PL169300B1 - Urzadzenie nastawcze do zaworu grzejnika PL - Google Patents

Abstract

1. Urzadzenie nastawcze do zaworu grzejnika zawierajace dwie polaczone obro- towo wzgledem siebie wspólosiowe czesci stanowiace element podstawowy i galke oraz urzadzenie do ograniczania kata obrotu ma- jace przynajmniej jeden zderzak ruchu obro- towego zamocowany na pierwszej czesci i przynajmniej jeden ogranicznik wstawiany na stale przynajmniej w jedno z wglebien drugiej czesci w róznych polozeniach wzgle- dem tej drugiej czesci, znamienne tym, ze pierwsza czesc (3) stanowi zamkniecie wgle- bienia (8, 108) mieszczacego ogranicznik (10, 110) przynajmniej w najwiekszej czesci kata obrotu pierwszej czesci (3) wzgledem drugiej czesci (2) dla zapobiezenia wypad- nieciu ogranicznika (10, 110) z urzadzenia nastawczego (1). F i g . 1 PL

Description

Przedmiotem wynalazku jest urządzenie nastawcze do zaworu grzejnika.

Z opisu patentowego DE 30 28 658 Al znane jest urządzenie nastawcze, w którym podstawa zaopatrzona jest w szczelinowe, podłużne, rozmieszczone na obwodzie i ustawione równolegle do osi promieniowe otwory, w które można wstawić płytki ograniczające. Wewnątrz gałki znajduje się zderzak. Gałkę można obracać tylko do momentu zetknięcia się zderzaka z jedną z płytek ograniczających. Mówiąc ogólnie, stosuje się dwie płytki ograniczające, które określają kąt obrotu gałki w górę i w dół. W stanie zmontowanym te płytki ograniczające mogą być przestawiane lub zdejmowane z urządzenia nastawczego. Oczywiście, łatwe jest ich zagubienie, dlatego przewiduje się miejsce na płytki zapasowe, mieszczące dwie takie płytki. Poza tym stosuje się dodatkową płytkę ograniczającą, której nie można usunąć za pomocą zwykłych środków i która jest zamocowana na stałe naprzeciwko normalnych płytek ograniczających w celu ustalenia górnej granicy kąta obrotu, do której może poruszać się gałka przy braku normalnych płytek ograniczających. Służy to do zabezpieczenia przed odkręceniem gałki od elementu podstawowego. Płytki ograniczające zaopatrzone są w wystające ze szczelin ukośne końce. Płytki można za te końce uchwycić i wyjąć ze szczelin. Przez zmianę położenia płytek ograniczających można zmieniać zakres kąta obrotu gałki.

Z opisu patentowego DE 21 48 967 B2 znanejest urządzenie nastawcze, w którym element podstawowy zaopatrzony lub w otaczający gałkę pierścień. Pierścień ma na obwodzie zewnętrznym zderzak żebrowy. Gałka zaopatrzona jest w szereg szczelin przechodzących osiowo, począwszy od strony przedniej. W celu zapobieżenia wypadaniu tych zderzaków z żeber stosuje się pokrywę. Również w tym przypadku występuje ryzyko wypadnięcia zderzaków nastawczych. Bez zderzaków natomiast gałka może być przemieszczana w zbyt szerokim zakresie, tak że występuje niebezpieczeństwo ustawienia zbyt wysokiej lub zbyt niskiej temperatury grzejnika. Poza tym regulacja elementów ograniczających kąt obrotu jest pracochłonna, ponieważ występuje potrzeba częściowego demontażu urządzenia nastawczego.

Celem wynalazkujest opracowanie urządzenia nastawczego do zaworu grzejnika o łatwym jego nastawieniu.

Urządzenie nastawcze do zaworu grzejnika według wynalazku, zawierające dwie połączone obrotowo względem siebie współosiowe części stanowiące element podstawowy i gałkę oraz urządzenie do ograniczania kąta obrotu mające przynajmniej jeden zderzak ruchu obrotowego zamocowany na pierwszej części i przynajmniej jeden ogranicznik ustawiany na stałe przynajmniej w jedno z wgłębień drugiej części w różnych położeniach względem tej drugiej części, charakteryzuje się tym, że pierwsza część stanowi zamknięcie wgłębienia mieszczącego ogranicznik przynajmniej w największej części kąta obrotu pierwszej części względem drugiej części dla zapobieżenia wypadnięciu ogranicznika z urządzenia nastawczego.

