Przedmiotem wynalazku jest srodek wiazacy formaldehyd zwlaszcza do lepiszcza formal¬ dehydowego. Plyty takie Jak plyta wiórowa, karton makulaturowy i tym podobno wytwarza sie z materialów lignooelulozowych stosujac spoiwa. Korzystnie stosuje sie spoiwa /lub kleje/ na bazie formaldehydu, na przyklad takie jak zywioe mocznikowo-formaldehydowe, nielamino- -formaldohydowe, fenolo —formaldehydowe, rezorcynoformaldehydowe lub ich mieszaniny* Jost dobrze znany fakt, ze plyty wytwarzane przy zastosowaniu tych spoiw wydzielaja zapach for¬ maldehydu, 00 jest w równym stopniu szkodliwe jak i nieprzyjemne. Formaldehyd wydziela sie zarówno w ozasie produkcji takich plyt jak i w czasie ich skladowania i wlasciwego zasto¬ sowania.Zaproponowano juz wczesniej wiele sposobów unikniecia emisji formaldohydu lecz wszyst¬ kie one okazaly sie albo nieskuteczne albo pogarszaly wlasnosci plyt, wzglednie wymagaly 8komplikowanyoh procesów nalózoniowyoh. Znany jest z europejskiego opisu patentowego nr O 001 237 srodek wiazacy formaldehyd, który zawiera od 5 do 5o# wagowych mocznika lub me- latniny, 5 do 50jS wagowych wosku mineralnego i co najmniej 30# wagowych wody. Suma skladni¬ ków podanych w procentach wagowych równa jest 100. Wosk mineralny obecny jost w skladzie w postaci rozproszonej. Zgodnie z tym znanym rozwiazaniem warstwy sklejki pokrywa sie czynni¬ kiem wiazacym w jednym etapie, a klejem - w osobnym etapie.Celem wynalazku jest srodek wiazacy formaldehyd zwlaszoza do lepiszcza formaldehydowe¬ go, które zapewni zmniejszenie zapachu formaldehydu, a jednoczesnie nie pogorszy wlasnosci plyty, nie ulegnie zmianie reaktywnosc preparatów wiazacych i nie trzeba bedzie stosowac dodatkowych etapów przy produkcji plyty wiórowej, sklejki lub plyty stolarskiej. srodek wiazacy formaldehyd zwlaszoza do lepiszcza formaldehydowego stosowanego do pro¬ dukcji plyt z materialów lignooelulozowych, wedlug wynalazku, charakteryzuje sie tym, ze za¬ wiera wodny roztwór /a/ co najmniej jednego organicznego hydroksyzwiazkuf z wyjatkiem jedno- wodorotlenowych alkoholi alifatyoznyoh o 1-k atomaoh wegla, oraz /b/ co najmniej jednego2 ikk 282 amidu L /o/ ewentualnie zwiazku organicznego dzialajacego jako rozpuszczalnik dla hydroksy- zwiazku /a/ 1 amidu /b/ oraz /d/ zwiazku nieorganicznego rozpuszczalnego w wodzie, w którym wymienione skladniki /a/9 /b/, /o/ i /d/ nie reaguja ze soba 1 moga byó wykryte osobno, przy ozym stosunek wagowy organicznego hydroksyzwlazku /a/ wraz z rozpuszczalnikiem orga* nioznym /o/ 1 zwiazkiem nieorganicznym /d/, jesli sa obecne do amidu /b/ jest jak 10:100 , do 400:100, a czynnik wiazacy formaldehyd zawiera lacznie 20-8o£ wagowyoh organicznego hy¬ droksyzwlazku /a/9 amidu /b/ 1 jesli sa obecne rozpuszczalnika organicznego /o/ 1 obojetne¬ go zwiazku nieorganicznego /d/# Korzystnie rozpuszczalnikiem organicznym /o/ jost jednowodorotlenowy alkohol alifatycz¬ ny o 1-4 atomach wegla* Korzystnie zwiazkiem nleorganioznym Jest halogenek rozpuszczalny w wodzie* Korzystnie zwiazkiem nieorganicznym jost