Wynalazek dotyczy regulacji stopnia napelniania i sprezania w silnikach paro¬ wych zaopatrzonych w bezkorbowy suwak rozrzadczy, uruchomiany para, oddzialywu¬ jaca na zlaczone z nim tloki róznicowe. Te¬ go rodzaju stawidla suwakowe posiadaja z kazdego konca po dwa tloki o róznych sred¬ nicach, pracujace w odpowiednich komo¬ rach stawidlowych w korpusie suwaka. Do¬ prowadzanie pary do poszczególnych komór stawidlowych uskuteczniane jest w ten spo¬ sób, ze do unieruchomienia suwaka w jego krancowych polozeniach, para zostaje za kazdym razem wpuszczana do mniejszej komory stawidlowej z jednej strony suwa¬ ka, gdzie para ta wywiera nacisk na maly tloczek róznicowy poruszajacy sie w tej ko¬ morze. Do uruchomienia suwaka zastaje nastepnie przeprowadzona para do wiek¬ szej komory stawidlowej, znajdujacej sie po przeciwnej stronie malej komory po¬ przednio napelnionej para, a w tej wiekszej komorze para wywiera nacisk na znajduja¬ cy sie tam wiekszy tlok róznicowy. Jednak ten przesuw suwaka trwa krótko, gdyz su¬ wak sam zamyka po uskutecznieniu nie¬ wielkiego przesuwu doplyw pary do wla¬ snej komory stawidlowej, tak ze po rozpre¬ zeniu sie pary w tej komorze nastepuje zrównanie cisnien pary w malej komorze z jednej strony suwaka i w wiekszej komorze z przeciwnej strony suwaka. Suwak zatrzy¬ muje sie wiec w tern posredniem polozeniu, przy którem doplyw pary do cylindra robo-czego jfest odciety. Zaleznie od tego, kiedy suwak zajmie takie polozenie odcinajace doplyw pary do cylindra, zostaje wczesniej lub pózniej zamkniety wlot pary, wskutek czego, zapomoca odpowiedniej regulacji tej pierwszej fazy ruchu suwaka mozna zmie¬ niac stopien napelniania cylindra robocze¬ go. W celu moznosci uzyskania regulacji stopnia napelniania cylindra roboczego z dokladnoscia w granicach od 1 do 100% caly uklad suwakowy zaopatrzony jest, stosownie do wynalazku, w odpowiednie czesci rozrzadu, jak np. zawory, suwaki i t. d., miarkujace czas i ilosc doplywajacej pary do wiekszych komór stawidlowych su¬ waka, czyli regulujace wielkosc i czas trwa¬ nia nacisku pary na kazdy z uruchomianych wiekszych tloków róznicowych, dzieki cze¬ mu jak to bylo wyzej wspomniane, suwak zostaje doprowadzany do polozenia zamy¬ kajacego doplyw pary do cylindra robocze¬ go- W celu uniezalezniania przesuwów su¬ waka od dzialania sil bezwladnosci i tarcia, stosownie do wynalazku, uklad jest zaopa¬ trzony w urzadzenie pomocnicze, sluzace do unieruchomiania suwaka w polozeniu za¬ mykaj acem doplyw pary w ciagu pozadane¬ go czasu* Azeby z polozenia odcinajacego doplyw pary, w ciagu którego wylot dla pary zuzy¬ tej z cylindra roboczego jest jeszcze otwar¬ ty, przesunac suwak do jego krancowego polozenia, w którem suwak przestawia wlot i wylot pary w cylindrze roboczym, zosta- je otwarty doplyw pary, w znany sposób, do mniejszej komory stawidlowej suwaka, znajdujacej sie po tej samej jego stronie, w której znajduje sie wiekszy tlok róznicowy dopiero co uruchomiany naciskiem pary. A wiec po tej stronie suwaka oba jego tloki róznicowe znajduja sie pod cisnieniem pa¬ ry, tak ze suwak wychodzi ze swego polo¬ zenia posredniego, odcinajacego doplyw pary, niezaleznie od tego, czy mniejszy tlok róznicowy po dhigiej stronie suwaka znaj¬ duje sie jeszcze pod dzialaniem cisnienia pary, czy tez nie znajduje sie pod dziala¬ niem cisnienia pary. Przy tym ponownym przesuwie suwaka ostatnio wymieniony tlok róznicowy moze byc zupelnie zwolniony od nacisku pary. Równoczesnie w cylindrze roboczym zostaje zamkniety wylot dla pary zuzytej, tak ze po stronie tloka niezapelnio- nej swieza para, rozpoczyna sie sprezanie.Z chwila gdy przy tym drugim stopniu prze¬ suwu suwak doj dzie do krancowego poloze¬ nia — wlot i wylot dla pary w cylindrze ro¬ boczym zostaja calkowicie przestawione.Z powyzszego opisu wyniika, ze spreza¬ nie rozpoczyna sie na poczatku drugiego okresu przesuwu suwaka; a wiec im wcze¬ sniej suwak rozpocznie ten drugi okres przesuwu, tern wczesniej zostaje zamkniety odpowiedni wylot dla pary zuzytej w cylin¬ drze roboczym, czyli tern wczesniej rozpo¬ czyna sie sprezanie. Stosownie do wyna¬ lazku, dla osiagniecia dowolnego pozada¬ nego stopnia sprezania, równiez i przy duzej liczbie obrotów maszyny, caly uklad suwa¬ kowy zaopatrzony jest w sterowane czesci pomocnicze, jak suwaki, zawory i tym po¬ dobne czesci, które calkowicie i dokladnie okreslaja ilosc i czas doplywu pary do mniejszych komór stawidlowych, dzieki któ¬ rym suwak moze byc wprowadzony w drugi okres przesuwu. Powyzsze narzady pomoc¬ nicze, stosownie do wynalazku, sluza do przestawiania kierunku obrotów maszyny parowej.Azeby móc osiagnac dowolna wielkosc stopnia sprezania niezaleznie od szybkosci ruchu suwaka i tloka, stosownie do sposo¬ bu wykonania przedmiotu wynalazku, ten drt^gi okres przesuwu suwaka, regulujacy stopien sprezania, jest jeszcze podzielony w ten sposób, ze suwak zostaje chwilowo unieruchomiony w posredhiem polozeniu w czasie tego przesuwu, przyczem w tern po- sredniem polozeniu zamyka równoczesnie wlot i wylot pary w cylindrze roboczym. W tym celu urzadzenie pomocnicze, unierucho- — 2tulajace suwak w jego polozeniu odcinaja-* cem doplyw pary, zostaje, stosownie do wy¬ nalazku, tak wykonane, ze suwak zostaje unieruchomiany w posredniem polozeniu przesuwu przez przeciag czasu, w ciagu któ¬ rego odbywa sie regulacja stopnia spreza¬ nia, poczem dopiero suwak moze byc prze¬ suniety do polozenia krancowego.Rysunek przedstawia przyklad przed¬ miotu wynalazku w kilku odmianach wyko¬ nania.Fig, 1 przedstawia przekrój podluzny wzdluz osi cylindra roboczego i bezkorbowy suwak rozrzadczy oraz pomocnicze suwaki i zawory do regulacji stopnia napelniania i sprezania oraz przestawiania kierunku biegu jednocylindrowej maszyny parowej, przy- czem suwak rozrzadczy zajmuje na rysun¬ ku prawe krancowe polozenie, a fig. 2 — taki sam przekrój silnika z suwakiem zaj- mujacem polozenie odcinajace doplyw pa¬ ry do cylindra roboczego. Fig. 3 przedsta¬ wia takiz przekrój dwucylindrowego silnika parowego z tlokami roboczemi, przestawio- nemi wzgledem siebie o kat 90° z suwaka¬ mi rozrzadczemi, zajmujacemi swe dolne krancowe polozenie, zas fig. 3a i 3b — po¬ przeczny i podluzny przekroje nastawnego urzadzenia napedowego do czesci stawidlo- wych, jak zawory napelniania, rózniacych sie nieco od urzadzenia wedlug fig. 3. Fig. 4 przedstawia takiz przekrój odmiany wy¬ konania przedmiotu wynalazku, dotyczace¬ go dwucylindrowego silnika parowego z tlo¬ kami roboczemi, przestawionemi o kat 90°, przyczem w polozeniu przedstawionem na rysunku, suwaki zajmuja równiez swe dol¬ ne krancowe polozenia, a fig. 5 — przekrój silnika, w którym jeden z suwaków zajmu¬ je polozenie odcinajace doplyw pary do cy¬ lindra roboczego. Fig. 6 przedstawia takiz przekrój kniej odmiany Wykonania przed¬ miotu wynalazku w polaczeniu ze schema¬ tycznym ukladem zaworów i suwaków po¬ mocniczych do regulacji przesuwów glówne¬ go suwaka rozrzadczego, a fig. 7 — ten sam i£rzekrój z ukladem, przy którym lewy sti" wak zajmuje kolejne polozenie, odcinajac doplyw pary do cylindra roboczego, zas fig. 8 — ten sam przekrój, jak na fig. 7, jednak¬ ze lewy suwak zajmuje kolejne polozenie krancowe. Fig. 9 przedstawia przekrój przez urzadzenie napedowe wzdluz osi walka sta- .widlowego, napedzajacego zapomoca