PL182653B1

PL182653B1 - Wysokotemperaturowe włókno nieorganiczne

Info

Publication number: PL182653B1
Application number: PL95318371A
Authority: PL
Inventors: Gary A. Jubb
Original assignee: Morgan Crucible Co
Priority date: 1994-08-02
Filing date: 1995-07-31
Publication date: 2002-02-28
Also published as: TW302402B; DE69515879D1; CN1156439A; MX9700445A; DK0773910T3; ATE190968T1; ES2143642T3; CA2196532A1; DE69515879T2; PL318371A1; EP0773910B1; EP0773910A1; JP3126737B2; WO1996004214A1; GB9508683D0; AU3120395A; CZ288778B6; KR100249595B1; HK1002000A1; CZ27797A3

Abstract

1. Wysokotemperaturowe wlókno nieorganiczne zawierajace SrO, Al2 O3, znamienne tym, ze zawiera SrO, Al2 O3 i dodatek wlóknotwórczy zawierajacy SiO2 w ilosci od 0,1 do 14,9% wagowych. PL PL PL

Description

Przedmiotem wynalazku jest wysokotemperaturowe włókno nieorganiczne. Należy ono do tzw. włókien „bezpiecznych” ponieważ jest rozpuszczalne w solance a więc w płynach międzykomórkowych mających charakter solanki i może być stosowane w bezpośrednim kontakcie z człowiekiem.

Włókniste materiały nieorganiczne są znane i szeroko stosowane do wielu zastosowań, np. jako izolacja cieplna lub dźwiękowa w postaci masy, maty lub filcu, jako formowane próżniowo kształtki, jako formowane próżniowo płyty i papiery i jako liny, przędze lub wyroby włókiennicze, jako włókno wzmacniające do materiałów budowlanych, jako składnik klocków hamulcowych dla pojazdów mechanicznych. W większości z tych zastosowań właściwości, dla których te nieograniczone materiały włókniste są stosowane, wymagają odporności na podwyższoną temperaturę, a także często odporności na korodujące środowiska chemiczne.

182 653

Nieorganiczne materiały włókniste mogą być materiałami szklistymi lub krystalicznymi. Azbestj est nieorganicznym materiałem włóknistym i j edna zjego postaci może powodować choroby dróg oddechowych. Nie jest jeszcze jasne, jaki mechanizm wiąże pewne rodzaje azbestu z chorobą, ale niektórzy badacze uważają, że jest to działanie mechaniczne i związane z rozmiarami. Azbest o krytycznych rozmiarach może przedziurawiać komórki ciała, a długotrwałe i powtarzające się uszkodzenia komórek mają niekorzystny wpływ na zdrowie. Niezależnie od tego, czy ten mechanizm jest słuszny czy nie, instytucje kontrolne wydajązalecenia zaliczania dowolnego wyrobu z włókien nieorganicznych, który zawiera frakcję narażającą drogi oddechowe, do wyrobów niebezpiecznych, bez względu na to, czy istnieją dowody na poparcie takiego zaliczania. Niestety, w przypadku wielu zastosowań, do których stosuje się włókna nieorganiczne, brak odpowiednich materiałów zastępczych.

Tak więc, istnieje potrzeba opracowania włókien nieorganicznych, które stwarzałyby możliwie małe zagrożenie i w przypadku których są obiektywne powody, aby można uważać je za bezpieczne.

Jeden z kierunków takich badań zakładał, że jeśliby wytworzono włókna nieorganiczne, które sądostatecznie rozpuszczalne w płynach fizjologicznych, aby ich czas przebywania w ciele ludzkim był krótki, to nie następowałoby żadne uszkodzenie, albo byłoby ono sprowadzone do minimum. Ponieważ niebezpieczeństwo wystąpienia choroby związanej z azbestem wydaje się zależeć w dużej mierze od okresu jego działania, to takie podejście wydaje się uzasadnione. Azbest jest bardzo trudno rozpuszczalny.

Ponieważ płyn międzykomórkowy ma charakter solanki, to od dawna docenia się znacznie rozpuszczalności włókien w roztworze solanki. Jeśli włókno jest rozpuszczalne w solnym roztworze fizjologicznym, to, o ile składniki rozpuszczone nie są toksyczne, włókna takie powinny być bardziej bezpieczne od włókien, które nie są rozpuszczalne. Im krócej dane włókno przebywa w ciele, tym mniejsze uszkodzenie może spowodować.

Przykłady takich włókien podano we wcześniejszych Międzynarodowych Zgłoszeniach Patentowych zgłaszającego nr W093/15028 i nr WO94/15883, które ujawniają włókna rozpuszczalne w solance, jakie można stosować, odpowiednio, w temperaturze około 1000°C i około 1260°C.

Jako alternatywne podejście w tych badaniach zaproponowano uwadniane włókna, które tracą swój włóknisty charakter w płynach ciała i które mogą stanowić inną drogą do otrzymywania „bezpiecznych” włókien, ponieważ kształt i rozmiary włókien mogą być czynnikiem powodującym uszkodzenia. Przykład takiego podejścia stanowią Europejskie Zgłoszenia Patentowe nr 0586797 i 0585547, które dotyczą kompozycji nie zawierających krzemionki i które ujawniają dwie kompozycje glinianu wapnia, z których jedna zawiera 50/50 % wagowych tlenek glinu/wapno palone, a druga zawiera 63/30% wagowych tlenek glinu/wapno palone z dodatkiem 5% CaSO4 i 2% innych tlenków. Takie włókna szybko się uwadniają i tracą wtedy swój włóknisty charakter. Azbest nie uwadnia się i wydaje się, że zachowuje on skutecznie swój kształt włóknisty w płynach ciała w ciągu bardzo długiego okresu czasu.

