Niniejszy wynalazek dotyczy obróbki przedwstepnej nasion i owoców oleistych w celu podniesienia wydajnosci oleju przy stosowaniu zwyklych sposobów wyciaga¬ nia zapomoca wytlaczania.Obecnie materjaly oleiste roslinne za¬ zwyczaj naprzód sie kruszy, a nastepnie zwilza dodajac do nich wody podczas ich rozcierania, a nastepnie wytlacza na zim¬ no lub na goraco. Niektóre ziarna lub ma¬ terjaly oleiste obrabia sie tloczeniem na zimno i bez uprzedniego nawilzania, a na¬ stepnie poddaje sie je po nawilzeniu dru¬ giemu, a niekiedy i trzeciemu tloczeniu na goraco. Ten wlasnie sposób bywa stoso¬ wany najczesciej w olejarniach wspólcze¬ snych.Nawilzanie materjalów oleistych ma na celu ich zmiekczenie i pecznienie komó¬ rek dla ulatwienia tym sposobem ich pe¬ kania pod cisnieniem.Wynalazek niniejszy polega na tern, ze ziarna lub materjaly roslinne oleiste pod¬ daje sie ogrzaniu pod cisnieniem lub tez bez niego, poczem gwaltownie wytwarza sie próznie, która powoduje wrzenie cie¬ czy, zawartej w ziarnie lub wogóle mate¬ rjalach oleistych, przyczem powstajaca pa¬ ra rozrywa tkanki; proces ten sprzyja na¬ turalnie wydzieleniu wiekszej ilosci oleju pod stosowanem nastepnie cisnieniem.Ogrzewanie pod cisnieniem najkorzy¬ stniej jest uskutecznic w autoklawie.Stosownie do pierwszego sposobu wy¬ konania niniejszego wynalazku materjaly oleiste zostaja zwilzone w autoklawie parajyodna pod cisnieniem, w celu zupelnego i jednostajnego wtloczenia wody lub wilgo¬ ci w materjaly oleiste. Nastepnie autoklaw laczy sie na kilka minut z pompa powietrz¬ na ssaca, wreszcie materjal wyladlowuje sie i poddaje zwyklemu wytlaczaniu.Dla zapewnienia najwiekszej wydajno¬ sci oleju podczas wytlaczania, innemi slo¬ wy, aby w wytlokach pozostawalo jaknaj- mniej oleju, zwilzanie i obróbke w prózni reguluje sie w ten sposób, by w materja- lach oleistych pozostawalo wilgoci nie mniej, lecz nawet troche wiecej, anizeli jej bylo w stanie naturalnym, aby nie obni¬ zac wilgoci naturalnej ziaren oleistych lecz nawet nieco ja podniesc.Jako przyklad urzeczywistnienia niniej¬ szego wynalazku przytacza sie ponizej o- pis doswiadczenia, wykonanego w labora- torjum.Okreslona ilosc (okolo 1.5 kg) pistacji mielonej wsypano do autoklawu o pla¬ szczu parowym, zaopatrzonego w malakser ¦ (rozcieracz). Do tegoz autoklawu wpu¬ szczono dla usuniecia zen powietrza stru¬ mien pary. Po zamknieciu kurka wypusto- wegó napuszczono do autoklawu tyle pa¬ ry wodnej, aby powstalo w niej cisnienie, dochodzace mniej wiecej do 1,5 kg/cm2.Po usunieciu tego cisnienia przerwano do¬ plyw pary, a po wypuszczeniu jej polaczo¬ no autoklaw z pompa prózniowa na prze¬ ciag kilku minut dla gwaltownego wywo¬ lania prózni w autoklawie. Materjal olei¬ sty tak obrobiony wydziela z latwoscia olej przy wytlaczaniu.W wielu wypadkach do calkowitego wyciagniecia oleju z nasion wystarcza jed¬ no tylko tloczenie bez potrzeby powtarza¬ nia tej czynnosci.Rzecz prosta, ze zamiast zwilzania ziarna lub materjalów oleistych strumie¬ niami pary wodnej wpuszczahej pod ci¬ snieniem, mozna równiez w tym celu sto¬ sowac i inny odpowiedni sposób, np, zwil¬ zanie woda na zimno lub na goraco przed naladowaniem do ; a.utoklawu. Natenczas ogrzewanie odbywa sie pod cisnieniem nie pary lecz powietrza, albo zupelnie bez cisnienia.Przy innym sposobie wykonania w ce¬ lu uzyskania wytloków1 bardzo bialych, na¬ lezy obrabiac materjaly oleiste tylko próz¬ nia bez uprzedniego zwilzania, t. j. bez wpuszczania pary do autoklawu lub bez poddawania materjalów uprzedniemu dzia¬ laniu wody. Obróbka jednak podobna po¬ laczona jest z uszczerbkiem wydajnosci oleju.Podaje sie ponizej w charakterze przy¬ kladu opis przeróbki podlug tego drugie¬ go sposobu, uskutecznionej w laboratorjum.Do autoklawu, ogrzewanego para i zaopatrzonego w rozcieracz wsypuje sie 1,5 kg zmielonej pistacji. Materjal ten o- grzewa sie w ciagu ^ godziny, poczem znagla poddaje mozliwie doskonalej próz¬ ni, która utrzymuje sie w przeciagu kilku minut. Ciecz zawarta w ziarnach zaczy¬ na wrzec, a pozostajaca pare wciaga sie pompa ssaca, poczem materjal znajdujacy sie w autoklawie poddaje sie wytlacza¬ niu.Sposób ten nadaje sie równie dobrze w wypadku stosowania jednego tylko, jak równiez w wypadku wytlaczania kilka¬ krotnego. Nie obniza on zupelnie jakosci otrzymywanych olejów i wytloczyn, lecz przeciwnie, uzyskane w ten sposób prze¬ twory posiadaja wlasnosci o wiele wyz¬ sze od przetworów, otrzymywanych sposo¬ bami stosowanemi dotychczas.Samo sie przez sie rozumie, ze mozna stosowac rozmaite modyfikacje w wyko¬ naniu, nie wykraczajac poza obreb niniej¬ szego wynalazku. — 2 — PL