tarcz kciukowych czesci do regulacji stopnia na¬ pelniania i sprezania w cylindrze roboczym maszyny parowej. Fi|g. 10 do 12 przedsta¬ wiaja w przekroju podluznym rózne poloze¬ nia czesci regulujacych stopien napelniania w cylindrze roboczym, zas fig. 13 i 14 — takiez same przekroje przy róznych poloze¬ niach czesci, regulujacych stopien spreza¬ nia. Fig. 15 przedstawia przekrój podluzny napedu czesci, regulujacych stopien napel¬ niania i sprezania w cylindrze roboczym maszyny parowej z urzadzeniem do przesta¬ wiania tych czesci, w celu regulacji oprócz stopnia sprezania równiez kierunku obrotu maszyny. Fig. 16 do 18 przedstawiaja trzy przekroje jeszcze innej odmiany wykonania wynalazku przy róznych polozeniach suwa¬ ka rozrzadczego, w którym dla osiagniecia dowolnego stopnia sprezania przedstawione jest urzadzenie pomocnicze, regulujace dru¬ gi stopien przesuwu suwaka.Tlok 6 (fig. 1) przesuwa sie w cylindrze roboczym a, do którego doplywa para prze¬ wodem E, a nastepnie przewodami a1 i a2 oraz skrzynka suwaka c. W skrzynce c znajduje sie bezkorbowy suwak tlokowy, skladajacy sie z tloków sterowniczych d1 i d2, polaczonych ze soba drazkiem d, na któ¬ rym sa równiez osadzone tloki róznicowe e, e1 i e2, e3 poruszajace sie w odpowiednich komorach /, f1 i /2, /3 skrzynki suwaka. Pa¬ ra przeplywa miedzy wiekszemi tlokami róznicowemi e1 i e2 a tlokami sterownicze- mi cP1 i d2 suwaka do cylindra roboczego przez szczeliny wlotowe a3, wzglednie a4.Para wylotowa wyplywa przez szczeline A1, wzglednie h2, do wnetrza skrzynki suwako¬ wej, a nastepnie przewodem k przeplywa — 3 —ek* wytotti A^ Tego rodzaju bezkorbowy stt- wak jest ogólnie znany; równiez znanym jes4 uskutecznianie jego przesuwów i unie¬ ruchomianie go w róznych polozeniach za- pomoca doprowadzonej do niego pary, Su¬ wak poruszany jest okresowo, tak ze naj¬ pierw osiaga polozenie zamykajace doplyw pary do cylindra roboczego,, poczem prze¬ suwa saa do polozenia krancowego, przy ktprem przestawia wlot i wylot pary w cy¬ lindrze roboczym. Stopien napelniania para cylindra roboczego moze byc regulowany dzieki temu, ze suwak, stosownie do potrze¬ by, doprowadzany jest wczesniej czy pózniej do swego polozenia odcinajacego wlot pary, wskutek czego doplyw pary do cylindra ro¬ boczego zostaje wczesniej lub pózniej przerwany.Azeby móc osiagnac stopien napelnia¬ nia cylindra w granicach od 0 do 100%, ko¬ niecznem jest opanowanie na tyle pierwsze¬ go okresu przesuwu suwaka do jego polo¬ zenia odcinajacego, ze kazdy stopien na¬ pelniania cylindra moze byc swobodnie i pewnie osiagany. Zadanie to zostaje rozwia¬ zane, wedlug wynalazku, zapomoca dwóch regulowanych zaworów s1 i s2 (fig- 1 — 3)t które ponizej nazywane sa zaworaapi napel¬ niania.Te zawory napelniania polaczone sa przewodami m i m1 z komorami f1 i f2 skrzynki suwakowej, w których poruszaja sie wieksze tloki róznicowe e1 i e2, majace za zadanie sprowadzanie suwaka do polo¬ zenia zamykajacego doplyw pary. Zawory napelnienia, których regulacja jest opisana nizej, otrzymuja swieza pare, doplywajaca poprzez te zawory do skrzynki suwakowej, gdzie wywieraja nacisk na tloki róznicowe e1 i e2, przyczem równiez i tloki róznicowe e i e3 sa poruszane swieza para. W celu do¬ prowadzenia pary, uskuteczniajacej prze¬ suwy suwaka, zastosowano znane urzadze¬ nie, skladajace sie z malego suwaka roz¬ dzielczego l1 i takiegoz suwaka nawrotnego t2, umieszczonych we wspólnej skrzynce, podzielonej na dwie komory zapomoca sciana ki podzialowej ze szczelinami r8 i rK Do te¬ go urzadzenia doprowadzana jest para prze¬ wodem rm, który moze byc zamykany za¬ worem v* Stosownie do ukladu, przedstawionego im fig. l, para doprowadzana do skrzynki r przewodem r11, przedostaje sie przez szcze¬ line r8 ponad suwak nawrotny t2 i szczeline r6 do przylaczonego do tej szczeliny prze¬ wodu n, którym doplywa do komory /, a w tym przypadku suwak zostaje unierucho¬ miony w polozeniu, przedstawionym na ry sunku. Jezeli podczas pracy maszyny su* waik l1 zostanie przesuniety zapomoca zna¬ nego, nieprzedstawionego na rysunku urza¬ dzenia pomocniczego, np. zapomoca korby, osadzonej na wale korbowym silnika paro* wego, tak ze zasloni szczeline r&, a odsloni szczeline r9, wówczas para z przewodu rvl przeplynelaby ponad suwakiem t1, pmez szczeliny r9 i r3, a nastepnie przewodem ii1 do komory P, znajdujacej sie po drugiej stronie suwaka glównego, gdzie para ta wy¬ wiera nacisk na tlok róznicowy e3.Suwak nawrotny t2 (fig. 1) moze byc przestawiany zapomoca dzwigni w dwa kran¬ cowe polozenia, tak ze piizy niezmiennym ruchu suwaka rozdzielczego t1, kierunki przeplywu pary moga byc wzajemnie zmie¬ niane, wobec czego suwak t2 umozliwia zmiane kierunku biegu maszyny. Z urzadze¬ niem pomocniozem skladajacem sie z suwa¬ ków t1 i t2, polaczone sa równiez zawory s1 i s2, a mianowicie zapomoca przewodów rx i r5; przewód r1 przylaczony Jest do prze¬ wodu n1, a tern samem polaczony wiec jest z wnetrzem skrzynki r przez szczeliny r2 i r3. Przewód r5 jest odgalezieniem przewo¬ du n, laczy sie wiec z wnetrzem skrzynki r przez sizczeline r6. Wobec powyzszego ka¬ zdy z zaworów napelniania $1,, wzglednie s\ polaczony jest z jednym z przewodów pro¬ wadzacych do przeciwnych sobie konców skrzynki suwaka c, tak zef gdy komora t po lewej stroni? suwaka c wypdaiooa Jest — 4 —.para (lig. 1), to zawór s2 otrzymuje pare przewodem r5 i odwrotnie, gdy komora /3 wypelniona jest para, wówczas zawór s*1 otrzymuje pare przewodem r1. W ukladzie przedstawionym na fig. 1, zawór s1 jest wolny od pary, poniewaz prowadzacy od niego przewód r1 laczy sie z atmosfera po¬ przez szczeloiay r3, r9 i szczelirie wylotowa r12 -skrzynki r. Zupelnie analogicznie, przy przeslawionem wzgledem poprzedniego po¬ lozeniu suwaka t\ para z zaworu s2 moze wyplywac do -atmosfery przewodem r5, szczeliny r6, r8 i szczelina wylotowa r10 .skrzynki r.Komory f1 i /2 oprózniane sa z pary pnzez przewody o i o1. Na jednym koncu drazka suwakowego znajduje sie jeszcze tlok e4, który porusiza sie w tloku e?f prze¬ suwajacym sie z pewnym luzem w skrzynce suwaka c. Ten tlok e5 pracuje w komorze /5, konce której polaczone sa zapomoca prze¬ wodów r4, wzglednie r7, oraz n1, wzglednie n, ze skrzynka r.W ukladzie wedlug fig. 1, tlok roboczy b znajduje sie w polozeniu posredniem, a suwak ustawiony jest tak, ze swieza para doplywa przez szczeline a3 do przestrzeni cylindra roboczego a, zas para zuzyta z dru¬ giej strony tloka wyplywa przez szczeline h2. Uruchomiany z glównego walu maszy¬ ny suwak rozdzielczy l1 znajduje isie w swem lewem skrajnem polozeniu, umozliwiajac przeplyw pary do komory / ponadnienucho- mym suwakiem i2, a dalej przewodem tu W tym samym czasie para z komory /3 mo¬ ze przeplywac do atmosfery przewodem n1, szczeliny r3 lr9, a nastepnie przez otwór wylotowy r12. W ten sposób suwak glówny zostaje unieruchomiony w tern polozeniu przez wywierany na tlok e nacisk pary, znajdujacej sie w komorze i. Dzieki przy¬ laczonemu do skrzynki r przewodowi r7, rówtniez i tilok e5 znaj duje sie pod cisnieniem doplywajacej tam pary.W celu przesuniecia suwaka glównego, a wiec dla okreslenia stopnia napelnienia cylindra roboczego, ^o- iszaje w odpowiedniej chwali -otwarty zawór s2, umozliwiajac w ten sposób na przeplyw swiezej pary, doplywajacej do niego przy tern ustawieniu