Korzystnie wgłębienia dla wszystkich położeń ogranicznika połączone są ze sobą przestrzenią pierścieniową, przy czym wgłębienia odchodzą w kierunku promieniowym i/lub osiowym od przestrzeni pierścieniowej i zaopatrzone są we współpracujące z ogranicznikiem powierzchnie sprzęgające.

Korzystnie pierwsza część jest zaopatrzona w jednolity występ wchodzący w przestrzeń pierścieniową.

169 300

Korzystnie jednolity występ ma przerwę na obwodzie tylko w pobliżu zderzaka i w przynajmniej jednym obszarze, bezpośrednio sąsiadującym ze zderzakiem, przy czym obszar ten ma szerokość zbliżoną do szerokości ogranicznika.

Korzystnie urządzenie zaopatrzone jest we wkładkę, która zainstalowana jest na stałe w obszarze.

Korzystnie wgłębienia rozmieszczone są w równych odstępach na obwodzie, przynajmniej na jednym odcinku.

Korzystnie ogranicznik jest umieszczony jednocześnie w więcej niż jednym wgłębieniu.

Korzystnie wgłębienia ukształtowane są przez przerwy międzyzębowe zespołu zębatego, mającego boczne powierzchnie zębów prostopadłe do obwodu przestrzeni pierścieniowej.

Korzystnie zespół zębaty zaopatrzony jest w zęby końcowe, przegradzające tor zderzaka.

Korzystnie ogranicznik ma postać elementu sprężystego w kształcie litery U, którego jedno ramię jest oparte na boku przestrzeni pierścieniowej, przeciwległym do wgłębień, a drugie ramię jest umieszczone we wgłębieniu.

Korzystnie między ramionami elementu sprężystego w kształcie litery U jest utworzona przestrzeń dla jednolitego występu i wkładki.

Korzystnie ścianki zębów zespołu zębatego równolegle do osi.

Korzystnie ścianki zespołu zębatego zębów są pochylone względem osi pod zadanym kątem, a ogranicznik ma układ geometryczny z odpowiadającym nachyleniem, przy czym ogranicznik zaopatrzony jest w wycięcie o powierzchniach zamykających, które są nachylone względem układu geometrycznego.

Korzystnie jedna powierzchnia zamykająca jest równoległa do kierunku osi, a druga powierzchnia zamykająca jest prostopadła do kierunku tej osi.

Korzystnie przestrzeń pierścieniowa na otwartym końcu zaopatrzona jest w równoległe ściany boczne.

Korzystnie ogranicznik zaopatrzony jest w ucho wystające na zewnątrz poza obwód części drugiej.

Korzystnie zaopatrzone jest w dwa ograniczniki.

Wynalazek w przykładzie wykonania jest przedstawiony na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia urządzenie nastawcze w częściowym przekroju, fig. 2 przedstawia przekrój wzdłuż linii II-II z fig. 1, fig. 3 przedstawia zmodyfikowany odcinek B-B z fig. 2, fig. 4 przedstawia urządzenie nastawcze w drugim wykonaniu, fig. 5 przedstawia przekrój V-V z fig. 4.

Urządzenie nastawcze 1 zaopatrzone jest w drugą część stanowiącą gałkę 2, która ma możliwość obracania się wokół osi 4 względem pierwszej części stanowiącej element podstawowy 3. Element podstawowy 3 może być zamocowany na zaworze grzejnika, nie przedstawionym szczegółowo.

Końcowa powierzchnia gałki 2 zwrócona do elementu podstawowego 3 zaopatrzona jest w obwodową przestrzeń pierścieniową 5. Przestrzeń pierścieniowa 5 zaopatrzona jest w zespół zębaty 6, który składa się z zębów 7 i wgłębień 8 stanowiące przerwy miedzy tymi zębami 7. Zęby 7 mają w przybliżeniu prostokątny lub trapezoidalny kształt przekroju, a prostopadłe do obwodu ściany boczne zębów 7 mogą przechodzić wzdłuż linii promieniowych 9 wychodzących z osi 4. W wykonaniu według fig. 1 do 3 zespół zębaty 6 jest równoległy do osi 4, to znaczy otacza oś 4 w postaci walca. Przekrój przestrzeni pierścieniowej 5 zwęża się przy jej górnym końcu, to znaczy przy końcu przeciwległym do przedniego końca gałki 2.

