PL207991B1

PL207991B1 - Przezroczyste podłoże

Info

Publication number: PL207991B1
Application number: PL362570A
Authority: PL
Inventors: Heinz Schicht; Herbert Schindler; Uwe Schmidt; Axel Marold
Original assignee: Saint Gobain
Priority date: 2000-11-25
Filing date: 2001-11-21
Publication date: 2011-02-28
Also published as: BR0115541B1; CZ20031338A3; ATE522482T1; US20040053068A1; JP2004514636A; EP1347947B1; PT1347947E; US7153595B2; CN100357207C; EP1347947A1; BR0115541A; WO2002042234A1; PL362570A1; ES2371336T3; CZ305189B6; CN1476418A; DE10058700A1; MXPA03004339A; KR100812217B1; AU2002220814A1

Description

Opis wynalazku

Przedmiotem wynalazku jest przezroczyste podłoże posiadające wielowarstwową powłokę zawierającą cienkie warstwy zapewniające metaliczne odbicie oraz wysoki opór cieplny, przy czym takie podłoża szczególnie nadają się do poddawania ich obróbce cieplnej (wyginanie, hartowanie, odprężanie), bez pogarszania się wyglądu oraz właściwości optycznych tych warstw. Wielowarstwowa powłoka zawiera dielektryczną warstwę podstawową, warstwę metalu o wysokim odbiciu wykonaną z chromu lub ze stopu metalu zawierającego co najmniej 45% wagowych chromu, oraz dielektryczną powierzchniową warstwę azotku.

Niniejsza publikacja ujawnia także „oszklenia”, w którym podłoże będące nośnikiem dla takiej wielowarstwowej powłoki jest przezroczyste, lecz nie jest wykonane ze szkła, zwłaszcza jest typu sztywne podłoże z poli(tereftalanu etylenu) (PET), a zatem wykonane na bazie polimerów organicznych.

Podłoża powlekane w ten sposób, posiadające wysokie metaliczne odbicie oraz względnie niską przepuszczalność światła, są bardzo dekoracyjne. W architekturze są one często stosowane do przyozdabiania ścian, lub ścian osłonowych, (szyby oszkleniowe lub płytki licowe), jako elementy luster, jako półprzezroczyste lustra lub jako dekoracyjne arkusze szkła. Mogą one także być zaopatrzone w dodatkowe dekoracyjne nadruki i/lub w miarę potrzeby mogą być także stosowane w postaci wygiętej lub zdeformowanej. Gdy są one stosowane jako monolityczne tafle szkła, wtedy warstwa powierzchniowa jest wyeksponowana bez żadnej dodatkowej ochrony na działanie atmosfery, a zatem w takim przypadku musi ona mieć szczególnie wysoką zdolność opierania się oddział ywaniu czynników atmosferycznych. Ze względów bezpieczeństwa i/lub w celu zwiększenia ich wytrzymałości na zginanie oraz wytrzymałości udarowej, takie powlekane szklane podłoża przeznaczone na takie właśnie zastosowania są często wstępnie poddawane naprężeniom cieplnym, to znaczy ogrzewane do temperatury powyżej 500°C, 550°C lub 600°C, a następnie są one bardzo gwałtownie schładzane. Odbijająca wielowarstwowa powłoka zawierająca cienkie warstwy musi także wytrzymać takie naprężenia cieplne bez jakichkolwiek uszkodzeń, bez naruszenia w ten sposób właściwości powlekanego szklanego oszklenia, a zwłaszcza jego właściwości estetycznych, optycznych, cieplnych oraz energetycznych.

Z dokumentu EP 0 962 429 A1 znana jest szyba szklana o wysokim oporze cieplnym, która posiada wielowarstwową powłokę wymienionego wcześniej typu, i która spełnia wyżej wymienione wymagania. W przypadku tej znanej wielowarstwowej powłoki, dielektryczna warstwa podstawowa złożona jest z SiO2, Al2O3, SiON, Si3N4, lub AlN lub z innej mieszaniny co najmniej dwóch spośród powyższych materiałów. Wszystkie te materiały mogą być nakładane na szybę szklaną tylko przy zastosowaniu względnie niskiej prędkości rozpylania jonowego i/lub przy zapewnieniu względnie wysokich nakładów technologicznych. Ponieważ zakłady przemysłowego powlekania pracują, z przyczyn ekonomicznych, przy tak wysokich prędkościach przebiegu jak tylko jest to możliwe, to taka warstwa podstawowa może być nakładana, w przypadku standardowego zakładu, tylko przy względnie niewielkiej jej grubości. Jednakże większe grubości takiej warstwy podstawowej mogą być pożądane, gdy wytwarza się warstwę interferencyjną w celu modyfikowania wyglądu takiej szyby szklanej w świetle odbitym (kolor oraz natężenie koloru), zarówno w warunkach światła odbitego po stronie szkła oraz w warunkach światła przepuszczanego.