przewodem r5, a stad do ko¬ mory /2, polaczonej z zaworem s2 przewo¬ dem m1. Do uruchomienia zaworów s1 i $2, sluzy walek w z dwoma kciukami y, które podczas obrotów walka w podnosza zawo¬ ry, otwierajac w ten sposób przeloty dla pary.Na fig. 1 i 2 obydwa te zawory przed¬ stawione sa schematycznie jeden obok dru¬ giego. W rzeczywistosci umieszczone sa one jeden za drugim, tak ze do napedu obydwu zaworów sluzy jeden i ten sam walek kciu¬ kowy w.Kciuki y moga byc przestawiane, tak ze stosownie do potrzeby moga otwierac od¬ powiadajacy kazdemu z nich zawór wcze¬ sniej lub pózniej, normujac w tein sposób stopien napelniania cylindra roboczego.Jezeli, jak to bylo poprzednio zalozone, zawór s2 jest otwarty, dzieki czemu doply¬ wajaca przewodem rn1 do komory l2 para wywiera nacisk na tlok róznicowy e2, które¬ go powierzchnia czynna jest w przyblizeniu dwa razy wieksza, anizeli znajdujaca sie równiez pod cisnieniem pary powierzchnia czynna mniejszego tloka róznicowego e, znajdujacego sie po przeciwnej stronie su¬ waka, anizeli tlok e2, wówczas, poniewaz cisnienie pary w obu komorach / i f2 jest jednakowe, suwak zostanie przesuwany na lewo, zamykajac samoczynnie zapomoca tlo¬ ka róznicowego es wlot swiezej pary do ko¬ mory /2, poczem zamknieta w tej komorze para podlega rozprezaniu. Wskutek zacho¬ dzacego przy rozprezaniu spadku cisnienia i zmniejszeniu przyspieszenia, ruch suwaka staje sie coraz wolniejszy az do chwili, gdy przy odpowiedniem cisnieniu w komorze f2 (w przyblizeniu przy polowie wartosci ci¬ snienia pary w komorze fj nastapi równo¬ waga sil, dzialajacych na tloki e i e2 i su¬ wak zatrzyma sie. Suwak glówny d1 przy tym przesuwie zamknal kanal wlotowy — 5 —i przeszedl do polozenia odcinajacego do¬ plyw pary do cylindra roboczego, które to polozenie przedstawione fest na fig. 2. Aze¬ by takie ustawienie suwaka uczynic nieza- leznem od dzialania sil bezwladnosci masy i tarcia, uklad suwakowy zaopatrzony jest W tlok e5, sluzacy do unieruchomiania su¬ waka w danem polozeniu. Tlok e4 suwaka rozdzielczego (fig. 2) przylega do tloka c5, który przytrzymywany jest w swojem kran- cowem polozeniu przez nacisk pary, dopro¬ wadzanej przewodem r7. Poniewaz para nie moze wyplywac z komory /2, z drugiej zas strony, swieza para nie doplywa do tej ko¬ mory wskutek zasloniecia szczeliny wloto¬ wej przewodu m1 przez suwak e3, a swieza para, przeplywajaca przez suwak fi do ko¬ mory / podczas calego czasu przesuwu tlo¬ ka, posiada stale cisnienie równe cisnieniu pary ponad tlokiem e5 w komorze /5, wiec suwak glówny zostaje unieruchomiony w danem polozeniu przez oddzialywujace nan sily nacisku pary i sile hamujaca, wytwo¬ rzona przez tlok e5.W ukladzie opisanym powyzej, tlok d2 suwaka pozostawia szczeliny wylotowe A2 cylindra roboczego otwarte, tak ze spreza¬ nie moze sie rozpoczac dopiero po zaslonie¬ ciu szczelin wylotowych h2 przez tlok robo¬ czy 6. Po dojsciu do martwego punktu, su¬ wak rozdzielczy l1 kieruje swieza pare do komory /3 przewodem rP, przyczem para przedostaje sie równoczesnie przewodem r4 do komory /5, wywierajac nacisk z prze¬ ciwnej, niz dotychczas, strony na tlok e5, w tym samym czasie para z komory / przedo¬ staje sie przewodem n poprzez suwak na- wrotny t2A szczeline r8, suwak rozdzielczy l1 do otworu wylotowego r10.Tloki d1 i d2 suwaka glównego przesuna sie wówczas do swych krancowych lewych polozen i nowy obieg pracy rozpoczyna sie w wyzej opisany sposób po otwarciu zawo¬ ru s1. W tym przypadku nacisk pary, do¬ plywajacej przewodem r4, unieruchomia w lewem krancowem polozeniu tlok e5, tak ze on spelnia zadanie zderzaka dla tloka po¬ mocniczego e4, dzieki czemu w chwili, gdy zostanie przepuszczona przewodem m, po¬ przez zawór s1 para do komory f1, cisnienie pary na tlok róznicowy e1 przesuwa suwak z jego krancowego lewego polozenia wpra¬ wo. Tlok e5 zapewnia wiec wspólnie iz tlo¬ kiem pomocniczym e4 unieruchomianie su¬ waka w polozeniu odcinajacem przeplyw pary, co ma miejsce równiez i przy od- wrotnem analogicznem przesunieciu sie su¬ waka do polozenia, przedstawionego na % 1.W ukladzie wedlug fig. 1, w polaczeniu z przewodami niril przedstawione sa samo¬ czynnie dzialajace zawory p1 i p2, polaczo¬ ne zapomoca przewodów 71 i q2 ze sizczeli- nami wlotowemi a3 i a4 w oslonie c suwaka; te zawory powinny dlzialac jedynie przy nadcisnieniach w cylindrze roboczym i bez¬ posrednio do niego przylegajacych komo¬ rach suwaka, n*p. przy wydzielaniu sie z pa¬ ry wody lub dbyt wielkiem rozprezaniu w cylindrze roboczym. Wówczas otwiera sie odpowiedni zawór jP-, wzglednie p2, i umozli¬ wia odlplyw nadmiaru wody, wzglednie pa¬ ry, do komory /, wzglednie /3. Zawory te wykonane sa dla dlzialania dwustronnego, tak ze przy otwarciu przewodu q1% wzgled¬ nie q2, wlaczaja przewód n, wzglednie n\ do skrzynki r.Z powyzszego wynika, ze osadzone na walku w kciuki y, otwierajace zawory s1 i s2, umozliwiaja osiagniecie dokladnej regula¬ cji stopnia napelniania cylindra roboczego, Poruszany przez maszyne tloczkowy su¬ wak rozdzielczy l1, jak równiez stawak na- wrotny t2, który przez przestawienie prze¬ lotów pary zmienia kierunek obrotów silni¬ ka, moga byc zastapione przez czesci wy¬ konane inaczej.Tloki róznicowe, polaczone na stale na drazku suwakowym z tlokami d1 i d2 fig. 1 i 2, posiadaja znacznie mniejsze srednice, anizeli te ostatnie. Wielkosc tych tloków zalezna, jest od najwiekszej dopuszczalnej — 6 —szybkosci obrotów danej maszyny i wielko¬ sci stosowanego cisnienia pary. Równiez mozliwem jest przez odpowiednie napelnia¬ nie komór f1 i f2 stworzyc regulacje odpo¬ wiednia dla rozmaitych szybkosci maszyny, przyczem równoczesnie mozna osiagnac bar¬ dzo dokladna regulacje przesuwów suwaka.Poniewaz sila bezwladnosci masy suwa¬ ka podchwytywana jest w polozeniach kran¬ cowych i posrednich suwaka przez nacisk pary, co daje sie osiagnac przez odpowied¬ nie rozmieszczenie przewodów rozdziel¬ czych dla pary regulujacej, wiec osiaga sie w silniku calkowicie niehalasliwa prace roz¬ rzadu dla wszelkich mozliwych szybkosci jej biegu.Pewne uproszczenie rozrzadu, w odnie¬ sieniu do rozmieszczenia i polaczenia prze¬ wodów dla pary regulujacej ruchy suwa¬ ka, daje sie osiagnac w ten sposób, ze zawo¬ ry s1 i s2 laozy sie na stale z zaworem v dla doplywu swiezej pary, dzieki czemu zawo¬ ry te nie otrzymuja pary poprzez suwaki t1 i t2. Takie uproszczenie pozwala z jednej strony na tansze wykonanie rozrzadu, z dru¬ giej zas strony wplywa dodatnio na skutek uzyteczny pracy urzadzenia pomocniczego.Przestrzen ponad zaworami nie potrzebuje byc napelniona swieza para, która ma slu¬ zyc ponownie do wykonania pracy calego ukladu, tak jak to bylo koniecznem w urza¬ dzeniu wedlug fig. 1, dzieki czemu osiaga sie oszczednosc w zuzyciu swiezej pary.Niewielka ilosc pary, pozostajaca w prze¬ wodach m i m1 po zamknieciu zaworów na¬ pelniania s1 czy s2, nie wyplywa bezuzy¬ tecznie do wylotu, jak to mialo miejsce w ukladzie w wykonaniu wedlug fig. 1 i 2, ale przeplywa do odpowiednich komór Z1, wzglednie /2, na krótko przed przejsciem suwaka do jego krancowego polozenia. Za¬ chodzi wówczas w tych komorach zmiesza¬ nie sie swiezej pary z resztkami pary wy¬ lotowej i pewtne tlumienie ruchu suwaka.Rozrzad zaworów, sluzacych do regula¬ cji napelniania, wymaga napedu, który byl¬ by przestawiony