Wiadomo, ze rozmaite gatunki gum ro¬ slinnych, jak np. gunia Karaya i gumy z ro¬ slin Sterculia urens Roxb., Chochlosperium gossypium D. C, Sterculia tragantha Lind., Sterculia vilosa Roxb. i t. d., nastepnie du¬ zo gatunków gum roslinnych rozmaitych drzew migdalowych, zawierajacych arabi- nozie, basoryne, cerezyne i t. d. w wodzie pecznieja albo rozpuszczaja sie tylko cze¬ sciowo. Wiadomo równiez, ze gumy te staja sie rozpuszczalne przez dodanie slabych al- kaljów albo przez gotowanie pod cisnieniem z dodatkiem albo bez dodatku kwasu, albo przez dodanie kazeiny luib mleka z dodat¬ kiem dwuweglanów. Otrzymane w taki spo¬ sób roztwory posiadaja wyglad, zdolnosc zageszczania i konsystencje zwyklych roz¬ tworów gum roslinnych albo tragantu. Cza¬ sami suszy sie je, a suche produkty uzy¬ waja sie wtedy przy wyrobie srodkówapre- turowych i zageszczajacych, jako tez przy wyrobie srodków zywnosciowych.Sposób niniejszy sluzy do przeprowa¬ dzania tych gatunków gum roslinnych, któ¬ re w wodzie tylko pecznieja, w forme roz¬ puszczalna. Sposób ten polega na spostrze¬ zeniu, ze wszystkie nierozpuszczalne albo trudno rozpuszczalne, w wodzie tylko pecz- niejaca gatunki gum roslinnych staja sie rozpuszczalne wtedy, jezeli po specznieniu w wodzie poddac je dzialaniu rozpuszczal¬ nych w wodzie podchlorynów albo chlorku sodowego z p-toluolosulfochloroamidem, wzglednie pochodnemi tego zwiazku. Dzia-lanie temi srodkami utleniajacemi mozna przeprowadzic albo w zwyczajnej tempe¬ raturze Mbo tei ij|^^ pod cisnie¬ niem. Otrzymuje sie w ten sposób z gatun¬ ków niezupelnie rozpuszczalnych gum ro¬ slinnych calkowicie rozpuszczalne, syropo- wate masy, których nie stracaja ani sole chromowe, ani tanina, ani zasadowe roz¬ twory barwników, a które doskonale nada¬ ja sie do uzytku, jako srodki apreturowe i zgeszczajace.Zaleta takiego rozpuszczania polega glównie na oszczednosci czasu, poniewaz przy tym sposobie zbedne jest konieczne dotychczas gotowanie pod cisnieniem oraz odparowanie roztworu bardzo rozcienczo¬ nego. Poza tern przez zastosowanie nowego sposobu wskutek bielacego dzialania srod¬ ka utleniajacego osiaga sie równoczesnie znaczne ulepszenie jakosci gumy roslinnej, jak równiez wieksza wydajnosc przy ciu gumy jako srodka apreturowego i za¬ geszczajacego. Wedlug sposobu niniejszego otrzymuje sie np. ze 150 g stalej gumy i 850 g wody 1 kg roztworu, którego wydaj¬ nosc odpowiada roztworowi 500 g znanego rozpuszczalnego gatunku gumy w 500 g wody.Plrzyklad. 150 g gulmy Karaya specz¬ nia sie przez 24 godziny w 850 g letniej wo¬ dy, w naczyniu drewmianem, kamionkowem lub z metalu glazurowanego, poczem mase równomiernie miesza sie zapomoca gnio¬ townika albo mieszadla. Do mieszaniny do¬ daje sie wtedy 55 g roztworu podchlorynu sodu 25 Bc i miesza produkt az do wytwo¬ rzenia jednolitej, syropowatej masy. Pod koniec reakcji ogrzewa sie roztwór, np. o- grzewajac naczynia para.Zamiast podchlorynów mozna tez uzy¬ wac jako srodka utleniajacego chlorku sodowego z p-toluolosulfochloroamidem wzglednie jego pochodnemi.Pecznienie gumy roslinnej moze tez na¬ stapic bezposrednio w wodlnym roztworze srodka utleniajacego, przyczem zachowuje sie powyzej opisany sposób postepowania co do innych czynnosci. Gume roslinna u- zywa sie w stanie zmielonym albo w ka¬ walkach.Otrzymane tym sposobem roztwory mozna przy uzyciu odpowiednich urzadzen odparowac do sucha, przyczem suche masy nie zatracaja swej rozpuszczalnosci w wo¬ dzie. Masy te mozna z latwoscia rozpuscic w wodzie, poczem sluza one jako srodek zageszczajacy i apreturowy.Znane jest rozpuszczanie nierozpu¬ szczalnych gatunków gum zapomoca goto¬ wania napecznianej gumy z rozcienczone- mi roztworami nadboranów. Sposób ten wy¬ maga jednak duzej ilosci ciepla, przyczem rozpuszczanie gumy roslinnej jest zbyt sil¬ ne. Sposób wedlug wynalazku, polegajacy na uzyciu innych srodków utleniajacych, a mianowicie podchlorynów albo chlorku sodowego z p-toluolosulfochloroamidem wzglednie jego pochodnemi posiada te za¬ lete, ze nie wymaga duzej ilosci ciepla i ze po dodaniu srodka utleniajacego otrzymac mozna kazda pozadana konsystencje roz¬ tworu gumy roslinnej. Poza tern sposób ten jest bardziej ekonomiczny a równoczesnie z rozpuszczeniem zachodzi bielenie gumy roslinnej. PL PL