PL23286B1 - Sposób wytwarzania wielobarwnych warstw do kopjowania swietlnego metoda wybielania. - Google Patents

Description

Trudnosci, napotykane przy wytwarza¬ niu wielobarwnych warstw do kopjowania swietlnego metoda wybielania, stanowilo, ze trzeba bylo z pomiedzy licznych barwni¬ ków wyszukac takie, które wybielaja sie równolegle (synchronicznie), dalej zas ta¬ kie mieszaniny uczulaczy, które równo¬ miernie przyspieszaja wybielanie sie sklad¬ ników warstwy.Prócz spelnienia tych postulatów, mie¬ szanina powinna przed naswietlaniem wy¬ kazywac równiez obojetny odcien barwny, a to ze wzgledu na odtwarzanie niekolo- rowych czesci oryginalu na kopji. Na przeszkodzie temu stoi niejednakowa zdol¬ nosc barwiaca poszczególnych barwni¬ ków.Przy opracowywaniu niniejszego wyna¬ lazku procentowe wybielanie barwników przedstawione zostalo jako funkcja steze¬ nia uczulacza, przyczem znaleziono pewien obszar, w obrebie którego krzywe wybie¬ lania poszczególnych barwników bardzo sie do siebie zblizaja lub tez zamykaja miedzy soba niewielka tylko powierzchnia.Jezeli tak zwane okresy polowicznych wartosci barwników (t. j. okresy czasu, w ciagu którego przemianie ulega polowa calkowitej ilosci barwnika) przedstawi sie na rysunku jako funkcje stezenia uczula¬ czy, to otrzyma sie wykresy, przedstawio¬ ne na fig. 1 i 2.Krzywa a na fig. 1 odpowiada erytro- zynie (czterojodkowi fluoresceiny), krzy-wa b — auraminie, c —¦ blekitowi metyle¬ nowemu przy zaajpsowaniu^anetolu w cha¬ rakterze uczijlacia. 1 •*? Na|fig. 2, Jcrzywa^tf odpjpwiada erytro- zycie, krzywa b — fluoresceinie, c — ble¬ kitowi Wiktorja (trójaminodwufenylonaf- tylometan). V^ charakterze uczulacza za¬ stosowano tiomocznik alylowy.Jezeli zastosuje sie znalezione steze¬ nie uczulaczy, to wybielanie bedzie sie od¬ bywalo, praktycznie biorac, synchronicznie (skoro juz dzialala pewna ilosc swiatla).Rezultat ten wynika bezposrednio z wy¬ kresu na fig. 3, przedstawiajacego stopien wybielenia w zaleznosci od czasu naswie¬ tlania w przypadku stosowania barwni¬ ków, jak na fig. 1, oraz 3% anetolu w cha¬ rakterze uczulacza.Z fig. 1 i 2 odczytuje sie stosowne ste¬ zenia uczulaczy. Jezeli np. na fig. 1 ste¬ zenie uczulaczy podwyzszy sie o 1%, to wartosc rzednej zmieni sie na krzywej ery- trozyny o okolo 30%, natomiast na obydwu pozostalych krzywych nie nastapi prawie zadna zmiana.W praktyce zaleca sie naogól zachowy¬ wac znaleziona wartosc stezenia uczulacza z dokladnoscia + 15%. Istnieje zatem ta¬ kie stezenie uczulaczy, przy którem rózne barwniki bieleja w stopniu, praktycznie biorac, jednakowym. Przy tern stezeniu wybielanie powinno po pewnem naswietla¬ niu minimalnem miec przebieg prawie rów¬ nolegly nawet przy niejednakowych okre¬ sach naswietlania i niejednakowych nate¬ zeniach swiatla. Mozna wiec stosowac ta¬ kie barwniki, jakie przedtem wcale nie wchodzily w rachube, mimo ze posiadaly wlasciwosci bardzo cenne, posilkujac sie przytern jednym tylko uczulaczem.Naprzyklad, mozna w zwykly sposób sporzadzac i nakladac na papier emulsje z ciemnofioletowej mieszaniny barwników: erytrozyny (czterojodku iluGresceiny), blekitu Wiktorja (trójaminodwufenylonaf- tylometanu) i fluoresceiny. Calkowite ste¬ zenie barwników w emulsji wynosi przy- tem okolo 1%. Uczulanie uskutecznia sie przy pomocy np. tiomocznika alylowego.Przy pomocy takiej warstwy po pewnym czasie naswietlania, po którym daje sie spostrzec zmiana w barwnikach, mozna uzyskac przy cafkowitem stezeniu uczula¬ cza = 1,5% synchroniczne wybielenie ca¬ lej warstwy.Jako uczulacze wchodza ponadto w rachube pochodne tiomocznika alylowego, np. pochodna etylomatylowa, dwuetylowa, acetylowa, dwuacetylowa, olejki eteryczne, zwiazki