PL179949B1

PL179949B1 - Okno, drzwi ze skrzydlem i oscieznica i z ruchowym okuciem drazkowym oraz sposób wyposazania skrzydel, zwlaszcza okien, drzwi,w ruchowe okucie drazkowe PL PL PL PL PL

Info

Publication number: PL179949B1
Application number: PL96313994A
Authority: PL
Inventors: Thomas Kanehl; Horst Loos; Roland Schoeler; Juergen Sassmannshausen; Achim Tuerk; Gerhard Wader; Michael Zimmermann
Original assignee: Siegenia Frank Kg; Siegeniafrank Kg
Priority date: 1995-04-28
Filing date: 1996-04-26
Publication date: 2000-11-30
Also published as: ES2140738T3; ATE186366T1; EP0740039A1; DE59603530D1; DE19616271C2; PL313994A1; EP0740039B1; DE19616271C5; DE19616271A1; DK0740039T3

Description

Przedmiotem wynalazku jest okno, drzwi ze skrzydłem i ościeżnicą! z ruchowym okuciem drążkowym oraz sposób wyposażenia skrzydeł, zwłaszcza okien, drzwi, w ruchowe okucie drążkowe.

Znane są okna i drzwi, w których ruchowe okucie drążkowe po stronie obsługi skrzydła wyposażonej w napęd nastawczy, poruszany ręcznie, na przykład rękojeścią, jest utworzone z trzech sprzęganych ze sobą ruchowo elementów konstrukcyjnych, z których dwa jako narożne elementy okuciowe mogą być ustawiane na obu narożnikach strony obsługi skrzydła, przy czym element okuciowy umieszczony między dwoma narożnymi elementami okuciowymi jako element napędowy stanowi wsparcie dla napędu nastawczego, a efektywną długość całkowitą wszystkich trzech elementów okuciowych można dopasować do zróżnicowanej długości strony obsługi skrzydła z drobnoustrojową regulacją poprzez doprowadzane do wzajemnego zazębienia pary elementów sprzęgających, w szczególności zazębiające się o siebie bezpośrednio drobne uzębienia, przy czym takie pary elementów sprzęgających znajdują się przynajmniej między zwróconymi ku sobie końcami drążków napędowych sąsiednich elementów okuciowych, a także w kierunku ruchu tych par są one stabilne bez możliwości przemieszczania przy pociąganiu i naciskaniu, zaś każda z tych par jest utworzona przez wyznaczający czynną lub też zadaną długość zazębienia kształtowego, krótki element sprzęgający na jednym drążku napędowym oraz przez dostosowany do możliwej strefy skracania, długi element sprzęgający na drugim drążku napędowym.

Znany jest sposób wyposażania skrzydeł okien, drzwi lub podobnych elementów w ruchowe okucie drążkowe, w którym ruchowe okucie drążkowe składa się z kilku różnych elementów konstrukcyjnych, mianowicie przynajmniej ze środkowego elementu napędowego i dwóch elementów narożnych i ewentualnie przynajmniej z jednego elementu przyłączeniowego, przy czym poszczególne elementy okuciowe doprowadza się i przykłada do stref wrębowych skrzydła i po zagłębieniu w znajdującym się tam rowku stopniowanym albo profilowanym mocuje się lub osadza, korzystnie przez przekręcenie śrubami, i w którym elementy okuciowe w miejscach oddalonych od narożników skrzydła łączy się ze sobąruchowo na zasadzie zaciskowego połączenia kształtowego.

Okna i drzwi a także ich skrzydła oraz ościeżnice wykonuje się wykorzystując zwykle segmenty profilowane. Segmenty takie przycina się na potrzebną długość i łączy się ze sobą, poprzez tak zwane złącza kątowe, w sztywne ramy. Z reguły wykorzystuje się tu tak zwane uciosowe złącza kątowe, chociaż można też przewidzieć złącza innego rodzaju.

179 949

Segmenty profilowane łączone w skrzydła okienne i ościeżnice mogą być wykonane z drewna, tworzywa sztucznego lub metalu. Ale można je też prefabrykować z tych materiałów jako tak zwane elementy zespolone.

Od dawna skrzydła okien i drzwi wykonuje się przeważnie na gotowo na żądaną wielkość. Potem wyposaża się je w okucia niezbędne do spełniania danej funkcji o za ich pomocą łączy się je z przynależną ościeżnicą lub jej okuciami. Zadaniem okuć jest zapewnienie prawidłowego zamykania i otwierania okna lub drzwi, a więc nie tylko umożliwienie różnych ruchów względem ościeżnicy, ale także spowodowanie zablokowania skrzydła przylegającego w położeniu zamknięcia do ościeżnicy.

Do uruchamiania okna lub drzwi służy ruchowe okucie drążkowe, w które wyposażona jest przynajmniej strona obsługi skrzydła i które można poruszać, na przykład ręcznie za pomocą rękojeści. Takie okucie drążkowe posiada przynajmniej podane już wyżej cechy wyposażenia. Zaprojektowano je tak, że po wyprodukowaniu na gotowo można je zamontować lub osadzić na skrzydle, przy czym jest możliwość dopasowania do różnej wielkości (wysokość i/lub szerokość) danego okna lub danych drzwi.

W przypadku tradycyjnie wykonywanego osadzania ruchowego okucia drążkowego na skrzydle przynajmniej na jego stronie obsługi najpierw ustawia się i ewentualnie mocuje się oba narożne elementy okuciowe na odpowiednich narożnikach, żeby następnie określić dokładny wymiar montażowy umieszczonego między nimi, następnego elementu okuciowego, a także umożliwić dopasowanie w następnej operacji przycinania na długość (ucinanie lub oddzielanie).

W przypadku elementu okuciowego montowanego na stronie obsługi skrzydła między dwoma elementami narożnymi chodzi z reguły o element napędowy, na którym wspiera się napęd nastawczy poruszany np. rękojeścią.

Stosowane zwykle do dziś rozmieszczenie ruchowych okuć drążkowych do okien lub drzwi ze skrzydłem i ościeżnicą przedstawiono i objaśniono już w niemieckim czasopiśmie „Baubeschlag-Magazin”, zeszyt 7,1975 r. na stronie 105. W celu ułatwienia dopasowania elementów okuciowych do różnych wielkości okien i drzwi, czyli do wysokości i szerokości skrzydła, wykorzystuje się tam nastawne drobnostopniowo, doprowadzane do wzajemnego zazębienia kształtowego pary elementów sprzęgających w postaci zachodzących na siebie bezpośrednio drobnych uzębień, znanych na przykład z niemieckich opisów patentowych nr nr DE 2 515 542 C, DE 2 635 446 C, i z europejskich opisów patentowych nr nr EP 0 268 750 Β1 i EP 0 560 016 A2, które w kierunku ruchu drążków napędowych zaprojektowano stabilnie bez przemieszczania przy pociąganiu i nacisku. Wyznaczający efektywną lub zadaną, krótką długość zazębienia kształtowego element sprzęgający każdej pary znajduje się przy tym na wolnym końcu drążka napędowego każdego narożnego elementu okuciowego, podczas gdy na obu końcach drążka napędowego środkowego elementu okuciowego lub elementu napędowego znajduje się wyznaczający możliwą strefę skracania, długi element sprzęgający pary elementów sprzęgających.

