Przedmiotem wynalazku jest kompozycja folio- twórcza na folie, zawierajaca zwiazki przeciwzelo- we, uzyteczne w ograniczeniu zjawisk degradacji optycznej w gotowej folii poliolefinowej. Zwiazki prizediwzellowe zapobiegaja, fkoirozji w tnalkcie wy¬ sokotemperaturowego przetwarzania folii poliolefi¬ nowej.Zywice poliolefinowe, takie jak polietylen, od szeregu lat stosuje sie do wytwarzania folii w proicesach wytlaczania. W przeciwienstwie do wy¬ sokocisnieniowych polietylenów polimeryzowanych wolnorodnikowe, niskocisnieniowe polietyleny o ni¬ skim cdezalnze wilajsaiwyna wytwarzane w obecnosci katalizatorów Ziegler-Natta, zwykle przy wytlacza¬ niu ulegaja defektom zelopodobnym, np. przy wy¬ tlaczaniu w postaci folii dmuchanych. W proce¬ sach d/miuchiania Miii pastyOM lub girajniuHlki poli!- etyOietniu stapia sie i wytlacza w ipiersciienjiowej dy¬ szy, z wytworzeniem folii w postaci rekawa. W ukladzie wytlaczarki- i dyszy wystepuja, typowo „martwe miejsca", w których stopiony polietylen nie przemieszcza sie szytoko, co powoduje zakló¬ cenia w przewodzeniu ciepla czesci stopu. Gdy czesc polimeru jesit wyplukiwana z tych tzw. „martwych miejsc" wystepuja zjawiska degradacji optycznej, w folii, znane jako „ptinstriping" i „gel streaking".„Pinstriping" oznacza nieprzezroczyste pasma po¬ wstajace wskutek akumulacji mikrozelów, zgodne z (kierunkiem maszyny w procesie formowania folii.„Gel^streaking" oznacza chropowatosc powierzchni w postaci inkluzji, pojedynczych lub w postaci sze¬ regu zelów w ksztalcie ,,v" („groty strzal" lub „szewrony"), palsm miekkiego zelu lub, w przy¬ padkach krancowych, teksstury folii calkowicie porze- 5 niknietej miekkim zelem. Takie zjawiska degra¬ dacji optycznej nie tylko pozbawiaja folie wlas¬ ciwosci optycznych i wytrzymalosci mechanicznej, lecz równiez moga powodowac powazne problemy w utrzymywaniu geometrii pecherza w trakcie pro- 10 cesu formowania folii.Z iplawodu faktu, ze .procesy wiytlaicizainiia zwykle wiaza sie ze stosowaniem stosunkowo wysokiej temperatury wytlaczania i dlugim czasem wytla- cizlainiiai, w .praktyce przemyslowej *do zywicy poili- 15 lalelsinioiwej Kjodalje sfte ptrizieciiiwiultleinliaczie, talkie jak fenole z przeszkoda przestrzenna, w celu zapobie¬ zenia niepozadanej degradacji polimeru w trak¬ cie wytwarzania folii. Jednakze, gdy przeciwutle- niacze stosuje se z -pewnymi gatunkami poliolefin 20 foliowych w pewnych typach urzadzen do wytla- ciaainiial, (pnzieaiuitieniacae moga luwydatndc lub na¬ wet stwanziac izj,aiwtislkiai „^tel-strealking" i „pDnistriijp- iling" w fcrlmowarnyen produktach.Proponowano liczne rozwiazania majace na celu 25 eliminowanie zjawisk „gel^streaking" i „pinstri¬ ping". Przykladowo, znane jest fizyczne usuwanie pozostalosci katalizatora, przed wytlaczaniem, przez lugowanie produktu reakcji polimeru i kataliza¬ tora za pomoca alkoholi, wodnego kwasu lub wo- 30 dy lub poddanie polimeru i katalizatora dziala- 139 715 139 7 3 niu tlenku propylenu z nastepnym' [przemywaniem alkoholem lub woda. Takie obróbki zwykle