rozpuszczalny w wodzie halogenok metalu alkalicznego lub metalu ziem alkalicznych* Korzystnie zwiazkiem nieorganicznym jest ohlorck sodu, potasu lub wapnia* Korzystnie organiczny hydroksyzwiazek /a/ jost rozpuszczalny w wo¬ dzie lub w Jednowodorotlenowym alkoholu alifatycznym o 1-4 atomach wegla* Korzystnie orga¬ niczny hydroksyzwiazek /a/ jest wybrany z grupy alkoholi dwu-, trój- 1 pleciowodórotleno- wyoh o zawartosci do 6 atomów wegla, dwusaoharydów zawierajaoyoj do 12 atomów wegla, mono- saoharydów zawierajacych do 6 atomów wegla i polisacharydów o lepkosci Ostwalda do 200 mPa w temperaturze 20°C 1 o stezeniu odpowiadajacym do 37^ refrakcji* Korzystnie organiczny hy- droksyzwiazek /a/ jest wybierany spomiedzy alkoholi aromatycznych i fenoli* Korzystnie or¬ ganiczny hydroksyzwiazek /a/ jest wybierany sposród jedno- 1 wielowodorotlenowyoh alkoholi aromatyoznyoh o jednym pierscieniu benzenowym oraz jedno- i wiolowodorotlenowych fenoli* Korzystnie amid jest rozpuszczalny w wodzie lub w jednowodorotlenowym alkoholu alifatycznym 6 1-4 atomaoh wegla* Korzystnie amid jest wybierany spomiedzy amidów alifatyoznyoh zawie¬ rajacych do 6 atomów wegla oraz amidów aromatyoznyoh o jednym pierscieniu benzenowym* Najwazniejsza zaleta obecnego wynalazku jest to, ze srodek wiazacy formaldehyd dodawa¬ ny Jest do roztworu kleju przez producenta plyt* Dzieki temu nie wymaga to stosowania do¬ datkowego etapu w procesie produkcji* Spryskiwanie plyt przedstawione w opisie nr 0001237 wymaga inwestowania w dodatkowy sprzet mechaniczny* Inna zaleta zgloszonogo rozwiazania jest to, ze pozwala na zmniejszenie do \% /w stosunku do drewna/ ilosci emulsji parafinowej, podczas gdy w znanym sposobie, wedlug europejskiego opisu patentowego ilosó emulsji parafi¬ nowej wynosi k do 8£ /w stosunku do drewna/* srodek wedlug zgloszonogo wynalazku moze za¬ stapic czesc kleju, zas srodek wedlug patentu ouropejskiego jest nakladany na klej* Korzystnymi organicznymi hydroksyzwlazkaml /skladnik/a// sa zwiazki rozpuszczalne w wodzie lub w nizszych jednowodorotlenowych alkoholach alifatycznych* Przykladowo mozna tu wymienic takie korzystne hydroksyzwiazki jak alkohole dwuwodórotlenowo, trójwodorotlenowo i pleciowodorotlenowe zawierajace do 6 atomów wegla, monosacharydy zawierajace do 6 atomów wegla, dwusaoharydy zawierajace do 12 atomów wegla i polisaoharydy majace lepkosc Ostwalda do 200 mpuszów w temperaturze 25 C a stezenie odpowiadajace 37^-owej refrakcji* Innymi przy¬ kladami korzystnych hydroksyzwiazków aa alkohole aromatyczne i fenole, które korzystnie stosuje sie pojedynczo lub w polaczeniu z jednym lub kilkoma sposród wyzej wymienionych zwiazków takich jak alkohole dwuwodorotlenowe, trójwodorotlenowo i/lub pieciowodorotlonowe l/lub monosaoharydy, dwusaoharydy i/lub polisacharydy* Jako fenole i alkohole aromatyczne mozna stosowac fenole jednowodorotlenowe i wiolowodorotlonowe oraz jednowodorotlenowe lub wiolowodorotlenowe alkohole aromatyczne zawierajaoe jeden pierscien benzenowy* Szczególny¬ mi przykladami odpowiednich