wzgledem korby maszyny parowej o 180°, igdy naped dla suwaka roz¬ dzielczego fi wymaga korby, przestawionej wzgledem korby maszyny o 90°. W silni¬ kach parowych o dwu korbach roboczych, przestawionych wzgledem siebie o 90° (sil¬ niki blizniacze i sprzezone), naped wyzej wymienionych czesci rozrzadu daje sie osiagnac przez naped od kazdego z krzyzul- ców silnika (fig. 3).W przeciwienstwie do ukladu wedlug fig. 1 i 2, na fig. 3 suwak nie posiada tloków d1 i d2\ zadanie ich przejmuja tutaj tloki róznicowe e1 i e2, dzieki czemu osiaga sie jeszcze dalsze uproszczenie budowy cale¬ go ukladu rozrzadczego.Poza tern, w celu uproszczenia ukladu, nie przedstawiono na fig. 3 suwaka nawrot- nego /2, (fig. 1 i 2), poniewaz w wykonaniu wedlug fig,, 3 nastawianie kierunków biegu maszyny jest uniezaleznione od urzadzenia napedowego zaworów napelniania.Wlot pary do cylindra odbywa sie w powyzszym ukladzie przez otwór E1 znaj¬ dujacy sie w skrzynce suwaka, zas wylot pary — przez otwory wylotowe A1, znaj¬ dujace sie w skrzynce suwaka. Zawory na¬ pelniania s1 i s2 kazdego cylindra robocze¬ go rozmieszczone sa obok siebie, a pomie¬ dzy temi parami zaworów umieszczone sa suwaki rozdzielcze l1 i t1', obydwóch cy¬ lindrów roboczych.Dla napedu powyzszych zaworów i su¬ waków obu cylindrów roboczych sluza wspólosiowe walki w1 i w1', z których kaz¬ dy zostaje uruchomiony zapomoca dowol¬ nych czesci posrednich, od krzyzulca odpo¬ wiedniego cylindra roboczego. Na walkach tych osadzone sa tuleje w2 i w2*, obracaja¬ ce sie wraz z walkami, ale mogace przesu¬ wac sie na tych walkach wzdluz ich oisi.Na tulejach w2 i w2* osadzone sa kciuki y i y1 do sterowania zaworów napelniania sx, s2, s1' i s2', jak równiez mimosrody u i u1, do napedu suwaków rozdzielczych t1 i Z1'.Kciuki i mimosrody zabezpieczone sa prze- — 7 —riw bocznym przesunieciom zupuuiocA pier~ scieni osadczych i tulej liozporówych 20- sadzonych na tulejach w2 i w2'. Kciuki i mimosrody moga obracac sie wraz z tuleja¬ mi w2 i xv2', a zatem wraz z walkami w1 i w1', jecfeiakze tuleje w2 i u?2' moga przesu¬ wac sie wzdluz ósi ma walkach w stosunku do kciuków i mimosrodów.Tuleje w2 i w* posiadaja na swym ob¬ wodzie odpowiednie dla kazdego zaworu napelnienia, a wiec dla. kazdego kciuka y i y1, rowki srubowe o prawym skrecie dla jednego zaworu, lewym — dla drugiego; dla uproszczenia calego ukladu na tulejach w? iw2' przedstawiono na fig, 3 tylko po jednym rowku xl1 i X1'* Tuleje w2 i w24 po¬ laczone sa ze soba zapomoca pierscienia w3 lub podobnej czesci, tak ze obie tuleje moga byc wspólnie przesuwane zapomoca jednej dzwigni i#V zaopatrzonej na jednym koncu w widelki (nieprzedstawkme na rysunku), wpuszczone w rowek nP tulei w2', znajdu¬ jacym sie na jednym jej koncu.Jezeli zapomoca przechylenia dzwigni tt4 tuleje w2 i w2' zostana przesuniete wzdluz osi walków w1 i u£', wówczas kciu¬ ki y i y1 zostana przekrecone wzgledem wal¬ ków w kierunku odwrotnym do kierunku skretów rowków srubowych, wskutek slizga¬ nia sie kciuków w rowkach srubowych X1 i X1*, Wskutek tego zmienia sie ustawienie kciuków wzgledem odpowiednich im zawo¬ rów, tak ze stosownie do nastawienia — kciuki otwieraja wczesniej lub pózniej za¬ wory, regulujac w powyzej opisany sposób stopien napelniania cylindra roboczego.W podobny sposób uskutecznia sie prze¬ stawienie mimosrodów u i tfi- isuwaków roz¬ dzielczych f1 i Z1', przyczem przez dosta¬ tecznie duze przekrecenie mimosrodów su¬ waki rozdzielcze l1 i i1' zostaja tak przesta¬ wione, ze otwieraja zasloniete przez nie wyloty przewodów w odwrotnej kolejno¬ sci, wskutek czego zmieniony zostaje kie¬ runek biegu silnika parowego. W tym przy¬ padku moze byc zupelnie pominiety suwak t\ (% 1 i 2), którt* jak io bylo juz wspo¬ mniane, nie jest przedstawiony na fig. 3, Jezeli jednak przekrecenie mimosrodów u i u1 suwaków rozdzielczych fi i t1' nie by¬ loby pozadane/wówczas zmiane kierunku obrotów maszyny mozna osiagnac zapomo¬ ca suwaka nawrotftego /2, (fig. 1 i 2), lub tez zapomoca jakiegokolwiek innego odpo¬ wiedniego urzadzenia; Wlasciwe dzialanie urzadzenia regulu¬ jacego osiaga sie wtedy, gdy mimosród u*1, uruchamialny przez prawy krzyzulec suwa¬ ka rozdzielczego l1', kieruje rozdzialem pa¬ ry dla glównego suwaka drugiej strony maszyny, to jest lewej i odwrotnie. W ten sposób powstaje skrzyzowanie przewodów n, Wzglednie n1, i n\ wzglednie n1' (fig. 3).Doprowadzenie swiezej pary do suwaków rozdzielczych fi i--/*' uskuteczniane jest przez wlot V; do doprowadzenia pary do zaworów napelniania sluza przewody r1 i r5, wzglednie r1' i r5', które w tym ukladzie nie prowadza do suwaków rozdzielczych fi i fi', ale polaczone sa bezposrednio z prze¬ wodem, doprowadzajacym swieza pare.Polaczenia zaworów napelniania z komora¬ mi skrzynki suwaka glównego sa takie sa¬ me, jak iw wykonaniu wedlug fig. 1 i 2.Wal uf1' jest dluzszy, anizeli wal w1 i napedzany jest przez drugi krzyzulec, a to W tym celu, aby móc uniknac koniecznosci stosowania specjalnego lozyska posrodku obu tulej w2 lub w2'.Na fig. 3a i 3b przedstawiono poprzecz¬ ny i podluzny przekroje odmiany wykona¬ nia regulacji urzadzenia napedowego za¬ worów. Odmiana ta jest tansza i prostsza, anizeli powyzej opisane wykonanie z tule¬ jami o srubowych rowkach. Ruchomy wal w1 posiada w tern wykonaniu stale kciuki y1 i y2t osloniete ruchomemi oslonami fe1 i &2. W kazdej oslonie osadzona jest pól-' okragla dzwignia, umieszczona obrotowo na czopie k3. Kazda z tych pólokraglych dzwigni A4 posiada na swoim wolnym kon¬ cu krazek £5, toczacy sie na obwodzie wal- — 8 r-ka w1 lub kciuka y*1, wskutek czego podczas obrotu walka w1 dzwignia i4 obraca sie wo¬ kolo czopa &8. Na dzwigni k* opiera sie zderzak kQ przekazujacy ruchy dzwigni fe4 zaworom s11, wzglednie s2. Punkt obrotu k* dzwigni k4 moze byc przesuwany wzdluz luku kola przez przekrecenie oslony k1) wzglednie £2. Do przekrecania oslon sluza drazki nastawcze o2, wzglednie o3 i o4, któ¬ rych przesuw pozwala na przyspieszenie lub opóznienie czasu otwarcia zaworu s1, wzglednie s2, co wplywa na stopien napel¬ nienia cylindra roboczego. Przez sama zmiane dlugosci drazka nastawczego o2 mozna wiec osiagnac w prosty sposób re¬ gulacje czasu otwarcia zaworów napelnia¬ nia. Kazda oslona utrzymywana jest w da- nem polozeniu przez drazki nastawcze o2, wzglednie o3 i o4, a polozenie kazdej oslo¬ ny wzgledem kciuków y1, wzglednie y2, po¬ woduje wczesniejsze lub pózniejsze wto¬ czenie sie krazka k5 na te ostatnie, a co zatem idzie wczesniejsze lub pózniejsze o- twarcie zaworu napelniania s1. Opisany po¬ wyzej sposób wykonania jest tani i trwaly w uzyciu, poniewaz kciuki y1 i y2 moga byc wykonane z jediiej sztuki razem z wal¬ kiem uP. Wobec tego urzadzenie to nadaje sie specjalnie do maszyn o duzej liczbie obrotów.Przestawienie zaworów w odniesieniu do obu stron tloka roboczego, wymaga od¬ wrotnego przekrecania oslon k1 i k1, w ce¬ lu osiagniecia równomiernej zmiany w na¬ pelnianiu po obu stronach tloka roboczego.Takie zwrotne przekrecanie oslon, stosow¬ nie do wykonania wedlug fig. 3a i 3b, u- mozliwione jest dzieki temu, ze osie obro¬ tu k* obu oslon polaczone sa zapomoca drazków nastawczych of2 i o3 ze wspólnym drazkiem o4. Jezeli wiec drazek o4 zostanie wysuniety nazewnatrz, wówczas nastapi obrót obu oslon w przeciwnych kierunkach