daja polimery poczatkowo biale, lecz barwa zólta lub brazowa powraca, gdy polimery sa poddawane o- peracjom formowania lub ogrzewania. W celu za- 5 poibiezenia temu niepozadanemu zabarwieniu, zwy¬ kle konieczne jest stosowanie drugiego lub nawet trzeciego zabiegu oczyszczania, co wymaga uzycia duzych ilosci materialów deaktywujacych. Inna praktyka w tej dziedzinie f obejmuje suszenie pod- 10 dawanego nastepnie obróbce polimeru przed jego przetworzeniem. Poniewaz takie oczyszczanie musi byc zwykle (kilkakrotnie powtarzane, dla uzyskania polimeru dajacego odpowiednia barwe po ekspo¬ zycji na c&eplo], jest ono izarówmioi drogie jialk ii ciza- 15 sochlonne. Przyklady takich technologii sa przed¬ stawione w opisach patentowych Stanów Zjedno¬ czonych Ameryki nr nr 3 925 341, 3 962 199, 3 247 351, 4 029 877, 4117 219, 3 299 027, 3 923 760, 3 308 105 i 4 098990. 20 Przy wysokotemperaturowym przetwarzaniu zy¬ wic poliolefinowych z katalizatorem Ziegler-Natta, takim jialk przy wytlaczaniu przez szczeline lub dmuchaniu folii zaobserwowano, ze pozostalosci katalizatora w postaci chlorków obecne w zywicy 25 moga powodowac korozje instalacji przetwarza¬ jacej. Na przyklad, zaobserwowano korozje wze¬ rowa zarówno na walcach schladzajacych jak i na wewnetrznym adaptorze oraz na powierzchniach dyszy przy wytlaczaniu folii przez szczeline. Ko- so rozji ulegaja równiez wewnetrzny adaptor i po¬ wierzchnie dyszy urzadzenia do wytlaczania folii dmuchanej. Wymagany jest kosztowny, oddzielny etap deaktywacji pozostalosci katalizatora przed wysokotemperaturowym (^210(OQ przetwarzaniem 35 zywicy.W zwiazku z powyzszym dodawano zwiazki do polimeru przed przetwarzaniem, w celu wyelimi¬ nowania dzialania szkodliwych skladników w po¬ zostalosci katalizatora i zdeaktywowania ich. Przy- 40 klady takich technologii przedstawiono w kana¬ dyjskim opisie patentowym nr 961 998 i w opisach patentowych St.Zjedn.Ameryki nr 4 013 6*22 oraz n: 3 773 743.Opis patentowy Stanów Zjednoczonych Ameryki 45 nr 3 733 743 przedstawia sposób polepszania stabil¬ nosci i barwy polimerów olefin - przez deaktywo- vvanie zawartej w nich pozostalosci katalizatora Ziegler-Natta. Sposób ten obejmuje wysokotempe- naiturnowe <1'90°—l250|OC) przetwarzanie ize iziwiajz- 50 kami wodorotlenowymi (H^O i pierwszorzedowe alko-hole) i oingainiiiczna aaisaida, itaska jak aillkrlo- aimiiina, airytDoiaimilnja, isole Di, Oa i Zn kwiaisów kar- boksylowych, fosforyny trójalkilu, i alkanolany me¬ tali. Stezenie podane dla.zródla wodorotlenku mie- 55 sci sie w zakresie od 0,5 do l,5'°/o wagowych, a dla organicznej zasady od 50 do 2500 czesci na milion (ppm). W opisanych temperaturach prze¬ twarzania pewna ilosc organicznych zasad i zró¬ del wodorotlenku bedzie lotna i powoduje pienie- 60 nie produktu, jezeli przetwarzanie nie jest doko¬ nywane w sposób pozwalajacy na usuwanie sklad¬ ników lotnych, tak jak przy odparowywaniu es¬ trów.Celem wynalazku jest wyeliminowanie wyzej 65 4 opisanych niedogodnosci i opracowanie kompozy¬ cji foliotwórczej, która