PL170471B1 - Sposób wytwarzania wlókien z lnu roszonego PL PL PL - Google Patents

Abstract

1. Sposób wytwarzania wlókien z lnu roszonego, polegajacy na przygotowaniu pasma wlókien oraz na ich przedzeniu na mokro, znamienny tym, ze wlókna, pochodzace z trzepania, poddaje sie przed etapami przygotowawczymi nastepujacym kolejnym operacjom: obcina sie wlókna na dlugosci, zawarta w granicach od 150 do 400 mm, nastepnie nasyca sie woda, potem oddzialywuje sie para pod cisnieniem, zawartym w granicach od 10 do 15 barów, w ciagu czasu, zawartego w granicach od 20 do 60 sekund, nastepnie rozpreza sie do cisnienia atmosferycznego, i plucze sie i suszy sie, przy czym przygotowanie pasma przeprowadza sie na dowolnym rodzaju materialu przygotowawczego: na lnie, welnie lub bawelnie. PL PL PL

Description

Przedmiot wynalazku stanowi sposób wytwarzania włókien z lnu roszonego, zwłaszcza przędzenie lnu, a w szczególności zaś przędzenie lnu na mokro, podczas którego przędziwo lub pasmo, złożone z parelizowanych w przybliżeniu włókien zanurza się w kąpieli, przeznaczonej do zmiękczenia spoiw i żywic, które wiążą ze sobą włókna elementarne lnu wewnątrz włókien technicznych oraz do wspomagania ich rozszczepienia podczas późniejszego rozciągania. Wynalazek dotyczy również sposobu, mającego na celu udoskonalenie istniejącej techniki, zwłaszcza pod tym względem, że pozwala on na wyeliminowanie operacji na niedoprzędzarce. Z drugiej strony dotyczy on przędzy lnianej typu roszonego, mającej ulepszone właściwości, zwłaszcza pod względem jej przydatności w dziewiarstwie - na maszynie dziewiarskiej.

Przędzenie lnu na mokro jest dobrze znane. Polega ono na użyciu włókien, pochodzących z trzepania, tj. bądź lnu trzepanego sensu stricto, bądź lnu trzepanego podroszonego, bądź wreszcie pakuł z trzepania, na poddaniu tych włókien rozmaitym operacjom przygotowawczym: czesaniu i/lub zgrzebleniu, łączeniu-rozciąganiu, mającemu na celu uzyskania pasma rozciągniętego, tj. pasma cienkiego i równomiernego włókien w przybliżeniu paralelizowanych, a wreszcie na przeprowadzeniu przędzenia przez przepuszczenie przez niedoprędzarkę, gdzie pasmo rozciągnięte jest przekształcane w niedoprzęd, stanowiący pasmo lekko skręcone, później zaś przez przepuszczenie przez przędzarkę do przędzenia na mokro.

Włókna lniane, otrzymane metodą mokrą, mają naturalny wygląd i specyficzną strukturę widoczną, które są uwarunkowane obecnością szczątkowych spoiw organicznych oraz sposobem rozszczepiania i wzajemnego poślizgu włókien elementarnych podczas rozciągania.

Jednakże obecność tych spoiw organicznych (pektyn, hemicelulozy, drzewnika itp.), pozwalająca na nadanie włóknom większej spójności, wykazuje podstawową niedogodność, polegającą na zwiększeniu ich sztywności. Wskutek tego włókna z lnu roszonego, otrzymane metodą tradycyjną, nie mają dostatecznej podatności, aby można je było stosować w dziewiarstwie - na dziewiarkach, co ogranicza znacznie ich handlowe rynki zbytu.

170 471

Znane są z opisów patentowych: brytyjskich nr 388 561 i nr 476 569 oraz USA nr 2 633 421 sposoby obróbki, w których roślinę włóknistą poddaje się działaniu pary pod ciśnieniem, rozprężanej następnie do ciśnienia atmosferycznego oraz późniejszemu płukaniu. Chodzi tu jednak o obróbkę pod wysokim ciśnieniem, mającą na celu dekortykację roślin włóknistych w postaci słomy, liści, trawy, tj. oddzielenie kory lub części drzewnikowej od właściwych włókien. Stosowane ciśnienia są zawarte wówczas w granicach od 38 do 62 barów.