organicznych hydroksyzwiazków sa glikol jednoetylonowy, glikol dwuetylenowy, glioeryna, pentaorytrytol, fruktoza, mannoza, SDrbitol, dokstroza, maltoza, laktoza, dekstryna, fenol, rezorcynol, hydrochinon i tym podobno* Korzystnymi amidami /skladnik /b// stosowanymi w srodku wiazacym formaldehyd, wedlug wynalazku, sa amidy równiez rozpuszczalne w wodzie lub w nizszych jodnowodorotlonowyeh al- koholaoh alifatycznych* Zwlaszcza korzystne sa amidy alifatyczne zawierajaoo do 6 atomów wegla' i amidy aromatyczne zawierajace jeden piersoion benzenowy* Odpowiednimi przykladami amidów sa mocznik, tiomocznik, formamid, acetamid, bohzamid, amid kwasu szczawiowego, amid kwasu bursztynowego, amid kwasu maloiiowogo i tym podobne*Ikk 282 3 Jesli potrzeba, w celu zwiekszonla rozpuszozalnosoi, srodek wiazacy formaldehyd, wed¬ lug vynalazkuv noze oprócz togo zawierac dodatki /skladnik /c// takie jak nizszo jednowodo¬ rotlenowe alkohole alifatyczne, na przyklad metanol, etanol, Izoproponol 1 tym podobne* Tan¬ szy 1 bardziej skuteczny srodek wiazacy formaldehyd otrzymuje sie, jesli doda sie zwiazki nieorganiczne /skladnik /d//9 korzystnie halogenki, bardziej korzystnie halogenki motali al¬ kalicznych lub metali ziem alkalicznych takie jak, chlorek sodu, chlorek potasu 1 chlorek wapnia. Stosunek orgonioznogo hydroksyzwiazku /skladnik /a/ 1 skladnik /o/y Jesli Jost obec¬ ny/ i zwiazku nieorganicznego /skladnik /d/, jesli jest obecny/ do amidu /skladnik /b// wy¬ nosi korzystnie 10:100 - 400:100, zwlaszcza 10:100 - 200:100, wagowo* srodek wiazacy formal¬ dehyd, wedlug wynalazku, moz a dodawac do zwyklych preparatów klejowych w ilosciach stano¬ wiacych 1-10#, korzystnie 3-7T& stalych substancji srodka wiazacego formaldehyd w stosunku do ciezaru cieklej zywicy zawierajacej 65$ wagowo stalyoh zywic* srodek wiazacy formaldehyd wedlug wynalazku moze zawierac 20-80$ wagowo, korzystnie 50- 70jL wagowo, czynnych skladników /skladniki /a/ i /b/ 1 skladniki /c/ i/lub */«/# Jesli sa o- beone/* Zawartosc wody w srodku wiazacym formaldohyd zalezy od rozpuszczalnosci ozynnyoh skladników i ilosci wody, która moze byc tolerowana w preparatach klejowych* srodok wiazacy formaldehyd, wedlug wynalazku, mozna wytwarzac w prosty sposób dodajac czynne skladniki i wode do mieszarki i mieszajac je az do rozpuszczenia czynnych skladników* Mieszanie mozna prowadzic w temperaturze pokojowej lub w temperaturze podwyzszonej do 70°C* srodek wiazacy formaldehyd, wedlug wynalazku, mozna stosowac wówczas, gdy plyty wytwarza sle z materialów lignocelulozowych przy uzyoiu spoiw na bazio formaldehydu, takich jak zywice mocziiiLo-for¬ maldehydowo, inelamino-formaldehydowe, fono1o-formaldehydowe lub rezorcyno-formaldehydowe lub ich mieszaniny* Stosujac srodek wiazacy formaldehyd mozna wytwarzac plyty rzeozywisoie zawiorajaco mniej niz 10 mg wolnego formaldehydu na 100 g suchej plyty, co oznaczono perforacyjna meto¬ da F*E*S*Y*P* /Federation Europeonne des Syndicats des Fabrioants de Panneaux de Partioulos/ Nr EN 120* Obnizenie zawartosci