po< wytloczeniu daje fo¬ lie zasadniczo nie ulegajaca degradacji optycznej i zelowaniu.Kompozycja foliotwórcza na folie zasadniczo nie ulegajaca degradacji ontycznej i zelowaniu na ba¬ zie zywicy poliolefinowej z dodatkiem przeciwutle- niacza w postaci fenoli z przeszkoda optyczna oraz ewentualnie innych dodatków, takich jak srodki przeciwzelowe, smary i czynniki blokujace, we¬ dlug wymalazlku polega na tym, ze zawiera a) zy¬ wice poiLioiliefiinowa z poizOistaiLoscia Ikaitafeatora Zieg- lar-Na!tta iw poisitalci chloiików w stezeniu dkolo 5i—500 ppm, (b) amine kwasu tluszczowego o wzo¬ rze R-NR'R", w którym R oznacza grupe alkilo¬ wa lub alkileinowa o 121—24 atomach wegla, R' oznacza atom wodoru lub nizsza grupe alkilowa, alkanoilowa, 1,3-propylenodwuaiminowa lub etotksy- lowa, a R" ma znaczenie podane dla R lub R', w ilosci okolo 2)25:—10000 ppm oraz (c) przeciwutle- niaoz w ilosci okolo 20—5000 ppm, przy czym ste¬ zenie aminy kwasu tluszczowego w stosunku do stezenia przeciwutleniacza wynolsi co najmniej 0,8.Korzystnie, ilosc zwiazku przeciwzelowego jest co najmniej równa ilosci obecnego przeciwutlenia¬ cza.Ilosc zwiazku przeciwzelowego koniecznego do zobojetnienia pozostalosci chlorkowej korzystnie winna byc wiejksza niz okolo pieciokrotnie, ko¬ rzystniej Wieksza.niz okolo dziesieciokrotnie, a naj¬ korzystniej wieksza niz okolo dwudziestokrotnie w stosunku do ilosci obecnej pozostalosci chlorko¬ wej. Gdy stosunelk staje sie zbyt wysoki, zwlaszcza pnzy wyzszym poziomie chlorków, np. przy pozo¬ stalosci chlorkowej 2(00 ppm, zwiazek przeciwzelo- wy moze wydzielac sie do powierzchni miedzyfazo¬ wej polimer^powietrze i ujemnie wplywac na po- wieirzjchiniiowie wlasciwosci, polMafimy, talkie jialk susizcizeiiniainiie, prizetwairizialinosc ii wspóldzyinniilk tar- ciia. Ponizej isitiqsinnku 5 do 1 ilosc izjwiaziku przeciw¬ zelowego lmoize mie byc wystarczajaca dio iziobojet- iniieiniia pozostalosci chloirtawej w celu zaihaffnowa- nja ,,,gel streaking" itip.PO'Ziois'tal(osc chlorkowa z 'katalizaitoira Z/Leglar-Nait- ta jest zazwyczaj obecna w stezeniu od okolo 5 dio iclkolo I5i0'0 ippmj, iw istosiunlku do ptollioilefiiny. Ste¬ zenia pozostalosci chlorkowej od okolo 5 do okolo 5!0 ppm, sa typowe dla polietylenu, a stezenia po¬ zostalosci chlorkowej od olkolo 10 do okolo 500 ppm sa typowe dla polipropylenu i polibutylenu wytwo¬ rzonych z katalizatorami Ziegler-Natta.Przeciwutleniaoze dodaje sie do kompozycji zy¬ wic polietylenowych w stezeniu od 20 do 500 ppm, a do kompozycji zywic polipropylenowych i poli- butylenowych przeciiwutleniacze sa dodawane za¬ zwyczaj w stezeniu od 20i0 do 5W0 ppm.Aminy kwasów tluszczowych do zywic polietyle- nolwych dodaje isde w stezeniu 2I51—1O00 ppm, a do zywic polipropylowych i polibutylenowyoh w ste¬ zeniu 200^10 00Q ppim.Kompozycja na bazie zywicy wedlug wynalazku "zawiera foliotwórcza zywice poliolefinowa z katali¬ zatorem Ziegler-Natta, która zawiera pozostalosc chlorkowa w okresie od okolo 5 do okolo 500 ppm i przeciwutleniacz w zakresie miedzy okolo 20 a5 