Wynalazek niniejszy dotyczy sposobu wyrobu gumy czyli sluzu roslinnego z pe¬ stek chleba swietojanskiego.Znane dotychczas sposoby polegaja za¬ sadniczo na tern, ze pestki chleba swieto¬ janskiego przerabia sie mechanicznie lub zapomoca chemicznego dzialania alkalij i kwasów tak, ze zewnetrzne powloki ziar¬ nek zostaja oddzielone i usuniete przez co uwalnia sie platki kotyledonowe, zawiera¬ jace gume. Gume wyciaga sie wówczas z platków zapomoca wylugowania ich woda pod cisnieniem. Platki rdzenia ziarnek, po usunieciu z tych ostatnich zewnetrznej po¬ wloki, moga byc zmielone na drobna macz¬ ke, co ulatwia wyciaganie z nich gumy.Maczka, otrzymywana z platków ziarnek, posiada wlasciwosc zbijania sie, a takie zbite kawaly, jezeli wieksze ilosci maki mieszane sa z woda, nie daja sie rozbic na¬ wet przy uzyciu mechanicznego mieszadla.Wskutek tego rozpuszczanie maczki z ziar¬ nek drzewa chlebowego polaczone jest z duzemi trudnosciami, o ile nie zostana za¬ stosowane przy tym zabiegu specjalne spo¬ soby rozpuszczania (powolne wsypywanie do zimnej wody maczki przez geste sito i stale mieszanie podczas wsypywania). Tyl¬ ko przy stosowaniu powyzszych sposobów rozpuszczania udaje sie zapobiec zbijaniu sie maczki w kawaly i osiagnac zupelne wylugowanie gumy, W przemysle, stosujacym maczke z pe¬ stek chleba swietojanskiego do celów tech¬ nicznych brakuje sposobu, umozliwiajace¬ go zupelne i latwe rozpuszczenie maki.Sposób wedlug wynalazku usuwa trud¬ nosc rozpuszczania maczki z pestek chleba swietojanskiego, przytem otrzymywana tym sposobem guma posiada wlasnosci, bardzo pozadane do technicznych celów.Okazalo sie, ze dodatek sulfokwasu alkilowanego naftalenu (np, C10 HQ SOs H.CH3) przyspiesza rozpuszczanie sie maczki z nasion drzewa chlebowego a za¬ razem zmienia zupelnie wlasnosci roztwo¬ rów gumy. A wiec np. zwykly czysty roz¬ twór gumy posiada mala ciagliwosc; roz¬ twór gumy, otrzymany przy wyzej wymie¬ nionym dodatku, odznacza sie znacznie wieksza ciagliwoscia. Równiez i lepkosc przy zastosowaniu tego srodka staje sie znacznie wieksza, wskutek czego produkt moze miec i inne zastosowanie, anizeli do¬ tychczas.Zastosowanie sulfokwasu alkilowanego naftalenu do rozpuszczania pozwala prze¬ prowadzac rozpuszczanie bez stosowania mechanicznych mieszadel i bez zachowy¬ wania specjalnych ostroznosci.Jak wiadomo, kwas naftalenosulfono- WY (C\o Hi S03 H) posiada wlasnosci sil¬ nie konserwujace. Roztwór gumy, niezalez¬ nie od tego, czy zostal otrzymany z nie¬ zmielonych ziarnek, czy tez z maczki, jest malo trwaly i bez dodania srodków kon¬ serwujacych, jak formaldehyd, kwas sali¬ cylowy, fenol i t. d. staje sie po kilku dniach ,,kwasny", podobnie jak roztwór skrobi, zas przez dodanie kwasu naftale- nosulfonowego jego trwalosc zwieksza sie tak znacznie, ze zbytecznem staje sie do¬ dawanie innych srodków konserwujacych.Wiadomo równiez, ze przez dodanie alka¬ lij lub boraksu do roztworu maki z pestek chleba swietojanskiego, roztwór ten zmie¬ nia sie w ten sposób, ze jego lepkosc sie zwieksza, a roztwór przechodzi w stan ga¬ laretowaty. Jednak dla wielu celów prze¬ myslowych pozadane jest aby roztwory maczki z pestek chleba swietojanskiego nie zmienialy sie po dodaniu alkalij. Osiaga sie to równiez, przy obecnosci w roztworze alkalij, przez dodanie sulfokwasu alkilo¬ wanego naftalenu.Zwiekszenie zawartosci alkalij w roz¬ tworze wazne jest zwlaszcza przy stoso¬ waniu roztworów maczki pestek z chleba swietojanskiego, jako srodka zgeszczaja- cego przy druku indantrenowym.Przyklad. 100 kg wyluskanych i zmie¬ lonych pestek chleba swietojanskiego mie¬ sza sie dokladnie z 5 do 15% sulfokwasu alkilowanego naftalenu, poczem zmiesza¬ ny proszek wsypuje sie do wody i rozpu¬ szcza na zimno. Samo rozpuszczanie trwa kilka minut. Po rozpuszczeniu zagotowuje sie roztwór zapomoca pary bezposrednio lub posrednio. PL PL