zewnatrz w miejscu 15".Azeby chwytak mógl wejsc do prze¬ wodu 17 w celu wykonania swego dolnego biegu, plytka 38 nie powinna stanowic za¬ pory. W tym celu glowica kleszczy jest odgieta, jak wskazano na rysunku, w miej¬ scu 5" tak, iz znajduje sie ona ponizej kon¬ ca plytki 38, wskutek czego plytka ta nie moze zatrzymac chwytaka; tak samo gór¬ na powierzchnia tylnego konca chwytaka, w której w tym celu wykonany! jest zlobek 4, umozliwia przesuniecie sie konca plytki bez zatrzymywania chwytaka.Rzecz jasna, ze do sposobu i urzadze¬ nia wedlug wynalazku moga byc wpfowa- — 4 -cUpde fciiiiany^ulepsretiia ora^ srodki rów¬ nowazne, niewychodzace poza ramy wy¬ nalazku.Raimóiia, kleszcz^ sprezynujacych 5 moga bft ftp. niezalezne od siebie, przy- czem konce, przeciwlegle koncom 5\ sa u- ksztaltowane podobnie do nich.Tak samo, zmniejszajac grubosc chwy¬ taka miedzy jego powierzchnia, slizgajaca sie wzdluz plochy 8, a przeciwlegla jego powierzchnia od strony tkaniny, mozna o- trzymac chwytak o przekroju poprzecznym nie trójkatnym lecz trapezowym. PL