Jak wiadomo, sucha destylacja paliwa na pólkoks wzglednie koksowanie pólkoksu na koks, uskutecznia sie przewaznie w pie¬ cach komorowych, piecach kanalowych, re¬ tortach lub urzadzeniach podobnych. Przy u- zyciu pieców komorowych paliwo doprowa¬ dza sie do komory koksowania albo w posta¬ ci ubitej masy, a wiec juz w stanie skupio¬ nym, albo tez wsypuje sie je luzno do ko¬ mory koksowania przez otwory, znajdujace sie w jej stropie, poczem paliwo samo sie stlacza w tej komorze. Stlaczanie paliwa przeprowadza sie w celu unikniecia tworze¬ nia sie w ladunku przestrzeni próznych lub jam oraz w celu doprowadzenia pojedyn¬ czych czasteczek paliwa do bezposredniego, mozliwie scislego wzajemnego zetkniecia, azeby otrzymac dobre spiekanie sie paliwa.Stlaczanie paliwa uskuteczniano dotychczas w tak zwanych piecach koksowych przed wsypaniem ladunku do komory koksowania, podczas jego wsypywania albo po wsypaniu, a mianowicie wylacznie przez warstwowe ubijanie lub prasowanie ladunku od dolu do góry, albo tez tylko w górnych warstwach, przyczem zawarte w paliwie powietrze po¬ winno bylo byc usuniete.Stlaczanie paliwa przez ubijanie lub pra¬ sowanie posiada pewne wady, poniewaz nie¬ zbedne sa w tym przypadku duze sily nape-dowe i silne usztywnienie scian komoro¬ wych, w celu uodpornienia ich na znaczne cisnienie stloczonego paliwa. Wynalazek ni¬ niejszy dotyczy takiego sposobu stlaczania paliwa, przy którym paliwo poddaje sie na¬ turalnemu stlaczaniu przez mieszanie lub wprawianie go w ruch, skierowany najko¬ rzystniej wbok i wgóre. Przytem czastki pa¬ liwa, odpowiednio do ksztaltu ich powierzch¬ ni, przylegaja do siebie scisle i wskutek tego zajmuja znacznie mniejsza przestrzen, niz przy zwyklem napelnieniu komór paliwem.Przy tym sposobie zapobiega sie zupelnie tworzeniu sie w ladunku przestrzeni próz¬ nych i jam, a powietrzu, jak równiez wytwa¬ rzajacym sie parom wodnym zapewnia sie juz przy wypelnianiu komtory i skupianiu la¬ dunku mozliwosc uchodzenia nazewnatrz.Rozumie sie, ze obok tego naturalnego sku¬ pienia ladunku, zwlaszcza w górnych jego warstwach, mozna jeszcze uskuteczniac do¬ datkowe przymusowe stloczenie w zwykly, znany dotychczas sposób przez ubijanie lub prasowanie, dzieki czemu osiaga sie oprócz tego taki stopien skupienia, jakiego nie moz¬ na bylo przedtem otrzymac przez samo ubi¬ janie lub prasowanie.Mieszanie paliwa, w celu naturalnego skupienia ladunku, moze byc przeprowadza¬ ne w najrozmaitszy sposób. W tym celu w komorze pieca mozna np. zastosowac w pew¬ nych od siebie odstepach prety lub rury, których dlugosc odpowiada wysokosci ko¬ mory pieca i których dolne konce sa przy¬ trzymywane na dnie komory koksowania, podczas gdy górne ich konce wykonywaja ruch kolowy. Prety lub rury te opisuja w ten sposób powierzchnie stozkowa, której wierz¬ cholek znajduje sie na spodzie komory ko¬ ksowania* Paliwo zostaje przytem przesunie¬ te ku przodowi i nabok, podczas gdy prze¬ strzen wolna, wytworzona tym narzadem, zostaje natychmiast wypelniona spadajacym wdól paliwem. W ten sposób znaczna czesc znajdujacego sie wgórze paliwa dociera do glebszych warstw, które sie przez to skupia¬ ja. W dolnych warstwach paliwa ladunku odbywa sie przytem mniejsze skupienie, niz w /wyzszych warstwach. Jest to pozadane o tyle, o ile dolne warstwy, zwlaszcza w wyso¬ kich komorach koksowania, sa juz skupione do pewnego stopnia, wskutek cisnienia cia¬ zacego na nich slupa paliwa, tak iz nastepu¬ je wyrównanie stopnia skupienia dolnej war¬ stwy paliwa.Ruch obrotowy pretów lub rur moze byc ciagly, albo tez przerywany i uskuteczniany w odwrotnych kierunkach. Ruch obrotowy pretów lub rur mozna równiez polaczyc z ru¬ chami wstrzasowemi.Zamiast powyzej opisanego urzadzenia do mieszania mozna równiez zastosowac od¬ powiednio szerokie i dlugie zelazo plaskie wzglednie plaska plyte, która moze wyko¬ nywac dowolne ruchy. Plaska plyte mozna ustawic np, pionowo, a jej dolny koniec za¬ mocowac wahliwie w dnie komory piecowej, podczas gdy górny jej koniec mozna wpra¬ wic w ruch zwrotny, odbywajacy sie prosto¬ padle do jej powierzchni. Jezeli przytem plaska powierzchnia plyty lezy poprzecznie do osi podluznej komory, wtedy skupianie paliwa odbywa sie w kierunku osi podluznej komory. Jezeli, natomiast, plaska powierzch¬ nia plyty jest równolegla do osi podluznej pieca, wtedy skupianie odbywa sie w kie¬ runku scian komory, co jednak jest mniej godne polecenia, poniewaz sciany komór zo¬ staja w tym przypadku silniej obciazone, a wskutek tego wymagaja silniejszego usztyw¬ nienia.Plaska plyta moze sie równiez obracac naokolo swej osi podluznej, a mianowicie w sposób ciagly albo z przerwami w jednym kierunku lub tez naprzemian w odwrotnych kierunkach. W tym ostatnim przypadku o- siaga sie okresowy ruch skrecajacy. Plaska powierzchnia plyty lezy wówczas prostopa¬ dle do osi podluznej komory, podczas gdy wahania plyty odbywaja sie w obrebie kata od 30° do 45° w obu kierunkach. Zamiast plaskiej plyty mozna równiez zastosowac o- - 2 —walna rure, której dzialanie odpowiada za¬ sadniczo dzialaniu plaskiej plyty.Plaska plyta moze byc równiez podzie¬ lona na pojedyncze plyty o mniejszej dlu¬ gosci, przyczem pojedyncze plyty moga sie skladac z cienkich blach elastycznych. Urza¬ dzenie to posiada te zalete, ze skupienie pa¬ liwa uskutecznia sie tylko do zadanego stop¬ nia, odpowiadajacego elastycznosci plyt bla¬ szanych. Po uzyskaniu odpowiedniego stop¬ nia skupienia paliwa plyty blaszane wygina¬ ja