.XI.1964 Niemiecka Republika Federalna Opublikowano: 25. III. 1969 57112 Kk i7rt, MKP F 16 g ^h\C% UKD CZYTELNIA ) Urzedu Palentowt*go rui.sjC) R£e:.fl50«pLn-ej lii\iaej Wlasciciel patentu: P. I. V. Antrieb Werner Reimers KG, Bad Homburg v.d.H. (Niemiecka Republika Federalna) Stalowy lancuch pierscieniowy Przedmiotem wynalazku jest stalowy lancuch pierscieniowy z jednoczesciowymi lub zlozonymi z plytek ogniwami w którym sworznie laczace poszczególne ogniwa sa wykonane jako wahajace sie wraz z ogniwami elementy. Wkladki te sa jed¬ noczesnie zabezpieczone przed bocznymi przesu¬ nieciami. Lancuchy tego rodzaju stosowane sa w ukladach napedowych, w których naped przeno¬ szony jest silami tarcia powstajacymi miedzy rów¬ noleglymi do dlugosci lancucha powierzchniami czolowymi sworzni a dwoma stozkowymi tar¬ czami.W tego rodzaju ukladach napedowych najko¬ rzystniejsze sa pierscieniowe lancuchy w których poszczególne ogniwa polaczone sa sworzniami, podzielonymi wzdluznie na dwa pólsworznie, zwrócone nawzajem powierzchniami wypuklymi.W tego rodzaju lancuchach znane zabezpieczenia przed przesuwaniem sie bocznym sworzni maja ograniczone zastosowanie. Wykonuje sie na przy¬ klad na koncach póltrzpieni rowki, w które umie¬ szcza sie nastepnie sprezynujace pierscienie, wia¬ zac w ten sposób parami póltrzpienie i zabezpie¬ czajac je przed bocznymi przesunieciami.Rozwiazanie to jednak ma szereg wad, miano¬ wicie rowek taki na czesciach niecylindrycznych jest trudny do wykonania, a ponadto rowki te, by nie oslabialy zbytnio przekroju pólsworzni, wyko¬ nywane sa plytko, co powoduje slabe trzymanie sprezynujacego pierscienia.Celem wynalazku jest skonstruowanie stalowego lancucha pierscieniowego, przenoszacego naped na dwie stozkowe tarcze czolowymi powierzchniami pólsworzni laczacych poszczególne ogniwa lancu- 5 cha, przy czym zabezpieczenie tych sworzni przed przesunieciami bocznymi nie powoduje niebez¬ piecznego zmniejszenia ich przekroju poprzecz¬ nego, oraz nie wykazuje opisanych powyzej wad i niedociagniec znanych lancuchów tego rodzaju. io Zgodnie z wynalazkiem stalowy lancuch pier¬ scieniowy posiada poszczególne ogniwa polaczone za pomoca dwóch pólsworzni, zwróconych ku so¬ bie powierzchniami wypuklymi przy czym pól¬ sworznie te wahajac sie wraz z tymi ogniwami 15 zabezpieczone sa przed bocznym przesunieciem elementami zabezpieczajacymi wsunietymi w wy¬ ciecia lub rowki wykonane na pewnej czesci ob¬ wodu tych pólsworzni. Powyzsze wyciecia moga byc wykonane na przyklad w ksztalcie prostokat¬ nych rowków wyfrezowanych lub wytloczonych na pewnej czesci obwodu kazdego pólsworznia. Rowki te moga byc usytuowane na pólsworzniach za¬ równo na zewnatrz jak i wewnatrz lancucha.W przypadku gdy elementy zabezpieczajace sa umieszczone wewnatrz lancucha, a wiec miedzy jego ogniwami, pólsworznie moga miescic sie wewnatrz ogniw i wtedy wystarcza jeden element zabezpieczajacy przed przesuwaniem w obydwu kierunkach. 