Przedmiotem wynalazku jest sposób wy¬ robu wzmocnionych przedmiotów pustych w Jcsztalcie rur, jak maszty, rury, filary i t. d, zr betonu oraz maszyna do wykonania tego sposobu.W przeciwienstwie do znanych sposobów wykonania, wedlug których wywoluje sie srubowe nawijanie pasma masy na rdzeniu modelowym zapomoca tasmy cisnacej stla- cza sie, wedlug niniejszego wynalazku, pasmo masy przed nawinieciem i utrzymu¬ je je tasma cisnaca pod cisnieniem, az do calkowitego owiniecia rdzenia modelowe¬ go. Nastepnie nawija sie po odwinieciu ta£my cisnacej drut wzmacniajacy, w zna¬ ny sposób, naj rure betonowa, zaopatrza sie ja w uzbrojenia podluzne i nawija, wedlug sposobu niniejszego, nastepna warstwe. Ta okolicznosc, ze, w przeciwienstwie do spo¬ sobów znanych, stlacza sie przed nawija¬ niem pasmo masy, oraz, ze w przeciwien¬ stwie do dotychczasowych sposobów*, u- trzymuje pasmo masy tasme cisnaca, az do calkowitego nawiniecia rdzenia modelowe¬ go pod cisnieniem, daje te korzysc, ze pa¬ smo staje sie tak twarde, ze nie moga sie w niego wiecej wrzynac druty uzbrajajace.Stlaczanie wstepne umozliwia po za tern dal¬ sze natloczenie drugiego pasma masy na juz stloczone wstepne pasmo przed nawi¬ nieciem, przytem utrzymanie pasma! masy pod cisnieniem umozliwia rozpoczecie dal¬ szego przerobu tego produktu iposredniego.W maszynie obraca sie rdzen modelowy napedem, znajdujacym si$ na jednem z je*- go wózków lozyskowych, a, przyciskaniestloczonego pasma masy do rdzenia wyko¬ nywa, sie tasma cisnaca, przymocowana jednym koncem do rdzenia1 modelowego i poruszajaca przytam jeszcze inne czesci maszyny, jak rozdzielacz, srodki do wstep¬ nego stlaczaiiia oraz zlobek transportowy.Na rysunkach przedstawiono maszyne do wykonania niniejszego sposobu jako przyklad konstrukcyjny. Fig. 1 przedsta¬ wia cala maszyne w rzucie poziomym z o- puszczonemi niektóremi czesciami; fig. 2 — czesc stala maszyny w rzucie bocznym; fig. 3 — rzut poziomy fig. 2; fig. 4 i— rzut pionowy maszyny calej, czesciowo w prze¬ kroju ze sJconczonym rdzeniem; fig. 5 i 6— czesci ruchome maszyny w rzutach bocz¬ nych; fig. 7 — rzut pionowy fig. 5 z opu¬ szczeniem kilku czesci, w powiekszeniu; fig. 8 — przekrój wzdluz linji A—B fig. 2; fig. 9 — przekrój wzdluz linji O-^D fig. 8; fig. 10 — przekrój wzdluz linji E—F fig. 2 w powiekszeniu; fig. li — przekrój wzdluz linji G—H fig. 10; fig. 12 j— szczegól fig. 2, mianowicie przyrzad do naprezania drutu w przekroju, na fig. 13— ten sam szczegól W rzucie bocznym; fig. 14—przekrój wzdluz linji /—K fig. 4.Maszyna sklada sie z czesci nierucho¬ mej, stalej S i dwóch wózków T i Af, które, jak wynika z fig. 2, moga przesuwac sie w jedna i druga strone poprzecznie do sta¬ lej czesci S. Na wózku M znajduje sie mo¬ tor napedowy 1 (fig. 4, 5, 7), który napedza pasem 2 kolo 3 (fig. 5, 7). Na osi 4 kola 3 osadzone jest na stale kolo zebate 5, za¬ zebiajace o kolo zebate 6. Os 7 kola zeba¬ tego 6 posiada dwa nierówne kola zebate 8 i 9, laczace sie z kolami zebatemi 10, 11, osadzonemi luzno na osi 12. Do kól zeba¬ tych 10, 11 przymocowane sa polówki sprzegiel zebatych 