wzgledem siebie. Takie przekrecanie oslon moze byc uskuteczniane zapomoca prze¬ kladni zebatej, jednak takie urzadzenie jest juz kosztowniejisze. Przez odpowiednie u- mieszczenie nastawnego punktu obrotu kz dzwigni i4 wzgledem krazka &5, odpór jej na oslone, powstajacy przy wtaczaniu sie krazków na kciuki y1, wzglednie y2, przy otwieraniu zaworów, daje sie znacznie zmniejszyc, lub nawet zupelnie usunac.W wykonaniu przedmiotu wynalazku, przedstawionym na fig. 4 i 5, zawory na¬ pelniania s1 i s2 (fig. 1^3), zastapione sa suwakami S i S', umozliwiajacemi jeszcze tansze wykonanie urzadzenia. Kazdy su¬ wak S, wzglednie S\ umieszczony jest wraz z odpowiednim mu suwakiem rozdzielczym Z1 i Z1' w skrzynce r, wzglednie r, a kazda para takich suwaków otrzymuje naped od krzyzulca silnika. Para doplywa do iskrzy- nek r xr przez stale otwarte przewody E2, E2\ podczas gdy czas otwarcia wylotów przewodów A2 i A2' sterowany jest zapo¬ moca suwaków rozdzielczych t1 i Z1'. Su¬ wak rozdzielczy posiada ksztalt zwyklego pólokraglego suwaka w ksztalcie litery E.Równiez i suwaki S i S' maja ksztalt pól¬ okraglych suwaków i miarkuja przez po¬ krecanie, podobnie jak znane suwaki Ri- der'a, doplyw pary do (przewodów m, wzglednie m1, prowadzacych do komór glównego suwaka. Przestawianie tych su¬ waków uskuteczniane jest równiez w ten sam znany sposób. Takie znane urzadzenie do pokrecania suwaków S i S1 przedstawio¬ ne jest schematycznie na fig. 4 i oznaczone litera s2.Ilosc pary zuzywana dla uruchomiania suwaka jest niewielka i moze byc uzyta dla dalszej pracy w niskopreznych cylindrach sprzezonych silników parowych.Wyloty przewodów m, n, m1, nx, rn, n, ni1' i n1* rozmieszczone sa w sciankach skrzynek suwakowych tak blisko jeden dru¬ giego, ze w krancowem polozeniu suwaka glównego i takimze polozeniu suwaków na¬ pelniania i rozdzielczych prawej strony, mala komora /' w skrzynce suwaka otrzy¬ muje swieza pare ze skrzynki r' przewo- - 9 - •dcm m, podczas gdy w dotychczasowych wykonaniach przewód ri, doprowadzajacy pare, uskuteczniajaca unieruchomienie su¬ waka glównego w jego koncowem poloze¬ niu^ byl zamykany przez lewy suwak roz¬ dzielczy fi. Poza tern urzadzenie, przed¬ stawione na fig. 4 i 5, nie rózni sie niczem od opisanego poprzednio urzadzenia, przed¬ stawionego na fig. 1—3, jako przyklad wy¬ konania przedmiotu wynalazku. Po lewej stronie komora f2 polaczona jest z przewo¬ dem n& (fig. 4), który przy dalszem pod¬ noszeniu sia lewego tloka roboczego b zo¬ staje otwarty przez suwak napelniania S, tak ze swieza para przedostaje sie do ko¬ mory P, wskutek czego isuwak glówny zo¬ stanie przesuniety w powyzej opisany spo¬ sób do polozenia, odcinajacego doplyw swiezej pary do tej komory (fig, 5). Lewy suwak glówny przesuwa sie do swego po¬ lozenia krancowego, podczas gdy przy dalszem podnoszeniu sie prawego tloka ro¬ boczego b1 prawy suwak rozdzielczy fi* u- mozliwi doplyw pary przewodem n1 do ko¬ mory /3 lewego suwaka glównego. Wylot pary z cylindrów uskuteczniany jest pomie¬ dzy tlokami róznicowemi e i tf1, wzglednie ez ii e3, tak ze komory f1 i i2 zostaja opróz¬ nione z pary, która wyplywa przez wyloty A* i A1' przy odpowiedniem ustawieniu sie suwaka glównego, zas komory / i /3, zostaja opróznione z pary, która wyplywa przewo¬ dami u, i n1 do suwaka rozdzielczego fi'.Przez pokrecanie zaworu napelniania, po¬ dobnie jak suwaków Rider'a, wyloty prze¬ wodów m i m1 zostaja otwierane wczesniej lub pózniej, regulujac w ten sposób stopien napelniania cylindrów roboczych.Nalezy zauwazyc, ze w wykonaniu we¬ dlug fig. 4 i 5, tloki d1 i d2 suwaka, stoso¬ wane w poprzednich wykonaniach do re¬ gulacji chwili otwarcia i zamkniecia kana¬ lów wlotowych i wylotowych, sa opuszczo¬ ne, a dzialanie ich przejete jest przez tlo¬ ki róznicowe e1 i q2.We wszystkich dotychczas opisanych przykladach wykonania przedmiotu wyna¬ lazku przyjeto, ze suwaki rozdzielcze t1 i t1', napedzane byly stale jednakowo, tak ze dopiero po dojsciu do swego martwego po¬ lozenia umozliwialy wypelnianie swieza para przewodów n, rfi, ri, n1'. Wobec tego wykonany w ten sposób silnik pracuje dla pewnych oznaczonych liczb obrotów przy stalym doplywie pary. Okazalo sie jed¬ nak, ze przy wiekszej liczbie obrotów sil¬ nika i przy zbyt malym przekroju otworów kanalów, jak równiez przy dluzszych prze¬ wodach, nastepuje pewne opóznienie regu¬ lacji suwaka glównego. Azeby zas, jak to juz bylo wspomniane na wstepie, móc re¬ gulowac istopien aprezania, wlot swiezej pary do komór f i /3, wzglednie /' i f3', mu¬ si odbywac sie wczesniej lub pózniej. Je¬ zeli napelnianie powyzszych komór naste¬ puje juz przed poczatkiem martwego punk¬ tu tloka, wówczas i glówny suwak bedzie wczesniej sterowany; kanaly wylotowe be¬ da wczesniej zairikniete i sprezanie wsku¬ tek tego rozpocznie sie wczesniej. A wiec zapomoca regulacji czasu wlotu pary do tych malych komór / i /3, wzglednie /' i f3', mozna osiagnac kazdy zadany stopien spre¬ zania nawet i przy duzej liczbie obrotów maszyny. Wynik powyzszy mozna osiagnac w powyzej opisanych wykonaniach urza¬ dzen rozrzadczych, (fig. 1—4), w ten spo¬ sób, ze suwaki rozdzielcze l1 i fi* (fig. 3), uruchomiane sa zapomoca nastawnych mi- mosrodów, tak ze czas wlotu pary moze byc zmieniany. Przestawienie mimosrodów moze byc, jak to bylo wyzej wspomniane, tak duze, ze osiagnieta zostaje nawet zmia¬ na kierunku biegu maszyny. Ten sam wy¬ nik, a mianowicie regulacja czasu wlotu pary do komór / i /3, wzglednie f i Z3', za¬ pomoca których uskuteczniano drugi sto¬ pien przesuwu glównego suwaka, moze byc równiez osiagniety zapomoca urzadzenia, przedstawionego na fig. 6 i 7.Przedewszystkiem nalezy zauwazyc, ze stosownie do fig. 6, 7 i 8 zawory napelnia- • — 10 —nia i suwaki rozdzielcze SA razdzieloae i przedstawione oddzielnie, a to w tym celu, aby móc latwiej sledzic .drogi przeplywu pary; jednak kciuki uruchomiajace te za¬ wory i suwaki przedstawione sa ma fig. 9 równolegle wzgledem siebie na jednej osi, przyczem wspólny walek wprawia je w ruch obrotowy, a poza tern nalezy równiez zaznaczyc, ze walek poruszajacy te kciuki nie obraca sie, ale wykonywa* tylko ruchy wahadlowe tam i zpowrotem.Kazdy z suwaków rozdzielczych t1, t1' (fig. 6 do 9), podzielony jest na dwa od¬ dzielne, male suwaki fi, f4 i f, P\ które uruchomiane sa w kierunku przeciwnym do nacisku, wywieranego przez sprezyny Z5, wzglednie Z5', przez kciuki y3 i y4, wzgled¬ nie y3< i y4', osadzone na wspólosiowych walkach uP i u/1'.Na walku u/1 na którym oisadzone sa tuleje w2, w2' z rowkami srubowemi (fig. 9), sluzacemi do przestawiania zaworów w sposób powyzej opisany, osadzone sa Je¬ szcze tuleje w6 i uf', równiez zaopatrzone na obwodzie w srabowie rowki x2 i x2\ W rowkach x2 i X2' osadzone sa kciuki y3, y4, y3' i y4', tak ze przez przesuniecie tych tu- lej w kierunku osiowym na walku naste¬ puje przestawienie kciuków wzgledem su¬ waków, uruchomianych przez te kciuki. Ta¬ ki osiowy przesuw tulej wG i m6', uskutecz¬ niany jest zapomoca dzwigni ws (fig. 9), o- bejimujacej kolnierz u/7, laczacy obie tuleje vft i wQ4. Lozysko w15, znajdujace sie po¬ srodku miedzy walkami w1 i w1', sluzy do podtrzymywania tych walków i róznych o- sadzonych na nich czesci. Kciuki y3, y4, y3' i y4< zabezpieczone sa przed przesuwem wzdluz osi walków zapomoca pierscieni rozporowych