30 Przy stosowaniu wahajacych sie wraz z ogni- 20 25 5711257112 3 wami pólsworzni poprzeczne wyciecia wykonuje sie co najmniej na jednym narozu, lub tez na wystajacej listwie przebiegajacej w srodku. W tym ostatnim przypadku, czesc zabezpieczajaca moze miec postac pierscieniowej tarczy o srednicy wewnetrznej nieco wiekszej od srednicy otworu w ogniwie, przy czym tarcza ta od strony otworu ma wciecie przez które wsuwa sie listwe, oraz na zewnatrz wystajacy wystep, który po zmon¬ towaniu lancucha i nasunieciu elementu zabezpie¬ czajacego w odnosne wyciecia pólsworzni przez odpowiedni obrót elementu zabezpieczajacego jml^na zagiac na ogniwa.Jeden element zabezpieczajacy wsuwany pomie¬ dzy plytki dwóch ogniw lancucha, wystarcza na dwa sworznie. Pózniejsze montowanie elementu zabezpieczajacego mozliwe jest w tym wypadku, jezeli jest on z jednej strony otwarty i tym otwar¬ ciem moze byc wsuniety na pólsworznie.Ponadto element zabezpieczajacy wykonany mo¬ ze byc ze stali sprezynowej w ksztalcie przeciet¬ nego pierscienia, którego wewnetrzna srednica w stanie swobodnym jest troche wieksza niz zew¬ netrzna srednica pary pólsworzni. Dzieki mozli¬ wosci zastosowania luzów miedzy para pólsworzni i pierscieniem zabezpieczajacym, unika sie wad utrudnionego ruchu i zbyt szybkiego scierania sie.Szczególnie miekkie i podatne sprezynowanie otrzymuje sie gdy pierscien zabezpieczajacy ma wybrzuszenie w ksztalcie litery „U" w stosunku do wyciecia. Zakleszczanie sie ogniw eliminowane jest przez wykonanie czesci zabezpieczajacej z miekkiego drutu wygietego w ksztalcie litery „U", który po zmontowaniu lancucha zostaje wprowadzony w wyciecie i zagiety na wahajacych sie wraz z ogniwami lancucha pólsworzniami.Celowe jest wykonanie wyciec na narozach pól¬ sworzni, gdyz wtedy wyciecia te moga byc wyko¬ nane w jednej operacji przy prasowaniu skrajnych bocznych plaszczyzn, a okragly element zabezpie¬ czajacy zaopatrzony w plaski wystep oporowy przy montazu lancucha przez przekrecenie moze zasko¬ czyc w wyciecia pólsworzni. Celowosc ksztaltu sprezynujacego pierscienia zabezpieczajacego pole¬ ga na tym, ze na stronie przeciwnej do wyciecia pierscien ma wygiecie, dzieki czemu po wsunieciu tego pierscienia na pare pólsworzni wygiecie to zaskakuje w wyciecia pólsworzni i nie pozwala na ich boczny przesuw.Przy plytkowej konstrukcji ogniw, które sa na przyklad utrzymywane przez kablak przytrzymu¬ jacy w ksztalcie litery „U", zastosowano element zabezpieczajacy w ksztalcie plytki, w otworze któ¬ rej wykonany jest wystep wchodzacy w wyciecie poszczególnych pólsworzni, przy czym otwory w plytce zabezpieczajacej sa poszerzone w kierunku poprzecznym do dlugosci lancucha o te czesc wy¬ sokosci wystepów, która wchodzi w ten otwór.Ponadto na stronie wzdluznej plytki jest ufor¬ mowany równiez wystep. Podczas montazu takiej plytki zabezpieczajacej, wprowadza sie ja miedzy dwie sasiednie plytki lancucha w taki sposób aby wyciecia nie przeszkadzaly wsuwaniu pólsworzni.Gdy pólsworznie wejda na swoje miejsca, plytki zabezpieczajace zostaja wsuniete wystepami w wy¬ ciecia tych czesci. Pólsworznie jednej pary sa wiec przytrzymywane jedna plytka zabezpieczajaca. Po wsunieciu plytek zabezpieczajacych, w wyciecia pólsworzni zostaja one zabezpieczone w tym polo- 5 zeniu przez odpowiednie zagiecia wystepów.Inna odmiana stalowego lancucha wedlug wyna¬ lazku z ogniwami