Znany jest również z europejskiego opisu patentowego nr 0 253 828 sposób obróbki wstępnie trzepanego lnu podroszonego typu jak wyżej, w którym działa się parą pod ciśnieniem rzędu 30 barów w ciągu czasu rzędu 10 sekund lub pod ciśnieniem rzędu 15 barów w ciągu czasu rzędu 90 sekund, lecz po uprzednim poddaniu włókien obróbce wstępnej, polegającej na nasyceniu roztworem zasadowym lub kwaśnym. Celem, jaki zamierza się osiągnąć w myśl tego opisu patentowego, jest uzyskanie za pomocą tego sposobu lnu, który byłby w przybliżeniu wolny od substancji inkrustujących.

Celem, jaki postawił sobie zgłaszający, jest opracowanie sposobu wytwarzania przędzy lnianej metodą mokrą, który eliminuje wymienione niedogodności pod tym względem, że otrzymana przędza z jednej strony zachowuje wygląd i strukturę przędzy z lnu roszonego, z drugiej zaś strony ma dostateczną podatność, aby mogła być stosowana w dziewiarstwie.

Cel ten osiąga się perfekcyjnie sposobem według wynalazku. Chodzi tu o sposób wytwarzania przędzy z lnu roszonego, który polega - jak to jest znane - na przygotowaniu pasma włókien oraz na ich przędzeniu na mokro.

W sposób charakterystyczny włókna, pochodzące z trzepania, zostały poddane przed etapami przygotowawczymi następującym kolejnym operacjom:

a) obcięcie na długość, zawartą w granicach od 150 do 400 mm,

b) wstępne nasycenie wodą,

c) oddziaływanie parą pod ciśnieniem, zawartym w granicach od 10 do 15 barów, w ciągu czasu, zawartego w granicach od 20 do 60 sekund,

d) rozprężenie do ciśnienia atmosferycznego,

e) płukanie i suszenie.

Ponadto przygotowywanie pasma włókien można przeprowadzać na dowolnym rodzaju materiału przygotowawczego: na lnie, wełnie lub bawełnie.

Korzystnie przędzenia na mokro przeprowadza się przy współczynniku rozciągania, zawartym w granicach od 50 do 140, z pasma, które nie zostało przepuszczone przez niedoprzędzarkę.

Korzystnie ponieważ włókna, pochodzące z trzpienia., są pakułami, poddaje się je przed operacją cięcia oczyszczaniu na zgrzeblarce wykończającej.

Korzystnie przed przędzeniem na mokro pasmo włókien poddaje się wstępnej obróbce alkalicznej, zwłaszcza za pomocą roztworu węglanu sodowego.

Korzystnie przed przędzeniem na mokro pasmo włókien poddaje się obróbce bielenia, zwłaszcza w wodzie utlenionej.

Te wstępne operacje powodują znaczne zmniejszenie ilości spoiw organicznych, z jednoczesnym zachowaniem dostatecznej ich ilości - aby umożliwić przędzenie na mokro oraz utrzymanie naturalnego wyglądu przędzy. Prócz tego połączenie wymienionej obróbki parą pod ciśnieniem z przędzeniem na mokro daje w wyniku bardzo dużą równomierność rozkładu spoiw szczątkowych na otrzymanych włóknach. Ta właśnie równomierność oraz mniejsza ilość spoiwa pozwala osiągnąć żądany wynik, mianowicie większą podatność, z jednoczesnym zachowaniem tradycyjnego wyglądu i tradycyjnej struktury.

Z drugiej strony właśnie dzięki obcięciu na długość, zawartą w granicach od 150 do 400 mm., przygotowanie pasma można przeprowadzić na materiałach przygotowawczych, które nie muszą być obligatoryjnie typu lnu, lecz które mogą być typu wełny, a nawet bawełny.