Zgłaszający stwierdzili, że kompozycje glinianu strontu nie tworzą włókien podczas wydmuchiwania ze stopu, podczas gdy takie kompozycje zawierające dodatki, takie jak krzemionka, tworzą włókna podczas wydmuchiwania ze stopu. Okazuje się, że takie włókna uwadniająsię tak, jak włókna z glinianu wapnia, ale ponadto mogą być one stosowane w wysokiej temperaturze. Formowane próżniowo kształtki wstępne niektórych takich włókien wykazują skurcze 3,5% lub poniżej po poddaniu ich działaniu temperatury 1260°C w ciągu 24 h; niektóre wykazująskurcze 3,5% lub poniżej po podaniu ich działaniu temperatury 1400°C w ciągu 24 h; a niektóre wykazują nawet skurcze 3,5% lub poniżej po podaniu ich działaniu temperatury 1500°C w ciągu 24 h. Takie włókna stanowią uwadniane wysokotemperaturowe włókna, które mogą być stosowane w podanych powyżej wyrobach.

Tak więc, przedmiotem niniejszego wynalazku jest wysokotemperaturowe włókno nieorganiczne, którego odlewana próżniowo kształtka wstępna ma skurcz 3,5% lub poniżej po poddaniu jej działaniu temperatury 1260°C w ciągu 24 h, przy czym włókno zawiera SrO, Al₂O₃ i dostateczną

182 653 ilość dodatku włóknotwórczego, aby umożliwić wytworzenie włókna, ale nie tak dużąjego ilość, aby spowodować zwiększenie skurczu powyżej 3,5%.

Włóknotwórczym dodatkiem jest SiO₂, zawarty w ilości 0,1-14,9% wagowych przy czym składniki SrO, Al₂O₃ i SiO₂ stanowią co najmniej 90% wagowych (korzystniej co najmniej 95% wagowych) kompozycji włókna.

Korzystnie wysokotemperaturowe włókno nieorganiczne zawiera SrO, Al₂O₃, i dodatek włóknotwórczy zawierający SiO2 w ilości od 0,1 do 14,9% wagowych. Włóknotwórczym dodatkiem jest SiO2 a składniki SrO, Al₂O₃ i SiO2 są korzystnie w ilości co najmniej 90% wagowych kompozycji włókna.

Składniki SrO, Al₂O₃ i S1O2 są korzystnie w ilości co najmniej 95% wagowych kompozycji włókna, korzystnie gdy włókno zawiera 35% wagowych lub więcej SrO.

Korzystne włókno zawiera:

SrO w ilości od 41,2% wagowych do 63,8% wagowych; i Al2O3 w ilości od 29,9% wagowych do 53,1% wagowych.

Włókno zawiera korzystnie więcej niż 2,76% wagowych SiO2. Włókno zawiera korzystnie 48,8% wagowych lub mniej Al₂O_:i. Procentowa zawartość SrO w przeliczeniu na ogólną ilość SrO plus Al2O3 plus S^jest korzystnie w zakresie 53,7% do 59% wagowych.

Korzystne włókno zawiera:

SrO w ilości od 53,2% wagowych do 57,6% wagowych;

Al₂O3 w ilości od 30,4% wagowych do 40,1% wagowych; i SiO2 w ilości od 5,06% wagowych do 10,1% wagowych.

Włókno zawiera korzystnie Na₂O w ilości mniejszej niż 2,46% wagowych.

Korzystne włókno według wynalazku zawiera:

SrO ilości od 53,2% wagowych do 54,9% wagowych;

Al2O3 w ilości od 39,9% wagowych do 40,1% wagowych; i SiO2 w ilości od 5,06% wagowych do 5,34% wagowych.

Włókno według wynalazku jest rozpuszczalne w solance i ma skurcz 3,5% lub poniżej po poddaniu działaniu temperatury 1260°C w ciągu 24 godzin.

Jeśli poniżej wspomina się o włóknie rozpuszczalnym w solance, to przyjmuje się, że oznacza to włókno o całkowitej rozpuszczalności w roztworze solanki wynoszącej powyżej 10 ppm, przy czym tę rozpuszczalność mierzy się sposobem opisanym poniżej; a korzystnie o znacznie większej rozpuszczalności.

Poniżej opisano wyniki doświadczalne przedstawione w tabelach 1, 2 i 3.

Tabela 1 przedstawia szereg kompozycji, które stapiano i wydmuchiwano zwykle stosowanym sposobem. Te kompozycje określono literą „&”; nie tworzyły one włókien w zadowalającym stopniu, lecz tworzyły pęcherze. Dla każdej kompozycji podanojej skład, w % wagowych, na podstawie rentgenowskiej analizy fluorescencyjnej. Jeśli podano wartość „< 0,05%”, to oznacza, że nie można było wykryć danego składnika.

Ze względu na charakter rentgenowskich pomiarów fluorescencyjnych, które są wrażliwe na otaczające środowisko, całkowita oznaczona ilość materiału po dodaniu wyników może przekraczać 100% i w tym opisie patentowym, włącznie z podanymi zastrzeżeniami i skrótem, wartości przeliczano tak, aby suma wynosiła 100%. Jednak dla każdej kompozycji podawano całkowitą ilość analizowanego materiału i widać, że różnica w stosunku do wartości 100% jest nieznaczna. W kolumnie „% wagowych w przeliczeniu na sumę” podano % wagowe SrO, Al₂O3 i SiO2 w przeliczeniu na sumę tych składnikó w. Z wyjątkiem przypadków, gdy z kontekstu wynika, że jest inaczej, wszystkie wartości procentowe podawane w niniejszym opisie należy uważać a wartości procentowe uzyskane metodą rentgenowskiej analizy fluoroscencyjnej, a nie za bezwględne wartości procentowe.

Tabela 2 przedstawia, w takiej samej kolejności, jak tabela 1, dane dotyczące skurczu i rozpuszczalności kompozycji włóknotwórczych. Rozpuszczalność podawano w ppm w roztworze na podstawie pomiaru opisanym poniżej sposobem.