Wielowarstwowa powłoka nadająca się do uprzedniego poddawania jej zginaniu i/lub działaniu naprężeń, posiadająca warstwę chromu jako warstwę odbijającą, jest także znana z dokumentu EP 0 436 045 A1. Jednakże w tym przypadku warstwa pokrywająca jest złoż ona ze stopu Al z Ti i/lub Zr. Dzięki tego typu warstwie powierzchniowej, wysoka refleksyjność takiej warstwy chromu po stronie tej warstwy jest wytracona, a odbicie po stronie szkła osiąga wartości maksymalne wynoszące 50%. W tym przypadku warstwa podstawowa jest złożona z TiO2, Ta2O5, ZrO2 lub SiO2. Należy jednak zauważyć, że w tym przypadku warstwa podstawowa musi nadawać się do osadzania na grubości takiej, aby mogła ona działać jako interferencyjna warstwa modyfikująca barwę, przy czym wzrost grubości tej warstwy jest jednakże ograniczony dla tych materiałów ze względów technologicznych i z przyczyn ekonomicznych.

Dokument EP 0 536 607 B1 opisuje powlekane szyby szklane o wyglądzie metalicznym, których przezroczyste powłoki także nadają się do poddawania ich obróbce cieplnej. Jednakże w tym przypadku warstwa posiadająca właściwości metaliczne jest złożona ze związku metalu, a mianowicie z borku metalu, węglika metalu, azotku metalu lub tlenoazotku metalu. Takie związki metalu nie poPL 207 991 B1 siadają takiego samego połysku w świetle odbitym jak warstwy czystego metalu. Na takiej warstwie osadzona jest ochronna warstwa metalu, przykładowo wykonana z chromu, który utlenia się podczas obróbki cieplnej. Wielowarstwowe powłoki opisane w tej publikacji są, po pierwsze, powłokami o wysokiej przezroczystości i zastosowanie metalicznego odbicia po obu stronach szyb szklanych dla celów dekoracyjnych nie odgrywa żadnej większej roli w przypadku takich wielowarstwowych powłok.

Pożądane jest zapewnienie tego, aby wrażenie barwy światła odbitego przez działanie interferencyjne tej warstwy podstawowej nadawało się do dopasowania w sposób docelowy, bez konieczności przeprowadzania w tym przypadku jakichkolwiek wyczynów technologicznych lub zmniejszania prędkości przebiegu cyklu produkcyjnego szyby szklanej w zakładzie powlekania pracującym w trybie ciągłym. Tego typu wielowarstwowa powłoka powinna mieć wysoką odporność na korozję (mechaniczną, chemiczną) oraz wysoką twardość, oraz powinna ona, po procesie obróbki cieplnej typu wyginanie, hartowanie lub odprężanie, zachowywać swoje właściwości, w tym szczególnie wysoką wartość odbicia światła, aby zachować zasadniczo neutralną barwę po stronie tej warstwy oraz mieć przepuszczalność mieszczącą się w zakresie 2 do 15%.

Celem niniejszego wynalazku jest dostarczenie udoskonalonej wielowarstwowej powłoki typu wymienionego na początku opisu, posiadającej wysokie metaliczne odbicie po obu stronach szyb szklanych tak powlekanych.