z i lozyska uft6 (fig. 3 i 9).Powyzsza odmiana wykonania przed¬ miotu wynalazku (fig. 6 i nastepne), przed¬ stawia dwucylindrowy silnik parowy o kor¬ bach przestawionych wzgledem siebie o 90°, przyczem dla kazdego cylindra prze¬ znaczony jest Jedeo suwak glówny, którego wieksze tloki róznicowe e^ i er+ wzglednie e1' i e2', równoczesnie sluza do zamykania i otwierania wylotowych * udotowych iszczelini a3, a4, a3' i a4' do przeplywu pary.Przewody i polaczenia suwaków roz¬ dzielczych z isuwakami glównemi, czyii ich komorami sterowniczemi, krzyzuja sie rów¬ niez ze soba w ten sposób, ze suwak roz¬ dzielczy poruszany przez krzyzulec pra¬ wego tloka roboczego, zapomoca walka .uP-', reguluje doplyw pary .do suwaka glówne¬ go, znajdujacego sie po lewej stronie ma¬ szyny i odwrotnie. W ukladzie wedlug iig. 6, lewy tlok roboczy b znajduje sie w po¬ lozeniu posredniem, podczas gdy prawy tlok roboczy b* zajmuje swe kukarlwwe martwe polozenie.Prawy suwak rozdzielczy fi' (fig. 6) jest tak wysoko podniesiony przez odno¬ sny kciuk y3', ze swieza para, doplywajaca do skrzynki tego suwaka przewodem i*1', moze dalej przeplywac przewodem a do komory / lewego glównego suwaka. Ten o- slatni suwak zostaje wiec pod wplywem cisnienia pary unieruchomiony w danem polozeniu. Jezeli teraz przez ruch tloków .roboczych b i b', zapomoca krzyzulców od¬ powiednich tloków roboczych, walki vP i w1' beda dalej obracane, wówczas najpierw zostanie uniesiony przez kciuk y2 zawór napelniania s2 lewego suwaka Równego, tak ze para moze przedostac sie przewo¬ dem m1 do wiekszej komory f2 lewego glównego suwaka pod tlokiem &*, a wów¬ czas suwak glówny przesunie sie do polo¬ zenia odcinajacego doplyw pary, (iig. 7) i zostanie w tern polozeniu unieruchomiony, poniewaz wylot przewodu m1 zostanie za¬ mkniety przez mniejszy tlok róznicowy e3, tak ze para w komorze f2 podlega rozpre¬ zaniu az do chwili, gdy jasnienie pary w tej komorze nie zostanie zrównowazone ci¬ snieniem pary ua tlok e w mniejszej komo¬ rze /. Przy dalszym obrocie walków tiP i w1' prawy suwak rozdzielczy fi', przesiewa sie do swego krancowego dctfnego poloze- — 11 —-nia, zamykajac wylot obu przewodów n i n1. Drugi prawy suwak rozdzielczy /4, zo¬ staje równoczesnie podniesiony tak wyso¬ ko przez odnosny kciuk y4', ze odslania wylot przewodu r3', do którego moze teraz przeplywac para z przewodu v2'. Przewód r3' polaczony jest z przewodem n*, tak ze wówczas ze skrzynki suwaka rozdzielczego Z4' para przeplywa do malej komory /3 le¬ wego glównego isuwaka przewodami r3< i n1. Wiskutek tego lewy glówny suwak wy¬ prowadzony zostanie z polozenia zamknie¬ cia (fig. 7), i przesuwa sie do swego gór¬ nego krancowego polozenia (fig. 8). W tym czasie lewy tlok roboczy dojdzie do swego górnego odkorbowego martwego punktu, a prawy znajdowac sie bedzie wówczas w polozeniu posredniem.Walki w1 i w1' obracaja sie w dalszym ciagu w przeciwnych kierunkach, tak ze powyzej opisany przebieg pracy rozpoczy¬ na sie na nowo w odwrotnej kolejnosci, to znaczy, ze do lewego suwaka glównego do¬ plywa para do komory f1 przez zawór na¬ pelniania s1 i przewód m, tak ze suwak glówny, przesuwajac sie z górnego kran¬ cowego polozenia w kierunku nadól (fig. 8), najpierw zamyka doplyw pary, poczem, przez odpowiednia regulacje suwaka roz¬ dzielczego f3', para przeplywa do komory /, co powoduje wykonanie drugiego stop¬ nia przesuwu suwaka.W podobny sposób glówny suwak pra¬ wego cylindra silnika zostaje uruchomiany zapomoca pary przeplywajacej przez su¬ waki rozdzielcze t3 i t4 lacznie z zaworami s1', s2', które to czesci uruchomiane sa przez lewy tlok roboczy.Z powyzszego wynika, ze doprowadze¬ nie pary, uskuteczniajacej drugi stopien przesuwu suwaków glównych, a wiec prze¬ suw suwaka z polozenia odcinajacego do¬ plyw pary do polozenia krancowego, za¬ lezne jest od ustawienia kciuków y3 i y4, wzglednie y3' i y4', wzgledem uruchomia¬ nych przez te ostatnie suwaków rozdziel¬ czych. Wczesniejszy poczatek suwu suwa¬ ka glównego mozna osiagnac, np. (fig. 13) przez to, ze odpowiedni kciuk zostanie przestawiony O' kat cp, co mozna uskutecz¬ nic przez przesuw wyzej wymienionych tu- lej wQ i wQt. Jezeli to przestawienie kciu¬ ków wyniesie 90° (fig. 14), to kciuki przej¬ da wówczas na druga strone krazków za¬ worowych. W tym przypadku kciuk y4 o- tworzyl juz odpowiedni mu suwak roz¬ dzielczy /4, tak ze swieza para przeplywa przewodem n1' do komory Z3', prawego su¬ waka glównego, podczas gdy para wyloto¬ wa prawego suwaka glównego wyplywa przewodem ri do wylotu r10 suwaka r4.Prawy tlok roboczy b* otrzymuje wówczas swieza pare z odkorbowej strony, t. j. od góry i wal maszyny obraca sie w odwrot¬ nym kierunku, anizeli poprzednio. Przy dalszym przesuwie w dól tego prawego tloka roboczego 61, suwak Z4' zostaje tak otwarty przez kciuk y4', ze swieza para przeplywa z przewodu vv przewodem n1 do komory /3 lewego glównego suwaka, to znaczy, ze lewy tlok roboczy otrzymuje swieza pare równiez z odkonbowej strony, t j. od góry, tak ze po wyzej opisanem przestawieniu kciuka o 90° silnik zaczyna sie obracac w kierunku przeciwnym do po^ przedniego.Ruch czterech suwaków rozdzielczych t2, r4, Z3' i t4' odbywa sie równomiernie i w ten sposób, ze równoczesnie z wlotem pary do jecfoej z komór f, wzglednie f, para z komór /3, wzglednie Z3', moze odplywac do otworu wylotowego. Opisany w ukladzie wedlug fig. 2 i 3 suwak nawrotny nie jest tu stosowany, poniewaz przestawianie bie¬ gów maszyny osiagane jest zapomoca su¬ waków rozdzielczych, w sposób wyzej opi¬ sany. f Na fig. 10, 11 i 12 przedstawione sa po¬ lozenia zaworów s1 i s2 przy róznych po¬ lozeniach ich kciuków: i tak na fig. 10 przedstawione jest polozenie zaworów s* i s2 przy dokiem kukorbowem martwem po- - 12 -lozeniu tloka roboczego fc, na fig. 11 —' przy górnem odkorbowem, odpowiadajacem 0% napelniania i wreszcie na fi]g, 12 — dla na¬ pelniania, wynoszacego 50%, lewego cy¬ lindra silnika. Jak bylo to juz poprzednio zaznaczone, przestawienie kciuków usku¬ teczniane Jest przez przesuniecie na wale tulej z rowkami srubowemu na obwodzie, w których umieszczone sa kciuki. Zawory i suwaki mozna w nieznacznym stopniu prze¬ stawiac wzgledem siebie, przesuwajac je osiowo na tych tulejach, W tym celu pier¬ scienie rozporowe z (fig, 9), zabezpiecza¬ jace kciuki od przesuwów wzdluz osi tulej, moga byc wymieniane na inne o wiekszej lub mniejszej dlugosci. Dzieki temu dla wszystkich zaworów i suwaków, mozna stosowac kciuki o jednakowym ksztalcie, poniewaz niezbedne nieco róznie ustawie¬ nie kciuków wzgledem poruszanych przez nie czesci moze byc osiagniete w prosty po¬ wyzej opisany sposób.Do przestawiania suwaków (fig. 9), sluzy dzwignia itf8, zas do przestawiania zaworów, druga oddzielna dzwignia w4, wskutek czego przestawienie biegu maszy¬ ny moze byc uskuteczniane niezaleznie od polozenia urzadzen regulujacych stopien napelniania. Powyzej wymienione dzwigjiie mozna laczyc w jedna w ten sposób (fig, 15), ze napedzajacy je uklad korbowy za¬ pewnia dla obu kierunków biegu maszyny jednakowe napelnienie cylindrów.Na fig, 15 przedstawiony jest silnik, którego czesci rozrzadu zajmuja polozenie dla biegu silnika w kierunku przeciwnym, anizeli silnik, przedstawiony na fig, 9, O- bydwie tuleje w6 i w6', sa przesuniete osio¬ wo przez wychylenie