182 653

Wszystkie powyższe kompozycje, włącznie z wierszem A tabel 1 i 2, zawierają2,76% wagowych lub poniżej SiO₂. Jak widać, większość tych kompozycji nie tworzy włókien. Niektóre włókna zawierająNa₂O w ilości 2,46% wagowych lub powyżej w celu ułatwienia tworzenia się włókien, ale wykazują one niekorzystne właściwości skurczu w temperaturze powyżej 1000°C, to znaczy skurcz powyżej 3,5% w temperaturze pomiaru.

Jedno włókno (SA5 (2,5%K20/SiO2)), które zawiera 1,96% K2O i 2,69% SiO2, wykazuje dobry skurcz w temperaturze 1260°C.

Jak widać, „czyste” gliniany strontu nie tworzą włókien, natomiast po dodaniu włóknotwórczych dodatków, np. SiO2 i Na2O, włókna mogą się tworzyć. Właściwości skurczu otrzymanych włókien zależą od zastosowanych dodatków.

Włókna poniżej linii A oraz powyżej i włącznie z linią B mają zawartość SrO poniżej 35% wagowych i niekorzystne właściwości skurczu. Włókna przedstawione poniżej linii B mają zawartość SrO powyżej 35% wagowych i pomiary wykazują, że mają one odpowiedni skurcz w temperaturze 1260°C.

Włókno z linii C zawiera 2,52% wagowych CaO, co okazuje się szkodliwe w odniesieniu do właściwości użytkowych w temperaturze 1400°C. Włókna leżące poniżej linii D oraz powyżej i włącznie z linia E, majązawartość A^Oj powyżej 48,8% wagowych, co okazuje się szkodliwe, jeśli chodzi o właściwości użytkowe tych włókien w temperaturze 1400°C. Włókno poniżej linii E ma zawartość SiO2 wynoszącą 14,9% wagowych, co jest niekorzystne, jeśli chodzi o właściwości użytkowe w temperaturze 1400°C (patrz poniżej - właściwości użytkowe w temperaturze 1500°C).

Dalszy ograniczony zakres kompozycji (podanych jako wytłuszczony tekst w kolumnie 1400°C) wykazuje korzystny skurcz w temperaturze 1400°C. Te kompozycje znajdująsię poniżej linii C oraz powyżej i włącznie z linią D tabel 1 i 2. Pokazane dwa włókna w tym zakresie, które nie spełniają wymagania dotyczącego 3,5% skurczu, są po prostu wynikami nieprawidłowymi.

Włókna znajdujące się poniżej linii C oraz powyżej i włącznie z liniąD wybrano ze względu na procentową zawartość SrO (jak to określono powyżej) i widać, że kompozycje ze względnąprocentowązawartościąSrO powyżej 53,7% i poniżej 59,6% wykazują korzystne wartości skurczu w temperaturze 1500°C. Włókna w tym zakresie, które nie mają właściwego skurczu w temperaturze 1500°C, są włóknami o dużej zawartości SiO2 (12,2% wagowych SiO2), co potwierdza wspomniany powyżej szkodliwy wpływ zbyt dużej zawartości S1O2.

Dwa włókna, a mianowicie włókna SA5a i SA5aII, wykazują korzystny skurcz w temperaturze 1550°C.

Dodatkowo widać, że niektóre z tych włókien wykazują bardzo duże rozpuszczalności i z tego powodu mogą być użytecznymi włóknami ogniotrwałymi, które będą się rozpuszczać w płynach ciała.

Wszystkie włókna wykazywały uwodnienie po wprowadzeniu do wodnych płynów, a także wykazywały pewne uwodnienie podczas wytwarzania kształtek wstępnych, które stosowano w badaniach skurczu. Po 24-godzinnym badaniu rozpuszczalności w płynach zbliżonych do płynów fizjologicznych występowało bardzo znaczne uwodnienie. Uwodnienie zachodzi w postaci wyraźnego rozpuszczania i ponownego wytrącania się kryształów na powierzchni włókien, co powoduje utratę przez nie właściwości włókna.

W przypadku pewnych kompozycji, podczas wytwarzania próżniowych kształtek wstępnych do badań stosowano środek dyspergujący i zwilżający Troy EX 516-2 (znak handlowy firmy Troy Chemical Corporation), który jest mieszaniną niejonowych środków powierzchniowo czynnych i modyfikowanych chemicznie kwasów tłuszczowych. Wykonywano to w celu skrócenia czasu poddawania działaniu wody i tym samym zmniejszenia zakresu uwodnienia. Z tabeli 3, która podaje ten sam rodzaj informacji jak tabela 2, wynika, że kompozycje, w których zastosowano środek dyspergujący (oznaczone słowem „troy”) wykazują większy skurcz niż identyczne kompozycje bez środka dyspergującego. Zgłaszający domj/śliyjąsię, że jest to spowodowane częściowym uwodnieniem „unieruchamiającym” włókna, co powoduje, że dowolne włókno musi ulegać skurczowi pod działaniem naprężenia włókien nośnych wzdłuż jego długości: takie na6

182 653 prężenie może powodować raczej ścienianie włókien a nie ich wzdłużny skurcz. W przypadku użycia środka dyspergującego, włókna mogą kurczyć się swobodnie wzdłuż ich długości.

Poniżej opisano szczegółowo sposoby pomiaru skurczu i rozpuszczalności.

