PL20942B1 - Sposób oczyszczania oleju z watroby tunczyka. - Google Patents

Description

Wiadomo, ze oleje z watroby niektórych gatunków ryb wykazuja nadzwyczaj wyso¬ ka zawartosc witamin, jak np. oddawna sto¬ sowany w lecznictwie tran z watroby dorsza.Produktem tego typu, przerabianym na ska¬ le przemyslowa, jest np. olej z watroby kul- baki. Wszystkie te oleje z rybiej watroby, obfitujace w witaminy, maja te wspólna ce¬ che, ze wystepuja w watrobach zaledwie w malych ilosciach, tak iz naogól otrzymywac ich mozna tylko zapomoca specjalnych spo¬ sobów, np. przez wyciaganie odpowiedniemi rozpuszczalnikami. Surowy olej, otrzymy¬ wany z watroby rybiej, jest przewaznie dosc ciemno zabarwiony i ma nieprzyjemny za¬ pach. W celu farmaceutycznego jego zasto¬ sowania uskutecznia sie w technice np. wod- me lub alkoholowe zmydlanie go na cieplo, a czesc, nieulegajaca zmydleniu, wyciaga eterem albo innym odpowiednim rozpu¬ szczalnikiem. Wyciag, otrzymany w ten spo¬ sób, mozna zapomoca oleju roslinnego na¬ stawic na odpowiednia zawartosc witaminy A i wprowadzic do handlu.Olej, otrzymywany z watroby tunczyka, ze wzgledu na zawartosc witanrn okazal sie specjalnie cennym, chociaz z drugiej strony w stanie czystym inie odpowiada wymaga¬ niom pod wzgledem barwy i zapachu. Suro¬ wy olej z watroby tunczyka, otrzymany jed¬ nym z opisanych wyzej sposobów, jest ciem- no-brunatna masa o konsystencji szmalcu i o bardzo nieprzyjemnym zapachu.Z tego surowego produktu mozna zgod-nie: z wynal&ziue&i niniejszym otrzymywac w sposób nadzwyczaj prosty jasny, rzadki olej o milym zapachu i plzyjemnym smaku. ^ W tym celu olej surowy mieszja sie na zimno z wodnym lub wodnoalkoholfrwym roztwo¬ rem wodorotlenku potasowfcowego, a nastep¬ nie, warstwe olejowa oddziela od wodnej warstwy zasadowej w odpowiedni sposób, np. przez lugowanie eterem lub innemi od- powiedniemi rozpuszczalnikami. Sprzyjaja¬ ce warunki otrzymuje sie, stosujac zasady w takiej ilosci, azeby, po zmieszaniu, znajdo¬ waly sie one jeszcze w nadmiarze. Podczas tej przeróbki osiaga sie nietylko polepszenie barwy zapachu i smjaku, lecz takze,;bez stra¬ ty witaminy, usuniete zostaja szkodliwe do¬ mieszki i to w takiej ilosci, iz zawartosc wi¬ taminy w oczyszczonym oleju jest trzykrot¬ nie wieksza od ilosci witaminy, zawartej w materjale wyjsciowym. Taki sam prosty i ta¬ ni sposób oczyszczania innych olejów z ry¬ biej watroby, bogatych w witaminy, nie da¬ je zupelnie, a w kazdym razie nie daje na¬ wet w przyblizeniu, takiego wyniku, jaki sie otrzymuje przy oczyszczaniu surowego ole¬ ju z watroby tunczyka. Przy wykonywaniu sposobu wedlug wynalazku zmydlenie tlu¬ szczu nie nastepuje wpale, albo tez zachodzi tylko w niewielkim stopniu.W porównaniu z dotychczas znanemi sposobataii wzbogacania witamina A olejów rybich sposób wedlug wynalazku posiada nastepujace zalety. 1) Unika sie niedogodnosci, powodowa¬ nych koniecznoscia stosowania podwyzszo¬ nej temperatury przy zwyklem zmydlaniu oleju (wiadomo np. ze witamina A jest wrazliwa na dzialanie ciepla). 2) Zuzycie zasad i alkoholu jest znacz¬ nie mniejsze. 