PL23562B1 - Sposób bielenia luznych lub przerobionych wlókien roslinnych. - Google Patents

Description

Dotychczas bielenie luznych lub przero¬ bionych wlókien roslinnych, w dalszym cia¬ gu niniejszego opisu zwanych ,,materja- lem", wykonywa sie powszechnie przez wy¬ gotowywanie ich z lugiem wapiennym wzglednie sodowym pod zwiekszonem ci¬ snieniem i w wysokich temperaturach, wskutek czego ciala obce, zawarte we wlók¬ nach, jak woski, pektyny i ciala bialkowe, zostaja przeprowadzone w postac rozpu¬ szczalna, a nastepnie przez wymoczenie w roztworze chlorku wapna lub podchlorynu sodowego zostaja rozlozone wzglednie wy¬ bielone. Proces ten daje dobry wynik, jest jednakze dosc zmudny, a obrobione we¬ dlug niego wlókno traci na wadze i staje sie twarde w dotyku.Nastepnie znane sa sposoby, wedlug których materjal bielony bez obróbki go pod cisnieniem oraz lugami, zawierajacemi chlor, traktuj-e sie jedynie alkalicznemi roz¬ tworami nadtlenków. Unika sie wprawdzie w ten sposób pewnych wad bielenia chloro¬ wego, jednakze dotychczas wynik tego bie¬ lenia pomimo wyzszych kosztów nie jest calkowicie zadowalajacy.Obecnie wykryto, ze z jednej strony mozna polaczyc zalety obu procesów, a z drugiej strony uniknac ich wad, o ile oba te procesy polaczy sie ze soba. Osiaga sieto w ten sposób/ ze materja!, uprzednio zwilzony olejem sulfonowanym lub podob¬ nym czynnikiem, traktuje sie chlorowym lugiem bielacym bez plókania albo bez an- tychlorowania bieli sie alkaliczna kapiela nadtlenkowa. Zrobiono, przytem nieoczeki¬ wane spostrzezenie, ze czynny chlor kapie¬ li impregnacyjnej prawie calkowicie zo¬ staje Jbzyty na chlorowanie dal bialko- y wych, zawartych wewnatrz komórek wlók¬ na, {ak iz mater jal wlóknisty, przechodzacy do kapieli nadtlenkowej, nie zawiera juz chloru czynnego. Wskutek dzialania chloru tworza sie prawdopodobnie bialkocjiloroa- miny, które z jednej strony nie dzialaja na kapiel nadtlenkowa niszczaco, lecz prze¬ ciwnie — aktywujaco, a z drugiej strony w ciagu procesu bielenia zostaja wodoro¬ tlenkiem potasowym kapieli latwiej i bar¬ dziej zupelnie rozlozone i wyciagniete, niz bialka pierwotne. Oczywiscie, tylko dzieki temu jest rzecza mozliwa, ze mater jal wlók¬ nisty, nasycony chlorem, lecz jeszcze nie- wybielony, mozna zapomoca nawet malej ilosci nadtlenku wybielic do zupelnej bia¬ losci, przyczem wybielony materjal wyka¬ zuje nasiakliwosc, nieosiagalna dotychcza- sowemi metodami pracy przy uzyciu kapie¬ li nadtlenkowych.Proces wykonywa sie w sposób naste¬ pujacy.Przyklad I. 350 kg surowego trykotu wiazanego (z bawelny egipskiej ,,Maco") zwilza sie w ciagu okolo 30 sek w pierwszej kapieli, zawierajacej okolo 1,5 kg wysoko- zstilfonowanego oleju rycynowego w 500 li¬ trach wody o temperaturze 50°, a nastep¬ nie przesyca sie w ciagu okolo 30 sek chlo- rowo-sodowym lugiem bielacym, zawiera¬ jacym okolo 4 g czynnego chloru w litrze.W tym celu zuzywa sie lacznie okolo 3 kg chloru czynnego; nastepnie materjal wy- CHS (CHJ7 CH S03 \__ [CH3 , (CHJt CE = C cisniety wklada sie bez jakiejkolwiek ob¬ róbki posredniej do kadzi bielacej i za¬ daje go nadtlenkowa kapiela bielaca o skladzie nastepujacym: 2000 litrów wody, 7,5 litrów szkla wodnego o 36° Be( 3 kg wodorotlenku sodowego i 7 litrów 40% -owego nadtlenku wo¬ doru.Po czterogodzinnem traktowaniu w tem¬ peraturze okolo 95° bielenie jest skonczone.Nastepnie krótko sie pfócze, potem zakwa¬ sza sie celowo w kapieli, zawierajacej 0,5 g kwasu mrówkowego w 1 litrze wody, je¬ szcze raz sie plócze, odwirowuje i suszy.Otrzymany materjal wykazuje pelna bia¬ losc, jest miekki w dotyku i wybitnie na- siakliwy.Przyklad II. 380 kg ciezkiej tkaniny bawelnianej o splocie