Skurcz mierzono na podstawie normy ISO, a mianowicie normy ISO/TC33/SC2/N220 (równoważnej normie brytyjskiej BS 1920, część 6, 1986) z pewnymi zmianami związanymi z mniejszą wielkością próbki. W skrócie, sposób obejmuje wytwarzanie odlewanych pod próżnią kształtek wstępnych, przy użyciu 75 g włókna w 500 cm³ 0,2% roztworu skrobi, w formie o wymiarach 120 mm x 65 mm. Platynowe kołeczki o średnicy około 0,5 mm umieszczono w czterech rogach w odległości 100 mm x 45 mm. Mierzono największe długości (L1 i L2) i przekątne (L3 i L4) z dokładnością do ± 5 mm za pomocą przesuwnego mikroskopu. Próbki umieszczono w piecu i podnoszono temperaturę z szybkością300°C/h do temperatury o 50°C niższej od temperatury badania, a następnie podnoszono temperaturę z szybkością 120°C/h w zakresie ostatnich 50°C do temperatury badania i pozostawiono w ciągu 24 h. Wartości skurczu podawano jako wartości średnie z 4 pomiarów.

Należy zauważyć, że jakkolwiekjest to znormalizowany sposób pomiaru skurczu włókien, to jest on związany z pewną nieuniknioną zmiennością, wynikającąz zależnej od warunków odlewania zmienności końcowej gęstości kształtki wstępnej. Ponadto należy zwrócić uwagę na fakt, że filc z włókien będzie miał zwykle większy skurcz niż kształtka wstępna wykonana z takiego samego włókna. Tak więc, wymieniona w tej specyfikacji wartość 3,5% prawdopodobnie będzie odpowiadać większej wartości skurczu w gotowym filcu.

Rozpuszczalność mierzono w następujący sposób: Włókno najpierw rozdrabniano przez sito o oczkach 10 mesh i usuwano pęcherze przez ręczne przesiewanie także przez sito o oczkach 10 mesh.

Aparat do badania rozpuszczalności był wytrząsanym inkubatorem z łaźnią wodną, a roztwór do badania miał następujący skład:

Związek	Nazwa	Ilość, g
NaCl	Chlorek sodu	6,780
NH4CI	Chlorek amonu	0,540
NaHCO3	Kwaśny węglan sodu	2,270
Na2HPO4.H2O	Wodorowęglan dwusodowy	0,170
Na3C6H₅O7.~2H2O	Dihydrat cytrynianu sodu	0,060
H2NCH2CO2H	Glicyna	0,450
H2SO4, c. wł. 1,84	Kwas siarkowy	0,050

Powyższe substancje rozcieńczono do 1 litra wodą destylowaną, uzyskując roztwór soli fizjologicznej.

Odważono 0,500 ± 0,03 g rozdrobnionego włókna do probówki wirówkowej z tworzywa sztucznego i dodano 25 cm3 powyższego roztworu solanki. Wstrząsano dokładnie włókno i roztwór solanki i wstawiono do wytrząsanego inkubatora z łaźnią wodną utrzymywanego w temperaturze ciała (37 ± 1°C). Szybkość wytrząsarki nastawiono na 20 cykli na minutę.

Po 24 h wyjęto probówkę wirówkową, a następnie zdekantowano ciecz znad osadu i przepuszczono ją przez sączek (0,45 mm bibuła filtracyjna z azotanu celulozy, typ WCN firmy Whatman Labsales Limited) do czystej butelki z tworzywa sztucznego. Następnie analizowano ciecz jednąz dwóch metod. W pierwszej metodzie zastosowano absorpcję atomowaprzy użyciu aparatu Thermo Jarrell Ash Smith Hierfje II.

Długość fali (nm)	Szerokość pasma	Prąd (mA)	Płomień
460,7	0'	12	mieszanka uboga

182 653

Zawartość strontu mierzono względem wzorcowego roztworu absorpcji atomowej (Aldrich 950 mm/ml). Przygotowano 3 wzorce, do których dodawano 0,1% KCl (Sr, ppm, 9,7,3,9 i 1,9). Wykonywano zwykle 10-krotne i 20-krotne rozcieńczenia, w celu zmierzenia zawartości Sr w próbce. Następnie obliczano zawartość SrO jako 1,183 x Sr.

Wszystkie roztwory podstawowe przechowywano w butelkach z tworzywa sztucznego.

W drugiej stosowanej metodzie (wykazano, że daje ona wyniki zgodne z wynikami pierwszej metody) oznaczano stężenia pierwiastka w znany sposób metodą indukcyjnie sprzężonej spektroskopii plazmowej i atomowej spektroskopii emisyjnej.

Powyżej omówiono odporność na skurcz kształtek wstępnych poddanych działaniu temperatury 1260°C w ciągu 24 h. Wskazuje ona na najwyższą temperaturę zastosowania włókna. W praktyce podaje się najwyższą temperaturę ciągłego stosowania włókien i najwyższą temperaturę, na jaką może być wystawione włókno. Zwykle w przemyśle postępuje się w taki sposób, że podczas wyboru włókna do stosowania w danej temperaturze wybiera się włókno o temperaturze ciągłego stosowania wyższej od wymaganej nominalnie do zamierzonego zastosowania. Postępuje się w taki sposób, aby przypadkowy wzrost temperatury nie spowodował uszkodzenia włókien. Zwykle stosuje się margines od 100°C do 150°C.

Zgłaszający nie wiedzą na razie, w jakim stopniu inne tlenki lub inne zanieczyszczenia mogą wpływać na właściwości użytkowe włókien opisanych powyżej i w załączonych zastrzeżeniach patentowych, w których SiO₂jest dodatkiem włóknotwórczym i które zawierają do 10% wagowych materiałów niż SrO, Al₂O₃ i SiO₂, jakkolwiek ta ilość nie powinna być uważana za ilość ograniczającą.

Jakkolwiek powyższy opis dotyczył wyrobu włókien przez wydmuchiwanie ze stopu, to wynalazek nie jest ograniczony do wydmuchiwania i obejmuje także przędzenie i inne techniki, w których włókna są wytwarzane ze stopu.