Praktyka wykazała, że sposób stosowanego do dziś wyposażania okien lub drzwi w ruchowe okucia drążkowe, to jest w szczególności ich montaż lub osadzanie w strefach wrębowych skrzydeł, odpowiada w znacznym stopniu tradycyjnemu, rzemieślniczemu sposobowi wytwarzania okien i drzwi. Ale z drugiej strony okazało się, że dotychczasowa koncepcja przynajmniej ruchowych okuć drążkowych osadzanych na stronie obsługi skrzydła okien lub drzwi oraz utworzonych z trzech sprzęganych ze sobą ruchowo elementów okuciowych, zwłaszcza przy wielkoseryjnej, przemysłowej produkcji okien i drzwi, napotyka się ograniczenia eksploatacyjno-techniczne. Powodem jest w zasadzie to, że montaż lub osadzanie tworzących ze sobą kompletne okucie drążkowe różnych jego elementów nie można włączyć wcześniej w proces produkcji skrzydeł, lecz trzeba to wykonać dopiero na gotowym skrzydle.

Celem wynalazku jest przygotowanie i oddanie do dyspozycji sprzęganych ze sobą ruchowo elementów okuć drążkowych z wykorzystaniem dostępnych środków tak, aby można było oddzielić od siebie osadzanie różnych elementów okuciowych. W szczególności powinna istnieć możliwość ich wykonywania w różnym czasie i/lub w różnych miejscach procesu produkcyjnego, także w innych operacjach technologicznych w tym samym lub zachodzącym na

179 949 siebie czasie. Tak więc celem wynalazku jest optymalizacja wyposażania okien, drzwi w ruchowe okucia drążkowe, zwłaszcza przy ich produkcji przemysłowej, za pomocąnajprostszych środków technicznych, bez uszczerbku dla tradycyjnej, rzemieślniczej techniki okuwania.

Okno, drzwi ze skrzydłem i ościeżnicą i z ruchowym okuciem drążkowym, w którym lub w których takie okucie drążkowe po stronie obsługi skrzydła wyposażonej w napęd nastawczy poruszany korzystnie rękojeścią, jest utworzone z trzech sprzęganych ze sobą ruchowo elementów konstrukcyjnych, z których dwa jako narożne elementy okuciowe sąustawiane na obu narożnikach strony obsługi skrzydła, przy czym element okuciowy umieszczony między dwoma narożnymi elementami okuciowymi jako element napędowy stanowi wsparcie dla napędu nastawczego, a efektywną długość całkowitą wszystkich trzech elementów okuciowych dopasowywane do zróżnicowanych długości strony obsługi okna lub drzwi z drobnostopniowąregulacją poprzez doprowadzane do wzaj emnego zazębienia kształtowego pary elementów sprzęgaj ących, w szczególności zazębiające się o siebie bezpośrednio drobne uzębienia, przy czym takie pary elementów sprzęgających znajdują się przynajmniej między zwróconymi do siebie końcami drążków napędowych sąsiednich elementów okuciowych, a także w kierunku ich ruchu są one stabilne, bez możliwości przemieszczania przy pociąganiu i naciskaniu, zaś każda z tych par jest utworzona przez wyznaczający efektywną lub zadaną długość zazębienia kształtowego, krótki element sprzęgający na jednym drążku napędowym oraz przez dostosowany do możliwej strefy skracania, długi element sprzęgający na drugim drążku napędowym, według wynalazku charakteryzuje się tym, że na każdym z obu końców drążka napędowego środkowego elementu okuciowego jest osadzony względnie ukształtowany jeden wyznaczający efektywną lub zadaną długość zazębienia kształtowego, krótki element sprzęgający pary elementów sprzęgających, natomiast na drążku napędowym stanowiącym bezpośrednio integralną część każdego narożnego elementu okuciowego znajduje się wyznaczający możliwą strefę skracania, długi element sprzęgający pary elementów sprzęgających.

Korzystnie, okno, drzwi ma również wyznaczający możliwą strefę skracania, długi element sprzęgający każdej pary elementów sprzęgających, który można skrócić, przez obcięcie, na jego wolnych końcach.

Korzystnie, przynajmniej jeden z ustawionych po stronie obsługi skrzydła elementów narożnych wspiera względnie posiada prowadnik narożny obwodzący dany narożnik skrzydła, na którym to prowadniku znajduje się element sprzęgający pary elementów sprzęgających dla prowadzącego dalej drążka napędowego elementu przyłączeniowego okucia drążkowego.

Korzystnie, element narożny wspierający prowadnik jest wyposażony w szynę zakładkową, tworzącą załom obejmujący kątowo narożnik strony obsługi skrzydła.

Korzystnie, przynajmniej jeden z przyporządkowanych stronie obsługi skrzydła elementów narożnych wyposażony jest na jego szynie zakładkowej w obsadnik nastawczy obejmujący kątowo narożnik.

Według innej postaci wynalazku okno, drzwi ze skrzydłem i ościeżnicą i z ruchowym okuciem drążkowym, w którym lub w których takie okucie drążkowe po stronie obsługi skrzydła wyposażonej w napęd nastawczy poruszany korzystnie rękojeścią jest utworzone z trzech sprzęganych ze sobą ruchowo elementów konstrukcyjnych, z których dwa jako narożne elementy okuciowe sąustawiane na obu narożnikach strony obsługi skrzydła, przy czym element okuciowy umieszczony między dwoma narożnymi elementami okuciowymi jako element napędowy stanowi wsparcie dla napędu nastawczego, a efektywną długość całkowitą wszystkich trzech elementów okuciowych są dopasowywane do zróżnicowanych długości strony obsługi okna lub drzwi z drobnostopniową regulacją poprzez doprowadzane do wzajemnego zazębienia kształtowego pary elementów sprzęgających, w szczególności zazębiające się o siebie bezpośrednio drobne uzębienia, przy czym takie pary elementów sprzęgających znajdują się przynajmniej między zwróconymi do siebie końcami drążków napędowych sąsiednich elementów okuciowych, a także w kierunku ich ruchu są one stabilne, bez możliwości przemieszczania przy pociąganiu i naciskaniu, zaś każda z tych par jest utworzona przez wyznaczający efektywną lub zadaną długość zazębienia kształtowego, krótki element sprzęgający najednym drążku napę

179 949 dowym oraz przez dostosowany do możliwej strefy skracania, długi element sprzęgający na drugim drążku napędowym, przy czym elementy okuciowe są wyposażone w szynę zakładkową przebiegającą przynajmniej równolegle do drążka napędowego mającego element sprzęgający dla utworzenia pary elementów sprzęgających, charakteryzuje się tym, że na każdym z obu końców drążka napędowego środkowego elementu okuciowego, korzystnie w postaci elementu napędowego, jest osadzony względnie ukształtowany jeden wyznaczający efektywną lub zadaną długość zazębienia kształtowego, krótki element sprzęgający pary elementów sprzęgających, natomiast na drążku napędowym stanowiącym bezpośrednio integralną część każdego narożnego elementu okuciowego znajduje się wyznaczający możliwą strefę skracania, długi element sprzęgający pary elementów sprzęgających, zaś przy elemencie napędowym drążek napędowy będący nośnikiem elementów sprzęgających ma długość przewyższającą długość szyny zakładkowej przynajmniej o długość zazębienia kształtowego obu elementów sprzęgających, przy czym przy obu elementach narożnych przewidziano przynajmniej szynę zakładkową przyporządkowaną drążkowi napędowemu będącemu nośnikiem elementu sprzęgającego, która jest skracana, przez obcięcie, na jej wolnym końcu.