W przestrzeni pierścieniowej 5 umieszczone są dwa ograniczniki 10 o identycznej konstrukcji. Każdy z ograniczników 10 ma postać elementu sprężystego o kształcie litery U, którego jedno ramię 11 wspiera się o ściankę przestrzeni pierścieniowej 5 przeciwległą do zespołu zębatego 6, natomiast drugie ramię 12 lub występ, który może być do niego zamocowany, wchodzi we wgłębienie 8. Ogranicznik 10 w kształcie litery U jest wstępnie napięty, tak że w stanie swobodnym kształt U się otwiera. W wyniku tego drugie ramię 12 siłą sprężystości wprowadzane jest we wgłębienie 8 mieszczące ogranicznik 10. Wgłębienia 8 są rozmieszczone w równych odstępach. Ogranicznik 10 zaopatrzony jest w dwa ramiona 12 umieszczone obok siebie, sprzężone z sąsiednimi wgłębieniami 8. Ogranicznik 10 dzięki temu ma możliwość stykania się z dwoma ścianami bocznymi zębów. Ogranicznik 10 zaopatrzony jest w ucho 13,

169 300 które wystaje na zewnątrz, nieco poza obwód gałki 2. Po naciśnięciu na to ucho 13 można wysunąć drugie ramię 12 ogranicznika 10 z wgłębienia 8.

Temu wysunięciu w stanie podstawowym zapobiega jednolity występ 14 elementu podstawowego 3, który wchodzi w przestrzeń 15 między dwoma ramionami 11, 12 ogranicznika

10. Jednolity występ 14, który w tym przypadku ma kształt ścianki, blokuje w ten sposób ruch drugiego ramienia 12, ponieważ to ramię 12 nie ma możliwości wysunięcia się z wgłębienia 8 wystarczająco daleko, aby mogło zmienić położenie określone przez wgłębienie 8.

Element podstawowy 3 zaopatrzony jest również w zderzak 16. W bezpośrednim sąsiedztwie zderzaka 16 znajdują się dwa obszary 17 o w przybliżeniu tej samej szerokości, co ogranicznik 10. Mogą one być nieco szersze, lecz nie mogą być węższe. W te obszary 17 jednolity występ 14 nie wchodzi. Kiedy ogranicznik 10 znajduje się w jednym z tych obszarów, to przez poruszanie ucha 13 drugiego ramienia 12 ogranicznika 10 może przemieścić drugie ramię 12 wystarczająco daleko do wysunięcia z wgłębienia 8.

W obszarach 17 znajdują się szczeliny 18, w które można wprowadzić odpowiednią wkładkę 19 od tej strony elementu podstawowego 3, który znajduje się na przeciw gałki 3. Te wkładki 19 zamocowane są mocno w szczelinach 18. Po wprowadzeniu wkładek 19 do elementu podstawowego 3 nie ma możliwości zwolnienia ogranicznika 10 w żadnym położeniu.

Zespół zębaty 6 zaopatrzony jest w zęby końcowe 20, które są większe od normalnych zębów 7. Tor ruchu zębów końcowych 20 przegradza zderzak 16. Jeżeli z jakiś powodów nie może być zastosowany ogranicznik 10, lub jest on uszkodzony w takim stopniu, że nie może wykonywać swojej funkcji, to zęby końcowe 20 mimo to ograniczają kąt obrotu gałki 2 względem elementu podstawowego 3, nawet jeżeli ta granica jest nieregulowana lub ogranicza tylko maksymalny kąt obrotu gałki.

W celu ustawienia granicy kąta obrotu początkowo z elementu podstawowego 3 wyjęte są wszystkie wkładki 19. Gałkę 2 następnie obraca się aż do momentu, kiedy odpowiedni ogranicznik 10 zetknie się ze zderzakiem 16 wyznaczającym nastawiony graniczny kąt obrotu. Następnie naciska się ucho 13 ogranicznika 10 w wyniku czego drugie ramię 22 ogranicznika 10 wysuwa się z wgłębienia 8. Następnie gałkę 2 obraca się bez oddziaływania tego ogranicznika

10. Kiedy gałka 2 ponownie zajmie położenie odpowiadające pożądanej granicy kąta obrotu wyznaczonego zderzakiem 16, ucho 13 ogranicznika 10 zostaje uwolnione, i drugie ramię 12, lub drugie ramiona 12, wskakują we wgłębienia 8 znajdujące się w tym położeniu. Ten sam sposób postępowania można powtórzyć dla innego ogranicznika. Jeżeli występuje potrzeba ustawienia dwóch granic kąta obrotu, to można ponownie wprowadzić wkładki 19 do szczelin 18. Potem niemożliwa jest już przypadkowa zmiana zakresu kąta obrotu.