dzwigni u;8, co jedno¬ czesnie pociagnelo za soba przestawienie kciuków o 90° w stosunku do ich poloze¬ nia, jakie zajmowaly w ukladzie wedlug fig, 9, A zatem wal silnika obracac sie be¬ dzie w kierunku przeciwnym, do kierunku obrotu silnika z czesciami rozrzadu wedlug fig. 6—9, Znamienna cecha ukladu wedlug fig, 15 jest okolicznosc, ze przez zastosowanie u- kladu korbowego regulacja stopnia napel¬ niania odbywa sie jednoczesnie z regula¬ cja stopnia sprezania, i to w ten sposób, ze kazdorazowemu nowemu stopniowi napel¬ nienia odpowiada wlasciwa temu ostatnie¬ mu zmiana stopnia sprezania, tak ze np. malym napelnieniom odpowiadaja wyso¬ kie stopnie sprezania i odwrotnie; taka równoczesna regulacja stopni napelnienia i sprezania jest bardzo odpowiednia dla lo¬ komotyw.Dzwignia ur8 do regulacji stopnia spre¬ zania, polaczona jest zapomoca drazka w9 i korby u)10 z walkiem stawidlowym u;11, którego konce polaczone sa zapomoca korb w12 i w12' i korbowodów i^13 i wls' z dzwi¬ gniami w4 i w4' do regulacji stopnia napel¬ niania. Na walku w11 osadzona jest dzwi¬ gnia u^14, zapomoca której napedzany jest walek w11 w jednym lub drugim kierunku.Walek wm moze byc przekrecany o 90°, przyczem obydwie tuleje w* i u;6' zostaja przesuniete zapomoca dzwigni ws na wale w1 w ten sposób, ze przestawiajac kciuki powoduja jednoczesnie zmiane kierunku obrotu walu silnika. Dzwignie w4 iw*', przestawiajace urzadzenie regulacyjne stop¬ nia napelniania, zostaja przechylane z jed¬ nego krancowego polozenia w drugie, sy¬ metryczne do poprzedniego, jak to przed¬ stawione jest na bocznych rzutach obok fig. 15, tak ze po uskutecznieniu zmiany kierunku obrotu walu silnika dzwignie te zmieniaja napelnianie w sposób powyzej opisany przez niewielkie przekrecenie wal¬ ka ufl-1, wskutek odpowiedniego pokrecenia walków w1, wx\ jak równiez zmieniaja i stopien sprezania, przy równoczesnem od- powiedniem przestawieniu dzwigni ws. Przy polozeniu posredniem walka u/11, korba w10 poruszajaca dzwignie w8, ma poziome po¬ lozenie podczas gdy korby ui12 i w12' dzwi¬ gni w4 i w4', regulujacych stopien napelnia¬ nia, maja polozenie prostopadle do nich; — 13 -powyzszy uklad odpowiada zerowemu na¬ pelnieniu cylindra roboczego, podczas gdy polazenia krancowe tych korb odpowiada¬ ja najwiekszemu napelnieniu cylindra ro¬ boczego, a najmniejszemu stopniowi spre¬ zania. W ten sposób osiaga sie przy poru¬ szaniu zaledwie jednej dzwigni, nietylko ustawienie ukladu dla odpowiedniego stop¬ nia napelniania i odpowiedniego mu stop¬ nia sprezania, ale równiez przy odpo- wiedniem przechyleniu tej dzwigni osia¬ ga sie zmiane kierunku obrotu walu sil¬ nika.W\ powyzej opisanych postaciach wy¬ konania przedmiotu wynalazku przyjeto, ze kciuki y\ y2r y3 i y\ uruchomiajace zawo¬ ry napelniania i suwaki rozdzielcze, osa¬ dzone sa nastawnie na walku u)1, obracaja¬ cym sie w jedna i druga strone i uruchamia¬ nym przez krzyzulec silnika, Jednakze u- ruchomienie zaworów napelniania i suwa¬ ków rozdzielczych moze byc równiez .usku¬ teczniane przez obracajacy sie w jednym kierunku wal, który, np.f obracany jest za- pamoca kól zebatych. Na takim wale kciu¬ ki ustawiane sa w odpowiednich poloze¬ niach zapomoca dowolnego urzadzenia, np. zapomoca wyzej opisanej tulei z rowkami srutboweiffL Gdy glówny suwak osiaga polozenie, odcinajace doplyw pary po wykonaniu pierwszej czesci swego przesuwu, czesci do regulacji stopnia napelnienia, pozostaja po skonie tloka roboczego b, mienapelnianej swieza para, pozostawiajac jednoczesnie o- twarty wylot dla pary zuzytej. Sprezanie w tej przestrzeni cylindra moze sie rozpo¬ czac dopiero wtedy, gdy suwak glówny po rozpoczeciu drugiego stopnia swego przesu¬ wu zamknie powyzszy wylot, przyczem sa¬ mo sprezanie moze miec miejsce jedynie w krótkim ulamku czasu, a wiec od chwili za¬ mkniecia wylotu do chwili osiagniecia przez suwak glówny jego polozenia krancowego* Jak widac z powyzszego, we wszystkich dotychczas opisanych wykonaniach przed¬ miotu wynalazku, sprezanie zalezne jest od szybkosci ruchu suwaka i tloka, tak ze osia¬ gnac mozna zaledwie niewielki stopien sprezania.W celu dokladniejszej regulacji stop¬ nia sprezania, umozliwiajacej w rzeczywi¬ stosci osiaganie dowolnego stopnia nieza¬ leznie od szybkosci ruchu suwaka i tloka, stosownie do wynalazku, drugi stopien prze¬ suwu suwaka glównego, czyli przejscie je¬ go z polozenia odcinajacego doplyw pary do polozenia krancowego, podzielony zostaje na dwa stopnie, tak ze suwak glówny prze¬ chodzi najpierw do polozenia, w którem za¬ myka równoczesnie wlot pary swiezej po jednej stronie tloka i wylot pary zuzytej po drugiej jego stronie, a dopiero po krótszem lub dluzszem zatrzymaniu sie w tern polo¬ zeniu konczy nastepnie przesuw w polo¬ zeniu krancowem, Z powyzszego widac ja¬ sno, ze ten isposób regulacji ruchu suwaka glównego w drugim stopniu jego przesuwu, zapewnia nietylko moznosc osiagania kaz¬ dego dowolnego stopnia sprezania, ale równiez zapobiega zbyt wczesnemu wloto* wi pary do cylindra.Na fijg. 16—18 przedstawiane sa powy¬ zej opisane postacie wykonania przedmio¬ tu wynalazku, przy róznych polozeniach czesci ukladu. Suwak glówny posiada w tym ukladzie ten sam ksztalt, co i na fig. 1 i 2; a wiec i tutaj na drazku d osadzone sa tloki suwakowe d1 i d2, jak równiez i tloki róznicowe e, e1, e2 i e3, pracujace w komorach F, F1, F2 i F3 skrzynki suwaka c. Cylinder roboczy a posiada w tern wy¬ konaniu szczeliny a3 i xi4, zarówno dla wio- tu, jak i dla wylotu pary. Doprowadzenie pary do cylindra roboczego a odbywa sie przez wlot E, znajdujacy sie pomiedzy tlo¬ kami d1, d2, podczas gdy wylot pary usku¬ teczniany jest przez otwory A1 i A2, znaj¬ dujace sie na obu koncach skrzynki c, czy¬ li w taki sam sposóbf jak w ukladzie we¬ dlug fig. 6—*.Do regulacji napelniania i sprezania - U —zastosowano, w ukladzie wedlug fig, 16^- 18, suwaki nieco odmiennego wykonania, anizeli przedstawione w ukladzie wedlug fig. 1 i 2. W danym przypadku suwak S3 sluzy do regulacji napelniania w ten spo¬ sób, ze przepuszcza pare kolejno na zmia¬ ne przewodami m lub m1 do przestrzeni komór F1, F2.Do suwaka S4 przylaczone sa przewody n i nl, prowadzace dio komór F i Fz1 a po¬ za tern w oslonie tego suwaka jest otwór wylotowy r12, tak ze przesuwy tego suwa¬ ka reguluja stopien sprezania w sposób po¬ wyzej opisany. Suwaki S3 i S4 polaczone sa ze soba zapomoca przewodu r13. Do su¬ waka rozdzielczego t1 przylaczony jest, tak jak i1 w wykonaniu wedlug fig. 1, wlot swie¬ zej pary V, a w oslonie suwaka przewi¬ dziany |est otwór wylotowy r10, poza tern suwak polaczony jest zapomoca przewo¬ dów r14 i r15 z suwakiem S4.Uruchomienie suwaków przestawczych S3 i S4, jtak równiez suwaka rozdzielczego Z1,, uskuteczniane jest zapomoca skosnych kciuków 1, 2 i 3, które powstaly z uszere¬ gowania jednej za druiga duzej liczby tarcz mimosrodówych o róznych katach wyprze¬ dzania. Zmiany w napelnieniu i kierunku obrotu walu silnika uskuteczniane sa zapo¬ moca przesuwu tych kciuków na wale w, napedzanym od walu silnika tak, ze suwa¬ ki przestawcze zostaja uruchomiane przez mimosród o kacie wyprzedzania^ odpowia¬ dajacym kazdorazowo odpowiedniemu stop- niowi napelnienia i sprezania. Stosownie do tego przesuwu kciuków, te ostatnie wspólpracuja z krazkami, kulkami lub grzybkami drazków tlokowych