sie, wskutek oporu skupionego materjalu ladunku, i nie uczestnicza wiecej w ruchu obrotowym preta. Poniewaz zadany stopien skupienia osiaga sie najpierw w dolnych warstwach, wskutek ich wiekszego skupie¬ nia wlasnego pod dzialaniem obciazenia spo¬ czywajacym na nich slupem paliwa, wiec za¬ trzymuja sie najpierw dolne plyty blaszane; zatrzymywanie sie pozostalych plyt naste¬ puje stopniowo i kolejno, az do ostatniej gór¬ nej plyty, której zatrzymanie sie wskazuje, ze ladunek zostal juz równomiernie skupio¬ ny na calej swej wysokosci.Plyty mieszadlowe mozna równiez stop¬ niowo wyciagac z ladunku podczas jego sku¬ piania tak, iz po ich usunieciu caly ladunek jest jednolicie skupiony. W tym przypadku plytom nie potrzeba nadawac dlugosci, od¬ powiadajacej calkowitej wysokosci ladunku, wystarcza raczej dlugosc ich równa okolo Va wysokosci komory; skupianie przytem mozna równiez uskuteczniac juz podczas na¬ pelniania ladunku, przyczem odpowiednio do wzrastajacej wysokosci poziomu ladunku w komorze piecowej, plyty wyciaga sie wgóre.W wysokich komorach koksowniczych, np. o wysokosci 6 m i wiecej, wystarcza sku¬ pic same górne warstwy, poniewaz dolne warstwy zostaja dostatecznie skupione juz przy napelnianiu przez ciezar spoczywajace¬ go na nich wysokiego slupa paliwa. W tym przypadku plyty zaglebia sie tylko na okolo 2 m w warstwe ladunku i nie doprowadza sie ich nadól.W celu otrzymania jednolitego skupienia paliwa, plytom mozna nadac ksztalt trójka¬ tów, skierowanych wierzcholkami wdól, przyczem i w tym przypadku wysokosc ply¬ ty moze byc równa wysokosci ladunku lub byc mniejsza, gdy chodzi o skupienie tylko górnych warstw paliwa. Plyty trójkatne mozna takze podzielic na pojedyncze krótkie plyty sprezyste.Prety zamiast plaskich plyt mieszadlo- wych moga byc zaopatrzone w krótkie kolce, rozmieszczone na calej dlugosci preta albo tez tylko na jego górnym koncu. Kolce te moga posiadac jednakowa dlugosc, albo byc krótsze ku dolowi. Moga one równiez byc sprezyste.Kolce mozna uksztaltowac na podobien¬ stwo smig, tak ze przy obracaniu pretów mie- szadlowych, które jednak odbywa sie tutaj w sposób ciagly lub okresowy w jednym tyl* ko kierunku, ruch czasteczek paliwa odbywa sie nietylko mabok, lecz równoczesnie zgóry nadól. Kolce te lub lopatki mozna równiez uksztaltowac na wzór przenosników slima¬ kowych w postaci powierzchni srubowych, przyczem powierzchnia srubowa jest popro¬ wadzona wdól na calym precie mieszadlo- wym, albo tez zajmuje tylko jego górna czesc.Narzady skupiajace moga byc prowadzo¬ ne podczas ruchu roboczego na dnie komory koksowania, moga one jednak równiez wcho¬ dzic swobodnie od góry w ladunek i w tym przypadku musza byc mocno osadzone W lozyskach w podstawie maszyny do zasypy¬ wania. Narzady skupiajace mozna umiescic w komorze piecowej przed wsypaniem pali¬ wa, przyczem pozostaja one w niej az do u- konczenia zabiegu skupiania, poczem wycia¬ ga sie je z ladunku. Odpowiednio jednak do wzrastajacej wysokosci poziomu ladunku mozna je równiez wyciagac z niego wgóre podczas napelniania i skupiania, a po ukon^ czonem skupieniu usunac z paliwa. Narzady skupiajace mozna wprowadzac do komory piecowej przed ukonczeniem napelniania al- — 3 —bo po napelnieniu, przyczem pozostaja one w komorze tak dlugo, jak dlugo skupianie nie jest jeszcze zakonczone.Inna ceche wynalazku stanowi samoczyn¬ ne zapobieganie nadmiernemu skupianiu ma- terjalu zaladowywanego, w celu odciazenia scian pieca i ochrony narzadów stlaczaja¬ cych. Przy uzyciu obrotowych narzadów mieszadlowych, które skladaja sie ze sprezy¬ stych blach, osiaga sie to w ten sposób, iz sprezystosc blachy ogranicza stopien skupie¬ nia. Po Uzyskaniu tego stopnia, jak juz wspomniano, blachy ta pozostaja nastepnie w ladunku i nie biora wiecej udzialu w mie¬ szaniu. To samo odnosi sie do narzadów mieszadlowych, które sa zaopatrzone w krót¬ kie, sprezyste kolce, W tych przypadkach narzady mieszadlowe sa juz dzieki swej bu¬ dowie narzadami, zabezpieczajacemi przed nadmiernem skupieniem ladunku paliwa.Przy uzyciu obrotowych narzadów stlacza¬ jacych, które skladaja sie z mniej lub bar¬ dziej sztywnych plyt, zamocowanych na ob¬ rotowym precie, wlacza sie w mechanizm napedowy pretów obrotowych w podstawie maszyny do zasypywania osobne urzadzenia zabezpieczajace, które zawieraja sprezyny, zderzaki powietrzne i t. d. Urzadzenia te reaguja na zmiany oporu przy ruchu obro¬ towym. Przy zastosowaniu smigiel, po¬ wierzchni srubowych i podobnych obracaja¬ cych si^ narzadów stlaczajacych stosuje sie najkorzystniej tak zwane sprzegla poslizgo¬ we, które sa nastawione na pewien opór, przy osiagnieciu którego sprzeglo sie slizga, lecz natychmiast znowu zaczyna dzialac, gdy po wyciagnieciu na pewna wysokosc wgóre narzadu stlaczajacego dochodzi on do mniej skupionej strefy ladunku. Powyzsze sprze¬ gla poslizgowe mozna równiez zastosowac przy obrotowych skupiaczach zamiast lub obok sprezyn, zderzaków powietrznych lub podobnych urzadzen, jezeli wlaczy sie je w mechanizm napedowy, powodujacy ruch wa¬ hadlowy skupiacza, Przy stosowaniu wspomnianych powyzej smigiel, powierzchni srubowych lub podob¬ nych narzadów, które wywoluja nietylko boczny, lecz równiez skierowany wdól ruch paliwa, mozna równiez wyzyskac skierowane ku górze cisnienie osiowe preta obrotowego w celu zabezpieczenia scian komory przed nadmiernem cisnieniem i ochrony narzadów stlaczajacych, W tym przypadku osiowo ru¬ chomy pret obrotowy utrzymuje sie w jego polozeniu