plytkowymi polega na tym, ze jedna plytka kazdego ogniwa stanowi jednoczesnie element zabezpieczajacy, przy czym w otworach 10 tej plytki znajduja sie wystepy wchodzace w wy¬ ciecia pólsworzni. Tak zbudowany lancuch nie wy¬ maga zadnych dodatkowych czesci zabezpieczaja¬ cych, przez co lancuch staje sie prostszy i lzejszy w budowie, oraz montaz jego staje sie mniej pra- 15 cochlonny. Przy montazu lancucha w otwór prze-, gubowy wsuwa sie najpierw jeden pólsworzen i ustala sie go.Drugi pólsworzen tej pary moze byc wsuniety dopiero po obróceniu plytki zabezpieczajacej tak, 20 aby wystep przeszkadzajacy we wsunieciu dru¬ giego pólsworznia zostal dostatecznie wychylony.Po wyprostowaniu plytki obydwa pólsworznie sa zabezpieczone przed przesuwaniem. Oczywiscie, musza byc wykonane równiez zabezpieczenia 25 przeciwko obracaniu sie pólsworzni przy czym listewki lub wyciecia przy plytkach spelniajacych role zabezpieczen musza byc tak wykonane, aby bylo mozliwe ich wychylenie.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w 30 przykladach wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia w przekroju ogniwo lancucha, oraz element zabezpieczajacy w stanie zmontowa¬ nym; fig. 2 — pierscieniowy element zabezpiecza¬ jacy; fig. 3 — pólsworzen wedlug fig. 1; fig. 4 — 35 przekrój odmiany ogniwa lancucha z odmiennym pierscieniem zabezpieczajacym; fig. 5 — element pierscieniowy wedlug fig. 4; fig. 6 — pólsworzen wedlug fig. 4; fig. 7 — inne zabezpieczenie pól¬ sworzni w przegubie lancucha pierscieniowym ele- 40 mentem zabezpieczajacym otwartym z jednej stro¬ ny; fig. 8 — sprezynujacy element zabezpieczajacy w stanie zmontowanym, fig. 9 — pólsworzen do fig. 8, 10; fig. 10 — zamontowany element zabez¬ pieczajacy z drutu; fig. 11 — sprezynujacy pier- 45 scieniowy element zabezpieczajacy; fig. 12 — element zabezpieczajacy podobny do uwidocznio¬ nej na fig. 11 ale przystosowany do pólsworzni z wycieciem na kancie; fig. 13 — plytke zabezpie¬ czajaca; fig. 14 — plytke w stanie zmontowanym, 50 czesciowo w przekroju wzdluz lancucha; fig. 15 — pólsworzen do przykladu wedlug fig. 14; fig. 16 — zmontowany lancuch wedlug fig. 14; w widoku z góry; fig. 17 — lamelke ogniwa spelniajaca role zabezpieczenia; fig. 18 — stalowy lancuch prze¬ gubowy z lamelkami wedlug fig. 17; w widoku z boku, czesciowo w przekroju wzdluz lancucha; fig. 19 — pólsworzen do przykladu na fig. 18; fig. 20 — lancuch wedlug fig. 18 w przekroju wzdluz linii A—A. 60 Miedzy dwoma sasiednimi ogniwami 1, 1' lan¬ cucha, sa wstawione w otwór przegubu pólsworz¬ nie 2, 2', które swymi wypuklymi powierzchniami 6, 6', przy wychyleniu wzgledem siebie ogniw 1, 1' moga sie po sobie toczyc (fig. 1—3). Po przeciw- 65 nych stronach powierzchni tocznych 6, 6' znajduje 5557112 sie umieszczona w srodku wzdluzna listwa 4 ze srodkowym wycieciem 3. Listwa 4 zabezpiecza pólsworznie 2, 2' przed obrotem w otworze prze¬ gubu lancucha, wchodzac w rowek 5 ogniw 1, lub !'