Cel ten osiągnięto stosując przedmiot niniejszego wynalazku, którym jest przeźroczyste podłoże posiadające wielowarstwową powłokę zawierającą cienkie warstwy zapewniające metaliczne odbicie oraz wysoki opór cieplny, przy czym podłoże nadaje się zwłaszcza do poddawania go obróbce cieplnej (wyginanie, hartowanie, odprężanie), w którym wielowarstwowa powłoka zawiera:

(i) dielektryczną warstwę podstawową;

(ii) warstwę metalu o wysokim odbiciu wykonaną z chromu lub ze stopu metalu zawierającego co najmniej 45% wagowo chromu; i (iii) dielektryczną azotowaną warstwę powierzchniową, charakteryzujące się tym, że obejmuje

- dielektryczną warstwę podstawową (i) zawierając ą SnO2 i/lub ZnO,

- warstwę azotowaną dielektrycznej warstwy podstawowej wykonaną na bazie Si3N4 i/lub AlN oraz ewentualnie zawierającą pierwiastki śladowe,

- warstwę metalu (ii),

- dielektryczną azotowaną warstwę powierzchniową (iii) opartą na Si3N4 i/lub AlN,

- warstwę ochronną o grubości 1-3 nm wykonaną z metalu lub stopu metalu, korzystnie Zr, Ti, TiCr, ZrCr lub TiNi, przy czym warstwa ochronna po obróbce cieplnej tak powlekanego podłoża, ulega przekształceniu w odpowiednią warstwę tlenkową.

Korzystnie warstwa lub warstwy tlenkowe dielektrycznej warstwy podstawowej mają całkowitą grubość wynoszącą 30-90 nm.

Korzystnie warstwa azotowana dielektrycznej warstwy podstawowej ma grubość wynoszącą co najmniej 10 nm.

Korzystnie stop zawierający chrom stanowi stop CrAl zawierający 75-80% wagowo Cr, stop CrSi zawierający 45-85% wagowo Cr lub stop CrAlSi zawierający 70-80% wagowo Cr.

Korzystnie warstwa metalu lub stopu metalu wykonana z chromu lub stopu chromu ma grubość wynoszącą 15-50 nm.

Korzystnie powierzchniowa warstwa azotowana wykonana jest na bazie Si3N4 i/lub AlN i ma grubość wynoszącą co najmniej 6 nm.

Korzystnie wielo-warstwowa powłoka jest nałożona na podłoże jako powłoka ciągła.

Korzystnie wielo-warstwowa powłoka jest nałożona na podłoże jako powłoka nieciągła w postaci dekoracji lub wzoru.

Korzystnie tak powlekane podłoże jest poddawane obróbce cieplnej w procesie mechanicznym lub chemicznym.

W konsekwencji dielektryczna warstwa podstawowa zawiera co najmniej jedną warstwę tlenkową, znajdującą się w sąsiedztwie powierzchni szkła, o współczynniku odbicia > 2,0, oraz warstwę azotowaną, która może znajdować się lub nie w sąsiedztwie warstwy metalu.

Warstwa podstawowa wykonana na bazie tlenku, który łatwo ulega rozpylaniu jonowemu i osadzona przez rozpylanie jonowe nie sprawdziła się, gdyż okazało się, iż w tym przypadku warstwa metalu zawierająca chrom ulega modyfikacjom barwy podczas obróbki cieplnej i bywa nawet zniszczona. Ryzyko to jest całkowicie wyeliminowane poprzez wytwarzanie wielokrotnych warstw wchodzących w skład warstwy podstawowej, podczas którego to procesu cienka warstwa wykonana z azotku metalu

PL 207 991 B1 jest usytuowana bezpośrednio pod warstwą metalu. Dzięki tej warstwie umieszczonej tak, aby znajdowała się w sąsiedztwie powierzchni szkła, i wykonanej na bazie tlenku, który łatwo ulega rozpylaniu jonowemu, i osadzonej przez rozpylanie jonowe, o współczynniku odbicia wynoszącym co najmniej > 2,0, opór cieplny takiej wielowarstwowej powłoki nie ulega uszkodzeniu. Wygląd światła odbitego (barwa oraz intensywność barwy) może być modyfikowany w prosty sposób w szerokim zakresie. Jednakże prędkość przebiegu szyb szklanych przez zakład powlekania nie może być zasadniczo zmniejszona. Warstwy tlenkowe tego typu mogą być osadzane bez jakiegokolwiek problemu do grubości w zakresie do 90 nm, tak więc można uzyskać istotne modyfikacje w odniesieniu do wyglądu w świetle odbitym.

Udoskonaleniem wynalazku jest to, że warstwa azotowana należąca do dielektrycznej warstwy podstawowej jest złożona z Si3N2 i/lub AlN, oraz ewentualnie może zawierać pierwiastki śladowe (Al, bor etc), które są domieszkami tarcz i ma grubość wynoszącą co najmniej 10 nm.