w ladunku zapomoca sprezyny, zderzaka powietrznego, hydraulicznego cy¬ lindra tloczacego lub podobnego narzadu.Skoro nastepnie ladunek zostal juz w poza¬ danym stopniu skupiony, wówczas zwieksza sie cisnienia preta na narzad, przytrzymuja¬ cy Z°» przezwycieza jego opór i umozliwia samoczynne podnoszenie sie narzadu miesza- dlowego do wyzszych mniej skupionych warstw paliwa i tak dalej, az narzad mie- szadlowy znajdzie sie, po ukonczonem sku¬ pianiu, na powierzchni ladunku, w wolnej przestrzeni komory piecowej. To ostatnie u- rzadzenie mozna równiez zastosowac przy dzialajacych przez ubijanie lub prasowanie skupiaczach wtórnych wzglednie narzadach stlaczajacych o postaci plyt tlocznych zna* nego rodzaju, które sa przewidziane w celu dodatkowego skupienia górnych warstw la¬ dunku. Oprócz tego powyzsze plyty tloczne moga byc równiez zaopatrzone w otwory, przez które dosypywany materjal doplywa, podczas ich okresowego podnoszenia sie, do przestrzeni skupiania pod temi plytami i przy nastepujacem opuszczeniu tloka ubija¬ jacego zostaje silnie ubity na powierzchni ladunku.Poniewaz po skonczonem skupianiu wszystkie narzady skupiajace wyciaga sie z ladunku, to te miejsca ladunku, w których znajdowaly sie narzady stlaczajace i które przytem, stosownie do rodzaju urzadzenia stlaczajacego, wypelnily sie nieskupionem paliwem, sluza bezposrednio jako kanaly, odprowadzajace gazy. Powstajace gazy de¬ stylacyjne plyna przytem od goracych scian pieca do chlodniejszych, mniej skupionych — 4 —miejsc w srodku ladunku i zostaja przy wyj¬ sciu tych kanalów odprowadzane. Ten spo¬ sób otrzymywania gazów destylacyjnych po¬ siada te zalete, ze gazy te nie rozkladaja sie pod dzialaniem goracych scian pieca.Do wykonywania kanalów, odprowadza¬ jacych gazy, moga sluzyc osobne rury lub rdzenie, które przed wypelnieniem lub pod¬ czas wypelniania komory piecowej umie¬ szcza sie w niej miedzy narzadami stlacza- jaeenri wzglednie wtlacza sie je w ladunek, a po skonczónem napelnieniu komory i sku¬ pieniu ladunku wyciaga. Powyzsze rury lub rdzenie mozna równiez wtloczyc do ladun¬ ku w tych jego miejscach, w których znaj¬ dowaly sie narzady stlaczajace, a ewentual¬ nie równiez miedzy temi miejscami, przyczem jednoczesnie przeprowadza sie dalsze sku¬ pienia ladunku, a po ich wyciagnieciu po¬ wstaja puste kanaly, odprowadzajace gazy.Aby zapobiec usuwaniu sie górnych, mniej skupionych warstw ladunku, stosuje sie naj¬ korzystniej skupiacze dodatkowe dowolnego ksztaltu, np. w postaci plaskich stozków, które znajduja sie na pretach i przy nasta¬ wieniu ich na pewna glebokosc wywieraja nacisk na powierzchnie ladunku. Powyzsze skupiacze dodatkowe opieraja sie podczas wyciagania rdzenia o powierzchnie ladunku i w ten sposób przytrzymuja górne warstwy.Skupiacze dodatkowe moga byc osadzone i napedzane lacznie z pretami, albo tez moga byc umieszczone oddzielnie w maszynie do stlaczania. Oprócz tego miedzy poszczegól- nemi skupiaczami dodatkowemi mozna umie¬ scic osobne skupiacze posrednie, sluzace do stlaczania powierzchniowych warstw la¬ dunku.Aby zapobiec zatkaniu sie w ten sposób otrzymanych kanalów mozna je wypelnic ka¬ walkami koksu, drobnym weglem lub innym podobnym materjalem, który nie spieka sie nawet w najwyzszych, stosowanych w ko- ksownictwie temperaturach. W tym celu mozna zastosowac podrzedniejszy materjal, jak okruchy lub mial koksowy. Tenmaterjal odpadkowy przetwarza sie przytern w do¬ bry, zdatny do uzytku koks, poniewaz ga»y destylacyjne, podczas przeplywania przez kanaly, osadzaja czesc swych bitumicznych skladników na materjale wypelniajacym.Wobec tego nastepna ceche wynalazku sta¬ nowi wytwarzanie w ladunku kanalów, od¬ prowadzajacych gazy, przyczem kanaly te moga byc wypelnione kawalkami koksu lub podobnego materjalu; wytwarzajace sie gazy destylacyjne plyna od goracych scian pieca ku wnetrzu ladunku i nierozloione uchodza przez te kanaly, Sposób odprowadzania powietrza, pary wodnej i gazów destylacyjnych z róznych stref ladunku posiada zasadnicze znaczenie przy otrzymywaniu zbitego, kawalkowego pólkoksu i koksu, poniewaz gazy te tworza zwykle, wskutek swej preznosci, przestrze¬ nie prózne w paliwie i przeszkadzaja bezpo¬ sredniemu zetknieciu sie czasteczek paliwa, niezbednemu do dobrego spiekania sie pali¬ wa. Moga przytem nastapic male wybuchy, które rozrywaja ladunek i przeszkadzaja do¬ bremu spiekaniu czasteczek paliwa.Przy stlaczaniu paliwa pylowego, cza¬ steczki jego opadaja z górnych warstw la¬ dunku do warstw dolnych, poniewaz pyl ten przenika w przestrzenie posrednie miedzy wiekszemi kawalkami paliwa. Górne warstwy ladunku zawieraja zatem mniej pylu, niz dolne i posiadaja wiecej przestrzeni próz¬ nych miedzy wiekszemi kawalkami paliwa.Nie jest to jednak pozadane, jesli chodzi o dobre spiekanie sie górnych warstw paliwa, a takze przyczynia sie do tego, ze gazy de¬ stylacyjne wznosza sie czesciowo bezposred¬ nio w ladunku, zamiast pczez kanaly odpro¬ wadzajace. Aby usunac powyzsza niedogod¬ nosc pokrywa sie w mysl wynalazku niniej¬ szego powierzchnie ladunku warstwa drobno zmielonego mialu weglowego. Dzieki temu o- siaga sie wypelnienie przestrzeni posrednich miedzy czasteczkami paliwa w górnych war¬ stwach ladunku drobnym pylem weglowym tak, iz gazy destylacyjne sa zmuszone do u- — 5 -chodzenia wylacznie przez umyslnie w tym celu wykonane kanaly odprowadzajace.Inna ceche wynalazku stanowi odpo¬ wiednie wykonanie maszyny do zaladowy¬ wania pieców i skupiania paliwa, która