182 653

Tabela 1 część 1

		<	CQ	u
2 S <x, li N .a K b\|o O. g jn £ 3 < w) A g £ > oc X® ©>	rs O A	0ΟΓΊΓ4(Ν(ν'ΝΓΜΝΝ	X© X© X© χθ χθ X© qX ©X ©W q\ q\ qS oo oo en so <n cn Os Os Os Os A A	5.4%
ΡΊ O rs <	χΟχΟχΟχΟχΟχΟχΟχΟχβχΟχΟχ^χΟ o-» o> ©> o> e> ©> o^x ©> ©> o> o^x O> CT oot^soroosersor-r-^T-; TtA©--AAAAośośAośA	X© χθ X© x© X© x© ©s ©S q\ q> ©V Os un © © vn so A A A A Os © so so so τ τ so	39.0%
2 tZł	χΟχΟχΟχΟχΟχΟχΟχΟχΟχΟχΟχΟχΟ ©s θ'- O> C^X O^x O< O' C^x O^x O' ©^ O> O^xfNenTt—^OOTtCNOOr^SOOsSO—* ΑΑθ\ΑΑΑΑ©ΑΑτ1-Α<0 Γη^Ο’φΜΊνΊΜΊίΝ^ίΟ'Π^-ΜΊτΓ	X© X© X© χθ X© X© ©\ ©X ©X ©X ©X ©X cn r-; Tt rn cn AAAAAtjcn cn cn en en m	55.6%
Skład, % wagowych	Razem	^oo©>rsoo^m©©OTt ηίΛΆΟοοίΓιΧ^οο’Λίτι'ηΓη ο-οοοοσ^ώοο^^όόσ^^οο	oo cn oo u~> r- Tt cn en —« so © so od od oś oo O\ oo Os Os Os Os Os Os	10Ό0Ι
m O u? u	1Ζ)ΐΖ)>ΛΙΛΆΆΐηΐΓ)ΙΓ)Τ)ΙΓ)»Γ)ΙΖΊ ©©©©©©©©©©©©© ©©©©©©©©©©©©© ννννννννννννν	I/S ΙΛ ΙΑ T) T) Tl ©©©©©© ©©©©©© V V V V V V	T> © © V
o rs li Uh	NT^TTrTTT^TOOOO 0s©3©©q©©©rn©0© —'0^00^0000000 V ° V V V V V	sO 00 © 00 ι/Ί ΜΊ ©©—< — ©© © © © © © © V V	<ZS © © V
o O ΓΊ Oh	ΌΤινίίΓιΙΛίΛΜΊΜΊνΊΐΛ^'/Ίν') ©©©©©©©©©©©©© ©©©©©©©©©©©©© νννννννννννν	T T T T T T ©©©©©© © © © © © ó V V V V V V	m © © V
O rs CO Z	TTT^soTCNTr-TTfST Ο Ο Ο —;0;0-;θη-Όηθ óóó>/nóóónóóóó V V V V V V V	un u® un u® © izs © © © © — © © © © © © O VVVV V	en o
o rs łZ	’ΛΙΛΙΛΥΊ'ΛΜΊ'/ΊΆ'Λ'ΟΙ/Ίΐ/ΊΙΛ ©©©©©©©©©οο©©© © ο ο ο ο©©©© — ©>ο© ν V ν ν νννν ννν	wn un ur un wn m ©©©©©© o © © © © © V V V V V V	ur © © V
o 03 ffl	©©Tt—I-H-hOO>~~>\C(N (Ί η Ν Ν Ν (Ν -* —< (Ν CN —< Ό ΓΝ ©©©©’©©©©©©©©©	ó o o ó	en CN ©
rs 2 N	τττττττττττ^τ © © © © © © © © © © © ΜΊ © ©©©©©©*©©©©©©© ννννννννννν V	<n μί _vn, <n t> m © © ~ © o © ©©>-;©©© V V ° V V V	IZT © © V
O M s	ιηΐΛΐΛΐΠΆσ\ΐΛ(ΝΟΟ/)>Λ^!Ά ©©©©©CN©-^©©©—<© ©©©©©Α©©©©©©© ννννν ν νν V	on VI U”) ΜΊ ΜΊ Tt © © © © © —< ©©©©©© ννννν	00 o
o ra U	οο οο so οο —< xśD>omt^©oo © © © Ο rn © © © (Ν — © en Ο ©©©©©©©©©©©©©	so © so so Γ- 00 © — © O © © ©©©©’©©	CN </) A
rs O CS)	ν-, ir, ι/ι α- — rj ι/ί r- θ'. — α· <Ο ©ΟΟ—;</>>/·></ΊΐηΌ('~(^ΓOoóc>or4r4r4r4r4r4r4ts’ ννν	cn cn © en os cn so SO CN Tt © —« oś oś os’ es A A	/) CN A
m O rs <	os —rr-encNTtosTtoooo en — ©Aośoś — ośAAAAcnAA	r- Tt cn —« oo m A CN CN SO 00 OS Ό SO SO T T T	00 A en
2 CS)	- Ο; νι οο ιη -ι oę a- ta m νι „ rn 00 ·++©+ O\ <D \O at -rt-· oo r-. IC' Tt V, Vi VI Μ Γ/\| Vi ν, ά ν, V	OS CN Tt Os os so es so > ri ej A cn cn cn en en en	Os A un
Kompozycja	rs 2d O o O « A Ty cS-Z z ra U £ O O O O en — ^ΙΊ o in tc ffl n id ό σ> ’Τ M <<<<<<<<<<<<< CS)C/)CS)CS)C/)CS)CS)C/)CS)C/)CS)CS)CS)	X) JO 03 X> Ό 03 x \|χ r- so so so <<<<<< CS) CS) CS) CS) CS) CS)	SACS1