Warstwa tlenkowa lub warstwy dielektrycznej warstwy podstawowej mogą być korzystnie wykonane na bazie SnO2 i/lub ZnO i/lub TiO2 i/lub Nb2O5 i/lub ZnO2, i mogą mieć grubość w zakresie 30 do 90 nm.

Szczególnie wysoki połysk powlekanych szyb szklanych uzyskuje się przez zastosowanie czystego chromu jako warstwę metalu o wysokim odbiciu. Dzięki warstwom czystego chromu możliwe jest uzyskanie poziomów odbicia w widzialnym zakresie widma wynoszących aż do 60%. Jednakże stopy CrAl zawierające 75-80% wagowych Cr, stopy CrSi zawierające 45-85% wagowych Cr, lub stopy CrAlSi zawierające 70-80% wagowych Cr, są również odpowiednie do zastosowania tutaj jako stopy metalu zawierające chrom.

W celu otrzymania warstw tlenku metalu oraz warstw azotku przykładowo można zastosować następujące metody operacyjne:

- jeśli osadzanie jest typu reakcyjnego, poprzez zastosowanie tarczy podtlenkowego metalu (w przypadku warstw metalu), poprzez zastosowanie tarczy Si metalu (możliwie domieszkowanego przez Al lub bor) lub stosując tarczę podazotkowaną (w przypadku warstw azotku);

- jeśli osadzanie jest typu niereakcyjnego, można zastosować tarcze ceramiczne (w przypadku warstw metalu) lub poprzez zastosowanie tarczy azotowanych (w przypadku warstw azotku).

W korzystnym udoskonaleniu wynalazku, na powierzchniowej warstwie azotowanej należącej do tej wielowarstwowej powłoki umieszczona jest warstwa ochronna o grubości 1 do 3 nm wykonana z metalu lub ze stopu metalu, takiego jak Zr, Ti, TiCr, ZrCr, lub TiNi, Ta warstwa ochronna, po obróbce cieplnej, zostaje przekształcona dając warstwę tlenkową.

Wielowarstwowe powłoki według wynalazku mogą być nakładane na szyby szklane jako warstwy integralne przylegające do siebie nawzajem na całym swoim obszarze. Szczególnie estetyczne efekty można uzyskać, gdy odbijającą wielowarstwową powłokę nałoży się na powierzchnie szkła jako warstwę nieciągłą w postaci dekoracji lub wzoru, lub gdy wzory lub dekoracje wykonane przykładowo z barwnika przeznaczonego do wypalania są drukowane po tej stronie szyby szklanej, która została powleczona. Barwnik przeznaczony do wypalania może być wyżarzany po procesie obróbki cieplnej.

Dalsze korzyści i szczegóły dotyczące niniejszego wynalazku staną się oczywiste dzięki poniższemu opisowi trzech przykładów wykonania wynalazku, które zostaną porównane z dwoma przykładami porównawczymi według stanu techniki.

Przeprowadzono następujące próby przeznaczone do oceny odporności na korozję takiej wielowarstwowej powłoki: „próba we mgle solnej” według normy ISO 9227, „próba SO2” według normy DIN 50018, „próba ścierania Taber'a” według normy DIN EN 1096-1;-2, „próba pocenia się” według normy DIN 50017 oraz „próba CASS” [badanie korozyjne we mgle solnej z dodatkiem kwasu octowego i chlorku miedzi(II)] według normy ISO 9227. Pomiary przepuszczalności Tvis oraz odbicia Rvis, w widzialnym zakresie widma, oraz współrzędne barwy a* i b*, w celu określenia barwy w odbiciu, przeprowadzono według normy DIN 5033.

P r z y k ł a d P o r ó w n a w c z y 1

Szyby ze szkła prążkowanego, o grubości 6 mm, o wymiarach powierzchni 6 x 3,21 m², powlekano w przemysłowym zakładzie rozpylania jonowego według procesu magnetycznie wzbogacanego rozpylania jonowego, za pomocą wielowarstwowej powłoki obejmującej: szkło / warstwa 10 nm SiO2 // warstwa 35 nm Cr / warstwa 6 nm Si3N4. Egzemplarze wzięte po całej szerokości tych szyb szklanych dały następujące wartości odbicia Rvis oraz wartości przepuszczalności Tvis:

- po stronie powlekanej 57,0%

- po stronie szkła 48,7%

Tvis: 2,5%

PL 207 991 B1

Barwa w odbiciu (układ laboratoryjny):

- po stronie powlekanej a* = -0,36 b* = +1,43

- po stronie szkł a a* = -0,53 b* = +0,32.