aromatyczne, np. nitrobenzen, fe- nantren; weglowodany, jak poliozy i t. d. lub ich mieszaniny. Doskonale daje sie u- zyc alkaliczny roztwór tiomocznika dwue- tyloalylowego i cukru trzcinowegp.Na drodze prób przekonano sie poza tern, ze nadspodziewanie wydatne skróce¬ nie calego okresu naswietlania mozna o- siagnac, jezeli z barwników utworzy sie pewne uklady i zharmonizuje je przez sto¬ sowne stezenie uczulaczy.Zjawisko to moz¬ na zwlaszcza zaobserwowac w klasie barw¬ ników chinonoiminowych oraz u barwni¬ ków, które miedzy dwiema grupami indy- goidalnemi posiadaja dluzszy lub krótszy lancuch metynowy.Mozna stosowac mieszaniny barwni¬ ków, w których wystepuja: A — azyny, B — oksyazyny oraz C — barwniki, które miedzy dwiema grupami indygoidalnemi (indolem, benzo- tiazolina i t. d.) posiadaja dluzszy lub krótszy lancuch metynowy, np. barwniki, zawierajace nastepujace ugrupowania.Rt R, C — CH=CH R* — 2 —JC — CH — CH- ...W Ri * Poza tern jako uzupelnienie moga wy¬ stepowac przedstawiciele innych klas barwników Df np. pochodne trójfenyloane- tanu.W ukladach trójbarwnych mozna zatem tworzyc uklady kombinacyjne o nastepu¬ jacym skladzie: AAA AAB AAC ABB ABC ACC BBB BBC BCC CCC W ukladach czterobarwnych mozna z kaz¬ dej powyzszej grupy utworzyc jeszcze cztery dalsze uklady, np. z AAA : AAAA, AAAB, AAAC, AAAD.W ukladach wielobarwnych mozna w ten sam sposób rozwijac dalsze kombina¬ cje.Doskonale wyniki Otrzymuje sie np, prze* skojarzeni* barwników grupy C i azynami lub azyn z okcy&zytiaffii, przy- czem w mieszaninie wystepowac mogti, o- czywtócie, jako uzupelnienie równiez barw¬ niki innych klas. Dotychczas nie znano czerwonego barwnika, nadajacego sie do celów wybielania i dostatecznie wrazliwe¬ go. Niespodziewanie stwierdzono, ze do te¬ go celu nadaja sie doskonale safraniny, które dobrze i szybko bieleja, o ile domie¬ sza sie do nich dostateczna ilosc innych cial chinonoiminowyiohi W ten sposób dostrojona warstwa do wybielania nie posiada jednak przewaz¬ nie neutralnego, czarnego lub szarego od¬ cienia ogólnego, wobec czego w czarnych czesciach obrazu, w których wybielanie warstwy nie zachodzi, pozostaje jeszcze na kopjl ciemny, lecz niekiedy bardfcO wy* razny odcien barwny.W eelu unikniecia tej wady do warstwy dodaje sie jednego lub kilku cial, które w czesci, nienaswietlonej przy kopjowaniu, staja sie czarne lub przynajmniej bardzo ciemne, To pociemnienie moze powstawac niekiedy dopiero po wywolaniu* Cialo do¬ datkowe moze byc domierzane bezposred¬ nio do warstwy barwnej lub tez moze byc rozmieszczone jako warstwa dodatkowa pod warstwa barwna lub nad nia. Jako cia¬ la dodatkowego uzyc mOzna wielu znanych juz zwiazków, np. bezwodników dwuazo- wych, dwuazydów chinonowych, kwasw dwuazosulfonOWych. Przewaznie daja sie one mieszac z mieszanina barwna.Jako Cialo dodatkowe mozna równiez stosowac chlorek zelazowy FeCl3, który na swietle redukuje sie na chlorek zelazawy FeCl2. Przy wywolywaniu tanina chlorek zelazowy FeClB, niezmieniony na niena- swietlonych miejscach, tworzy czarne od¬ cienie barwne. Obok tego dzialania cialo dodatkowe moze przyspieszyc wybielanie barwników. W podanym wyzej przykla¬ dzie nastepuje przyspieszenie bielenia barwników wskutek utlenienia. Z drugiej — 3 —strony wybielanie przyspiesza równiez tworzenie sie FeCl2.Okazalo sie, ze do wytworzenia war¬ stwy czarnej nadaja sie bardzo korzystnie warstwy dwuazowe, dajace sie wywoly¬ wac w stanie suchym, wilgotnym lub w strumieniu gazu. Przy wyrobie np. barw¬ nych papierów na odbitki swietlne zapo- moca substancji dwuazowej jako ciala do¬ datkowego, nalezy zwazyc, ze promienie swietlne o tych dlugosciach fali, na które dana substancja dwuazowa jest wrazliwa, przenikaja obrabiany materjal wszedzie, z wyjatkiem