Rozwiązanie według tej postaci wynalazku posiada korzystne cechy takie same, jak rozwiązanie poprzednie.

Sposób wyposażania skrzydeł, zwłaszcza okien, drzwi w ruchowe okucie drążkowe, polegający na tym, że ruchowe okucie drążkowe składa się z kilku różnych elementów, mianowicie przynajmniej ze środkowego elementu napędowego i dwóch elementów narożnych i ewentualnie przynajmniej z jednego elementu przyłączeniowego, a ponadto poszczególne elementy okuciowe doprowadza się i przykłada do stref wrębowych skrzydła i po zagłębieniu w znajdującym się tam rowku stopniowanym lub profilowanym mocuje się lub osadza, korzy śmie przez przykręcenie wkrętami, i w którym elementy okuciowe w miejscach oddalonych od narożników skrzydła łączy się ze sobąruchowo na zasadzie połączenia zaciskowo-kształtowego, według wynalazku charakteryzuje się tym, że przynajmniej na segmencie profilowanym należącym do strony obsługi skrzydła mocuje się lub osadza się najpierw środkowy element okuciowy, stanowiący element napędowy, a następnie każdy z narożnych elementów okuciowych w obrębie narożnika po stronie obsługi skrzydła doprowadza się do stref wrębowych tworząc pary elementów sprzęgających ze środkowym elementem okuciowym oraz mocuje się lub osadza w tych strefach, przy czym najpierw szyny zakładkowe i elementy sprzęgające drążków napędowych przy narożnych elementach okuciowych doprowadza się do ich właściwej długości montażowej względem środkowego elementu okuciowego za pomocą odcięć.

Korzystnie, środkowy element okuciowy, stanowiący element napędowy, osadza się lub montuje już na segmencie profilowanym przed połączeniem kilku segmentów profilowanych w sztywne skrzydło.

Korzystnie, narożne elementy okuciowe osadza się lub montuje na segmencie profilowanym i na łączących się z nim narożnikach skrzydła dopiero po połączeniu kilku segmentów profilowanych w sztywne skrzydło.

Korzystnie, narożne elementy okuciowe podczas ich ustawiania w danym narożniku doprowadza się do właściwej długości montażowej względem środkowego elementu okuciowego na zwróconych ku temu elementowi środkowemu szynach zakładkowych i elementach sprzęgających drążków napędowych.

Szczególną zaletą takiego zestawu cech znamiennych według wynalazku jest to, że wszystkie elementy okuciowe kończące się z dala od narożników zmontowanego na gotowo skrzydła można osadzać lub montować już na segmentach profilowanych, zanim połączy się je w sztywne skrzydło. Pozwala to skrócić czasu montażu ruchowych okuć drążkowych po zakończeniu właściwej produkcji skrzydła, ponieważ wtedy dopasowuje się tylko narożne elementy okuciowe do rzeczywistego wymiaru skrzydła oraz osadza się lub montuje się na nim dołączając pary elementów sprzęgających z zamontowanym już elementem okuciowym. Narożny element okuciowy można dopasować do rzeczywistego wymiaru danego skrzydła w granicach zadanych

179 949 przez długość możliwej nastawy nie zużywając dodatkowo czasu podczas ustawiania narożnych elementów okuciowych w odpowiadającym im narożniku.

Do ukształtowania pary elementów sprzęgających między drążkami napędowymi różnych elementów okuciowych można wykorzystać znane bezpośrednio zazębiające się drobne uzębienia.

Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony i objaśniony w przykładach wykonania na rysunku, na którym fig. 1.1 przedstawia schematycznie widok z tyłu zmontowanego tradycyjnie z segmentów profilowanych skrzydła okiennego lub drzwiowego z przyporządkowanymi do jego strony obsługi elementami ruchowego okucia drążkowego przed jego osadzeniem lub zmontowaniem na skrzydle, fig. 1.2 i fig. 1.3 przedstawiająkolejność obsadzania lub montażu na skrzydle trzech elementów okuciowych, przy czym fig. 1.2 przedstawia montaż elementu napędowego, a fig. 1.3 - montaż dwóch elementów narożnych, fig. 2.1 do fig. 2.6 przedstawiająpokazane schematycznie operacje technologiczne wykonywane przy skrzydle okna lub drzwi podczas produkcji seryjnej lub przemysłowej z postępującym już podczas wykonywania skrzydła montażem lub osadzaniem elementów tworzących ze sobą ruchowe okucie drążkowe, przy czym fig. 2.1 przedstawia operację tworzenia segmentów profilowych, fig. 2.2 - operację dosuwania napędowego środkowego elementu okuciowego do segmentu profilowego, fig. 2.3 - oddzielny segment profilowany z zamontowanym środkowym elementem okuciowym, fig. 2.4 - stanowisko do wytwarzania ramy skrzydła z zestawionymi tworzącymi skrzydło segmentami profilowanymi, fig. 2.5 - operację przygotowania i montażu dwóch narożnych elementów okuciowych, fig. 2.6 skrzydło z zamontowanym ruchowym okuciem drążkowym po stronie obsługi, fig. 3 - środkowy element okuciowy, fig. 4 - narożny element okuciowy, fig. 5 - łączone ze sobą końce środkowego elementu okuciowego i narożnego elementu okuciowego, a fig. 6 - inny przykład wykonania narożnego elementu okuciowego.

Na fig. 1.1 do fig. 1.3 pokazano skrzydło 1, które wraz z ościeżnicą (nie ukazaną na rysunku) stanowi zasadniczą część składową okna lub drzwi. Skrzydło 1 wykonuje się z czterech ustawionych do siebie prostopadle segmentów profilowanych 2a, 2b, 2c, 2d łącząc ich zwrócone do siebie końce w sztywną ramę za pomocą tak zwanych złączy kątowych 3a, 3b, 3c i 3d. W pokazanym przykładzie realizacji złącza 3a lub 3d wykonano jako złącza uciosowe. Ale możliwe jest też sztywne połączenie segmentów 2a, 2b, 2c, 2d za pomocą innych złączy kątowych 3a, 3b, 3c i 3d.

Segmenty profilowane 2a, 2b, 2c, 2d służące do utworzenia skrzydła 1 można wykonać z drewna, tworzywa sztucznego lub metalu.

Możliwe i niekiedy korzystne jest też prefabrykowanie tych segmentów z kilku różnych materiałów jako tak zwane elementy zespolone.