W ten sposób dzięki sposobowi według wynalazku staje się możliwe uzyskiwanie przędzy z lnu roszonego za pomocą prostszej i tańszej procedury przygotowawczej.

Zrozumiano, że cel wynalazku jest zgoła odmienny oraz że warunki działania pary pod ciśnieniem są determinowane właśnie tak, aby pozostawała wprawdzie mniejsza ilość spoiw

170 471 organicznych, lecz wystarczającą do tego, by umożliwić prawidłowy przebieg przędzenia na mokro.

Przędzenie na mokro przeprowadza się korzystnie przy współczynniku rozciągania, zawartym w granicach od 50 do 140, z pasma, którego nie poddano obróbce na niedoprzędzarce. W ten sposób możliwe jest wyeliminowanie pierwszego etapu przędzenia, polegającego na przepuszczeniu włókien przez niedoprzędzarkę, z jednoczesnym czystym i prostym zwiększeniem współczynników rozciągania podczas przędzenia bez uszczerbku dla jednolitości otrzymanej przędzy.

Przed przędzeniem na mokro pasmo poddaje się korzystnie wstępnej obróbce alkalicznej, która pozwala na poprawę poślizgu wzajemnego włókien elementarnych podczas rozciągania oraz jednorodności rozkładu spoiw.

Ponadto przed przędzeniem na mokro pasmo poddano operacji bielenia, np. za pomocą wody utlenionej.

Innym przedmiotem wynalazku jest przędza lniana, otrzymana wymienionym wyżej sposobem, która ma wygląd i strukturę przędzy roszonej oraz jednocześnie ma podatność, dostateczną do tego aby mogła być stosowana w dziewiarstwie na dziewiarce.

Wynalazek będzie lepiej zrozumiany dzięki dalszemu opisowi przykładu wytwarzania przędzy lnianej na mokro do użytku dziewiarskiego.

Materiałem wyjściowym są pakuły, pochodzące z trzepania lnu podroszonego. Chodzi tu np. o len, który zebrano przedwcześnie w przypadku roszenia naziemnego. W porównaniu z normalnie roszonym lnem, len podroszony zawiera zawsze więcej substancji inkrustujących - w takim stopniu, w jakim spoiwa, wiążące włókna ze sobą, nie mogły ulec dostatecznej degradacji przez bakteriologiczne czynniki roszenia.

Pakuły te podlegają wstępnej obróbce oczyszczającej na zgrzeblarce wykańczającej, która wydaje je ponadto w postaci pasma. Pasmo to tnie się na odcinki po 300 mm.

Pocięty w ten sposób materiał wprowadza się do reaktora, gdzie jest on nasycany czystą wodą, a następnie poddaje się go obróbce hydrolitycznej w parze wodnej o ciśnieniu 15 barów w ciągu 40 sekund; po upływie tego czasu otwarcie otworu odprowadzającego reaktora powoduje gwałtowne rozprężenie przez przejście od ciśnienia 15 barów do ciśnienia atmosferycznego, a zatem wyrzucenie lnu poprzez wymieniony otwór do zbiornika, zawierającego lekko alkaliczną wodę, gdzie jest on przemywany, a następnie płukany.

Po wysuszeniu obrobione w ten sposób włókna lniane przekształca się w pasmo o masie jednostkowej 4 g/m przez przepuszczenie przez maszyny preparacyjne, a mianowicie kolejno jedno przepuszczenie przez zgrzeblarkę wykańczającą, jedno przepuszczenie przez łączniarkę-rozciągarkę GN4, dwa przepuszczenia przez małą czesarkę, jedno przepuszczenie przez łączniarkę-rozciągarkę GN4 i dwa przepuszczenia przez łączniarkę-rozciągarkę, GN5, bez przepuszczania przez niedoprzędzarkę.