miejsc zupelnie ciemnych. Za¬ chodzi to równiez, jezeli poszczególne pola materjalu nie dzialaja jako bardzo waskie filtry swietlne. W takim razie barwniki w papierze na odbitki swietlne musza byc dostatecznie rozcienczone i nalezycie uczu¬ lone tak, aby gamma warstwy wypadla do¬ statecznie wielka, a zatem stopniowanie bardzo strome, a farby mimo to zostaly do¬ statecznie dobrze odtworzone.Przyklad. Do 20 g uzywanej dotych¬ czas mieszaniny dwuazowej dodaje sie na¬ stepujaca mieszanine: 0,05 g safraniny GG 0,50 g flawinduliny 0,08 g nastepujacego preparatu: CH3 CH3 ,/ C—CH = CH-C = /\ CH, Br Br CH\ CH3 = CH—CH=C CHS 1,5 g tiozynoaminy 30,0 g 1 % -owego roztworu zelatyny.Po calkowitem roztworzeniu dodaje sie jeszcze 0,2 g tiomocznika dwumetylo-alylowe- go.Zapomoca nieznacznych zmian stezenia tej substancji mozna z latwoscia usunac ewentualna asynchronicznosc mieszaniny barwnej. W koncu rozciencza sie ja jeszcze zapomoca 50 g goracej wody.Sposób nadaje sie przedewszystkiem do wyrobu barwnych papierów na odbitki swietlne. W tym przypadku mozna uzy¬ wac nawet bardzo rozcienczonych barwni¬ ków, poniewaz przy odbitkach technicz¬ nych wystarcza juz samo zaznaczenie od¬ cienia barwy, a glebokie cienie (np. czarne linje) sa odtwarzane przy pomocy ciala dodatkowego.Nakladanie moze byc uskuteczniane takze bez poslugiwania sie spoiwem, przy- czem substancje rozpuszcza sie calkowicie lub czesciowo w rozpuszczalnikach orga¬ nicznych. Po nalozeniu barwy schna lub wykrystalizowuja. Zabieg mozna przepro¬ wadzac w ten sposób, zeby wlókno zabar¬ wialo sie dopiero po zwilzeniu woda, u- trwalaczem lub wywolywaczem.Ten sam wynik osiaga sie bez rozpu¬ szczenia barwników, a tylko przez wciera¬ nie mialko sproszkowanej stalej masy w calosci (barwników i uczulaczy) we wlók¬ no papierowe.Wkoncu nalezy wspomniec, ze mozna równiez zastosowac warstwe leukoza- sad lub pracowac w zespole z taka warstwa. PL

Claims (6)

1. Zastrzezenia patentowe. 1. Sposób wytwarzania wielobarw¬ nych warstw do kopjowania swietlnego metoda wybielania, znamienny tern, ze ze wzgledu na synchroniczne wybielanie sto¬ suje sie barwniki, jak np, mieszaniny oksy- — 4 -azyny i azyny lub azyny i takich barwni¬ ków, które posiadaja dwie grupy indygoi- dalne, a miedzy niemi lancuch metynowy, przy takiem stezeniu uczulaczy, jakie daje siie scisle ustalic zapomoca wykresu „wy¬ bielanie — uczulanie" lub rózni isie od tak wyznaczonego stezenia nie wiecej jak o + 15% i przyczem, ewentualnie, w celu wytworzenia ciemnych miejsc lub linij do warstwy barwnej dodaje sie substancji, znanej z techniki kopjowania jednobarwne¬ go, np. bezwodnika dwuazowego, kwasu dwuazosulfonowego, lub substancje taka naklada sie jako oddzielna warstwe.
2. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamien¬ ny tern, ze nakladanie barwników usku¬ tecznia sie bez pomocy spoiwa.
3. 3. Sposób wedlug zastrz. 1, 2, zna¬ mienny tern, ze substancje naklada sie w postaci roztworu w rozpuszczalnikach or¬ ganicznych.
4. 4. Sposób wedlug zastrz. 1 — 3, zna¬ mienny tern, ze suche substancje wciera sie w powierzchnie, a po naswietleniu zwil¬ za sie, przyczem obraz powstaje dopiero po zwilzeniu.
5. 5. Sposób wedlug zastrz. 1 — 4, zna¬ mienny tern, ze zamiast barwników bieleja¬ cych uzywa sie w calosci lub czesciowo leukozasad, które pod dzialaniem naswie¬ tlania przechodza w barwniki.
6. 6. Sposób wedlug zastrz. 1 — 5, zwla¬ szcza w zastosowaniu do wytwarzania wie¬ lobarwnych technicznych odbitek swietl¬ nych, znamienny tern, ze stosuje sie niedu¬ ze stezenie barwników. Andre Pol gar. Karl Halmos. Zastepca: M. Skrzypkowski, rzecznik patentowy.Do opisu patentowego Nr 23286. Ficr.1 men. 100%| 50%J Druk L. Boguslawskiego i Ski, Warazawa. PL