Od dawna na ogół skrzydła 1 do okien i drzwi wykonuje się na gotowo w potrzebnej w danym przypadku wielkości, a więc z bardzo różną wy sokością4a i szerokością4b wrębu skrzydła. Potem wyposaża się je w okucia niezbędne do ich funkcjonowania i za ich pomocą tworzy się połączenie czynne z przynależną ościeżnicą lub z jej okuciami.

Zadaniem okuć jest zapewnienie prawidłowego otwierania i zamykania okna lub drzwi, ale muszą one zapewniać nie tylko różne możliwości ruchowe skrzydła 1 względem ościeżnicy. Między skrzydłem 1 i ościeżnicą trzeba jeszcze zamontować ruchowe okucia drążkowe 5, które umożliwiają nie tylko różne ruchy skrzydła 1 względem ościeżnicy, lecz ponadto zapewniają ryglowanie skrzydła 1 przylegającego w położeniu zamknięcia do ościeżnicy.

Przynajmniej po tak zwanej stronie obsługi skrzydła 1, którą w przykładzie wykonania na fig. 1.1 do fig. 1.3 określa segment profilowany ograniczony dwoma złączami kątowymi 3a i 3b, trzeba zamontować okucie drążkowe 5 wzdłuż strefy wrębu 6 skrzydła 1. Przewidziane do zamontowania ruchomego okucia drążkowego 5 wyprofilowanie strefy wrębu 6 jest korzystnie jednakowe w kierunku wzdłużnym wszystkich segmentów profilowanych 2a, 2b, 2c, 2d tworzących skrzydło 1. W razie potrzeby nie tylko stronie obsługi skrzydła 1, a więc segmentowi profilowanemu 2a o długości ograniczonej złączami kątowymi 3a i 3d, lecz także wszystkim następnym segmentom profilowanym 2b, 2c i 2d można przyporządkować tak zwane elementy przyłączeniowe (nie pokazane na fig. 1.1 do 1.3) ruchowego okucia drążkowego 5.

179 949

Na fig. 1.1 do fig. 1.3 można zauważyć, że przyporządkowane stronie obsługi skrzydła 1 ruchowe okucie drążkowe 5 ma być lub może być utworzone z trzech sprzęganych ze sobą ruchowo elementów okuciowych 7,8 i 9, z których elementy 8 i 9 zaprojektowano jako tak zwane narożne elementy okuciowe, z których każdy daje się ustawić i zamocować w obrębie złącza kątowego 3a i 3b strony obsługi skrzydła 1 w strefie wrębowej 6, jak to można zauważyć na fig. 1.3.

Umieszczony między dwoma narożnymi elementami okuciowymi 8 i 9 środkowy element okuciowy 7 jest wykonany jako tak zwany element napędowy stanowiący wsparcie dla napędu nastawczego 10 całego ruchowego okucia drążkowego 5, który można poruszać ręcznie np. za pomocą rękojeści.

Elementy okuciowe 7,8 i 9 można mocować w przewidzianym wzdłuż strefy wrębowej 6 segmentów profilowanych 2b, 2c i 2d rowku stopniowanym lub profilowanym, tak zwanym eurorowku (EURONUT), natomiast segment profilowany 2a po stronie obsługi skrzydła 1 musi być dodatkowo wyposażony w wycięcia 11, które łączą się ze wspomnianym rowkiem i mogą pomieścić napęd nastawczy 10 środkowego elementu okuciowego 7, mającego postać elementu napędowego.

Zasadniczym kryterium, przynajmniej dla przyporządkowanego do strony obsługi skrzydła 1 ruchowego okucia drążkowego 5, jest to, aby efektywną długość całkowitą wszystkich trzech sprzęganych ze sobą ruchowo elementów okuciowych 7, 8 i 9 można było łatwo i bez kłopotu dopasować drobnostopniowo do zupełnie różnych długości strony obsługi skrzydła 1 - w przykładzie do zupełnie różnych wysokości wrębów skrzydłowych 4a. Potrzebne są do tego specjalne środki przy trzech sprzęganych ze sobą ruchowo elementach okuciowych 7, 8 i 9, to znaczy zarówno na środkowym elemencie okuciowym 7, służącym jako element napędowy, jak i na obu narożnych elementach okuciowych 8 i 9. Przewiduje się mianowicie specjalne pary elementów sprzęgających 15 przynajmniej między zwróconymi ku sobie końcami drążków napędowych 12,13 i 14 należących odpowiednio do elementów okuciowych 7, 8 i 9. Każda z tych par wykorzystuje dwa drobnostopniowo nastawne elementy sprzęgające 16 i 17 doprowadzane do wzajemnego zazębienia kształtowego i stabilne w kierunku ruchu względem naciągu i nacisku, których rozmieszczenie i ukształtowanie objaśniono szczegółowo w dalszej części opisu. Preferuje się wykorzystanie zazębiających się bezpośrednio drobnych uzębień, które sąjuż znane jako pary elementów sprzęgających przynajmniej między drążkami napędowymi okuć ruchowych.

Odrębne cechy par elementów sprzęgających 15 wykorzystywanych przy okuciu drążkowym 5 między drążkami napędowymi 12 i 13 lub 12 i 14 elementów okuciowych 7, 8 i 9 w porównaniu z dotychczasowymi tradycyjnymi okuciami drążkowymi przedstawiono poniżej.

Na obu końcach drążka napędowego 12, stanowiącego przykładowo element napędowy środkowego elementu okuciowego 7 znajduje się po jednym, krótkim elemencie sprzęgającym 16 wyznaczającym efektywną lub zadaną, niezmienną długość zazębienia kształtowego. Z drugiej strony na stanowiącym bezpośrednio integralną część każdego narożnego elementu okuciowego 8 lub 9 drążku napędowym 13 lub 14 przewidziano określający możliwą strefę skracania, długi element sprzęgający 17 do pary 15 elementów sprzęgających.

W przypadku elementu sprzęgającego 16 chodzi korzystnie, jak to jest widoczne na fig. 3, o wyprofilowany ślizg sprzężeniowy mający w zasadzie przekrój o kształcie litery U. Ma on przynajmniej po stronie wewnętrznej jego skrzydełka drobne uzębienie, którego zarys zębaty jest ukierunkowany poprzecznie do kierunku wzdłużnego tego skrzydełka. W przypadku elementu sprzęgającego 17 chodzi zwłaszcza, jak to wynika również z fig. 5, o płaski w przekroju wyprofilowany prostokątnie drążek napędowy, który przynajmniej na jego wąskich bokach na stosunkowo długim odcinku 47 zaopatrzono w dopełniające uzębienie drobne, którego zarys przebiega poprzecznie do kierunku wzdłużnego, wąskiego boku.