Należy zwrócić uwagę, że nawet w położeniu, w którym ogranicznik 10 umieszczony jest poza obszarem 17, przestrzeń pierścieniowa 5 zasłaniana jest przez element podstawowy 3 w stopniu dostatecznym do uniemożliwienia wysunięcia się ogranicznika 10 z wgłębienia 8, to znaczy z przestrzeni pierścieniowej 5. Ograniczniki 10 zatem muszą być wstawiane w gałkę 2 przed jej połączeniem z elementem podstawowym 3.

Jednolity występ 14 nie musi stanowić gładkiej ścianki. Może być wykonany równieżjako zębaty, co gwarantuje, że dwa ramiona 12 ogranicznika 10 nigdy jednocześnie nie będą miały możliwości wysunięcia się z wgłębienia 8.

Figura 4 i 5 przedstawiają inne wykonanie, które w zasadzie odpowiada wykonaniu z fig. 1 do 3. Jednakowe elementy są zatem oznaczone identycznymi odnośnikami, a części sobie odpowiadające - odnośnikami zwiększonymi o 100. W odróżnieniu od opisanego uprzednio wykonania, w tym przypadku zespół zębaty 106 znajduje się nie na końcu przestrzeni pierścieniowej 105 zwróconej w stronę elementu podstawowego 3, lecz na części przestrzeni stożkowej. Zespół zębaty 106 jest zatem nachylony pod pewnym kątem względem osi 4. Ogranicznik 110 ma układ geometryczny 21 z odpowiednim nachyleniem. Koniec przestrzeni pierścieniowej 106 zwrócony w stronę elementu podstawowego 3 ma dwie w zasadzie równolegle ścianki, tak że zespół zębaty 106 na obu końcach zamknięty jest przez pochylone ścianki 22, 23. Ustawienie ogranicznika 110 jest zatem w pewnym stopniu ustalone. Nie ma on możliwości wyśliźnięcia się w dół lub w górę z zespołu zębatego 106. Ogranicznik 110 ma wycięcie 24 z dwiema powierzchniami zamykającymi 25, 26, z których jedna przechodzi

169 300 równolegle do kierunku osi 4, podczas gdy pozostała przechodzi pod kątem prostym względem osi 4. Poza tym konstrukcja odpowiada wykonaniu przedstawionemu na fig. 1 do 3. W celu zmiany położenia ogranicznika 110, po wyjęciu wkładki 19 należy obrócić gałkę odpowiednio daleko, aby ogranicznik 110 zetknął się ze zderzakiem 16. W tym położeniu ogranicznik 110 nie jest już podtrzymywany przez jednolity występ 14, tak że za pomocą ucha 113 można go wyprowadzić ze sprzężenia z zespołem zębatym 106. Gałka 2 może następnie być obracana bez oddziaływania ogranicznika 110. Po osiągnięciu pożądanego położenia ogranicznik 110 wprowadza się na powrót w sprzężenie z zespołem zębatym 106. Jeżeli ogranicznik 110 znajduje się nad jednolitym występem 14 lub jeżeli wstawione zostały wkładki 19, to nie ma możliwości dalszej zmiany położenia ogranicznika 110 w gałce.

Jeżeli występuje potrzeba całkowitego uniemożliwienia zmiany granicy kąta obrotu, to wkładka 19 może być nawet wtłoczona w szczeliny 18. Zwykle jednak wystarcza do tego wklinowanie ich w szczelinę 18 na tyle mocno, aby nie mogły z nich samoczynnie wypaść. W razie potrzeby może być stosowane specjalne narzędzie do jej wyjmowania, na przykład hak ekstrakcyjny.

Przedstawione wykonania mogą być modyfikowane na różne sposoby. Ograniczniki te mogą być również instalowane w elemencie podstawowym 3, a zderzak może być zainstalowany w gałce 2. Możliwe jest stosowanie elementu sprężystego w kształcie litery U z nachylonym zespołem zębatym. Ogranicznik nawet bez elementu sprężystego w kształcie litery U może być utrzymywany w sprzężeniu z zespołem zębatym 106 za pomocą jednolitego występu 14.

169 300

Fig.4

1Q1_

		_>
		φ
v.	z

Fig.5

106

169 300

Fig.3 ²- * .5

Fig.1

A-A

Departament Wydawnictw UP RP. Nakład 90 egz

Cena 2,00 zł

Claims (18)