trzech su¬ waków S3, S4 i fi.Azeby w poprzednio opisany sposób, dla dokladnej regulacji stopnia sprezania, móc rozdzielac drugi stopien przesuwu suwaka glównego, tlok e5 o ksztalcie przedstawio¬ nym na fig. 1 i 2, zaopatrzony jest jeszcze w tloczek zderzakowy eQ, który ze swej stro¬ ny porusza sie w dnugim luzno poruszaja¬ cym siie tloku eT. Tlok e7 podiada wiekszy przekrój, anizeli tloczek e5 poruszajacy sie w komorze F5, i przesuwa sie w komorze F6 przylegajacej bezposrednio do komory F* skrzynki c. W prawym krancu przestrze¬ ni FQ znajduje sie wylot przewodu r16, przy¬ laczonego do komory suwaka rozdzielczego t1, i laczonego przez ten ostatni na zmiane to z doprowadzaniem pary V, to z wylotem r10. Para wplywajaca do komory F5 prze¬ wodem r4 wywiera nacisk równoczesnie na lewa strone tloka e7.Wkoncu nalezy zaznaczyc, ze w odmia¬ nie wykonania wedlug fig. 16 — 18 prze^ wód r7 (fi|gv 1 i 2), doprowadzajacy pare na? lewa strone tloka e5 w komorze Z5, zastap piony jest podluznym otworem i417 wywier¬ conym w drazku d, tak ze para doprowa¬ dzana do komory F (fig. 16) przeplywa przez ten otwcar r17 do komory FK Na fi& 16 — Ig przeplyw w przewodach pary swiezej zaznaczony jest linjami kreskowa¬ nemu a pary wylotowej linjami kropkowar no4fcreskowanemi.Sposób dzialania powyzszego urzadzenia regulacyjnegp jest nastepujacy; Suwak glówny d1, d2 znajduje sie w swojem pra¬ wem krancowem polozeniu, przy którem swieza para moze przeplywac przez kanal a4 (fig. 16), n& prawa sfaone tloka robocze¬ go 6, Luzne tloki eb i o1 znajduja sie rów¬ niez w swoich krancowych prawych polo¬ zeniach, przyczem lewa powierzchnia tloka e5 znajduje sie pod cisnieniem swiezej pa¬ ry, doplywajacej otworem r17, Pfczewody r4 i r16 polaczone sa poprzez suwaki S4 i tv z wylotem f10, tak ze tlok e7 jest wolny od bezposredniego nacisku pary. Tloki e5 i e7 pozostaja w tern polozeniu tak dlugo, dopó¬ ki suwak glówny d1, d2 przejdzie z prawego krancowego- polozenia do polozenia za¬ mkniecia, (ii|g. 2).Azeby teraz w okreslonym momencie moglo rozpoczac sie sprezanie, suwak S4 kieruje swieza pare db komory F3 oraz przewodem r4 na tylna strone tloka e5, pod-czas gdy równoczesnie z komory F para przeplywa do atmosfery, Ruch suwaka glównego, powodowany wypadkowa sila na¬ cisków pary, moze odbywac sie jedynie tak dlugo, dopóki po zamknieciu kanalu a3 przez tlok d1 suwaka, tloczek e5, pociagniety przez glówny suwak, nie oprze sie o kolnierz tlo¬ ka e7, przytrzymywanym w swem polozeniu przez nacisk swiezej pary (fig. 17). Dalszy ptzesuw glównego suwaka, czyli ruszenie z tego posredniego polozenia, w którem wlot pary do cylindra pozostaje jeszcze zamknie¬ ty, zostaje uskuteczniony dzieki temu, ze powierzchnia tloka e7, znajdujaca sie pod naciskiem pary, jest wieksza, anizeli suma powierzchni tloków eB i e3. Dopiero przez nacisk pary, doplywajacej przewodepi r16 na prawa strone tloka e7, umozliwione zo¬ staje przejscie glównego suwaka do lewego krancowego polozenia (fig. 18).Przy powrotnym przesuwie suwaka glównego z lewego krancowego polozenia, przy którem tlok roboczy b znajduje sie w swojem lewem krancowem polozeniu (fig. 18), do polozenia przedstawionego na fig. 16, przebieg pary jest nastepujacy: Swieza para doplywa przez otwór wlo¬ towy E i kanal a3 na lewa strone tloka 6, podczas gdy zuzyta, para po drugiej, prawej stronie tloka b wyplywa przez szczeline a4 do wylotu A2. Suwak glówny unieruchomia- ny jest w tem polozeniu para, znajdujaca sie w komorze F3 i doplywajaca tam prze¬ wodem n1 od suwaka S4. Przewód m, wzglednie m1, (fig. 16 i 18), w jednym z krancowych polozen suwaka, nie jest za¬ mkniety przez tlok e, wzglednie e3, tak ze para moze doplywac do przewodu ni1 (fig. 18). Poniewaz jednak przewód m1 zamknie¬ ty jest z drugiej strony przez suwak S3, wiec para nie moze z niego odplywac. Do¬ datnia cecha takiego ukladu kanalów do pary polega na tem, ze tloki e i ez moga byc krótsze, dzieki czemu suwak moze byc lzej¬ szej konstrukcji.Jednoczesnie swieza para wplywa prze¬ wodem r4, polaczonym z przewodem n'1, i przewodem r16 z obu stron tloka e7.Azeby móc ukonczyc napelnianie cylin¬ dra po lewej stronie tloka roboczego 6, su¬ wak S3 odslania wylot przewodu m i umo¬ zliwia przeplyw pary do komory F1. Wsku¬ tek tego nastepuje przesuw suwaka glówne¬ go w pirawo, i to do chwili, gdy tlok d1 nie zamknie kanalu wlotowego a3, a tlok zde¬ rzakowy e4 nie oprze sie o luzny tlok e5.Wówczas glówny suwak zajmie polozenie odcinajace doplyw pary- W celach regula¬ cji stopnia sprezania suwak S4 kieruje swie¬ za para na lewa strone tloka e, która prze¬ plywa równiez przez otwór r17, wywierco¬ ny w suwakowym drazku d, do przestrzeni z lewej strony tloka e5, podczas gdy para z przestrzeni z prawej strony tego tloka przeplywa przewodem r4 przez suwak S4 do wylotu r10. Wskutek ustania nacisku pa¬ ry, suwak przesunie sie jeszcze nieco na prawo, wskutek czego zostaje zamkniety kanal wylotowy a4. W tem polozeniu suwak po zamknieciu kanalu wylotowego a4 jest unieruchomiony, poniewaz tlok zderzakowy e5 opiera sie na tloku e7. Polozenie to jest polozeniem posredniem drugiego stopnia przesuwu suwaka glównego, w którem na¬ stepuje regulacja stopnia sprezania, przy- czem w tem polozeniu suwaka wlot i wylot pary z obu stron tloka roboczego 6 pozo¬ staja zamkniete. Przewód r16 w tej samej chwili wypelniony jest swieza para, podczas gdy lewa strona tloka e7 zostaje wystawio¬ na na dzialanie pary odlotowej. Dzieki tej róznicy cisnien unika sie dalszej regulacji przesuwu suwaka glównego i to do chwili, gdy po dojsciu tloka roboczego b do mart¬ wego punktu para z poza tloka e7 nie ujdzie do wylotu przewodem r16, tak ze suwak glówny osiagnie zpowrotem polozenie wyj¬ sciowe, przy którem rozpoczeto opis dziala¬ nia rozrzadu (fig. 16).Przy wszelkich stopniach sprezania dla osiagniecia jednakowej chwili wlotu pary, suwak rozdzielczy t1 jest tak sterowany, ze — 16 —na krótko przed dojsciem tloka b do mart¬ wego punktu, suwak kolejno kieruje pare odpowiednio albo przewodem r16 na prawa strone luznego tloka e7, lub pozwala jej stamtad wyplywac.Poniewaz tloki d1 i d2 suwaka glównego, w drugim stopniu jego przesuwu, pokrywa¬ ja zaledwie nieznacznie przeloty do dopro¬ wadzania swiezej pary, osiaga sie stad w praktyce przy wiekszej szybkosci obrotu walu silnika i jednakowej dhwili otwarcia i zamkniecia suwaka t1, prawie staly wlot swiezej pary. Jezeli zmiany szybkosci wy¬ kraczaja poza normalne granice, wówczas mozna osiagnac dokladnie kazdy pozadany moment wlotu przez przestawienie kciuka 3 do polozenia wlasciwego dla danej liczby obrotów zapomoca malego regulatora.Przez odpowiednie polaczenie dzwigni przestawczych, regulujacych napelnianie i sprezanie mozna osiagnac dla rozmaitych stopni napelniania odpowiadajace im stop¬ nie sprezania. Z drugiej strony zmiany w napelnianiu moga byc dokonywane równiez bez powodowania odpowiednich zmian stop¬ nia sprezania, jak równiez to samo odnosi sie do moznosci dokonywania zmian w stop¬ niach sprezania. Dla osiagniecia bardzo wy¬ sokich stopni sprezania, nalezy jedynie zmienic wymiary stoków d1 i d2 suwaka tak, zeby np. zamkniecie wylotu dla pary zuzytej nastepowalo przy równoezesnem rozpoczeciu rozprezania. Wraz ze wzro¬ stem stopni napelnienia odpowiednio zmniejszaja sie stopnie sprezania. PL