wolnego formaldehydu zalezy od wielu czynników i dlatego no¬ ze zmieniac sle w szerokim zakresie* Jesli emisja wolnogo formaldehydu jest wysoka /ityzsza niz 50 mg formaldehydu na 100 g suchoj plyty/, obnizenie zawartosci moze byc tak znaczne jak 60-85#* Jesli emisja wolnogo formaldehydu jest wzglednie niska, to jest 20-50 mg wolne¬ go formaldehydu na 100 g suchej plyty, maksymalne obnizenie wynosi zwykle 50-60^©* Uzyskano obnizenie zalezy równiez od ilosci zastosowanego srodka wiazacego formaldehyd, im wiecej sto¬ suje sie tego srodka tym nizsza ilosc wolnego formaldehydu* Jezeli czynne skladniki srodka wiazacego formaldehyd stosuje sle w polaczeniu ze soba, obnizenie zawartosci wolnego formal¬ dehydu okazuje sle nieoczekiwanie znacznie wyzsze niz wskazywalaby na to suma efektów od¬ dzielnych skladników, i nie wplywaja ono ujemnie na reaktywnosc preparatu klejowogo wzgled¬ nie na wlasnosci plyt* Wynalazek zostal zilustrowany ponizszymi przykladami, przy czym sklad¬ niki podano w czesciach 1 procentach wagowyoh.Przyklad I* W tym przykladzie organicznym zwiazkiem zawierajacym grupy hydro¬ ksylowe jest gliceryna, a amidem jest mocznik* Przedstawiono tu synergistyczne zachowanie sie tych dwóch zwiazków* Wyprodukowano rózne preparaty klejowo, a nastepnie kazdy z nich zastosowano do produkcji plyty wiórowej* Próbka kontrolna nie zawiera skladników srodka wia¬ zacego formaldehyd wedlug wynalazku* Próbka 1 zawiera zarówno gliceryne jak i mocznik, prób¬ ka 2 zawiera tylko gliceryne, a próbka 3 zawiera tylko mocznik* Z przedstawionych ponizej tablic widac, ze gliceryna, zastosowana pojodnezo /próbka 2/ jest bardzo skutecznym srodkiem wiazacym formaldehyd* Natomiast mocznik /próbka 3/ powoduje obnizenie zawartosci formaldehydu oraz gorszo wlasnosci mechaniczne oraz odpornosc na wode.Kiedy jednak mocznik stosuje sie w polaczeniu z gliceryna /próbka i/, powodujo on wlasnosci równowazne tym, któro daje sama gliceryna* Mozemy dlatego stosowac tanszy i mniej skuteczny produkt /mocznik/ i uczynic go reagentem tak skutecznym jak drozszy i skuteczniejszy pro¬ dukt /gliceryna/. Skutecznosc dotyczy wydajnosci absorbowania formaldehydu oraz utrzymywania dobrych wlasnosci mochanicznych i odpornosci na wode boz zmian reaktywnosci proparatu klejo-tt ikk 282 wego i bez potrzeby wprowadzania specjalnego urzadzenia oelotu jego uzyoia* Obnizenie zawar¬ tosci formaldehydu rzeczywiscie wynosi w tym przypadku h6*J» Sklad róznych zastosowanych próbek byl nastepujacy: 1 Gliceryna /lOOji/ Mocznik /i00^/ Woda Ogólem % substancji stalych , 1 ozesoi wagowo 270 320 *H0 1000 59 . 2 < czesci wagowe 590 - k\0 1000 59 3 czesci wagowe I - 590 | *no 1000 -59 Zastosowane preparaty klejowo byly nastepujaco: I Zywica mooznikowo-formalde- I hydowa 65£ /stosunek molo- I wy formaldehyd:mooznik 1.27:1/ Utwardzacz /chlorek amonu 15*/ Emulsja pajjafinowa £0# Amoniak 2£ .0 Bauine I Próbka 1 Próbka 2 I Próbka 3 [ Woda Ogólem Czas zelowania w sekundach Próbka kontrolna gramy 3077 *K)0 250 5 _ «. 