182 653

Tabela 1 c^ięść 2

		O	ω
.5 8 o Z (Z) 3 J* + a lo Ct c/) *7 g< oo A g S2 > GO s® ο>	n O 53	s?s?s?sęsęs?s?^sęs?s?s?s?s?s?s?s?sęsss? r-ooTtoooOTtor^mmTj· — c iri ri η \o O, + + + + + + + + + © >ri + \O + + o + o, r~- Tt	5.1% 4.8%	x° o> 00 Tt
r'1 o fS		50.0% 53.6%	30.5%
SrO	χθ \O χθ χθ χθ χθ \O χθ \O χθ κ© χθ χθ χθ sO χθ χθ χθ χθ χθ ©X ©X ©X ©X ©X ©X ©X ©X ©X ©X ©X ©X ©X ©x ©X οΧ ©X ©X ©X ©X oo — rt^ri-inrcNorNOOpoo — NOr-oct; ^i/oo^óócłfririri^^t^buoooo^óó^ 'tTfTi-TfininOifiiniriiriOiA^tntrmOOkO	45.0% 41.6%	54.7%
Skład, % wagowych	Razem	ΟΟΟΟΟΟΟΟΟ^ΟτΤσ,Ο-^ΟΟΟΓΠΟΟΓ? N q q O Tl φ ’ę π-ι Φ OO OO OC rf r' ^ Tt OO TT O N όόοίοίόόόό-<’ + od©©oo + «io6 —: ν σί o o σ. o, o o o o o σ. σι co σ·. o. σ. σ. c o a-	98.13 99.38	06ΌΟΙ
o CM t-l o	T Tl Tl Tl Ti Tl Tl Tl Tl T. T Ti Tl Tl Tl Tl T) T T\| \C ©©©©©©©©©©o©©cq©©cq©cq© ©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©> ννννννννννννννννννν	<0.05 <0.05	<0.05
m O ω ŁŁ	Opp^OppOOOOOpppp^Op^ όόόόόόόόόόόόόόόόόόόό νν V V V V V V V V V V	<0.05 0.06	<0.05
v-> o CM CU	’ηιηΜου^ΜΊνηΜΊυΊΐηυΊνΊ’Λΐΐηνο'ζ^νο^ιζΊνΊΟΟ ρροοοοοοοοοοοοορρρρρ όόόόόόόόόόόόόόόόόόόό ννννννννννννννννννν	<0.05 <0.05	<0.05
o CM rt z	Ο^σιίΓιΟΓόΝ^^ιη'Γι'η^ΌΟ'ΆίΓΟ-'Ά —- Ο Ο — —’ —; ΓΊ (Ν Ο Ο Ο -j —- —¹ p p ; Ο όόόόόόόόόόόόόόόόόόόό V V V V V V V	<0.05 <0.05	0Γ0
o CM	ihirjiziininininłniriiriOininiDtriioiritnOin pppoopoooooooooooppp oooooóoóoooóoooooooo νννννννννννννννννννν	<0.05 <0.55	<0.05 1_
3 CO	^UO^OOOOOlNO^OO-· <N m O O m <N O — -(Ν(Ν-^ΓΊΓΊΝΝΓ4ΓΜΝ(ΝΝγ*ΊΓ9ΓΊΓ4γΛ ooooóooooooooooóóóóo	0.21 0.22	6Γ0
CM 2 N	ΟΊΐΛΐΛ9ΊΙΛ7Ί_ιζ.ΙΛ»ΛΐΛνΊΙΤ)ΐΛΙ/ΊνΊυηνΊ>ηΤ\|ΐΛ oooooo^Jooooooooooooo ooo‘ooóz-:ooooooooooooo νννννννννννννννννννν	<0.05 <0.05	80Ό
MgO	- τ, — τ, τ, τι τι η oo η τ, τ, o μ u- f t¹ τ τ τ ~ © —;©©©© — © —. © © —« © © ® ® © © © 0©©©0©C>©©C>C>©'©©©®®0©© ^σ V V V V V V V v V V	<0.05 <0.05	0.05
CaO	t^liTtOOt^t-Ol COOOTtoOTfNOKOJiOOCO οομοοοο-ο~^ο--οο-,©οο ©O ©’©©'©OC>©©©©©©© ©’©©©’©	r- \o O o ó o	80Ό
cm o • »-< (Λ	pr^pt^oo^tppiripr^OppiN—'pt^TTOO	rt σ\ r- Tt Tt	14.90
m O CM	q oo oo m iq \q—' o —im- rs σ- q + + + + + + + or + + + o + + + © + + + + <Τ Tt m <t Tl Ti m Τι ΓΛ it ΓΊ ΓΊ Ν ΓΊ Ti N m rl	O\ -η oo rn Tt un	p ó m
SrO	r-; t, q T, oo ri cn rn tN © tj- r~ r ® rn t~~ oo + τί + ο6©0+ (-1 + + + + + + + + 00-:-: + Tt Tt Tt f Τι T, T, T, Ti T\| Tl Tl Τι Τι T, T, Ti Ό C O	C4	54.9
Kompozycja i	S3iO2 ⁰³ 3 'Z -° Σ> -° 2 « ttCLttNttttttirwyhiAtria^aTrri-CL^ — <<<<<<;<<<<<<<:<<<<<<< C/3C/OGQGQGO(Z)<Z)a)GOlZ)GO(Z>aOC/DC/)GQ</3C/3GO<Z>	SA9a SA3 a	SAR2