13, 14. Lacznica 15 u- lozyskowana jest przesuwnie miedzy po¬ lówkami sprzegla 13, 14 na osi 12 i posiada drugie polówki sprzeglowe 16, 17. Lacz¬ nica 15 przesuwa os 12, przy sprzezeniu sprzegla 14, 16, w jedna strone ze soba, na¬ tomiast przy sprzezeniu sprzegla 13, 17 w druga strofe. Na osi 12 osadzone jest na¬ stepnie na stale kolo zebate 18s zazebiajace o kolo zebate 19, umocowane na stale do osi 20 (fig. 4). Na jednym koncu osi 20 przymocowany jest rdzen modelowy 21, ulozyskowany obrotowo na drugim koncu w wózku T zapomoca czopa 22. Motor 1 porusza rdzen 21, zaleznie od polozenia lacznicy 15, w te lub owa strone. Lacznice 15 mozna przestawiac drazkami 23, 24, 25 (fig. 4), które zostaja przerzucone uderze¬ niem dolnej czesci o stale opory. Wózki M i T spoczywaja zapomoca kól 26 na szynach 27. Przy jednej szynie 27 umie¬ szczony jest zewnatrz drazek zebaty 28.Na osi 12 umieszczone jest jeszcze kolo zebate 29, zazebia,) ace o kolo zebate 30, nai którego osi ulozyskowany jest naped kato¬ wy 31, miedzy którym znajduje sie takze lacznica sprzeglowa 32.Naped katowy wprowadza, w zalezno¬ sci od polozenia lacznicy 32, za posrednic¬ twem kól 33 w ruch os 34 w te lub owa strone, na której dolnym koncu osadzone jest kolo zebate 35, wspólpracujace z draz¬ kiem zebatym 28. W zaleznosci .od polo¬ zenia lacznicy 32 posuwa sie powoli wó¬ zek M, a tern samem takze wózek T, w jed¬ na lub druga strone. Przestawienie laczni¬ cy sprzeglowej 32 osiaga sie zapomoca sy¬ stemu' drazkowego 36, przestawianego tak~ ze przez uderzenie o stale opory na koncach szyn 27. Caly wózek M wraz z motorem 1 oraz lozysko 37 czopa 22 moga byc prze¬ stawione w kierunku pionowym. Przez obracanie kól lancuchowych 38, zapomoca lancuchów 39, wprowadza sie w ruch obro¬ towy napedy katowe 40, znajdujace sie na obu wózkach Af i T, których jedno kolo ka¬ towe jest równoczesnie nasrubkiem dla wrzeciona 41 (fig. 4). Czesci pionowo prze¬ stawne wózków Af i T polaczone sa z temi wrzecionami 41. Kola reczne 42, 43 sluza do nastawiania rdzenia 21 od reki.Miedzy wózkami M i T umieszczono — 2 —jest (fig. li 4), czesc S maszyny, spoczy¬ wajaca nastawialnie na kolach 44. Kolo zebate 45 (fig. 2), obracajace sie zapomoca kólka recznego 46 i lancucha 47, oraz, sli¬ maka 48, zaczepia o segment zebaty 49 (fig. 3). Kola 44 spoczywaja na szynach wygietych lukowo 50, o wspólnej osi z seg¬ mentem zebatym 49. Obracajac kólko 46, mozna zmieniac kat, pod którym ustawiona jest czesc S maszyny do rdzenia 21, oraz nastawiac go odpowiednio. Na podstawie maszyny 51 (fig. 2) przewidziano stale lo¬ zysko dla rolki prowadzacej 52, natomiast dwie inne rolki prowadzace 53, 54 ulozy- skowane sa obrotowo na ramieniu 55, pod¬ legajacem wplywom ciezaru 56, zaopatrzo¬ nego w dzwignie podnoszaca 58. Na rolki 52% 53, 54 nalozony jest lancuch 57, znane] budowy, tworzacy zlobek. Ciezar 56 na¬ preza sztywno górna czesc lancucha zlob¬ kowego 57 miedzy rolkami prowadzacemi 52, 53. W tej czesci lancucha 57 lezy tasma cisnaca 59 (fig. 8), utworzona np. z pasa napednego. Jeden koniec tasmy 59 (fig. 1, 4] przymocowany