268 *L000 63 1 | gramy 3077 400 230 5 308 . _ M ^0^0 I 6Q 2 gramy 3077 400 250 5 308 _ M 40*K 71 3 I gramy 3077 Uoo 250 5 I • I 308 *l0^0 I 62 I Jednowarstwowe plyty -wytwarzano w laboratorium natryskujcie kazdy z tych preparatów na 25 kg wiórów drewnLanych. Plyty prasowano przy 10, 9 i 8 soc/imn. Grubosc plyt wynosila 17,3 mm* Temperatura prasowania wynosila 200 C, a oisnionie 35 kG/cin". Wytwarzano plyty o wymia¬ rach ^0x56 om. Otrzymane wyniki przedstawiono w ponizszej tablicy, gdzie podane wartosci sa przecietne* Gestosc /kg/nr/ Wytrzymalosc na zginanie /N/mm2/ Wytrzymalosc na rozciaga¬ nie /N/mm / Pecznienie grubosci po 2 godz.Pecznionio grubosci po 2h godz.Wolny formaldehyd /mg/100 g | suchej plyty/ Próbka kontrolna 683 19,9 0,73 5'2 51,*» 15,8 1 669 18,1 0,72 <*,9 ^9,9 8,5 2 663 17,3 0,71 *,5 k7,k 8,7 3 I 657 I 16,3 | 0,63 | 5.* 53,1 | 11,7ikk 282 5 Przyklad Xl* Ilustruje synergiatyczno zaohowanlo sie Gliceryny 1 mocznika przy obnizaniu zawartosci wolnego formaldehydu w plytach wiórowych przy równoczesnym zachowaniu dobrych mechanicznych wlasnosci plyt i odpornosci na wode. Próbka kontrolna nie zawiera skla¬ dników srodka wiazacego formaldehyd wedlug wynalazku. Próbka 1 zawiera obydwa skladniki sro¬ dka wiazacego formaldehyd wedlug wynalazku9 a próbka 2 zawiera tylko jeden z dwóch skladni¬ ków /najskuteczniejszy sposród dwóch skladników/* Na tym przykladzie ponownie widac, ze tyl¬ ko dla próbki 1 zawartosc wolnego formaldohydu wynosi ponizej 10 mg/lOO g suchej plyty /co stanowi poziom wymagany dla klasy El/ i jest to jodyna próbka, która ma calkowicie równo¬ wazne wlasnosci mechaniczne i odpornosc na wode* Obnizenie zawartosci formaldehydu rzeczy¬ wiscie wynosi 34£.Sklad róznych zastosowanych próbek byl nastepujacy: gliceryna /100#/ 1 mocznik /l(K£/ woda ogólom 1 i substancji stalych 1 czesci wagowe 128 424 448 1000 LLli 2 czesci wagowo 128 1 — l 872 1 1000 1 12.8 | Zastosowane preparaty klejowe byly nastepujace: I Zywioa mocznikowo-formaldehydowa 65% /sto¬ sunek molowy; formaldehyd:tiiooznik 1.27:1/ Utwardzacz /chlorek amonu 15$/ Emulsja parafinowa 50& Amoniak 25 Baum© I Próbka 1 [ Próbka 2 I Woda Ogólom l Czas zelowania w sek» , , 1 l próbka kontrolna flrajqy 3077 400 250 5 — 268 4000 66 1 ffrapiy 3077 400 250 5 268 — _ 4ooo 67 i i 2 | Jaramy 3077 1 400 250 5 1 268 1 w I 'lOOO I 69 1 Jednowarstt/owo plyty wytwarzano w laboratorium natryskujac kazdy z tych proparatów na 25 kg wiór drewnianych* Plyty prasowano przy 10,9 1 8 soc/mm. Grubosc plyt wynosila 17,3 mm.Temperatura prasowania wynosila 200°C, a cisnienie 35 kG/cm • Wytwarzano plyty o wymiarach 40x56 cm. Otrzymano wyniki przedstawiono w ponizszej tablicy, gdzie podane wartosci sa prze¬ cietno. gestosc /te/m3/ I 2 wytrzymalosc na zginanie /N/nim / wytrzymalosc na rozciaganie /N/mm / pecznienie grubosc po 2 godz* /f»/ absorpoja po 24 aodz* /#/ [ wolny formaldohyd /me/100 g suchoj plyty/ próbka kontrolna 685 20.7 0.74 11.0 23.5 Jili-2 1 6G4 20.6 0.73 7.9 23.2 J^ 2 687 1 19.4 I 0.67 I 8.6 I 23.7 I ±?x2 I6 ikk 282 Przyklad III* V tym przykladzie