182 653

T a b e 1 a 2, część 1

Rozpuszczalność, ppm		<	CQ	o
Razem	§ S - 2 X 09 09	o oo r- o m	Os 04
(N O co		CO 04 —¹ —¹ 09	04
o <	Sm o § 'O O ~ iri in	04 04 — — 04	-
SrO	09 _ © ^ SO	09 Tf 09 00	o 04
.2 a o .a in n 6 X'¹ii g o Q- DO (S * s? i 2 > 09 s® o^x	C4 O co	\°χ©χ©χθχ©χθχθχ©χ©χ© O' ©X ox o' ox ©x ©x ©x ©x c χ oÓcHNCHŃNridd	x® x® \° x® x® x® ©X ©X ©X ©X ©X ©X 00 00 Ol \q 04 04 oś oś oś oś 09	5.4%
m O CM <	χΟχΟχΟχΟχΟχΟχΟχΟχΟχΟχΟχΟχΟ ©X O X ©X ©X O X ©X ©X ©x ©X ©x ©x ©x ©X oor-sor^ooso-isoo^r^^on — ^tr^©^o904o9^dośośo4ośoó KOrrii/WTt^tyiArrininrCTt	χ© χθ χ© χ© χ© χθ ©X ©X ©X ©X ©X ©X O\ 09 O O 09 so SO 09 09 O OŚ © \O \O \O 09 09 Ό	39.0%
SrO	χΟχΟχΟχΟχΟχΟχΟχΟχΟχΟχΟχΟχΟ ©X ©X ©X ©X ©X ©X ©X ©X ©X ©X ©X ©X ©X ośo^ośoosd^-^cJo-o^^-o^oś (^9-0^09090904^-0909^09^4-	χ© χ© χ© χ© χ© χ© ©X ©X ©X ©X ©X ©X 09 0- O- 09 04 09 SO S 09 CO 04 04 04 CO CO 09	I- 55.6%
Skurcz po 24 h, w temp, °C	0091
1550
1500
1450	8.22	04 Os 09 oś \d
1400		oo o	00
1350
1260	09 04 SO 09 O oó sd oś	—« 09 04 00 — 04 —< 09 \O 0» 00	2.15
1200	3.95
1000	00 Os 09 09 09 04	kO 04 04 04 —- 00 SC O © ^ < co
Kompozycja	2 o O X O «” £% «Ζ 2 SZ 0αΦ)θΛΐ/904 θ404 Q Q o x_> <_> O O O 09—¹ 04 09 09 09 00 ΟΊ 09 ΟΊ O\ 04 <<<<<<<<<<<<< COCOCOCOCOCOCOCOCOCOCOCOCO	X> _O P3 X) Ό 03 00 O- O- <O Ό s£> <<<<<< CO CO CO CO CO CO	SACS1

182 653

Tabel a 2, część 2

		Q	ω
Rozpuszczalność, ppm	Razem	21 S22122SS2S	d	SO
n O ćZ	o Ό —« -—· CC d U- (N OJ γ*Ί (N Γ4 Tt	—< SO	d
o «X <	r- O, - - - - g	cc
<2 CO	sooooOsor-Ttr- —i ic . -η —i —< Tt ic d < d <o	LC d	Tt
2 c 8 o .a £ Tj Β'-Τ ΰ ίο Λ ΙΟ _5· £ g< S? δ S > (Λ	PM O co	χΡ VO <O sjo sjo \O \O vO sjo sjo \O \O X® \O \© χ© Γ-ΟΟτΤΧΟΟ^Η^ιΟ^Ν·-ιθη..^ΌΓ<ΐσ; rCo\>ziTi-'o;r.23e.r.2^,z'^,/^^<’⁽+22S>n^o'^r~'+	5.1% 4.8%	X® O+ 00 Tt
r> o PM <	\0\0χ0χ0χ0χ0χ0χ0\0\0χ0\0χ0χ0χ0χ0χ0χ0\0\0 ©X ©X ©X ©X ©X ©X ©X ©X ©X ©X ©X ©χ ©χ ©x ©x ©x ©χ ο^·· ©X ©^ ΟΊ Ο (Ν Ό U- - cosoo^rioo^ożsóóócTtoś-> »c oś ο	50.0% 53.6%	30.5%
SrO	_sOx©X©XpxOx©xOx©_sO_sOxOx©X©XPx®X°XpX®X®X® ©X ςρ. ©X ©X ©X ©X ©X ©X ©X ©X ©X ©X ©X ©X ©X ©X ©X ©X ©x ©^χ οο ‘Ώ ‘Ώ Α °9 'Ά TtsnoooŚoOdrcecrcTtTtoódoooóośoOTt ’^’ί’ί^-ΐΟΌ'Τι'ΛίΟΌΐ/ΊΐΟΌΌίΟ'/ΊΌ^Ο^Ο^Ο	45.0% 41.6%	©^ d Tt SC
Skurcz po 24 h, w temp, °C	1600	00 SO ~ 00 Tt lc oś
1550	Os Tt ’« 2 • · CL γ-'- · m tn ο co Η
1500	j> χοό —ι — η ,. χ\ο - ® >» σι ο Cbro ~ <Ί -: 2; :°°.Ύί m £ <r mro co rf v „ _{M Γ}Ί rc o — 'O H
1 1450	<o o t, o. rj ιζί r~ \o - ri r- oor^ U ~¹ · · . r~- r- —¹ T¹ 7 'T i+ —t P c-i * (sj in cl oo
1400	Tt —< d Tt Tt so so —< oo os —< os d --sOOssOSOOS^fCp^sO—'dTtsOr*s—,-^dd —^^iCd—^dd—^^Ó—^dd—^ —i d d	Os rc —< Tt d \o	8.43
1 1350	d Ό o oo d d rc os cc d	i 3.94	3.94
1260	sc —i Os Os Os rC so <C d oo so —< so oo d Tt Tt »o rri rc cx) —; —O Ó d o —i d	2.45	2.00
1200	m M « NO O CN Cc κι Ki o O _ *Ί ~ Tt Tt © —: c4 —: _· <n — _·		0.73
1 1000	SC IC . _ OO IC d d —. izs —< O ° d o	d
Kompozycja	= =3 © 2 °5 Ό S ⁿ 3 £ w « ·° ai -° ^d 2 5 Ο^ΟίΰίΓΝΟΜ^Ο-ΟΟΟΟοΟΗ’ί^'Ι’τΤΟΗ^’^ «:<<<<<:<<<<<<<«:<<<<:<< CZ3IZlC<!GOGOGOCZJtZ)CZJ(Z)!ZllZICZlC/2CZ3IZlCZ5GOCZ)ŁO	SA9a SA 3a	SAR2