Przy końcu operacji przygotowawczych cienkość pasma charakteryzuje się współczynnikiem IFS, równym 16,74 oraz współczynnikiem CV, równym 5,07%. Warto zauważyć, że w przypadku lnu, nie obrobionego sposobem według wynalazku, IFS przekracza normalnie 20, co wskazuje wyraźnie na wzrost cienkości włókien w paśmie według wynalazku.

Pasmo poddaje się lekkiej obróbce odklejania za pomocą roztworu węglanu sodowego o stężeniu 2,5 g/l.

Przędzenie na mokro przeprowadza się na przędzarce o dwóch strefach rozciągania. Siłę cylindrów rozciągających uzyskuje się za pomocą układu przeciwciężarowego. Pasmo przechodzi przez zbiornik, napełniony chłodną wodą; jest ono prowadzone zarówno u wlotu, jak i u wylotu zespołu rozciągającego za pomocą prowadnic ceramicznych.

W dokładnym, lecz nie ograniczającym przykładzie wykonania, odstęp cylindrów wynosił 80 mm dla strefy tylnej, a 60 mm dla strefy przedniej; skręt wynosił 410 t/m, a prędkość odbiorcza była rzędu 13 m/mm. Przędza z lnu roszonego, otrzymana sposobem według wynalazku, miała numer metryczny 23, wytrzymałość Rkm, równą 17 (Cv 20 do 25%), wydłużenie od 1,6 do 1,8%.

170 471

Przędza ta, której wygląd i struktura odpowiadają wyglądowi i strukturze tradycyjnej przędzy z lnu roszonego, ma w porównaniu z przędzą, otrzymaną sposobem tradycyjnym, bardzo dużą podatność, która czyni ją przydatną do stosowania w akceptowalnych warunkach działania na dziewiarkach, zwłaszcza okrągłych, a zatem zdolną do używania w dziewiarstwie.

Wynalazek nie ogranicza się do sposobu wykonania, który został opisany tytułem przykładu nie ograniczającego. W szczególności długość cięcia powinna być określana każdorazowo przez fachowca w zależności od układu przygotowawczego: len, wełna lub bawełna, jaki będzie przyjęty. Z drugiej strony przed przędzeniem na mokro pasmo może podlegać rozmaitym obróbkom, np. obróbce bielenia, co przyczynia się do wytwarzania bielonej przędzy lnianej.

Claims (5)

1. Zastrzeżenia patentowe

   1. Sposób wytwarzania włókien z lnu roszonego, polegający na przygotowaniu pasma włókien oraz na ich przędzeniu na mokro, znamienny tym, że włókna, pochodzące z trzepania, poddaje się przed etapami przygotowawczymi następującym kolejnym operacjom: obcina się włókna na długości, zawartą w granicach od 150 do 400 mm, następnie nasyca się wodą, potem oddziaływuje się parą pod ciśnieniem, zawartym w granicach od 10 do 15 barów, w ciągu czasu, zawartego w granicach od 20 do 60 sekund, następnie rozpręża się do ciśnienia atmosferycznego, i płucze się i suszy się, przy czym przygotowanie pasma przeprowadza się na dowolnym rodzaju materiału przygotowawczego: na lnie, wełnie lub bawełnie.
2. 2. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że przeprowadza się przędzenie na mokro przy współczynniku rozciągania, zawartym w granicach od 50 do 140, z pasma, które nie zostało przepuszczone przez niedoprzędzarkę.
3. 3. Sposób według jednego zastrz. 1 lub 2, znamienny tym, że włókna, pochodzące z trzepania poddaje się je przed cięciem oczyszczaniu na zgrzeblarce wykańczającej.
4. 4. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że przed przędzeniem na mokro pasmo włókien poddaje się wstępnej obróbce alkalicznej, zwłaszcza za pomocą roztworu węglanu sodowego.
5. 5. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że przed przędzeniem na mokro pasmo włókien poddaje się obróbce bielenia, zwłaszcza w wodzie utlenionej.