W przedstawionym na rysunku przykładzie wykonania okucia drążkowego przyporządkowanego stronie obsługi skrzydła 1 każdy z trzech elementów okuciowych 7,8,9 oprócz swojego drążka napędowego 12,13 lub 14 ma jeszcze równoległą do niego szynę zakładkową21,22 lub 23. Dla szyny zakładkowej 21 przy środkowym elemencie okuciowym 7, stanowiącym element

179 949 napędowy ustalono długość na dokładny wymiar nominalny 18. Drążek napędowy 12 stanowiący wsparcie elementów sprzęgających 16 przekracza ten wymiar po obu stronach więcej niż o długość 24 zazębienia kształtowego znajdującego się tam elementu sprzęgającego 16 (fig. 3). Na każdym z dwóch narożnych elementów okuciowych 8 i 9 znajduje się szyna zakładkowa 22 lub 23 przyporządkowana drążkowi napędowemu 13 lub 14 wyposażonemu w element sprzęgający 17, której wolny koniec można skracać przez odpowiednie odcięcie. Możliwość skracania na wolnym końcu ma też wyznaczający możliwą strefę skracania, długi element sprzęgający 17 drążka napędowego 13 do 14. W razie potrzeby można go więc skrócić, przez odcięcie, na jego wolnym końcu.

Możliwość skracania szyny zakładkowej 22 lub 23 i elementu sprzęgającego 17 drążka napędowego 13 lub 14 przy narożnych elementach okuciowych 8 i 9 zaznaczono na fig. 1.2 symbolami nożyc 25 i pokazanymi w ustawieniu skośnym członami odciętymi 26.

Na fig. 1.1 pokazano gotowe skrzydło 1 okna lub drzwi przed osadzeniem na jego stronie obsługi ruchowego okucia drążkowego 5 składającego się z trzech elementów okuciowych, środkowego 7 oraz dwóch narożnych 8 i 9, natomiast z fig. 1.2 wynika, że na stronie obsługi gotowego skrzydła 1 osadza się najpierw środkowy element okuciowy 7, mający postać elementu napędowego, wyposażony w napęd nastawczy 10. Przy tym napęd nastawczy 10 umieszcza się w dostosowanych do niego wycięciach 11 na segmencie profilowanym 2a strony obsługi.

Poprzez nominalną wielkość 18 długości montażowej elementu napędowego 17 oraz rzeczywistą wysokość wrębową 4a skrzydła i usytuowanie 19a względnie 19b wycięć 11 mieszczących napęd nastawczy 10 na segmencie profilowanym 2a wyznacza się niezbędną długość montażową20a i 20b dla obu narożnych elementów okuciowych 8 i 9. Potem na szynach zakładkowych 22 i 23, a także z pewnym przemieszczeniem na członach sprzęgających 17 drążków napędowych 13 i 14 narożnych elementów okuciowych 8 i 9, wykonuje się odcięcia 25.

Odcięcia na szynach zakładkowych 22 i 23 i członach sprzęgających 17 przynależnego drążka napędowego 13 i 14 mają wzajemne przemieszczenie 27, które wyznaczone jest przez maksymalne możliwe względne przesunięcie wzdłużne drążków 13 lub 14 i szyn zakładkowych 22 lub 23 i które, korzystnie, odpowiada w przybliżeniu połowie wielkości tego przesunięcia.

Bezpośrednio po wykonaniu odcięć 26 narożne elementy okuciowe 8 i 9 można doprowadzić na stronę obsługi skrzydła 1 w kierunku strzałki 28 lub 29, tworząc jednocześnie pary elementów sprzęgających 15 ze środkowym elementem okuciowym 7, mającym postać elementu napędowego, i zamocować lub osadzić w strefie wrębowej 6 po zagłębieniu w znajdującym się tam rowku stopniowanym lub profilowanym.

Opisany wyżej montaż lub osadzanie elementów okuciowych 7,8 i 9 na stronie obsługi gotowego, a więc wykonanego sposobem rzemieślniczym, skrzydła odbywa się w odwrotnej kolejności niż przy wykorzystaniu tradycyjnie wyposażonych elementów okuciowych. Mianowicie ustawia się tam najpierw i mocuje narożne elementy okuciowe i następnie umieszcza się środkowy element okuciowy, wykonany jako element napędowy, po przycięciu na długość skrzydła.

Skrzydła okienne i drzwiowe wyposażone w ruchowe okucia drążkowe odznaczające się objaśnionymi już cechami szczególnymi można wytwarzać korzystnie także w ramach przemysłowej produkcji taśmowej, jak to ukazano na figurach 2.1 do 2.6. Można przy tym oddzielić od siebie operacje montażowe wykonywane przy różnych elementach okuciowych 7, 8 i 9. Z technicznego punktu widzenia operacje takie można wykonywać w różnym czasie i/lub w różnych miejscach przebiegu procesu produkcyjnego, także jednocześnie lub z nakładaniem się na inne fazy produkcji.

Według fig. 2.1 prefabrykowane profile 32 do montażu skrzydła 31 wychodząz urządzenia 30 do profilowania. Do obróbki krawędziaków drewnianych można tu wykorzystać frezarkę kształtową. Profile z tworzywa sztucznego można produkować na wytłaczarce. Natomiast do wytwarzania profili z metali lekkich służy prasa do wytłaczania.

Profile 32 wychodzące z urządzenia do profilowania 30 doprowadza się na stanowisko obróbkowe 33, na którym za pomocą istniejących odcięć można utworzyć segmenty profilowane 35, wykorzystując do tego przykładowo tak zwane piły dwuskosowe 34. Długość 36 gotowych

179 949 segmentów można dostosować do wymaganej wysokości lub szerokości wrębowej wykonywanego skrzydła 31. O ile w przypadku segmentu profilowanego 35 chodzi o przyporządkowany stronie obsługi powstającego skrzydła 31 segment profilowany 35a, można ten segment wyposażyć w wycięcia 37 jednocześnie z wykonywaniem odcięć, a więc na przykład podczas pracy piły dwuskokowej 34. Wycięcia te potrzebne są do zamocowania napędu nastawczego 10 środkowego elementu okuciowego 7 ruchowego okucia drążkowego 5. W ten sposób przygotowuje się segment profilowany 35a należący do strony obsługi późniejszego skrzydła 31. Segment ten doprowadza się potem na następne stanowisko produkcyjne, na którym według fig. 2.2 środkowy element okuciowy 7, przykładowo mający postać elementu napędowego, wyposażonego w napęd nastawczy 10, nasuwa się w kierunku strzałki 38 w strefę wrębową 6 segmentu profilowanego 35a.

Podczas wpuszczania środkowego elementu okuciowego 7 w rowek stopniowany lub profilowany strefy wrębowej 6 również napęd nastawczy 10 wchodzi w przewidziane dla niego wycięcia 37 segmentu profilowanego 35a. Potem środkowy element okuciowy 7 można zamocować, np. w zwykły sposób przez przykręcenie śrubami. Na fig. 2.3 przedstawiono stan oddzielnego segmentu profilowanego 35a potrzebnego do późniejszego wytworzenia skrzydła 31.

Na fig. 2.4 przedstawiono stanowisko do wytwarzania ramy 39, na którym wyposażony już w środkowy element okuciowy 7 segment 35a po stronie obsługi zestawia się z innymi przynależnymi segmentami profilowanymi 35b, 35c i 35d. Przy tym może to być kombinowane stanowisko ściskania/klejenia i/lub ściskania/zgrzewania, które zapewnia prawidłowe wykonanie wszystkich złączy kątowych 40a, 40b, 40c, 40d, w szczególności złączy uciosowych, między segmentami profilowanymi 35a, 35b, 35c i 35d, a więc służy do utworzenia sztywnej ramy skrzydła 31.