139 715 ft okolo 5000 ppm oraz akceptor kwasu. Akceptor kwasu stosuje sie zwykle w .stezeniu miedzy okolo 25 a 10-000 ppm, w* odniesieniu do wagi zywicy poliolefinowej i ma ciezar czasteczkowy ^ 180, z ^ 5*7o wagowych czesci ilotnych z pomiaru me¬ toda-TEA.Wysokotemperaturowe (powyzej 20°C) prizetwa- irizaindie zywicy poUiaiefinowej iz totalizatorem Zieg- (ier-fNatóta (iziawoieriajaca icihlorikowa pozositaliasc to¬ talizatora) w folie dokonuje sie bez korozji urza¬ dzen przetwarzajacych, przez wplrowaidzenie akcep¬ tora kwasu do kompozycji przetwarzanej zywicy poliolefinowej. Stezenie akceptora kwasu wymaga¬ ne do zapobiezenia korozji wynosi od okolo 25 do 10 000 ppm, w odniesieniu do zywicy poliolefino- wej.Akceptor kwasu rozprowadza sie równomiernie w poiLilalefciiie. RoiztproWiaidizeiniie mozna dokonac róz¬ nymi technikami zwykle stosowianymi przez fa¬ chowców przy wytwarzaniu kompozycji do wytla¬ czania. Akceptor kwasu mozna wprowadzic do po- liollefiny badz to przez bezposrednie mieszanie na sucho z granulowana poliolefina (mp. polietylenem) w mieszalniku typu V lub przez mieszanie przy uzyciu intensywnego mieszalnika typu Henschel.Akceptor kwasu imoizna rówlniiez imliesiziac z poli¬ olefina inia gioraco, iz wytworzeniem przedimieszki do' koncowego przetworzenia w konwencjonalnym umzajdzemiu do przetwarzania na goraco, takim jak mieszalnik Bentury, wytlaczarka Werner Pfleide- rer z blizniacza sruba lulb wytlaczarka z pojedyn¬ cza sruba, majaca ma glowicy wytlaczarki urzadze¬ nie peletyzujace.Jalko akceptor kwasu stosuje sie am'ine kwasu ' tluszczowego o wzorze RhNR'R", w którym R ozna¬ cza grupe alkilowa lub alkilenowa o 12—24 ato¬ mach wegla, R oznacza atom wodoru, * nizsza gru¬ pe alkilowa, alkanolowa, l,3Hpropyleno/d(wuamino- wa lub grupe etoksylowa o wzorze (C-0-0)xH, w którym x loamaczia EJozfbe oaffikotwiilta 2M, R" oizma- cza R lub R'.Amina kwasu tluszczowego' zawarta w kompo¬ zycji wedlug wynalazku jest zazwyczaj ciekla lub stala w temperaturze pokojowej, ma ciezar cza¬ steczkowy powyzej okolo 180 i zawiera mlnieij niz okolo 5°/o wagowych czesci lotnych w temperatu¬ rze 180°C, mierzony metoda TEA. Ponizej ciezariu czasteczkowego 180 lotnosc staje sie problemem, powodujac -wykwity na powierzchni folii (plate- -out) lub dymienie przy wysokiej temperaturze wytlaczania. Moze to ujemnie wplywac na takie wlasciwosci jak uszczelnianie, podatnosc na obrób¬ ke i* charakterystyka powierzchniowa. Zwiekszo¬ na lotnosc moze równiez objawiac sie pienieniem wytloczki foliowej i soczewlkowaniem w pecherzu dmuchanej folii. Zbyt wysoki ciezar czasteczkowy wymaga po prostu wiekszej ilosci zwiazku prze- ciwzelowego. Moze to miec równiez wplyw na wla¬ sciwosci powierzchniowe.Jako odpowiednie aminy kwasów tluszczowych do kompozycji wedlug wynalazku dodaje sie na¬ sycone aminy kwalsów tluszczowych, takie jak la- uryloamina, mirysityloalmina, palmityloamina, ste- aryloamina, arachidyloamina, behenyloamina i po¬ dobne; jednokrotnie nienasycone aminy kwasów tluszczowych, takie jak oleiloamina