umoz¬ liwialaby jednoczesne lub kolejne, maszyno¬ we lub czesciowo reczne wykonywanie wszel¬ kich prac niezbednych, poczynajac od napel¬ nienia zbiornika na wegiel, az do zupelnego stloczenia ladunku w komorze piecowej.Dotychczasowe urzadzenia posiadaly^te wade, ze ciezka maszyna do zaladowywania pieców, poruszajaca sie po stropie pieca, mu¬ siala przebiegac stosunkowo wielka droge od zbiornika wegla do komór piecowych i od¬ wrotnie, przyczem w znacznym stopniu ob¬ ciazalo sie strop komory wskutek przewoze¬ nia zasypywanego materjalu. W celu usunie¬ cia tej niedogodnosci przewidziane jest w mysl wynalazku na stropie komory urzadze¬ nie doprowadzajace bezposrednio ze zbiorni¬ ka paliwo do miejsca, w którem znajduje sie maszyna zaladowcza. Doprowadzanie wegla, pylu weglowego, mialu, drobnego koksu, mialu koksowego i podobnych materjalów, uskutecznia sie zapomoca tasm przenosnych, rynien wstrzasowych i podobnych urzadzen bezposrednio do zbiornika lub zbiorników weglowych maszyny do zasypywania. Urza¬ dzenie, doprowadzajace paliwo, jest zabez¬ pieczone od wplywów powietrza i moze byc wprawiane w ruch lub zatrzymywane bez¬ posrednio przez obsluge maszyny do zalado¬ wywania.Zbiornik maszyny do zaladowywania pa¬ liwa jest wyposazony w urzadzenie do od¬ mierzania wzglednie dozowania ilosci dopro¬ wadzanego materjalu zaladowczego i posia¬ da odpowiednie urzadzenie wygladzajace, które daje sie podnosic i opuszczac, wzgled¬ nie ustawiac na pewnej wysokosci naprze¬ ciwko zbiornika weglowego. Urzadzenie wy¬ gladzajace sluzy do równomiernego rozpro¬ wadzania i wygladzania w zbiorniku mate¬ rjalu, doprowadzanego do powyzszego zbior¬ nika z miejsca napelniania.W zbiorniku maszyny zaladowczej mozna umiescic dwa lub wiecej ladunków jeden nad drugim, np. warstwe pylu weglowego o dokladnie odmierzonej grubosci nad wlasci¬ wym materjalem zaladowczym, skladajacym sie z mielonego wegla lub podobnego mate¬ rjalu. W tym przypadku podnosi sie na od¬ powiednia wysokosc urzadzenie do wygla¬ dzania po zrównaniu wlasciwego materjalu zaladowczego i doprowadza sie pyl weglowy.Poniewaz grubosc warstwy pylu weglowego jest jednakowa na calej dlugosci zbiornika, wiec, przy opróznieniu zbiornika do komory piecowej, ladunek paliwa w piecu pokryty zostaje warstwa pylu weglowego o okreslo¬ nej grubosci, co jest niezbedne do uzyskania jakosciowo cennego materjalu koksowego i otrzymania cennych produktów destylacyj¬ nych.Zbiornik nadawczy maszyny jest w od¬ powiedni sposób podzielony i zaopatrzony w odpowiednie leje zasypcze, które ustawiaja sie nad otworami zasypczemi stropu komory i tak je przykrywaja, iz lotne skladniki, u- latniajace sie podczas zasypywania, jak po¬ wietrze, para wodna i gazy, nie uchodza i nie przeszkadzaja obsludze. Gazy, wytwa¬ rzajace sie podczas zaladowywania pieców, odprowadza sie przez kominowe kanaly za¬ pomoca wentylatorów do miejsca zuzytko¬ wania lub tez spala sie po odpowiedniem do¬ daniu powietrza. W tym celu najkorzystniej jest umiescic na górnym koncu kominowego kanalu zbiorczego elektryczny przyrzad za¬ plonowy, przed którym umieszcza sie na¬ stawne klapy do doprowadzania powietrza.Urzadzenie do zaladowywania paliwa i do odprowadzania gazów jest umieszczone na wózku, poruszajacym sie na powale pie¬ ca, i jest polaczone z urzadzeniami stlaczaja- cemi, jak równiez z urzadzeniami do wytwa¬ rzania w paliwie kanalów, odprowadzaja¬ cych gazy. Wózek zaladowczy jest zaopa¬ trzony ponadto w elektromagnetyczny przy¬ rzad do podnoszenia pokryw otworów zala¬ dowczych pieca, jak równiez w przyrzady do — 6 —podnoszenia wewnetrznych drzwiczek komo¬ ry. Poszczególne urzadzenia i przyrzady maszyny do zaladowywania mozna jednak umiescic oddzielnie na wlasnych podstawach i niezaleznie od siebie.Urzadzenia stlaczajace moga dzialac w dowolny sposób, np. przez ubijanie lub pra¬ sowanie, a wiec przez gwaltowne skupianie ladunku, albo tez przez wzajemne samoczyn¬ ne przesuwanie sie poszczególnych czaste¬ czek paliwa, a wiec przez skupianie natural¬ ne; jednakze mozna równiez stosowac oba sposoby skupiania jednoczesnie. W przed¬ stawionym przykladzie wykonania urzadze¬ nia stlaczajace powoduja naturalne skupia¬ nie sie czasteczek paliwa.Skoro zaladowywanie i skupianie ladun¬ ku pieca zostalo juz ukonczone, wówczas wyciaga sie przyrzady stlaczajace z komo¬ ry piecowej. Potem maszyne nieco przesu¬ wa sie, w celu wprowadzenia do pieców u- rzadzen do wykonywania kanalów, odpro¬ wadzajacych gazy. Kanaly, odprowadzajace gazy, wytwarza sie w tych miejscach ladun¬ ku, w których przedtem umieszczone byly u- rzadzenia stlaczajace, lub tez pomiedzy temi miejscami, stosownie do budowy maszyny i do potrzeby, wzglednie wlasciwosci materja- lu koksowanego.Nastepnie maszyne przesuwa sie ponad otwory zaladowcze pieca, w celu osadzenia pokryw.W celu zmniejszenia wysokosci ruszto¬ wania, drzwiczki piecowe sa uksztaltowane w postaci zasuw, lecz moga byc takze podzie¬ lone i uksztaltowane zaluzjowo. Urzadzenie do podnoszenia drzwi jest zaopatrzone w ta¬ ka liczbe-lancuchów, ile jest czesci sklado¬ wych drzwi.Do uruchomiania kazdego z wymienio¬ nych powyzej urzadzen sluzy oddzielny me¬ chanizm napedowy. Zamiast napedu maszy¬ nowego mozna równiez zastosowac naped reczny.Na rysunkach przedstawiono schematycz¬ nie w kilku odmianach przyklad wykonania przedmiotu wynalazku, a mianowicie: fig. 1 przedstawia pionowy przekrój czesciowy le¬ wej polowy urzadzenia wzdluz linji /—/na fig. 5; fig. 2 —¦ pionowy przekrój czesciowy prawej polowy urzadzenia wzdluz linji //— // na fig. 5; fig. 3 — dwa rozmaita przekro¬ je poziome lewej polowy komór piecowych; fig. 4 — dwa rozmaite przekroje poziome prawej polowy komór piecowych; fig. 5 — widok zgóry calosci urzadzenia; fig; 6 — czesciowy pionowy przekrój poprzecz¬ ny, jak na fig. 2, prawej polowy urzadzenia zaladowczego wzdluz linji III-r-IH na fig. 5; fig. 7 — przekrój poprzeczny, prostopadly do osi podluznej komór, wzdluz linji IV—r IV na fig. 5; fig. 8 — przekrój zbiornika za¬ ladowczego wzdluz linji V—-V na fig. 7; fig. 9 — powiekszony widok zapuszczanego w la¬ dunek rdzenia w dodatkowem urzadzeniu stlaczajacem; fig. 10 — widok calosci pieca komorowego wraz z maszyna do zaladowy¬ wania i z mechanicznem urzadzeniem dopro¬ wadzaj acem paliwo, przedstawionem w wi¬ doku bocznym; fig. 11 — ten sam widok, co na fig. 10, z pneumatycznem urzadzeniem do doprowadzania materjalu zaladowczego; fig. 12 — 30 i 34 przedstawiaja rozmaite odmia¬ ny przyrzadów stlaczajacych; fig. 30a — od¬ powiednie widoki zgóry narzadów stlaczaja¬ cych wedlug fig. 12 — 30; fig. 31 i 32 w po¬ wiekszonej podzialce widoki zgóry dwóch rozmaitych postaci wykonania urzadzenia zabezpieczajacego, sluzacego do ochrony scian komorowych przed nadmiernym naci¬ skiem i do zabezpieczenia obrotowych narza¬ dów stlaczajacych; fig. 33 — widok boczny urzadzenia zabezpieczajacego, uwidocznione¬ go na fig. 32; fig. 34 — urzadzenie, sluzace do wyzyskiwania osiowego cisnienia preta do ochrony scian komorowych przed nad¬ miernym naciskiem i do zabezpieczenia obro¬ towych narzadów stlaczajacych, wykonanych w postaci srub lub smigiel.Na wszystkich rysunkach cyfra / ozna¬ cza komore pieca; 2 — wózek zaladowczy, poruszajacy sie po szynach; 3 —* otwory za- — 7 —ladowcze w stropie komory, zamykane po* krywami 4; 5 — obrotowe plyty stlaczajace, umieszczone na dajacych sie podnosic i opu¬ szczac pretach 6; 7 — rdzenie dodatkowych narzadów stlaczajacych, sluzacych do wy¬ twarzania w ladunku paliwa kanalów, od¬ prowadzajacych gazy; 9 — wal napedowy, sluzacy do podnoszenia i opuszczania ma¬ gnesów 10, sluzacych do podnoszenia pokryw 4 komory, a 11 — zbiornik weglowy maszy¬ ny skupiajacej, zaopatrzony w leje zasyp- cze 12.Jak uwidoczniono na fig. 10 i 11, dopro¬ wadzanie paliwa do maszyny zaladowczej ze zbiornika uskutecznia sie przy pomocy jed¬ nej lub kilku tasm przenosnych 13 (fig. 10) zapomoca wózka rozdzielczego 14 wzglednie zapomoca zgarniacza lub podobnego przy¬ rzadu, przyczem tasmy sa zabezpieczone przed wplywami atmosferycznemi, zwlaszcza deszczem i wiatrem, oraz zamkniete w do¬ wolny, nie wyjasniony na rysunku sposób, albo tez wedlug fig. 11 zapomoca pneuma¬ tycznego urzadzenia doprowadzajacego 15 i odpylacza 16, przyczem jeden z przewodów powietrznych 15 sluzy do doprowadzania materjalu zaladowywanego, a drugi do od¬ prowadzania sprezonego powietrza oraz drobnego pylu weglowego.Doprowadzane paliwo opada nastepnie wedlug fig. 7 i 8 przez przewód doprowadza¬ jacy 17 do zbiornika 11 maszyny zaladow¬ czej, z którego zostaje zaladowywane do ko¬ mory piecowej /przez tyle lejów 12, ile o- tworów zasypczych 3 znajduje sie w stropie komory, przyczem ilosc zaladowywanego pa¬ liwa do komory pieca reguluje sie zapomoca dowolnego urzadzenia do dawkowania, za¬ opatrzonego w zasuwe.Leje 12 opuszczaja sie przytem na otwo¬ ry 3 stropu komory w ten sposób, iz ulatnia¬ jace sie podczas ladowania lotne skladniki nie uchodza. Przez kanaly kominowe 19, la¬ czace sie z lejami, powyzsze skladniki lotne odprowadza sie zapomoca przewietrzników odsrodkowych 20 do kanalów zbiorczych 21 wedlug fig. 1, 2 i 6. W miejscu wyjsciowem kanalów 21 jest wbudowany elektryczny przyrzad zaplonowy 22, zapomoca którego u- skutecznia sie zapalanie wydzielajacych sie gazów. W celu zupelnego spalenia powyz¬ szych gazów w nasadkach rurowych 21 u- mieszczone sa przed przyrzadem zaplono¬ wym wpusty powietrzne, które nie sa przed¬ stawione na rysunku.W zbiorniku 11 (fig. 7 i 8) umieszczone jest urzadzenie rozprowadzajace i wygladza¬ jace paliwo doprowadzane, dajace sie opu¬ szczac i podnosic zapomoca cylindrów tlo¬ kowych 23, oraz skladajace sie ze zgrzebla tasmowego 24, prowadzonego kólkami 25 poziomo nad cala dlugoscia zbiornika 11.Skoro zbiornik zostaje napelniony materja¬ lem do zadanej wysokosci, zatrzymuje sie doprowadzanie materjalu i rozpoczyna lado¬ wanie nim komór piecowych. W przypadku stosowania górnej warstwy ladunku z pali¬ wa, skladajacego sie z pylu weglowego, pod¬ nosi sie, po nasypaniu i wygladzeniu mate¬ rjalu zaladowczego, na scisle okreslona wy¬ sokosc urzadzenie rozprowadzajace zapomo¬ ca ruchomych cylindrów 23, a tasme, dopro¬ wadzajaca pyl weglowy, porusza sie tak dlu¬ go, az uzyska sie zadana wysokosc napelnie¬ nia zbiornika.Ponizej lejów 12 (fig. 1, 2 i 7), umie¬ szczone sa podnoszone i opuszczane zapomo¬ ca pretów 6 obrotowe plyty stlaczajace 5, które podczas lub po ukonczeniu zaladowy¬ wania pieca opuszcza sie w komore piecowa i które sluza do skupiania ladunku. W no¬ woczesnych komorach koksowniczych o wy¬ sokosci 6 m i wiecej niezbedne jest tylko sku¬ pianie górnych warstw na glebokosc l1/^ lub 2 m, poniewaz dolne warstwy sa juz dosc stloczone, wskutek ciazacego na nich slupa paliwa. Prety obrotowe 6 (fig. 1, 2 i 7) sa umieszczone na suwnicy 26, która podnosi sie i opuszcza na rusztowaniu 27, wyposazonem w drazki zebate. Naped suwnicy odbywa sie zapomoca umieszczonego