jest rozlacznie do jedne¬ go konca rdzenia 21, tak ze w czasie obrotu motoru i obrotu rdzenia 21 w kierunku strzalki (fig. 1) dziala, pod wplywem ruchu wózków M i T w kierunku strzalki fig. 1, na tasme 59 sila ciagnaca, co wywoluje na¬ wijanie sie tasmy srubowo na rdzen 21.Tasma cisnaca 59 spoczywa pod wplywem tarcia na spodzie górnej czesci zlobka 57, okraza nastepnie rolke prezna 60 (fig. 2) oraz cewke 61 (fig. 10), zaklinowana na pocEwie 62 oraz tarcze hamulcowa 63, ha¬ mowana droga dowolna, tak, azeby tasma cisnaca 59 byla przyciskana silnie do spodu zlobka 57 i w ten sposób przesuwana, a rów¬ noczesnie itakze zeby tasma cisnaca na¬ wijala sie pod silnem cisnieniem na rdzen 21. Cyframi 64, 65 oznaczono doplywy do doprowadzania masy np. betonu do tasmy cisnacej. Doplyw 64 sluzyc moze np, do nalozenia na tasme betonu, a doplyw 65 do nalozenia wapna z dodatkiem srodka u- szczelniajacego np. emulsji smolnej, gliny lub czystego asfaltu. Do kazdego doplywu moze byc przylaczone, jak to przedstawio¬ no na rysunku przy doplywie 65, urzadzenie * wstrzasajace 66, które porusza sie takzer zapomoca ruchu tasmy cisnacej 59. Lan¬ cuch zlobkowy 57, napedzany tasma 59, wprowadza w ruch takze rolke prowadzaca 67 (fig. 8, 9), do której przymocowane jest kolo lancuchowe 68, wprowadzajace w ruch naped kola wstrzasajacego 69. Przed kaz¬ dym doplywem w kierunku rdzenia 21 znajduje sie urzadzenie, sluzace do równo¬ miernego rozdzielania i wstepnego stlacza- nia masy, wylatujacej w kawalkach, i przed¬ stawione na fig. 2, 3, 8 i 9. Walek tloczacy 70 zaglebia sie w zlobek 57 i przylega zwy¬ kle do niego, jezeli na tasmie 59 niema wca¬ le masy. Walek tloczacy 70 ulozyskowany jest obrotowo na dzwigni 7U ochwytujacej luzno i obrotowo dwoma uszami os 72 u- mieszczona w lozysku 73, przedstawianem w kierunku pionowym, zapomoca kólka recz¬ nego 74. Na osi 72 osadzony jest oErotowo rozdzielacz 75 o kilku lopatkach rozdziela¬ jacych. Z walkiem cisnacym 70 polaczone jest kolo zebate 76, zazebiajace o kolo ze¬ bate 77 (fig. 9), polaczone sztywno z roz¬ dzielaczami 75. O dzwignie 71 zaczepia drazek 78, znajdujacy sie pod wplywem ciezaru 79 (fig. 2), tak, ze walek cisnacy 7Q pociagany jest stale wdól i obraca sie pod wplywem tarcia o tasme cisnaca, wzglednie o warstwe masy z nia sie posuwajaca 80 (fig. 9), co wprowadza w ruch takze roz¬ dzielacz 75. Zapomoca dzwigni recznej S/f mozna uniesc walek cisnacy 70 da* góry iza posrednictwem brodawki mimosrodowej 82 (fig. 2), oddzialujacej na dzwignie ciezaro¬ wa79. * Urzadzenie rozdzielcze i urzadzenie do wstepnego stlaczania umieszczone sa tak przy doplywie 64 jako tez i 65, Cewka 61 (fig. 10), jak zaznaczono, po¬ laczona zapomoca klina z pochwa 62. Po¬ chwa 62 osadzona luzno na osi 83, na której - 3 -umieszczona jest mocno tarcza cierna 84.Na pochwie 6? osadzone jest nastepnie ko¬ lo lancuchowe 85. Na osi 83 jest zaklino¬ wane kolo zapadkowe 86, obracajace sie wraz z osia, lecz przesuwajace sie na niej w kierunku podluznym. Kolo zapadkowe 86 sluzy równoczesnie jako tarcza cierna i tworzy wraz z kolem 84 sprzeglo