przedstawiono skutecznosc glikolu jednoety- 1enovego stosowanego razem z mooznLkiem Jako srodek wiazacy formaldehyd* Otrzymano dwa pre¬ paraty! kontrolny pozbawiony skladników srodka wiazacego formaldehyd wedlug wynalazku i próbke 1, zawierajaca zarówno glikol jednoetylenowy Jak 1 mocznik* Z tych dwóch preparatów klejowych wyprodukowano plyty 1 stwierdzono równie*, ze stosujac srodok wiazacy formalde¬ hyd wedlug wynalazku, otrzymano przy udziale zywicy mocznikowo-formaldehydowej normalne plyty klasyfikowano jako E2 /próbka kontrolna/ 1 plyty klasyfikowane Jako El /próbka 1/.Obnizenie zawartosci formaldehydu wynosi w tym przypadku 377** Sklad próbki 1 byl nastepujacy: 1 ll Glikol jednoetylenowy 100$ 1 mocznik 100$ 1 1 woda 1 1 ogólem 1 1 $ substancji stalych I próbka 1 1 czesci wagowe 1 360 1 365 1 275 1 1000 I 72.5 I Zastosowano nastepujaoe preparaty klejowo: I Zywica mooznlkowo-f omaidohydowa 65$ /stosu- I nek molowy formaldehyd:mocznik 1,27:1/ 1 Utwardzacz /chlorok amonu 1£$/ 1 Emulsja parafinowa 50$ I Amoniak 25 Baume I Próbka 1 5 I Woda I Ogólom 1 Czas zelowania w aokundaoh 1 - ¦ - I próbka kontrolna I sramy 3077 I *l00 I 250 I 5 I 268 I Jlooo J 66 _ 1 1 1 I krainy I 3077 too I 250 I 5 I 268 I — I Uooo I 60 .....J Jednowarstwowe plyty wytwarzano w laboratorium natryskujac kazdy z tych proparatów na 25 kg wiór drewnianych. Plyty prasowano przy 10, 9 18 seU/mnw Grubosc plyt wynosila 17,3 non* Tomperatura prasowania wynosila 200°C, a oisnlonio 35 UG/cm • Wytwarzano plyty o wymia¬ rach kOx56 cm.Otrzymano wyniki przedstawiono w ponizszej tabeli, gdzlo podane wartosci sa przecietno: L l . I rcestosc /kg/tirV 1 wytrzymalosc na zginanie /N/mm / '—M—' mx ¦ ¦ ¦ l- — .. —1 1 . — iliri 1 « . j. _ l wytrzymalosc na rozciaganie./N/mm / pecznienie grubosci po 2 cod z. /V*/ absorpcja po 2k godz* /$*/ 1 wolny formaldehyd Aig/100 g suchej plyty/ próbka kontrolna 685 20.7 0.74 11.0 23.5 I HL2 1 68't 20.2 I 0.74 8.6 I 22.6 I L_ 9.0 l Przyklad IV. W tym przykladzie przedstawiono synerglstyozno zachowanie sie glikolu jednoetylenowogo 1 mocznika. Sporzadzono plyty z trzecli róznych preparatów: próbki kontrolnej, nie zawierajacej skladników srodka wiazacego formaldehyd wedlug wynalazku; prób¬ ki 1j zawierajacej oba skladniki srodka wiazacego formaldehyd wodlug wynalazku i próbki 2, zawierajacej tylko jeden skladnik* Z otrzymanych i zamieszczonych nizej wyników widac wikk 282 7 sposób oczywisty, ze próbka 1 zawierajaca oba skladniki jest znaoznie bardziej skutoczna niz próbka 2 zawierajaca tylko jeden skladnik /najbardziej skuteczny sposród dwóch skladni¬ ków* Zmniejszenie zawartosci formaldehydu wynioslo w tyti przypadku 32£9 Sklady róznych próbek byly nastepujaco: clile ol jednoetylonowy 10O5* mocznik 100% woda osólem [ j substancjistalych - i czesci waftowe 230 350 420 lOOO 1 : 5S : 2 czesci wagowo 1 ?Qo 1 420 1 1000 1 ! 