na niej silnika elektrycznego, który jednoczesnie moze slu- — 8 —zyc do napedzania narzadów stlaczajacych, jednakze jest korzystne zastosowanie do wy¬ wolania ruchu obrotowego narzadów stlacza¬ jacycli oddzielnego silnika napedowego, a- zeby podnoszenie i opuszczanie suwnicy wraz z narzadami silaczajacemi bylo niezalezne od ruchu obrotowego tych narzadów.Skoro ladowanie i stlaczanie ladunku pa¬ liwa zostalo juz ukonczone, wtedy przesu¬ wa sie maszyne na tyle, aby rdzenie tloczne 7, sluzace do wytwarzania kanalów odpro¬ wadzajacych gazy, znalazly sie nad otwora¬ mi 3 stropu komory. Rdzenie 7 (fig. 1, 2 i 7) sa podnoszone i opuszczane wraz z po- przecznicami 28, umieszczonemi na ruszto¬ waniu nosnem 28, zapomoca lancuchów Galla 29, biegnacych po krazkach obiego¬ wych 30 i napedzanych silnikiem elektrycz¬ nym. Na rdzeniach 7 znajduja sie dodatko¬ we narzady stlaczajace 8, przedstawione w powiekszeniu na fig. 9. Przy wprowadzaniu do komory rdzenia 7, opuszcza sie przede- wszystkiem przez otwór 3 na powierzchnie ladunku w komorze piecowej dodatkowy na¬ rzad stlaczajacy 8, uksztaltowany stozkowo i zaopatrzony w dluga rozcieta tuleje 30.Rdzen 7 zaglebia sie w ladunku, przyczem przed osiagnieciem najglebszego jego poloze¬ nia poprzecznica 28 opiera sie swym dolnym pasem na kolnierzu 31 tulei 30 i wywiera przytem pewne cisnienie na dodatkowy na¬ rzad stlaczajacy 8, zapomoca którego ma- terjal ladunkowy zostaje skupiony naokolo górnej czesci rdzenia 7. Polozenia, zajete przytem poprzecznica 28 i górnym kolnie¬ rzem 31 tulei 30 dodatkowego narzadu stla- czajacego 8, przedstawiono na fig. 9 linjami kreskowo-kropkowemi. Przy nastepujacem teraz wyciaganiu rdzenia 7, dodatkowy na¬ rzad stlaczajacy 8 pozostaje w miejscu tak dlugo, az zabierak 32, przesuwajacy sie w podluznej szczelinie tulei 30 dodatkowego narzadu stlaczajacego 8 i zamocowany na rdzeniu, wyciagnie go z komory piecowej.Wskutek dodatkowego skupienia górnych warstw ladunku naokolo rdzenia, powstaja¬ cy kanal do odprowadzania gazów nie za¬ pada sie po wyciagnieciu rdzenia 7, tak ze gazy destylacyjne moga uchodzic bez prze¬ szkody.Po wytloczeniu kanalów, odprowadzaja¬ cych gazy, ladowanie pieca jest zakonczone, a otwory zasypcze 3 zamyka sie. W tym ce¬ lu nastepuje przesuniecie maszyny zaladow* czej, aby pokrywy piecowe, zawieszone na magnesach 10, znalazly sie nad otworami 3.Nastepnie opuszcza sie pokrywy zapomoca walu 9, poczem nastepuje wylaczenie elek¬ tromagnesów. Pokrywy uszczelnia sie w zwykly sposób zapomoca piasku.Wewnetrzne drzwiczki 36 komór 1, które sa zbudowane na podobienstwo zasuwy, wy¬ ciaga sie przed wyladowaniem koksu wgóre zapomoca lancuchów 34, biegnacych po kraz¬ kach obiegowych 35. Przed ponownem zala¬ dowywaniem pieców, drzwiczki te opuszcza sie zpowrotem do komory. Drzwiczki 36 mo¬ ga skladac sie z kilku czesci, przyczem po¬ szczególne czesci ukladaja sie obok siebie na podobienstwo zaluzji. W tym przypadku sto¬ suje sie tyle lancuchów 34, ile jest czesci skladowych drzwiczek. Szybkosc podnosze¬ nia poszczególnych czesci drzwiczek jest rozmaita, przyczem wszystkie czesci drzwi¬ czek podnosza sie równoczesnie w ich naj¬ wyzsze polozenie. Do napedu tego urzadze¬ nia sluza najkorzystniej osobne silniki. Lan¬ cuchy 34 daja sie odlaczac od drzwiczek 36.Kierowanie silnikami maszyny stlaczaja¬ cej najkorzystniej jest uskuteczniac w miej¬ scu 33 przeznaczonem dla kierowcy (fig. 7).Plyty stlaczajace 5, przedstawione na fig. 1, zamocowane na pretach 6, posiadaja dlugosc okolo 1V2 do 2 m i w polozeniu srod- kowem sa ustawione poprzecznie do osi po¬ dluznej komory. Obraca sie je w zmiennym kierunku obrotu o kat od 30 do 45°. Powyz¬ sze plyty stlaczajace moga byc równiez u- ksztaltowane inaczej, przyczem moga one wykonywac ciagly lub przerywany ruch ob¬ rotowy w jednym kierunku, albo tez prosto¬ linijny ruch zwrotny. — 9 —Wedlug fig. 12 znajduje sie w komorze piecowej np. pochyly drazek 5a, który dol¬ nym swym koncem j«st zamocowany na dnie komory piecowej 1, podczas gdy górny ko¬ niec wykonywa ruch obrotowy naokolo osi 6. Drazek 5a opisuje przytem powierzchnie stozka, stojacego na wierzcholku. Ruch drazka moze byc ciagly lub okresowy w jed¬ nym kierunku, albo naprzemian w róznych kierunkach, Wedlug fig. 13, 13a i 14, 14a narzad mieszadlowy 56 i 5c posiada postac plaskiej plyty, np. z zelaza tasmowego. Jednakze mo¬ ze on byc równiez wykonany z zelaza profi¬ lowego o dowolnym przekroju, np. z dwu- teownika, w celu zwiekszenia jego odporno¬ sci na zgiecie. Podczas gdy dolny koniec te¬ go narzadu mieszadlowego zamocowuje sie tak samo na dnie komory piecowej, górny je¬ go koniec wykonywa prostolinijny ruch zwrotny, skierowany prostopadle do pla¬ szczyzny plyty. Szeroka powierzchnia plyty moze byc skierowana w kierunku osi podluz¬ nej komory (fig. 13 i 13a), albo poprzecznie do tej osi (fig. 14 i 14a). W pierwszym przy¬ padku, który jest mniej korzystny, skupia¬ nie materjalu odbywa sie w kierunku scian komory, w drugim, korzystniejszym przy¬ padku, w kierunku osi podluznej komory.Wedlug fig. 18 — 20 wzglednie 18a — 20a plyty mieszadlowe 5f, 5g, 5h obracaja sie naokolo osi podluznej. Takzei tutaj ruch obrotowy moze byc ciagly lub okresowy w jednym kierunku; jednakze moze on sie rów¬ niez odbywac z przerwami naprzemian w rozmaitych kierunkach. W polozeniu srod- kowem plyta mieszadlowa jest prostopadla do osi podluznej komory. Kat obrotu wyno¬ si okolo 30 do 45°. Plyta 5/ (fig. 18 i 18a) posiada