Po zakończeniu operacji na stanowisku kształtowania ramy według fig. 2.4 są nie tylko wszystkie złącza kątowe 40a, 40b, 40c, 40d między segmentami profilowanymi 35a, 35b, 35c, 35d, tworzącymi ze sobą skrzydło 31, lecz uzyskuje się jednocześnie dla tego skrzydła dokładny wymiar rzeczywisty wysokości 41a i szerokości 41b wrębów skrzydła. Przy tym rzeczywista wysokość 41a wrębów skrzydła może być mniejsza, z pewnymi tolerancjami, od zadanej na stanowisku obróbkowym 33 długości 36 segmentu profilowanego 35a, co nie pogarsza własności użytkowych gotowego skrzydła 31.

Według nadanego na stanowisku 39 wymiaru rzeczywistego wysokości 41a wrębów skrzydła wyznacza się efektywną długość całkowitą wszystkich trzech sprzęganych ze sobą ruchowo elementów okuciowych 7,8 i 9 na stronie obsługi skrzydła 31. Ponieważ zadany jest już z jednej strony wymiar nominalny 18 i z drugiej strony usytuowanie 19a/19b osadzonego już na segmencie profilowanym 35a środkowego elementu okuciowego 7, w postaci elementu napędowego, to rzeczywisty wymiar wysokości 41a wrębów skrzydła wykonanego na stanowisku 39 skrzydła 31 można wykorzystać bezpośrednio do sterowania automatem obcinającym na długość oba narożne elementy okuciowe 8 i 9, co zaznaczono na fig. 2.5 symbolami nożyc 25 i odcinanymi członami 26.

Automaty 25/26 do obcinania narożnych elementów okuciowych 8 i 9 można przy tym zespolić z zasobnikami lub urządzeniami doprowadzającymi materiał. Umożliwia to osadzenie obciętych przedtem na właściwą długość 20a lub 20b narożnych elementów okuciowych 8 i 9 w strefie wrębowej 6 segmentu profilowanego 35a po stronie obsługi. Osadza się tam w rowku stopniowanym względnie profilowanym (fig. 2.6) narożne elementy okuciowe 8 i 9 tworząc jednocześnie pary elementów sprzęgających 15 ze środkowym elementem okuciowym 7, mającym postać elementu napędowego, po czym można je zamocować w zwykły sposób, w szczególności za pomocą śrub.

W ten sposób przygotowuje się skrzydło 31 wyposażone przynajmniej po stronie obsługi w funkcjonalne ruchowe okucie drążkowe 5 (fig. 2.6).

Celem uproszczenia rysunku zaznaczono tylko strzałkami na fig. 2.5 przyporządkowane stanowisku 39 czujniki pomiarowe 42a, 42b, 42c, 42d do wyznaczania dokładnej długości montażowej 20a lub 20b narożnych elementów okuciowych 8 i 9.

179 949

Na fig. 2.6 pokazano podobnie jak na fig. 1.3 skrzydło 31 okna względnie drzwi w stanie gotowym, wyposażone w ruchowe okucie drążkowe 5 po stronie obsługi, jednak w wykonaniu zrealizowanym w ramach przemysłowej produkcji taśmowej.

Szczegóły konstrukcyjne elementów okuciowych łączonych w różnych wariantach w ruchowe okucia drążkowe 5 przedstawiono na fig. 3 do fig. 6. Fig. 3 ukazuje z przodu środkowy element okuciowy 7 ukształtowany jako element napędowy, natomiast na fig. 4 uwidoczniono górny narożny element okuciowy 8.

Na fig. 5 przedstawiono przestrzennie wszystkie zasadnicze szczegóły w obrębie pary elementów sprzęgających 15 między środkowym elementem okuciowym 7 i narożnym elementem okuciowym 8.

Na fig. 3 widać wyraźniej niż na fig. 1.1 do fig. 1.3 a także wyraźniej niż na fig. 2.2 do fig. 2.6 ogólną budowę środkowego elementu okuciowego 7, mającego postać elementu napędowego. Można tu zauważyć, że mająca nominalną długość 18 szyna zakładkowa 21 na swych końcach ma odsadzkę 43 o zmniejszonej obustronnymi wycięciami szerokości, która to odsadzka umożliwia zakładkowe podchwycenie zwróconego ku niej końca szyny zakładkowej 22 lub 23 odpowiadającego jej narożnego elementu okuciowego 8 lub 9, żeby utworzyć z nim przynajmniej sprzężenie kształtowo-zaciskowe. Aby utworzyć takie sprzężenie dobrze jest, gdy każda odsadzka 43 szyny zakładkowej 21 wyposażona jest w otwór przelotowy 44, a dopasowany do niego otwór przelotowy 45 wykrawa się jednocześnie przy obcinaniu narożnych elementów okuciowych 8 i 9 na długość na wolnym końcu szyn zakładkowych 22 lub 23, jak to pokazano na fig. 5. Przez oba otwory przelotowe 44 i 45, celem utworzenia sprzężenia, można wstawić sworzeń, przykładowo śrubę mocującą, którą przeprowadza się ewentualnie także przez otwór wzdłużny w drążku napędowym 12 środkowego elementu okuciowego 7.

Z fig. 3 można jeszcze zorientować się, że odmiennie niż na fig. 5, elementy sprzęgające 16 na obu końcach drążka napędowego 12 środkowego elementu okuciowego 7 można także ukształtować tak, że wzdłuż krawędzi drążka napędowego 12 wytłoczone są pałąkowate mostki, które na swej wewnętrznej krawędzi mają drobne uzębienia sprzęgające.

W pobliżu napędu nastawczego 10 środkowy element okuciowy 7 może mieć na swoim drążku napędowym 12 również człon ryglowy 46, który wchodzi normalnie przez otwór wzdłużny w szynie zakładkowej 21 i wystaje z niej na zewnątrz.

W pokazanym na fig. 4 narożnym elemencie okuciowym 8 wyznaczający możliwą długość nastawną, długi element sprzęgający 17 drążka napędowego 13 lub 14 ma strefę skracania 47 na długości, która odpowiada wielokrotności, korzystnie przynajmniej dziesięciokrotności długości zazębienia kształtowego 24, krótkich elementów sprzęgających 16 na środkowym elemencie okuciowym 7. W odpowiednio zwymiarowaną strefę skracania 48 wyposażono także równolegle do drążka napędowego 13 lub 14 szyny zakładkowe 22 lub 23 danego narożnego elementu okuciowego 8 lub 9.

Według fig. 4 na narożnym elemencie okuciowym 8 znajduje się jeszcze prowadnik narożny 49, który obwodzi dany narożnik skrzydła i zmienia o 90° kierunek ruchu drążka napędowego 13, jak to przedstawiono na fig. 1.3 i fig. 2.6.