skosnym, pozbawio¬ nym sztywnika, zwilza sie w ciagu okolo 1 min w kapieli, zawierajacej 1,0 kg technicz¬ nego siarczanu estru butylowego kwasu ry¬ cynowego, w zwyklej temperaturze, a na¬ stepnie przesyca sie w ciagu okolo 5 minut roztworem podchlorynu sodowego, zawie¬ rajacym okolo 3 g czynnego chloru w li¬ trze. W ten sposób przesycona, poczem wy¬ cisnieta tkanine wklada sie bezposrednio do kadzi bielacej, w której traktuje sie ja nastepujaca kapiela nadtlenkowa: 3000 litrów wody, 3 litry szkla wodnego o 36° Be, 2 kg wodorotlenku sodowego, 4 litry nadtlenku wodoru 40%-we- go i 0,25 kg soli magnezowej sulfonowa¬ nego alkoholu oleilowego, stano¬ wiacej prawdopodobnie mieszani¬ ne zw;iazków CH2 (CHJ7 CH2OSOs Mg / i l{CHJi CH3OS03]2Mg — 2 —Po trzygodzinnej obróbce w temperatu¬ rze 90 — 95° bielenie jest skonczone. Ma¬ ter jal, wykonczony jak zwykle, wykazuje zalety, wymienione juz w przykladzie L Zamiast sodowych lugów bielacych moz¬ na stosowac do przesycania równiez roz¬ twory chlorku wapna albo kwasne kapie¬ le chlorowe. Jako utrwalacze moga celowo sluzyc sole magnezowe lub wapniowcowe estrów kwasu siarkowego' wzglednie sul¬ fonowych kwasów wysokoczasteczkowych alkoholi tluszczowych; mozna równiez sto¬ sowac sole siarczanów estrów alkylowych kwasów tluszczowych. Szczególnie korzyst¬ na okazala sie mieszanina, zlozona z soli magnezowej wysokoczasteczkowego estru siarkowego alkoholu tluszczowego oraz so¬ li magnezowej kwasu sulfonowego alkoho¬ lu tluszczowego. Substancje te, obok wy¬ bitnej trwalosci wobec alkaljów, posiadaja wlasciwosc doskonalego utrwalania nad¬ tlenku nawet przy stosunkowo bardzo du- zem stezeniu alkaljów i wysokiej tempera¬ turze kapieli bielacej, a jednoczesnie redu¬ kowania do minimum napiecia powierzch¬ niowego kapieli bielacej, co zapewnia do¬ bre i szybkie wybielenie nawet duzych par¬ tyj materjalu bielonego. Dodatek wymie¬ nionych soli magnezowych utrzymuje po¬ nadto kapiel bielaca zupelnie przezroczy¬ sta, tak iz powstawanie wydzielin, nadaja¬ cych mater jalowi twardosc, jest zupelnie wylaczone. Dzieki temu umozliwione zosta¬ je bielenie bez straty tlenu, co dotychcza- sowemi metodami bylo nieosiagalne. Wyna¬ lazek nadaje sie oczywiscie do bielenia wlókien roslinnych we wszystkich stadj ach przeróbki, np. do luznego materjalu tasmy zgrzebnej, przedzy w pasmach albo na cew¬ kach wszelkiego rodzaju, materjalów dzia¬ nych i tkanych, materjalów mieszanych i t. d.Od niedawna znane sa równiez sposo¬ by, w których bielenie chlorem jest pola¬ czone z bieleniem nadtlenkowem. Sposoby te jednakze róznia sie znacznie od niniej¬ szego tern, ze wlókna, przeznaczone do ob¬ róbki, w przeciwienstwie do sposobu niniej¬ szego poddaje sie bieleniu chlorowemu w ciagu kilku godzin i nastepnie bieli sie o- statecznie w kapielach nadtlenkowych po wyplókaniu i ewentualnem wlaczeniu ka¬ pieli antychlorowej. Oprócz zasadniczo róznych sposobów dzialania, jak chlorowa¬ nia cial bialkowych we wlóknach wzglednie bielenia tych wlókien, sposób niniejszy wy¬ kazuje i te zalete, ze wedlug niego pracuje sie znacznie prosciej, szybciej i taniej, niz przy stosowaniu sposobów dotychczaso¬ wych. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe. Sposób bielenia luznych lub przerobio¬ nych wlókien roslinnych, znamienny tern, ze materjal, przeznaczony do bielenia, e- wentualnie zwilzony uprzednio, nasyca sie przez czas krótki roztworem chlorowym, a nastepnie bez stosowania jakiejkolwiek kapieli posredniej obrabia sie roztworem, zawierajacym czynny tlen i ewentualnie odpowiednie utrwalacze. H. Th. Bóhme Aktiengesellschaft. Zastepca: M. Skrzypkowski, rzecznik patentowy. Druk L. Boguslawskiego i Ski, Warszawa. PL