1. Zastrzeżenia patentowe

   1. Urządzenie nastawcze do zaworu grzejnika zawierające dwie połączone obrotowo względem siebie współosiowe części stanowiące element podstawowy i gałkę oraz urządzenie do ograniczania kąta obrotu mające przynajmniej jeden zderzak ruchu obrotowego zamocowany na pierwszej części i przynajmniej jeden ogranicznik wstawiany na stałe przynajmniej w jedno z wgłębień drugiej części w różnych położeniach względem tej drugiej części, znamienne tym, że pierwsza część (3) stanowi zamknięcie wgłębienia (8,108) mieszczącego ogranicznik (10, 110) przynajmniej w największej części kąta obrotu pierwszej części (3) względem drugiej części (2) dla zapobieżenia wypadnięciu ogranicznika (1^, 110) z urządzenia nastawczego (1).
2. 2. Urządzenie według zastrz. 1, znamienne tym, że wgłębienia (8,108) dla wszystkich położeń ogranicznika (10, 110) połączone są ze sobą przestrzenią pierścieniową (5, 105), przy czym wgłębienia (8,108) odchodzą w kierunku promieniowym i/lub osiowym od przestrzeni pierścieniowej (5, 105) i zaopatrzone są we współpracujące z ogranicznikiem (10, 110) powierzchnie sprzęgające.
3. 3. Urządzenie według zastrz. 1, znamienne tym, że pierwsza część (3) jest zaopatrzona w jednolity występ (14) wchodzący w przestrzeń pierścieniową (5,105).
4. 4. Urządzenie według zastrz. 3, znamienne tym, że jednolity występ (14) ma przerwę na obwodzie tylko w pobliżu zderzaka (16) i w przynajmniej jednym obszarze (17), bezpośrednio sąsiadującym ze zderzakiem, przy czym obszar (17) ten ma szerokość zbliżoną do szerokości ogranicznika (10, 110).
5. 5. Urządzenie według zastrz. 4, znamienne tym, że zaopatrzone jest we wkładkę (19), która zainstalowana jest na stałe w obszarze (17).
6. 6. Urządzenie według zastrz. 5, znamienne tym, że wkładka (19) zaciśnięta jest w części pierwszej (3).
7. 7. Urządzenie według zastrz. 2, znamienne tym, że wgłębienia (8,108) rozmieszczone są w równych odstępach na obwodzie, przynajmniej na jednym odcinku.
8. 8. Urządzenie według zastrz. 7, znamienne tym, że ogranicznik (10,110)jest umieszczony jednocześnie w więcej niż jednym wgłębieniu (8,108).
9. 9. Urządzenie według zastrz. 2 albo 7, znamienne tym, że wgłębienia (8, 108) ukształtowane są przez przerwy międzyzębowe zespołu zębatego (6, 106), mającego boczne powierzchnie zębów prostopadłe do obwodu przestrzeni pierścieniowej (5,105).
10. 10. Urządzenie według zastrz. 9, znamienne tym, że zespół zębaty (6, 106) zaopatrzony jest w zęby końcowe (20,120), przegradzające tor zderzaka (16).
11. 11. Urządzenie według zastrz. 1, znamienne tym, że ogranicznik (10) ma postać elementu sprężystego w kształcie litery U, którego jedno ramię (11) jest oparte na boku przestrzeni pierścieniowej (5), przeciwległym do wgłębień (8), a drugie ramię (12) jest umieszczone we wgłębieniu (8).
12. 12. Urządzenie według zastrz. 11, znamienne tym, że miedzy ramionami (11, 12) elementu sprężystego w kształcie litery Ujest utworzona przestrzeń dlajednolitego występu (14) i wkładki (19).
13. 13. Urządzenie według zastrz. 9, znamienne tym, że ścianki zębów zespołu zębatego (6) są równoległe do osi (4).
14. 14. Urządzenie według zastrz. 9, znamienne tym, że ścianki zębów zespołu zębatego (106) są pochylone względem osi (4) pod zadanym kątem, a ogranicznik (110) ma układ geometryczny (21) z odpowiadającym nachyleniem, przy czym ogranicznik (110) zaopatrzony jest w wycięcie (24) o powierzchniach zamykających (25, 26), które są nachylone względem układu geometrycznego (21).

    169 300
15. 15. Urządzenie według zastrz. 14, znamienne tym, że jedna powierzchnia zamykająca (26) jest równoległa do kierunku osi (4), a druga powierzchnia zamykająca (25) jest prostopadła do kierunku tej osi (4).
16. 16. Urządzenie według zastrz. 2, znamienne tym, że przestrzeń pierścieniowa (5,105) na otwartym końcu zaopatrzona jest w równoległe ściany boczne (22, 23).
17. 17. Urządzenie według zastrz. 1, znamienne tym, że ogranicznik (10, 110) zaopatrzony jest w ucho (13,113) wystające na zewnątrz poza obwód części drugiej (2).
18. 18. Urządzenie według zastrz. 1, znamienne tym, że zaopatrzone jest w dwa ograniczniki (10,11).