dlugosc, równa calkowitej wysoko¬ sci komory piecowej, plyta 5g (fig/19 i 19a) jest umieszczona tylko na górnej czesci draz¬ ka 6 i sluzy tylko do skupiania górnych warstw ladunku. Dlugosc plyty mieszadlo- wej 5h (fig. 26 i 20a) jest niniejsza, niz wy¬ sokosc komory piecowej; plyta ta jest umie¬ szczona na dolnym koncu draika 6 i pod¬ czas silaczania wyciagana jest powoli z la? dunku tak, iz po kolei skupia sie wszystkie warstwy ladunku, W tym przypadku umoco¬ wywanie drazka 6 na dnie komory moie od¬ pasc.Zamiast plaskich plyt raieszadlowych 5/, 5& Sh (fig. 18 i 18a — 20 i 20a) mozna za¬ stosowac rure 5e o owalnym przekroju {fig. 17 i 17a)f której ruch roboczy odpowiada zupelnie ruchom plaskich plyt.Zamiast plaskich plyt 5 o jednostajnym przekroju, mozna równiez zastosowac pla¬ skie plyty mieszadlowe 5i i 5k (fig. 21 i 21a oraz 22 i 22a), których krawedzie boczne zbiegaja sie ku dolowi. Przy zastosowaniu ta¬ kich plyt stlaczanie jest mniejsze na dole, niz na górze, co jest wtedy praktyczne, gdy dol¬ ne warstwy ladunku zostaly juz silniej stlo¬ czone zapomoca ciazacego na nich slupa pa¬ liwa, a wskutek tego wymagaja mniejszego dodatkowego stlaczania. Przy zastosowaniu plyt, scietych stozkowo, osiaga sie jednolite skupienie ladunku na calej jego wysokosci.Plyta 5i wedlug fig. 21 i 21a posiada dlu¬ gosc, która odpowiada calkowitej wysokosci komory, a plyta 5k wedlug fig. 22 i 22a j«st skrócona i sluzy tylko do skupiania górnych warstw ladunku paliwa.Wedlug fig. 23 i 23a wzglednie 24 d 24a sa zastosowane zamiast niepodzielnych plyt 5 (fig. 18 i 18a, wzglednie fig. 22 i 22a) krótkie elastyczne blachy 5m i 5n, które pod¬ czas ruchu stlaczajacego pozwalaja na sku¬ pienie paliwa tylko do okreslonego stopnia.Skoro odpowiedni stopien skupienia mate- rjalu zostaje osiagniety, wówczas plyty za¬ trzymuja sie jedna po drugiej od dolu do góry. Zewnetrzne krawedzie plyt 5m i 5n moga przytem byc równolegle (fig. 23) albo tez moga sie zbiegac ku dolowi (fig. 24). Ply¬ ty stlaczajace wedlug fig. 19, 20 i 21 wzgled¬ nie 19a, 20a i 21 a moga byc równiez w ten sposób (podzielone i skladac sie z oddziel¬ nych elastycznych blach.Wedlug fig. 25 i 25a wzglednie 26 i 26a — U) —zamiast skróconych elastycznych plyt mozna zastosowac trzpienie 5p i 5q. Trzpienie te moga byc rozmieszczone na calej dlugosci drazka i posiadac jednakowa dlugosc (fig. 25) albo tez moga byc 'krótsze ku dolowi (fig. 26):. W celu stloczenia tylko górnych warstw, trzpienie moga byc umieszczone tylko* na górnej czesci drazka 6. Trzpienie moga byc zamocowane na drazku 6 tak, aby sprezynowaly.Trzpienie 5 wedlug fig. 25 i 25a wzgled¬ nie 26 i 26a moga byc uksztaltowane w po¬ staci smigiel, które- przy ich ruchu obroto¬ wym, odbywajacym sie zawsze w sposób ciagly albo okresowy w jednym kierunku, wywoluja równoczesnie z ruchem bocznym; paliwa równiez jego ruch nadól.Narzady stlaczajaee, zbudowane jako trzpienie, dzialajace na wzór smigla, moga byc wykonane wedlug fig. 15 i 15a jako cze¬ sci powierzchni srubowych 5d» albo tez we¬ dlug fig. 16 i 16a na wzór slimaka jako nie¬ przerwane powierzchnie srubowe 5«, któ¬ rych dlugosc odpowiada wysokosci ladun¬ ku lub jest od niej krótsza, jak wskazuje fig. 34. Skok jak równiez srednice tych po¬ wierzchni srubowych moga byc jednakowe lub niejednakowe i (w ostatnio wymienio¬ nym przypadku) zmniejszac sie ku dolowi.Dzieki temu osiaga sie szybsze stlaczanie górnych warstw paliwa w stosunku do niz¬ szych, co jest pozadane, poniewaz dolne warstwy paliwa, wskutek spoczywajacego na nich slupa paliwa, sa juz skupione i wy¬ magaja tylko malego dodatkowego skupie¬ nia. Ruch obrotowy tych narzadów stlacza¬ jacych odbywa sie ciagle w Jednym kierun¬ ku.Narzady skupiajace wedlug fig. 12 — 26 wzglednie fig. 12a — 26a sa prowadzone obrotowo na dnie komory. Prowadzenie to moze zupelnie odpasc przy odpowiedniem skróceniu drazka obrotowego & tak, iz na¬ rzady stlaczajaee wchodza od góry swo¬ bodnie w ladunek komory piecowej, podob¬ nie jak w opisanych wyzej narzadach we- dfiig; fig. 27 —30 wzgledtrie fif. 27* — 30fr.W tyifc przypadku pozadane jest silniejsze osadzenie w lozyskach drazka obrotowego w podstawie maszyny do zaladowania.Plaskie narzady stlaczajaee 5r, 5s, 5ft 5y, przedstawione na lig 27 — 30 wzglednie na fig. 27a — 3Ga, sa bardzo krótkie w sto¬ sunku do wysokosci ladunku, przyczem darazka <6 nie wprowadza sie do komory az do dna. Tego rodzaju narzady stlaczajaee posiadaja te zalete, iz spotrzebowuja male sily. Zapuszcza ste je w ladunek na zadana glebokosc, a podczas ruchu stlaezajacego powoli je sie wyciaga. Wedlug fig. 27 i 27a plyta stlaczajaca 5r jest uksztaltowana pro¬ stokatnie, lecz jest bardzo krótka. Wedlug fig. 28 i 28a plyta 5* zweza sie ku górze, przyczem moze ona byc meco* dtazsza bez zwiekszenia sily napedowe}. Wedlug fig. 2$ i 29a wzglednie Mg. 30 i 30a prostokatne lub zwezone ku górze plyty stlaczajaee 5l i 5v sa zaopatrzone u doki w trójkatna nasa¬ de 5\ Nasada ta uskutecznia podczas ruchu obrotowego w ladunku wydrazenia lejowate tak, iz czasteczki paliwa moga sie latwiej zsuwac do srodka. Dzieki temu osiaga sie równomierniejsze skupienie ladunku rów-; niez ponizej osi obrotu plyt stlaczajacych\1 Na fig. 31 i 32 przedstawiono w powiek¬ szonej podziaice urzadzenia zabezpieczaja eer które w razie uzycia obrotowych narza¬ dów stlaczajacych 5 wlacza sie miedzy me¬ chanizm napedowy i drazki & narzadów stlaczajacych, w celu zaoszczedzenia scian komory i narzadów