cierne.Na osi 83 osadzona jest nasadka 87 z ze¬ wnetrzna linja srubowa, któfa przylega za posrednictwem szczeliwa do drugiej strony kola 'zapadkowego 86. Na nasadke 87 na- srubowane jest kolo lancuchowe 88, w ksztalcie nasrubka, obracane lancuchem 89 i kólkiem recznem 90 (fig. 2). Zapomoca kólka recznego 90 mozna zlaczyc lub roz¬ laczyc sprzeglo 84, 86.Podczas srubowego nawijania tasmy ci¬ snacej 59 na rdzen 21, sprzeglo jest rozla¬ czone; Przytem zapadka 91 zachwytuje za kolo zapadkowe 86 (fig. 2) i zapobiega obro¬ towi osi 83, podczas nawijania tasmy cisna¬ cej na cewke 61. Z osia 83 polaczony jest walek 92 (fig. 10, 11), na którym spoczy¬ waja luzno krawedziami cewki do drutu 93, opierajace sie równoczesnie o walki 94, ulo- zyskowane luzno i obrotowo. Druty 95 bie¬ gna po rolkach prowadzacych 96, 97, 98 (fig. 2) urzadzenia preznego, przedstawionego osobno na fig. 12 i 13. Urzadzenie to skla¬ da sie z preta 100, ulozyskowanego w po¬ chwie 99 i zaopatrzonego zewnatrz w zlobki, z preta 101 ze szczelina oraz preta 102, posiadajacego otwory. Druty 95 prowa¬ dzone sa jak wynika z fig. 13, przy lekkiem wygieciu przez prety 101, 102, w celu wy¬ wolania tarcia i naprezenia. Prety 100 i 102 ulozyskowane sa obrotowo; pret 101 na¬ tomiast moze byc zastapiony napedem sli¬ makowym 103 i kólkiem recznem <104, w celu powiekszenia lub zmniejszenia napre¬ zenia.Na kólko lancuchowe 85 nalozony jest (fig. 10) lancuch 105, prowadzony po kólku lancuchowem 106, osadzonem na stale na piascie tarczy ciernej 107, osadzonej luzno i przesuwnie na osi 108. Druga tarcza cier¬ na 109 tworzy z tarcza 107 sprzeglo cierne i polaczona jest sztywno z pochwa 110, która takze jest osadzona luzno, lecz nie przesuwnie, na osi 108. Na osi 110 osa¬ dzona jest obrotowo cewka 111, ubrojona w tarcze hamulcowa 112. Cewka 111 slu¬ zy do przyjecia tasmy, która owija sie na ostatku przedmiot rurowy, zaopatrzony w kilka warstw, jako pokrycie, gdy jeszcze znajduje sie na rdzeniu 21, poczem zdej¬ muje sie rdzen wraz z rura i nawinieciem miedzy wózkami Af i T i odklada nabok dla wysuszenia. O piaste tarczy hamulco¬ wej 107 opiera sie za posrednictwem szcze¬ liwa nasadka 113, na która nakrecone jest w ksztalcie nasrubka kólko reczne 114.Obok czesci S maszyny, w strone wóz¬ ka M znajduje sie przyrzad do stlaczania koncowego. ^Przyrzad ten posiada dwie rolki 115, które cisna zapomoca kólek recznych 116 na tasme cisnaca, owinieta srubowo na warstwie materjalu (fig. 14).Rolki 115 moga byc przestawione pionowo zapomoca kólek recznych 117, w celu wla¬ sciwego ich nastawienia wobec rdzenia 21.Poniewaz koncowem dociskaniem obluznia sie troche tasme cisnaca 59, wobec tego ta¬ sma 59 prowadzona jest, jak to przedstawio¬ no na fig. 14, po rolce 118, zawieszonej na ramieniu dzwigni 119, którego drugie ramie posiada rolke 120, po której prowadzona jest tasma 121, której jeden koniec 122 przyczepiony jest na stale do jednego miej¬ sca, a drugi obciazony jest ciezarem 123.W ten sposób osiaga sie elastyczne zawie¬ szenie rolki 118.Wykonanie sposobu niniejszego, zapo¬ moca opisanej maszyny, jest