• Zabezpieczajaca tarcza 7 posiadajaca wy¬ ciecie 8 wewnatrz otworu jest przy montazu lan¬ cucha wsuwana na pare sasiadujacych ze soba pólsworzni 2, 2' w polozeniu, gdy wyciecie 8 jest ustawione na wprost rowka 5. W polozeniu tym wsuwa sie pólsworzen 2 w otwór przegubu lan¬ cucha i przy uzgodnieniu polozenia tarczy 7 z wy¬ cieciem 3 w listwie 4 przytrzymuje sie tarcze w tym polozeniu. Teraz w podobny sposób wklada sie drugi pólsworzen^ 2' w otwór przegubu a na¬ stepnie zabezpiecza oba sworznie 2, 2' przed prze¬ suwaniem bocznym przez przekrecenie tarczy 7 — na fig. 1 w prawo. Nastepnie zagina sie wystep 9 na ogniwo zabezpieczajac w ten sposób pólsworz¬ nie przed przesuwem poprzecznym.Na fig. 7 pokazano podobny element zabezpie¬ czajacy 10, który dla latwiejszego montazu zamiast ksztaltu okraglej tarczy posiada ksztalt widelek, przez co mozna ja umiescic^przy zalozonych pól- sworzniach 2, 2\ Jest to element sprezynujacy, który przy montazu zaskakuje na wyciecia 3. Ele¬ ment ten równiez posiada wystep 9, który nalezy zagiac dla ustalenia polozenia zabezpieczajacego elementu 10.Na fig. 6 przedstawiono odmiane pólsworznia 2, 2' z wycieciem 13 umieszczonym na jednym z brzegów tego pólsworznia. Wyciecie to wykonuje sie jednoczesnie wraz z czolowymi plaszczyznami 11, 11' pólsworzni, które sa sfazowane w celu umozliwienia pracy lancucha miedzy dwoma stoz¬ kowymi tarczami ciernymi. Do zabezpieczania przed bocznym przesuwem pólsworzni 2, 2' (fig. 4, 5, 6) przewiduje sie zabezpieczajaca tarcze 17, któ¬ ra ma wystep 12 wchodzacy w otwór przegubu.Wyciecia 14, 14' pozwalaja na wychylanie tarczy 17 tak, aby przy wstawieniu pólsworznia Z' wszedl on swa listwa 4 w rowek 5 ogniwa 1, po czym moze byc wsuniety drugi pólsworzen 2. Równiez i tarcza 17 ma wystep 9, który po obrocie tarczy 17 zostaje zgiety na ogniwo 1 ustalajac jej polo¬ zenie.Na fig. 8 pokazano inna odmiane wynalazku, w której .zastosowano sprezynujacy przeciety pier¬ scien zabezpieczajacy 15 z wewnetrznym otworem nieco wiekszym od zewnetrznej srednicy pary pól¬ sworzni 2, Z' umieszczony w wycieciach 3, 3' (fig. 9).Podobne rozwiazanie przedstawiono na fig. 11.W tym jednak przypadku pierscien zabezpiecza^ jacy 16 ma na przeciw przeciecia 18 wybrzuszenie 19 zapewniajace lepsze sprezynowanie. Jezeli prze¬ ciecie 18 zostanie nieco poszerzone, powstanie mozliwosc wstawienia pierscienia 16 na pare zalo¬ zonych juz pólsworzni 2, Z' w ogniwa 1, 1'.Podobne rozwiazanie pokazano na fig. 10. W tym przypadku elementem zabezpieczajacym 20 jest drut wygiety w „U" wlozony w wyciecia 3 zmon¬ towanych juz pólsworzni 2, 2' a nastepnie na nie zagiety. j Na fig. 12 pokazano podobne rozwiazanie jak na fig. 11 z tym, ze pierscien zabezpieczajacy 21 jest tak uksztaltowany aby dolegal na wycieciach 13 (fig. 6) wykonanych na brzegach pólsworzni 2, 2', przy czym ma wgiecia 19* lezace naprzeciw prze¬ ciecia18. - 5 Zabezpieczenia przedstawione navfig. 