Barwy w odbiciu po stronie szkła oraz po stronie wielowarstwowej powłoki są nieomal identyczne, jednakże po stronie wielowarstwowej powłoki pojawia się lekkie żółtawe zabarwienie, jak zwykle potwierdzone przez dodatnią wartość b* wynoszącą 1,43.

Próby dotyczące odporności na korozje oraz twardości tej wielowarstwowej powłoki dały następujące wyniki:

próba we mgle solnej: przejście próby próba SO2: przejście próby próba ścierania Taber'a: przejście próby próba pocenia się: przejście próby próba CASS: przejście próby.

P r z y k ł a d P o r ó w n a w c z y 2

Podjęto starania w celu powlekania szyb szklanych za pomocą takiej samej wielowarstwowej powłoki w tym samym zakładzie napylania jonowego jak te stosowane w przypadku Przykładu Porównawczego 1, jednakże warstwa podstawowa miała grubość taką, że barwa w odbiciu po stronie szkła była niebieska. W tym celu niezbędne było zastosowanie warstwy podstawowej SiO2 o gruboś ci 100 nm. Oprócz zastosowania specjalnych katod Si, moż liwe było wytwarzanie warstwy podstawowej o grubości 100 nm tylko przy zasadniczo zmniejszonej prędkości przebiegu szyb szklanych.

Przeprowadzone pomiary właściwości optycznych dały następujące wyniki:

^Rvis^:

- po stronie powlekanej 57,3%

- po stronie szkł a 28,3%

Tvis: 3,0%

Barwa w odbiciu (układ laboratoryjny):

- po stronie powlekanej a* = -0,5 b* = +1,5

- po stronie szkł a a* = -1,1 b* = -8,3.

W porównaniu z Przykł adem Porównawczym 1, uzyskano zasadnicze zmniejszenie odbicia po stronie szkła. Ponadto, wydajność produkcji została znacząco zmniejszona podczas powlekania. Jednakże, wszystkie próby na korozję i twardość zostały zdane bez jakichkolwiek problemów, podobnie jak w przypadku Przykładu Porównawczego 1.

Ilustracyjny Przykład 1 Wykonania Wynalazku

W tym samym dużym zakładzie rozpylania jonowego wytworzono nastę pującą wielowarstwową powłokę według wynalazku obejmującą: szkło / warstwa 58 nm SnO2 / warstwa 17 nm Si3N4 / warstwa 35 nm Cr / warstwa 6 nm Si3N4 / warstwa 2 nm Zr. Wydzielono różne egzemplarze z takich powlekanych szyb szklanych wzięte po całej szerokości tych szyb. Egzemplarze te poddano obróbce cieplnej. Pomiary właściwości optycznych dokonane na egzemplarzach wstępnie poddawanych naprężeniom dały następujące wyniki:

^Rvis

- po stronie powlekanej 57,4%

- po stronie szkł a 30,0%

Tvis: 3,5%

Barwa w odbiciu (układ laboratoryjny):

- po stronie powlekanej a* = +0,13 b* = +4,03

- po stronie szkł a a* = -0,01 b* = +0,96

Wszystkie próby na korozję i twardość zostały zdane bez żadnych problemów. Barwa w odbiciu po stronie szkła była neutralna, a po stronie wielowarstwowej powłoki miała szczególnie wysokie odbicie z przyjemnym, jasnożółtym odcieniem.

PL 207 991 B1

P r z y k ł a d 2 Wykonania Wynalazku

Ponadto w tym samym cyklu prób, przy identycznych warunkach prowadzenia prób, wytworzono następującą wielowarstwową powłokę według wynalazku obejmującą: szkło / warstwa 42 nm SnO2 // warstwa 8 nm ZnO / warstwa 17 nm Si3N4 / warstwa 17 nm Cr / warstwa 18,5 nm Si3N4 / warstwa 2 nm Zr.

Uzyskano następujące wartości dla właściwości optycznych:

^Rvis^:

- po stronie powlekanej 38,4%

- po stronie szkł a 19,0%

Tvis: 14,0%

Barwa w odbiciu (układ laboratoryjny):

- po stronie powlekanej a* = -0,39 b* = +16,8

- po stronie szkł a a* = -0,86 b* = -11,6.