stlaczajacych oraz zapo¬ biezenia nadmiernemu stloczeniu ladunku.Kazde trzy narzady stlaczajaee, tworzace jeden zespól, sa zaopatrzone w jeden mecha¬ nizm napedowy. Liczbe narzadów w kazdym zespole mozna dowolnie zwiekszac htb zmniejszac; kazdy narzad moze byc zaopa¬ trzony w oddzielne urzadzenie napedowe.W tym przykladzie wykonania narzady jed¬ nego zespolu sa polaczone zapomoca lacz¬ ników podatnych. W tym celtr na drazkach 6 narzadów 5 (fig. 31) zamocowane sa - 11 —dzwignic wahliwe 37, które sa pola¬ czone ze soba drazkami 38. Wedlug fig. 32 na drazkach 6 narzadów stlaczaja- cych zamocowane sa odcinki zebate 39, których uzebienia wzajemnie sie zaze¬ biaja tak, iz, napedzajac narzad jednego zespolu, jednoczesnie napedza sie pozostale narzady, nalezace do tego samego zespolu.W przedstawionych przykladach wykonania narzady stlaczajace kolejno pracuja prze¬ ciwbieznie. Jednakze zapomoca znanych u~ rzadzen mechanicznych kierunek obrotu na¬ rzadów tych mozna uzgodnic. Ciagly ruch obrotowy walu napedowego 40 mozna zmie¬ nic zapomoca mimosrodu 41 na ruch obroto- wo-zwrotny, który zapomoca drazka przesu¬ wanego 42 przenosi sie w odpowiedniem miejscu na dzwignie 37 wzglednie odcinek zebaty 39 najkorzystniej srodkowego narza¬ du stlaczajacego 5 zespolu. Z drazkiem przesuwanym 42 polaczony jest narzad za¬ bezpieczajacy, posiadajacy w tym przykla¬ dzie wykonania postac zderzaka sprezyno¬ wego, który posiada cylinder 43, którego tlck 44 jest zamocowany na drazku 42 mi¬ mosrodu i jest przytrzymywany sprezyna¬ mi 45 w ijego srodkowem polozeniu w cylin¬ drze. Cylinder 43 moze byc przytem wypel¬ niony powietrzem lub odpowiednia ciecza, jak np. olejem. Tlok 44 jest zaopatrzony w jeden lub kilka otworów 46, przez które przechodzi srodek, wypelniajacy cylinder, z jednej strony tloka na druga. Jezeli otwo¬ ry 46 sa dostatecznie male, wówczas zde¬ rzak sprezynowy dziala jak hamulec po- wietrzno-olejowy lub podobny. Podczas nor¬ malnej pracy stlaczania tlok 44 utrzymuje sie w swem normalnem polozeniu srodko¬ wem wskutek nacisku sprezyn 4$ podczas ruchu zwrotnego preta przesuwanego tak, iz polaczenie miedzy mimosrodem i punktem zaczepienia 47 przesuwanego drazka jest sztywne. Jezeli jednakze przy nadmiernem stloczeniu opór, stawiany przez narzad stla- czajacy, wzrasta ponad normalna wielkosc, uwarunkowana napieciem sprezyny 45, wte¬ dy narzady stlaczajace zatrzymuja sie, a z niemi cylinder 43 tak, ze ruch zwrotny prze¬ suwanego preta 42 ustaje.Fig. 33 przedstawia w celu pojasnienia napedu mimosrodu widok boczny urzadze¬ nia, uwidocznionego na fig. 32. Ruch obroto¬ wy silnika 49 przenosi sie zapomoca zeba¬ tych kól stozkowych 48 na wal napedowy 40 mimosrodu 41. Wal ten mozna ponadto zaopatrzyc w sprzeglo poslizgowe 50, które mozna wbudowac obok lub zamiast tlumika sprezynowego 43. Sprzeglo powyzsze za¬ czyna sie slizgac, gdy opór narzadów stla- czajacych przy nadmiernem stloczeniu la¬ dunku wzrasta ponad pewna wielkosc. Tego rodzaju sprzegla poslizgowe mozna równiez zastosowac lacznie z obracajacemi sie na¬ rzadami stlaczajacemi, np. smiglami, slima¬ kami lub podobnemi narzadami.Wedlug fig. 34 osiowe przesuniecie draz¬ ka obrotowego 6, wystepujace podczas ru¬ chu obrotowego krótkiego srubowego lub sli¬ makowego narzadu stlaczajacego 5e, wy¬ zyskuje sie do uruchomiania urzadzenia za¬ bezpieczajacego 51, w celu zapobiezenia nad¬ miernemu obciazeniu scian komory i zabez¬ pieczenia slimaka od zlamania. Przyrzad zabezpieczajacy posiada tutaj (najkorzyst¬ niej) postac cylindra 51, w którym moze sie przesuwac tlok 52, umieszczony na górnym koncu drazka 6. Przestrzenie cylindra, znaj¬ dujace sie powyzej i ponizej tloka, lacza sie ze soba zapomoca rurki 53. W rurce 53 u- mieszczony jest zawór 54. Cylinder 51 i rur¬ ka 53 sa wypelnione powyzej i ponizej tlo¬ ka 52 odpowiednia ciecza tloczna, jak np. woda, olejem lub podobna ciecza, jednakze mozna go równiez wypelnic sprezonem po¬ wietrzem. Skoro stloczenie ladunku osiagnie zadany stopien, wówczas, wskutek zwiek¬ szonego przesuniecia osiowego, drazek 6 wraz z tlokiem 52 przesuwa sie wyzej, przy- czem znajdujaca sie ponad tlokiem 52 ciecz, pokonywajac opór nastawnego zaworu spre¬ zynowego 54, plynie przez rurke 53 do prze¬ strzeni powyzej tloka 52. Przebieg ten trwa - 12 -tak dlugo, az wskutek samoczynnego pod¬ noszenia sie slimak 5e dojdzie do wyzszych, mniej stloczonych warstw ladunku, a prze¬ suniecie osiowe drazka 6 na tyle sie znowu zmniejsza, iz nie wystarcza ono juz do dal¬ szego podniesienia tloka 52 wbrew oporowi zaworu 54. Naped mozna przenosic albo na sam drazek obrotowy 6 albo na jego prze¬ dluzenie 6* nad urzadzeniem zabezpieczaja- cem. Urzadzenie to bierze udzial w powyz¬ szym ruchu obrotowym, a takze w podno¬ szeniu sie i opuszczaniu poprzecznicy 26 (fig. 1). Drazki 6 i 6* sa zabezpieczone w do¬ wolny, niewyjasniony na rysunku sposób od skrecania tak, iz ruch obrotowy preta 6' przenosi sie zapomoca urzadzenia zabezpie¬ czajacego 51 na drazek 6.Sposób w mysl wynalazku niniejszego mozna równiez zastosowac do ubijania we¬ gla nazewnatrz komory piecowej. W tym przypadku stlaczarke ustawia sie najko¬ rzystniej nieruchomo pod zbiornikiem we¬ glowym albo obok niego, podczas gdy skrzy¬ nie do ubijania w zwykly sposób doprowa¬ dza sie i odprowadza zapomoca maszyny do wypychania koksu z komory piecowej. Urza¬ dzenie do podnoszenia pokryw, jak równiez urzadzenie do odprowadzania gazów i par w tym przypadku odpadaja zupelnie. PL