5§_ 1 Preparaty klejowe byly nastepujaoe: zywica nooznikowo-f ormaldehydowa 65% /stosunek molowy formaldehyd:mocznik 1.27:1/ 1 Utwardzacz /chlorek amonu 1£Si/ Emulsja parafinowa 50$ Amoniak 25° Baunie 1 Próbka 1 Próbka 2 I Woda Ogólem [ Czas zelowania w sekundach próbka kontrolna gramy 3077 400 250 ? ^ 268 , | 4000 Z2 1 sramy 3077 1 400 2,50 5 26C 1 ¦ — ^ ¦ 1 4ooo ¦ , ,7,1 , 2 ^ramy 3077 Uoo I 250 I 5 I 268 I _ I IlOOO , 76 J Jednowarstwowo plyty wytwarzano w laboratorium natryskujac kazdy z tych preparatów na 25 kg wtór drownlanych* Plyty prasowano przy 10, 9 18 sek/cui. Grubosc plyt wynosila 17,3 o 2 mm* Temperatura prasowania wynosila 200 Cf a cisnienie 35 kG/cni • Wytwarzano plyty o wymia¬ rach kOx56 cm* Otrzymano wyniki przodstawiono w ponizszoj tablicy, gdzie podano wartosci sa przecietno* 1 cestosc /kfi/nr/ 1 . 1 T _ I M l _. 1 i_j j_1 _. 1 1 wytrzymalosc na zginanie /N/ntra / f ' .ii.. 0' ¦ ' l wytrzymalosc na rozciaganie /N/mm*"/ pecznienie grubosci po 2 podz* /£/ absorpcja po 2k ^odz* /£/ wolny formaldehyd /me/100 g suchoj próbka kontrolna 600 17,6 6*7 20.1 15,0 1 688 17.6 0.60 4.9 20.1 10,3 2 6S7 I 17.5* I 0.56 I 4.7 19.5 I 12,3 - - 1 * Przyklad V*W tym przykladzie pokazano zastosowanie zywicy o róznym stosunku molowym oraz róznych ilosci samego srodka wiazacego formaldehyd* Zastosowano sródok wiqza- cy formaldehyd o nastepujacym skladzie: Gliceryna 1005& "mocznik 1002* Woda ogólom H substancji stalych r_I_____^_^_,_I__ czesci wagowo 270 I I 318 I *H2 I 1O00 - 5Q^Q I8 l44 282 Preparaty klejowa zastosowano w róznych próbkach byly nastepujaco: Zywica mocznikowo-formaldehydowa 1 65% /stosunek solowy formaldehyds mocznik 1.4:1/ I Utwardzacz /olilorok amonu 15$/ I Emulsja parafinowa 505t I Amoniak 25 Baum! I srodek wiazacy formaldehyd I Woda I Ogólem | Czas zolpijania w sekundach próbka aramy 3077 293 250 • 5 _ 375 I 4ooo 22 1 Gramy 3077 I 380 250 5 154 ! 134 1 4ooo JH— 2 aramy 3077 380 | 250 5 215 73 1 4ooo 1 2S 3 promy 1 3077 1 380 1 250 1 5 1 375 1 — 1 '»087 i 75 1 Jednowarstwowe plyty wytwarzano w laboratorium natryskujac kazdy z tych proparatów na 25 kg wiór drewnianych* Plyty prasowano przy 10, 9 10 sok/mm• Grubosc plyt wynosila 17,3 n 2 mm* Temperatura prasowania wynosila 200 C, a cisnienie 35 kG/om • Wytwarzano plyty o wymia¬ rach 40x56 om. Otrzymane wyniki przodstawiono w ponizszej tablicy, gdzie podano wartosci sa przecietne* gestosc Afi/ni3/ wytrzymalosc na zginanie /N/ium / I 2 wytrzymalosc na rozcinianio A*/mra / pecznienie grubosci po 2 godz* /CJ/ peoznienie grubosci po 24 cod z* Al/ wolny formaldehyd /mg/100 g suchej próbka U,ontrolna 680 22.0 0.61 10.1 20.6 22,2 1 687 22.5 0.63 9.3 21.8 13,0 2 685 22.3 0.66 | 8.0 21.0 10,1 3 603 I 21.6 1 0.64 1 9.5 21.5 1 9,5 1 Stwierdzono, ze wlasnosci mechoniozno i odpornosc na wodo plyt sa równowazno, nato¬ miast obnizenie zawartosci formaldehydu wynioslo 41$ dla próbki 1, 55?» dla próbki 2 i 57# dla próbki 3.Przyklad VI. W tym przykladzie przedstawiono 6 róznych rodzajów polialkoholi, dwa. rózne rodzaje amidów, jeden dodatek i zmiane w stosunku alkoholu do amidu, zawierajaca sie w granicach 57,5/100 - 385/100. Zastosowano rózno rodzaje srodka wiazacego forcialdohyd o nastepujacym skladzie* Wszystkie cyfry zamieszczono w tablicy oznaczaja czesci wagowe* Preparaty klejowe zastosowano \r róznych próbkach mialy sklad nastepujacy: Doktstroza Glikol dwuotylonowy Glikol .Jednootylonowy Gliceryna I SuUroza Sorbitol I Metanol I Mocznik I Tiopocznik I Woda " 1 230 — 1 — i — — — 4oo _ L „?7Q 2 « 330 1 M, M . l "" 300 l,,37p , 3 «. 