3) Produkt, otrzymany wedlug wyna¬ lazku, nie posiada przykrego smaku ,,zmy- dlania", wlasciwego preparatom, otrzymy¬ wanym z olejów z watroby rybiej. Oczy¬ szczony olej z watroby tunczyka, w przeci¬ wienstwie do oleju surowego, posiada jasna barwe i znacznie ulepszony smak i zapach. ^ 4) Oddzielanie oczyszczonego oleju od mieszaniny zasadowej, odbywa sie latwiej, niz z produktu, otrzymanego znanemi spo¬ sobami z roztworu zmydlonego. Oszczedza sie przytem srodek wyciagajacy, czas oraz zmniejsza naklad pracy, potrzebnej przy stosowaniu innych sposobów.Przyklad I. Watroby tunczyków, spro¬ wadzone w stanie solonym z miejsca polowu, miele sie w maszynce do miesa, miesza z niewielka iloscia srodka suszacego, np. bez¬ wodnego siarczanu sodowego, i wyciaga olej w zwykly sposób. Piieróbka olejów suro¬ wych jest jednakowa zarówno w razie uzy¬ cia materjalu watrobowego, otrzymywanego z tunczyków sródziemnomorskich,,; jalc i atlantyckich. 500 g oleju surowego miesza sie* w ciagu godziny z 1 litrtem wody i 700 cm3 dwunormalnego lugu potasowego bez dostepu powietrza w temperaturze pokojo¬ wej, a nastepnie wyciaga eterem dopóty, az wyciag przestanie wykazywac obecnosc wi¬ taminy A zapomoca reakcji Carr Price'a z trójchlorkiem antymonu. Nastepnie laczy sie otrzymane wyciagi, uwalnia je calkowi¬ cie od rozpuszczalnika (równiez bez doste¬ pu powietrza), a otrzymany olej — okolo Vs pierwotnej ilosci — zapomoca oleju ro¬ slinnego (sezamowego) doprowadza ponow¬ nie do pierwotnej wagi.Przyklad II. 1 kg oleju z watroby tun¬ czyka miesza sie dobrze w temperaturze po¬ kojowej w ciagu godziny z 500 cm3 czyste¬ go spirytusu i 3,2 1 wody, w których rozpu¬ szczono 150 g wodorotlenku potasowego, a nastepnie wyciaga eterem, jak wyzej. Przez dodanie alkoholu warstwa emulsji, wystepu¬ jaca czasami, zostaje szyibko znowu roz¬ szczepiona. Zebrane wyciagi eterowe odpa¬ rowuje sie do objetosci okolo 700 cm3, prze¬ mywa woda, a nastepnie usuwa reszte eteru w prózni. Wydajnosc oleju wynosi okolo 335 g z calkowita pierwotna zawartoscia wi- - 2 —tarniny A, tak iz olej, oczyszczony w ten spo¬ sób, wykazuje prawie trzykrotnie wieksza zawartosc witaminy \A w porównaniu z ole¬ jem wyjsciowym. Poniewaz zawartosc wita¬ miny w olejach watrobowych waha sie, wiec przy znacznem wizlbogaceniu tych olejów w witamine A, korzystne jest odpowiednie na¬ stawienie zawartosci witaminy zapomoca o- leju obojetnego, jak opisano w przykladzie I. PL

Claims (2)

1. Zastrzezenia patentowe. 1. Sposób oczyszczania oleju z watroby tunczyka bez straty witamin, znamienny tern, ze olej surowy, otrzymany z watroby tunczyka celowo przez wyciaganie rozpu¬ szczalnikami, miesza sie w temperaturze po¬ kojowej z wodnym lub wodno-alkoholowytn roztworem wodorotlenku potasowcowego, a nastepnie oczyszczony olej wydziela z mie¬ szaniny, najwlasciwiej przez wyciaganie ete¬ rem lub innemi odpowiedniemi rozpuszczal¬ nikami.
2. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tern, ze olej miesza sie z taka iloscia wodne¬ go lub wodno-alkoholowego roztworu wo¬ dorotlenku potasowcowego, aby wodorotle¬ nek potasowcowy znajdowal sie w niewiel¬ kim nadmiarze. Firma E. Merck. Zastepca: M. Skrzypkowski, rzecznik patentowy. Druk L. Boguslawskiego i Ski, Warszawa. PL