W związku z obecnościąprowadnika narożnego 49 narożny element okuciowy 8 wyposażono jeszcze w opasującą kątowo narożnik skrzydła 1 łub 31 szynę zakładkową 50, która wraz z szyną zakładkową 22 stanowi tak zwany załom szynowy 51 Jako obsadnik ustawczy w strefach wrębowych 6. Taki lub podobny obsadnik może znajdować się także na narożnym elemencie okuciowym 8 lub 9, gdy nie ma on prowadnika narożnego 49. Do sąsiadujących z szynązakładkową 50 skrzydełek prowadnika narożnego 49 przylega poniżej szyny zakładkowej 50 drążek napędowy 52, na którego wolnym końcu, w tym przykładzie, wsparty jest krótki element sprzęgający 16 do tworzenia pary takich elementów sprzęgających 15. Za jego pomocą i poprzez elementy sprzęgające 17 można w razie potrzeby zahaczyć o drążek napędowy elementu przyłączeniowego 53. Przynajmniej w strefie prowadnika narożnego 49 po stronie zewnętrznej jednego lub każdego skrzydełka załomu szynowego 51 może wystawać człon regulacyjny 54 lub 55, który może być przesuwany w zwykły sposób po uruchomieniu danego narożnego

179 949 elementu okuciowego 8 lub 9. Dalsze elementy przyłączeniowe 56 i 57 uzupełniające wyposażenie okucia drążkowego 5 zaznaczono tylko schematycznie na fig. 1.3 i fig. 2.6.

Dla uzupełnienia, uwzględniając przykład na fig. 6, należy wspomnieć, że przy narożnych elementach okuciowych 8 i 9, inaczej niż w przykładzie na fig. 4, również szyny zakładowe 50 załomu szynowego 51 i przesuwny równolegle do nich drążek napędowy 52 mogąbyć wyposażone w strefy skracania 47 i 48, jak to pokazano na fig. 4, tylko dla szyny zakładkowej 22 i drążka napędowego 13. W takim przypadku potrzebny do pary elementów sprzęgających 15, krótki element sprzęgający 16 musiałby istnieć na drążku napędowym sąsiedniego elementu przyłączeniowego 53 lub 56 i 57.

Na zakończenie trzeba jeszcze raz podkreślić, że w przypadku przemysłowej produkcji taśmowej okien i drzwi należy traktować odrębnie czynności związane z obsadzeniem różnych elementów okuć drążkowych na skrzydle. Dzięki specjalnym cechom ukształtowania należących do ruchowego okucia drążkowego 5 elementów okuciowych 7, 8 i 9 oraz ewentualnie elementów przyłączeniowych 53, 56, 57 można je obsadzać w różnym czasie i/lub w różnych miej scach procesu produkcyjnego, a także jednocześnie lub z nakładaniem się z innymi operacjami technologicznymi wykonywanymi na samym skrzydle. Mimo to zapewnione jest prawidłowe działanie ruchowego okucia drążkowego 5 w gotowym skrzydle 1 lub 31. Ważne jest też, że przewidziane cechy elementów ruchowego okucia drążkowego dotyczące wyposażania pozwalają także nadal stosować tradycyjną, rzemieślniczą technikę okuwania.

179 949

Fig. 1.2

179 949

Fig. 1.3

179 949

Fig. 2.1

•Fig. 2.3

179 949

Figur 2.4

35d

-41b179949

Fig. 2.5

179 949

Fig. 2.6

179 949

Fig. 3

179 949

55 50

179 949

Fig. 1.1

·4ΰ·

Departament Wydawnictw UP RP. Nakład 70 egz. Cena 4,00 zł.

Claims

Zastrzeżenia patentowe

1. Okno, drzwi ze skrzydłem i ościeżnicąi z ruchowym okuciem drążkowym, w którym lub w których takie okucie drążkowe po stronie obsługi skrzydła wyposażonej w napęd nastawczy poruszany korzystnie rękojeścią jest utworzone z trzech sprzęganych ze sobą ruchowo elementów konstrukcyjnych, z których dwa jako narożne elementy okuciowe są ustawiane na obu narożnikach strony obsługi skrzydła, przy czym element okuciowy umieszczony między dwoma narożnymi elementami okuciowy mi jako element napędowy stanowi wsparcie dla napędu nastawczego, a efektywną długość całkowitą wszystkich trzech elementów okuciowych dopasowywane do zróżnicowanych długości strony obsługi okna lub drzwi z drobnostopniową regulacją poprzez doprowadzane do wzajemnego zazębienia kształtowego pary elementów sprzęgaj ących, w szczególności zazębiające się o siebie bezpośrednio drobne uzębienia, przy czym takie pary elementów sprzęgających znajdują się przynajmniej między zwróconymi do siebie końcami drążków napędowych sąsiednich elementów okuciowych, a także w kierunku ich ruchu są one stabilne, bez możliwości przemieszczania przy pociąganiu i naciskaniu, zaś każda z tych par jest utworzona przez wyznaczający efektywną lub zadaną długość zazębienia kształtowego, krótki element sprzęgający na jednym drążku napędowym oraz przez dostosowany do możliwej strefy skracania, długi element sprzęgający na drugim drążku napędowym, znamienne tym, że na każdym z obu końców drążka napędowego (12) środkowego elementu okuciowego (7), korzystnie w postaci elementu napędowego, jest osadzony względnie ukształtowany jeden wyznaczający efektywną lub zadaną długość zazębienia kształtowego (24), krótki element sprzęgający (16) pary elementów sprzęgających (15), natomiast na drążku napędowym (13 lub 14) stanowiącym bezpośrednio integralną część każdego narożnego elementu okuciowego znajduje się wyznaczający możliwą strefę (47) skracania, długi element sprzęgający (17) pary elementów sprzęgających (15).
2. Okno, drzwi według zastrz. 1, znamienne tym, że ma również wyznaczający możliwą strefę (47) skracania, długi element sprzęgający (17) każdej pary elementów sprzęgających (15), który jest skrócony, przez obcięcie, na jego wolnych końcach.
3. Okno, drzwi według zastrz. 1, znamienne tym, że przynajmniej jeden z ustawionych po stronie obsługi skrzydła (1 lub 31) elementów narożnych (8,9) wspiera względnie posiada prowadnik narożny (49) obwodzący dany narożnik skrzydła, na którym to prowadniku znajduje się element sprzęgający (16) pary elementów sprzęgających (15) dla prowadzącego dalej drążka napędowego elementu przyłączeniowego, na przykład (53), okucia drążkowego (5).
4. Okno, drzwi według zastrz. 1, znamienne tym, że element narożny (8) wspierający prowadnik (49) jest wyposażony w szynę zakładkową (22, 50), tworzącą załom (51) obejmujący kątowo narożnik strony obsługi skrzydła (1 lub 31).
5. Okno, drzwi według zastrz. 1, znamienne tym, że przynajmniej jeden z przyporządkowanych stronie obsługi skrzydła (1 lub 31) elementów narożnych (8 lub 9) wyposażony jest na jego szynie zakładkowej (22 lub 23) w obsadnik nastawczy (55) obejmujący kątowo narożnik.
6. Okno, drzwi ze skrzydłem i ościeżnicąi z ruchowym okuciem drążkowym, w którym lub w których takie okucie drążkowe po stronie obsługi skrzydła wyposażonej w napęd nastawczy poruszany korzystnie rękojeścią, jest utworzone z trzech sprzęganych ze sobą ruchowo elementów konstrukcyjnych, z których dwajako narożne elementy okuciowe sąustawiane na obu narożnikach strony obsługi skrzydła, przy czym element okuciowy umieszczony między dwoma narożnymi elementami okuciowymi jako element napędowy stanowi wsparcie dla napędu nastawczego, a efekty wną długość całkowitą wszystkich trzech elementów okuciowych sądopasowy