260 _ — — 200 , _ 170 370 4 : _ — «. 500 „¦ 1 — M 130 •370 5 M «, M — l4o l4o 3^0 P,7P 6 ~1 •* ] M 1 110 I "¦ I 110 I — 1 80 , 1 1 ?30 370 | ciag dalszy tablicy na str 9144 282 9 olac dalszy tablicy Ogólom £ substancji stalych Stosunek wagowy alkoholu | do aaidu 1 1000 | 63 1 57*5/100 2 1000 63 110/100 3 1000 63 270/100 4 1000 63 385/100 5 1000 63 80/100 6 1 1000 1 63 91/100 Zywica mocznikowo-formaldehy¬ dowa 655* stosunek formaldehyd: mocznik 1.27:1 ( Utwardzacz 15jt roztwór chlorku amonu 50# emulsja parafinowa Amoniak 25° liaumo srodek wiazacy formaldehyd próbka 1 I próbka 2 próbka 3 próbka **,'¦¦ próbka 5 próbka 6 woda Offólom l Czas zelowania w sekundach I próbka kontrolna 3077 400 ! 250 5 _ « «. — — 268 4000 I fiU 1 3077 500 250 307 _ _ • — — _ 4n4 66 2 3077 ! 500 2^0 W ' 307 «. — — — 4134 _£lJ 3 3077 500 250 — _ 307 ., v — 413^ _£?__ 4 3077 500 250 _ _ 307 — | ^ 4134 ! 66 5 3077 • 500 2£0 mt «. _ _ 307 _ 4134 62 6 3077 I 500 250 I M I - I • ] • ] _ I 307 h\3k I 69 I I *\ irostosc /te/itfV wytrzymalosc na zginanie /N/inni2/ wytrzymalosc na rozciaganie /N/inm2/ pecznienio crubosci po 2 (jocH;- pecznienie grubosci po 24 codz, /£/ wolny formaldehyd /me/100 g suchej plyty obnizenie zawartosci I f ornialdohydu/£/ próbka kontrolna 688 19,6 0,71 7,0 19,7 16,1 - 1 689 19,5 0,69 6,5 19,3 8,9 45 2 607 18,3 0,67 5,0 20,0 8,6 , *7 3 6Q5 19,5 0,73 3,5 19,8 11,0 32 4 690 20,1 0,74 6,1 19,5 9,0 44 5 6G5 19,3 0,72 6,5 20,1 9,3 39 6 692 1 19,4 | 0,70 | 6,2 19,9 1 8,5 4? | Jednowarstwowo plyty wytwarzano w laboratorium natryskujac kazdy z tych preparatów na 25 kg wiór drewnianych. Plyty prasowano przy 10, 9 i 8 sok/mnw Grubosc plyt wynosila 17,3 r» 2 nutu Temperatura prasowania wynosila 200 C, a cisnienie 35 kG/cm • Wytwarzano plyty o wymia¬ rach 40x56 ora* Otrzymane tfyuiki przedstawiono w ponizszej tablicy, gdzie podano wartosci sa przecietne. Wyniki zamieszczono w tablicy pokazuja, zo wszystkie zastosowano próbki mialy parametry równowazno próbce kontrolnej oraz, ze obnizenie zawartosci fox*iualdoliydu bylo rze¬ du 32-47#.10 ihk 282 Przyklad VII* V tym przykladzie trzy rózne rodzajo organicznych zwiazków za¬ wierajacych grupy hydroksylowo reprezentuja: dekstryna, fenol 1 rezocynol* Przedstawiony jest równiez alkohol jednowodorotlenowy dzialajacy jako dodatek inny niz metanol, a miano¬ wicie alkohol etylowy* Rózne rodzajo zastosowanego srodka wiazacego formaldehyd mialy sklad nastepujacy: I Glikol jedhoetylenowy 1 dekstryna 1 fenol j 1 rezorcynol I metanol 1 otanol 1 mocznik 1 woda I ogólem 1 jL substancji stalych 1 1 \ 230 • • — — 80 350 340 1000 66 ! 2 „ i4o i — — l40 \ _ 350 370 1000 1 S2 3 ' — 1 i _ 130 — 130 ~ 370 370 1000 1 PL PL PL PL PL PL PL PL PL PL