nastepujace.Jeden koniec tasmy cisnacej 59 jest, jak zaznaczono powyzej, przymocowany do rdzenia 21.Najprzód doprowadza sie doplywem 64 na tasme znajdujaca sie w zlobku 57 np. czysty beton i rozdziela sie równomiernie rozdzielaczem 78. Silacza sie beton wal- — 4' —kiern tloczacym 70 pod wplywem jego cie¬ zaru 79. Gdy tak stloczona wstepnie war¬ stwa dochodzi dó doplywu 65, uklada sie na niej np. wapno z dodatkiem srodka u- szczelniajacego jako druga warstwe, roz¬ dziela ja rozdzielaczem równomiernie i stla- cza drugim walkiem tloczacym 70. Prze¬ bieg teh moze byc powtórzony takze trzy, cztery lub wiecej razy. Potem nawija sie wstepnie stloczona warstwe 80 wraz z ta¬ sma cisnaca 59 naokolo rdzenia 21, przy- czem ruch ten wywoluje motor /, przy rów- noczesnem przesuwaniu wózków Af i T.Podczas tej roboty sprzegla 84, 86 i 107, 109 (fig. 10) sa otwarte, takr ze tylko za¬ hamowana cewka 61 oddaje tasme tlocza¬ ca, natomiast cewki do drutu 93 oraz cew¬ ka tasmowa /// nie wykonuja zadnego ru¬ chu. Gdy wózek T (iig. 1) dochodzi do czesci S maszyny, czyli gdy rdzen 21 jest caly owiniety, nastepuje po pewnym czasie lub bezposrednio, zapomoca przelacfzenia drazków 24, 25 i 26 (fig. 4), odwrotny ruch wózków M i T oraz rdzenia 21. Nim to nastapi, zamyka sie sprzeglo 84, 86 (fig. 10), zapomoca kólka recznego 90 (fig. 2), i przyczepia sie wystajace z przyrzadu prez¬ nego 99 (fig. 2) konce drutów wzmacniaja¬ cych 95 do konca rdzenia 21, sasiadujacego z wózkiem T. Poniewaz obecnie rdzen 21 obraca sie w kierunku przeciwnym, tasma cisnaca zostaje odwinieta, a druty 95, rów¬ noczesnie naprezone, nawijaja sie na stlo¬ czona rure. * Druty 95 sciagane sa z rolek 93, co wywoluje ich ruch obrotowy, poru¬ szajacy pod wplywem tarcia takze walek 92. W ten sposób zaczyna sie obracac w kierunku przeciwnym os 83, a z nia i cew¬ ka 61, tak ze tasma cisnata znowu zostaje nawinieta. Poniewaz warstwa masy na rdzeniu 21 jest silnie stloczona, druty 95 rile wrzynaja sie w mase, jak tego dowiodly doswiadczenia, lecz tylko nawijaja sie sil¬ nie na nia. Jest to objaw bardzo korzyst¬ ny, poniewaz nawiniecie srubowe lub spi¬ ralne utrzymuje nadal swe wlasciwe po¬ lozenie oraz odnosne natezenie prfcy nakla¬ daniu nastepnych warstw i wzmocnien po¬ dluznych, azeby mogly sprostac ich póz¬ niejszemu przeznaczeniu przeciwko two-^ rzeniu sie rys, z powodu cisnien, powsta¬ jacych wewnatrz rur. Teraz n!6zna riawi- nac, w znany sposób, wzmocnieaia podluz¬ ne i nalozyc nastepria warstwe masy, z&- pomoca tasmy cisnacej. Po stloczeniu o- statniej warstwy zamyka sie sprzeglo 84, 86 oraz 107, 109 (fig. TÓj. Nastepnie przy¬ czepia sie jeden koniec tasmy nawinietej na cewce 111, jak przedtem druty, do jed¬ nego konca rdzenia 21 i teraz nastepuje, przy- równoczesnem odwinieciu tasmy cisnacej i nawinieciu jej na cewke 61, nawiniecie ta¬ smy na rure przy odwinieciu sie jej z cewki 111. Wszystkie te ruchy wywoluje motor, znajdujacy sie na wózku Af, przytem sa one przenoszone, zapomoca tasmy cisnacej, na mechanizmy czesci stalej S. Pierwsza , warstwe mozna takze zwalkowac kilka¬ krotnie. \ PL