Wszystkie próby na korozję i twardość zostały zdane bez żadnych problemów. Po stronie szkła barwa w odbiciu była intensywnie niebieska, podczas gdy po stronie wielowarstwowej powłoki ta barwa była żółta. Element szyby tego typu może być stosowany jako półprzezroczyste lustro, przykładowo jako integralne szklane drzwi, po jednej stronie wyglądające na niebieskie w odbiciu, a po drugiej stronie wyglądające na żółte.

P r z y k ł a d 3 Wykonania Wynalazku

W tym samym du ż ym zakł adzie rozpylania jonowego, przy identycznych warunkach prowadzenia prób, ponadto wytworzono następującą wielowarstwową powłokę według wynalazku obejmującą: szkło / warstwa 56 nm SnO2 / warstwa 34 nm Si3N4 / warstwa 35 nm Cr / warstwa 6 nm Si3N4 / warstwa 2 nm Zr; po czym oznaczano właściwości dla tych warstw.

Określanie właściwości optycznych dało następujące wyniki:

^Rvis^:

- po stronie powlekanej 55,5%

- po stronie szkł a 39,5%

Tvis: 2,5%

Barwa w odbiciu (układ laboratoryjny):

- po stronie powlekanej a* = +0,13 b* = +3,98

- po stronie szkł a a* = -6,53 b* = -2,0.

Wszystkie próby na korozję i twardość zostały zdane bez żadnych problemów. Element takiego szkła, po stronie szkła miał barwę w odbiciu zielono-niebieską, a po stronie wielowarstwowej powłoki odznaczał się wysokim odbiciem o żółtawym odcieniu. Element szkła tego typu może być stosowany przykładowo, ze stroną szklaną skierowaną na zewnątrz, jako element ścian osłonowych, przy czym strona nosząca wielowarstwową powłokę w tym przypadku nie spełnia żadnych funkcji dekoracyjnych.

Claims

1. Przeźroczyste podłoże posiadające wielowarstwową powłokę zawierającą cienkie warstwy zapewniające metaliczne odbicie oraz wysoki opór cieplny, przy czym podłoże nadaje się zwłaszcza do poddawania go obróbce cieplnej (wyginanie, hartowanie, odprężanie), w którym wielowarstwowa powłoka zawiera:

(i) dielektryczną warstwę podstawową;

(ii) warstwę metalu o wysokim odbiciu wykonaną z chromu lub ze stopu metalu zawierającego co najmniej 45% wagowo chromu; i (iii) dielektryczną azotowaną warstwę powierzchniową, znamienne tym, że obejmuje

- dielektryczną warstwę podstawową (i) zawierającą SnO2 i/lub ZnO,

PL 207 991 B1

- warstwę metalu (ii),

2. Podłoże według zastrz. 1, znamienne tym, że warstwa lub warstwy utlenione dielektrycznej warstwy podstawowej mają całkowitą grubość wynoszącą 30-90 nm.

3. Podłoże według zastrz. 1, znamienne tym, że warstwa azotowana dielektrycznej warstwy podstawowej ma grubość wynoszącą co najmniej 10 nm.

4. Podłoże według zastrz. 1, znamienne tym, że stop zawierający chrom stanowi stop CrAl zawierający 75-80% wagowo Cr, stop CrSi zawierający 45-85% wagowo Cr lub stop CrAlSi zawierający 70-80% wagowo Cr.

5. Podłoże według zastrz. 1, znamienne tym, że warstwa metalu lub stopu metalu wykonana z chromu lub stopu chromu ma grubość wynoszą c ą 15-50 nm.

6. Podłoże według zastrz. 1, znamienne tym, że powierzchniowa warstwa azotowana wykonana jest na bazie Si3N4 i/lub AlN i ma grubość wynoszącą co najmniej 6 nm.

7. Podłoże według zastrz. 1, znamienne tym, że wielowarstwowa powłoka jest nałożona na podłoże jako powłoka ciągła.

8. Podłoże według zastrz. 1, znamienne tym, że wielowarstwowa powłoka jest nałożona na podłoże jako powłoka nieciągła w postaci dekoracji lub wzoru.

9. Podłoże według zastrz. 1, znamienne tym, że tak powlekane podłoże jest poddawane obróbce cieplnej w procesie mechanicznym lub chemicznym.