182 653

Γ*Ί ¢3 ο

ca

Η

Rozpuszczalność, ppm	Razem	iZ) O\ —* —< »-« »Z) —' <N
CM O cz5	—. —. —' CN
o cm <	1 1 1200 2
SrO	m r- © u- —« »Z)
.3 Γ4 S 2 .3 ⁰⁰ -3 4> + y c <·> £is· g< 00 ^ψB 2 ©>	cm O óo	χΟχΟχΟχΟχΟχΟχΟχΟχΟ © χθ χ© χθ χθ ©> o> ο> ©> θ'- o'' c> o> eto eto ©> ©^ tz)iz)—>—<r--r^,-’z)iz)\o»_sc>^^'sq'£> r^r-izjtzir^r^r^r-cNrsióóc^CT''
m O CM <	χΟχΟχΟχΟχΟχΟχΟχΟχΟχΟχΟχΟχΟχΟ ©χ eto ©> ©> ©> ©+ eto ο> eto eto eto ©> ©> ©χ Tt^tOOCsCsO^OsOsOs^^-·' to- to-
SrO	χΟχΟχΟχΟχΟχΟχΟχΟχΟχΟχΟχΟχΟχΟ ©X ©X ©X ©X ©X ©X ©X ©X ©X ©X ©X ©X ©X ©X 00 000\ΟΓΊ(Ν»Ζ)»Ζ)Γ^Γ^—’ to^to^TtTtrncofCfoto-to^oóoororo »z)iz)iz)iz)iz)iz)iz)»z>v)tz><z)iz)r<)fi
Skurcz po 24 h, w temp. °C	0091	CN O\ S0 CN c*) Tt
1550	3.14 1
O o izi	Ό CN O —< Tt cm —< CO to^ 00 CN © —; CN c*S Tt CN Tt v© Tf <zi
1450 ,	r- o m £r r, oo r-~ . T; ci r<i ci ⁰⁰
1400	Os CN —' O fO »Z) —I r<i rj J o -*
1350
1260	m to- cn oo IZ) —· Tt — Oto Om
1200	1 3.95
1000	Os CN (O 'O CN Γ*Ί
Kompozycja	X cm cm OO óo co ο δ £<soo CM CM ć* ca ca X© x© Ż Ż s? 3? X X /χ) ζχΐ \|A lZj X Ό Ό β C O Ό Ό χ>χ>χ>ί;,£ X) ’Tt^'»Z)IZ)«Z)lZ)lZ)lZ)lZ)łZ)«Z)lZ)\C^O <<<<<<<<<<<<<’< GO C/0 CZ^ CZł C/Ώ 00 C/Ώ 00 C<J OO CO OO GO CO

4β ο

β ca £

Ο >»

Ό

Ο ε

j= ο

>» β

β >%

Ν ο

Ο £

Ο

I υ

ΰ υ

£ ο

ο, ϊ

ο

Ο ο

ο β

ca β

§

Ν

X w

>» ο

ο* £

Ξ3 β

ca

-C ca β

ο ο

<υ '?

οο

1μ

Ο α« <Λ >Χ

Ό υ

>>

ε ο

£ β

Ό

Ο

Ό

Ο

Ν

Ο

Ν £

‘Ο (/} ca £

Departament Wydawnictw UP RP. Nakład 60 egz. Cena 4,00 zł.

Claims

Zastrzeżenia patentowe

1. Wysokotemperaturowe włókno nieorganiczne zawierające SrO, Al₂O₃, znamienne tym, że zawiera SrO, Al₂O₃ i dodatek włóknotwórczy zawierający SiO₂ w ilości od 0,1 do 14,9% wagowych.
2. Włókno według zastrz. 1, znamienne tym, że włóknotwórczym dodatkiem jest S1O2 a składniki SrO, AbO₃ i SiO2 są korzystnie w ilości co najmniej 90% wagowych kompozycji włókna.
3. Włókno według zastrz. 2, znamienne tym, że włóknotwórczym dodatkiem jest SiO2, przy czym składniki SrO, Al/l i S1O2 są korzystnie w ilości co najmniej 95% wagowych kompozycji włókna.
4. Włókno według zastrz. 1, znamienne tym, że zawiera 35% wagowych lub więcej SrO.
5. Włókno według zastrz. 1, znamienne tym, że zawiera korzystnie:

SrO w ilości od 41,2% wagowych do 63,8% wagowych;

i Al₂O₃ w ilości od 29,9% wagowych do 53,1% wagowych.
6. Włókno według zastrz. 5, znamienne tym, że zawiera korzystnie więcej niż 2,76% wagowych SiO₂.
7. Włókno według zastrz. 1, znamienne tym, że zawiera korzystnie 48,8% wagowych lub mniej AbO₃.
8. Włókno według zastrz. 1, znamienne tym, że procentowa zawartość SrO w przeliczeniu na ogólną ilość SrO plus AbO₃ plus S^jest korzystnie w zakresie 53,7% do 59% wagowych.
9. Włókno według zastrz. 1, znamienne tym, że zawiera korzystnie:

SrO w ilości od 53,2% wagowych do 57,6% wagowych;

Al2O3 w ilości od 30,4% wagowych do 40,1% wagowych; i S1O2 w ilości od 5,06% wagowych do 10,1% wagowych.
10. Włókno według zastrz. 1, znamienne tym, że zawiera korzystnie Na2O w ilości mniejszej niż 2,46% wagowych.
11. Włókno według zastrz. 1, znamienne tym, że zawiera korzystnie:

SrO w ilości od 53,2% wagowych do 54,9% wagowych;

Al2O3 w ilości od 39,9% wagowych do 40,1% wagowych; i S1O2 w ilości od 5,06% wagowych do 5,34% wagowych.
12. Włókno według zastrz. 1, znamienne tym, że jest rozpuszczalne w solance i ma skurcz 3,5% lub poniżej po poddaniu działaniu temperatury 1260°C w ciągu 24 godzin.