179 949 wane do zróżnicowanych długości strony obsługi okna lub drzwi z drobnostopniową regulacją poprzez doprowadzane do wzaj emnego zazębienia kształtowego pary elementów sprzęgaj ących, w szczególności zazębiające się o siebie bezpośrednio drobne uzębienia, przy czym takie pary elementów sprzęgających znajdują się przynajmniej między zwróconymi do siebie końcami drążków napędowych sąsiednich elementów okuciowych, a także w kierunku ich ruchu są one stabilne, bez możliwości przemieszczania przy pociąganiu i naciskaniu, zaś każda z tych par jest utworzona przez wyznaczający efektywną lub zadaną długość zazębienia kształtowego, krótki element sprzęgający na jednym drążku napędowym oraz przez dostosowany do możliwej strefy skracania, długi element sprzęgający na drugim drążku napędowym, przy czym elementy okuciowe są wyposażone w szynę zakładkową przebiegającą przynajmniej równoległe do drążka napędowego mającego element sprzęgający dla utworzenia pary elementów sprzęgających, znamienne tym, że na każdym z obu końców drążka napędowego (12) środkowego elementu okuciowego (7), korzystnie w postaci elementu napędowego, jest osadzony względnie ukształtowany jeden wyznaczający efektywną lub zadaną długość zazębienia kształtowego (24), krótki element sprzęgający (16) pary elementów sprzęgających (15), natomiast na drążku napędowym (13 lub 14) stanowiącym bezpośrednio integralną część każdego narożnego elementu okuciowego znajduje się wyznaczający możliwą strefę (47) skracania, długi element sprzęgający (17) pary elementów sprzęgających (15), zaś przy elemencie napędowym (7) drążek napędowy (12) będący nośnikiem elementów sprzęgających (16) ma długość przewyższającą długość (18) szyny zakładkowej (21) przynajmniej o długość zazębienia kształtowego (24) obu elementów sprzęgających (16), przy czym przy obu elementach narożnych (8 i 9) przewidziano przynajmniej szynę zakładkową (22 lub 23), przyporządkowaną drążkowi napędowemu (13 lub 14) będącemu nośnikiem elementu sprzęgającego (17), która jest skracana, przez obcięcie, na jej wolnym końcu.
7. Okno, drzwi według zastrz. 6, znamienne tym, że ma również wyznaczający możliwą strefę (47) skracania, długi element sprzęgający (17) każdej pary elementów sprzęgających (15), który jest skrócony, przez obcięcie, na jego wolnych końcach.
8. Okno, drzwi według zastrz. 6, znamienne tym, że przynajmniej jeden z ustawionych po stronie obsługi skrzydła (1 lub 31) elementów narożnych (8,9) wspiera względnie posiada prowadnik narożny (49) obwodzący dany narożnik skrzydła, na którym to prowadniku znajduje się element sprzęgający (16) pary elementów sprzęgających (15) dla prowadzącego dalej drążka napędowego elementu przyłączeniowego, na przykład (53), okucia drążkowego (5).
9. Okno, drzwi według zastrz. 6, znamienne tym, że element narożny (8) wspierający prowadnik (49) jest wyposażony w szynę zakładkową (22, 50), tworzącą załom (51) obejmujący kątowo narożnik strony obsługi skrzydła (1 lub 31).
10. Okno, drzwi według zastrz. 6, znamienne tym, że przynajmniej jeden z przyporządkowanych stronie obsługi skrzydła (1 lub 31) elementów narożnych (8 lub 9) wyposażony jest na jego szynie zakładkowej (22 lub 23) w obsadnik nastawczy (55) obejmujący kątowo narożnik.
11. Sposób wyposażania skrzydeł, zwłaszcza okien, drzwi, w ruchowe okucie drążkowe, polegający na tym, że ruchowe okucie drążkowe składa się z kilku różnych elementów, mianowicie przynajmniej ze środkowego elementu napędowego i dwóch elementów narożnych i ewentualnie przynajmniej z jednego elementu przyłączeniowego, a ponadto poszczególne elementy okuciowe doprowadza się i przykłada do stref wrębowych skrzydła i po zagłębieniu w znajdującym się tam rowku stopniowanym lub profilowanym mocuje się lub osadza, korzystnie przez przykręcenie wkrętami, i w którym elementy okuciowe w miejscach oddalonych od narożników skrzydła łączy się ze sobą ruchowo na zasadzie połączenia zaciskowo-kształtowego, znamienny tym, że przynajmniej na segmencie profilowanym (2a) należącym do strony obsługi skrzydła (1) mocuje się lub osadza się najpierw środkowy element okuciowy (7), stanowiący element napędowy (7), a następnie każdy z narożnych elementów okuciowych (8 i 9) w obrębie narożnika po stronie obsługi (3a i 3b) skrzydła (1) doprowadza się do stref wrębowych (6) tworząc pary elementów sprzęgających (15) ze środkowym elementem okuciowym (7) oraz mocuje się lub osadza w tych strefach, przy czym najpierw szyny zakładkowe (22 i 23) i elementy sprzę

179 949 gające (17) drążków napędowych (13 i 14) przy narożnych elementach okuciowych (8 i 9) doprowadza się do ich właściwej długości montażowej (20a, 27 lub 20b, 27) względem środkowego elementu okuciowego (7) za pomocą odcięć (25).
12. Sposób według zastrz. 11, znamienny tym, że środkowy element okuciowy (7), stanowiący element napędowy (7), osadza się lub montuje już na segmencie profilowanym (2a, 35a) przed połączeniem kilku segmentów profilowanych (2a do 2d lub 35a do 35d) w sztywne skrzydło (1 lub 31).
13. Sposób według zastrz. 11, znamienny tym, że narożne elementy okuciowe (8 i 9) osadza się lub montuje na segmencie profilowanym (2a lub 35a) i na łączących się z nim narożnikach skrzydła (3a, 3b lub 40a, 40b) dopiero po połączeniu kilku segmentów profilowanych (2a do 2d lub 35a do 35d) w sztywne skrzydło (1 lub 31).
14. Sposób według zastrz. 11 albo 13, znamienny tym, że narożne elementy okuciowe (8 i 9) podczas ich ustawiania w danym narożniku (3a, 3b lub 40a, 40b) doprowadza się do właściwej długości montażowej (20a, 27 lub 20b, 27) względem środkowego elementu okuciowego (7) na zwróconych ku temu elementowi środkowemu (7) szynach zakładkowych (22 i 23) i elementach sprzęgających (17) drążków napędowych (13 i 14).

* * *