1—12 sa stosowane w ogniwach pojedynczych lub ogniwach plytkowych. Dalsze rozwiazania, majace zastoso¬ wanie tylko do lancuchów plytkowych pokazano na fig. 13—16.Na fig. 13 przedstawiono plytke zabezpieczajaca 22 w ksztalcie ogniwa. Ma ona wystepy 23, 23' wchodzace do wnetrza otworów przegubowych.Otwory plytki 22 sa w kierunku poprzecznym do ruchu lancucha poszerzone o wysokosc wystepów 23, 23' tak, aby pólsworznie 24, 24' wyposazone w przykladowym wykonaniu na fig* 14, 15 w po¬ dluzne srodkiem umieszczone w srodku rowki 25 mogly byc w nie wsuwane. Po wstawieniu czesci 24, 24' nasuwa sie plytke zabezpieczajaca 22 w wyciecia 13 (na rysunku fig. 14 w góre) przez co jeden z pólsworzni 24, 24' jednej pary zostaje za¬ bezpieczony przed przesuwem bocznym. Drugi pólsworzen tej pary zabezpiecza sie druga plyt¬ ka 22 nalezaca do sasiedniego ogniwa. Ze wzgle¬ dów konstrukcyjnych pólsworznie 24, 24' maja po dwa wyciecia 13 (fig. 15), z których tylko jedno sluzy do zabezpieczenia przeciwko bocznemu prze¬ suwowi.Fig. 16 przedstawia widok z góry na wykonany 30 w ten sposób lancuch, w którym 26 oznacza ka- blak obejmujacy caly zespól plytek. Na rysunku sa równiez widoczne wystepy 9 zagiete na plytki 31, 31' .po wstawieniu elementów zabezpieczaja¬ cych w wyciecia 13 pólsworzni 24, 24', co zabez- 35 piecza ich polozenie w lancuchu. Jest oczywiste, ze element zabezpieczajacy stosuje sie równiez przy uzyciu pólsworzni 2, 2' posiadajacych wysta¬ jaca listwe 4 na sciance tylnej, wchodzaca w wy¬ zlobienie plytek 31, 31'. W takim przypadku za- 40 bezpieczajacy element 22 ma boczne (rowki po¬ zwalajace na jej wychylanie.Na fig. 18—20 przedstawiono inne rozwiazanie lancucha wedlug wynalazku. Plytki 27 lancucha sluzace jako ciegna, spelniaja tu jednoczesnie role 45 zabezpieczen. W otworach tych plytek wystaja do wewnatrz wystepy 28, 28' zazebiajace sie z wycieciami 13 pólsworzni 24, 24'. Przy montazu lancucha, wstawia sie najpierw jeden pólsworzen na przyklad oznaczony 24 w pokazany po lewej so stronie fig. 18 otwór przegubu z ogniwa skladaja¬ cego sie z plytek 31, 31' i przytrzymujacego ka- blaka 26.Wstawienie pólsworznia 24 odbywa sie w poloze¬ niu obróconym sasiednich ogniw lancucha tak, aby 55 wystepy 28, 28' zabezpieczajacych plytek 27 nie przeszkadzaly. Po wsunieciu i przekreceniu w" przewidziane polozenie pólsworznia otrzymuje sie polozenie wedlug fig. 18, w którym w rowek 25 * pólsworznia 24 wchodza wystepy plytek 31, 31' 6o oraz wystepy 28. Teraz nalezy przekrecic srodkowa plytke zabezpieczajaca 27 (na fig. 18 w dól) tak da¬ leko az pólsworzen 24 dostatecznie wychyli sie by wystep 28' pozwolil na wsuniecie drugiego sworz¬ nia 24'. 65 Poniewaz plytki zabezpieczajace 27 nie maja 15 2057112 f wystepów wchodzacych w rowek 25, po ich wy¬ chyleniu mozliwe staje sie wsuniecie drugiego pól- sworznia 24' po czym nalezy wyprostowac plytke 27, zapewniajac w ten sposób zabezpieczenie oby¬ dwóch pólsworzni 24, 24' wystepami 28, 28' przed 5 przesuwem bocznym. Wystepy 28 czesci 27 przy¬ trzymuja pólsworznie 24, a wystepy 28' srodkowej czesci 27 przytrzymuja pólsworznie 24'* Jest oczy¬ wiste, ze mozna zastosowac zabezpieczajace plytki 27 równiez do pólsworzni 2, 2', przy czym jednak 10 dla umozliwienia wychylania elementów zabezpie¬ czajacych, nalezy otwory plytek zabezpieczajacych wyposazyc w odpowiednie boczne wyciecia. i Przy lancuchu bez konca, nalezy dla zabezpie¬ czenia sworznia przegubowego ostatniego monto- 15 wanego ogniwa* zastosowac inne zabezpieczenie na przyklad wedlug fig. ?, 5, 8 lub tym podobne, oraz usunac wystepy 28' z ostatnich plytek 27. 20 PL