i erucyloamina; dwukrotnie nienasycone aminy kwasów tluszczo¬ wych, takie jak dwu-lauryloamina, dwu-misteary- loamina, diwupaimityloamina, dwustearyloamina, 5 dwu-arachidyloamina, dwu-behenyloamina i dwu- -mononienasycone aminy kwasów tluszczowych, ta¬ kie jak dwuoleifLoamioa i dwu-erucyloamina; mie¬ szane nasycone i monoHnienasycone aminy kwa¬ sów tluszczowych, takie jak laurylo-oleiloamina, 10 laurylo-istearyloamina, oleiloerucyloamina i podob¬ ne; laurylo- misteairylo, palmitylo, stearylo, arachi- dylo, behenylo, deilo lulb erucylo^metanolo-etanolo, propanolo lub betanolo aminy; dwumetanolo, dwu- gtanolo, dwulpropanolo lub diwubutaholo-laurylo- 15 mistearylo, palmitylo, stearylo, arachidylo, behe¬ nylo, oleilo lub erucyloaminy; dwumeitylo, diwu- etylo, dwiupropylo lub dwubutylolaurylo, misteary¬ lo, palmitylo, stearylo, arachidylo, behenylo, oleilo lub erucyloaminy; alkoksylowane laurylo, mistea- 80 irylo, palimtiitylla IsfoeairylLo, aralchidylloi, belhelnylo., dlle- ilo lub erucyloaminy otrzymane z uzyciem 2 do 10 moli tlenku etylenu, tlenku propylenu lub tlen¬ ku butylenu; oraz N-laurylo, mistearylo, palmitylo, stearylo, aradhidylo, behenylo, oleilo lub* erucylo- 25 -l,3Hpropylenodwuamiri)a. Ponadto stosuje sie jako * amine kwasu tluszczowego dwuetanoloamine lojo¬ wa i dwumetyloamine sojowa o 14—18 atomach wegla. 1 Wytlaczalne polimery olefinowe stosowaine w wy- 30 tlaczalnych kompozycjach wedlug wynalazku sa zwykle malterialami stalymi, tj. stalymi w tempe¬ raturze pokojowej. W kompozycjach wedlug wy¬ nalazku mozna stosowac kazdy wytlaczamy poli¬ mer olefinowy. Termin „polimer olefinowy" obej- 35 muje wiec hoimopolimery olefin, jak równiez in- terpolimery jednej lub Wiecej olefin i/luto do oko¬ lo 30% wagowych jednego lub wiecej monomerów, które sa kopdlimeryzowalne z takimi olefinami.Termin ten obejmuje równiez olefiny, takie jak 40 etylen, propylen, buten-1, izobutylen, 4-metylopen- ten-1, heksen^l, 6kten-l, nonen-1, decen-1, jak rów¬ niez interjpolimery jednej lub wiecej takich olefin i jednego lub wiecej innych monomerów, które sa interpolimeryzowalne z takimi olefinami, takie jak 45 inne zwiazki winylowe i dienowe, np. majace gru¬ pe -C=C-.Korzystnymi kopolimerami sa kopolimery ety¬ lenowe, takie jak kopolimery etylen/lpropylen, ko- [pldliilmery etyle)n(/lbuten^l, kopolimery etylem-hek- M sen-1, kopolimery oktenu-1 i podobne. Korzystne ' initerpolimery etylenowe obejmuja dwa lub wiecej sposród nastejpujacych: propylen, buten-1, heksen-1, 4-metylopenten-l i okten-1. Korzystne interpolf- mery piropylehowe beda obejmowac jako mono- 65 mery etylen, buten-1, heksen-1, 4-metylopenten-l i okten-1.Terminem „polimer" objete sa równiez miesza¬ niny jednego polimeru z jednym lub wiecej inny¬ mi polimerami. Przykladami takich mieszanin sa 80 polimery eftylemowo/oletfinowe z jednym lub wie¬ cej zwiazkiem, takim jak polipropylen, wysoko¬ cisnieniowy polietylen o malym ciezarze wlasci¬ wym, polietylen o duzym ciezarze wlasciwym, poli*- buten-1 i kopolimery zawierajace polarny mono- •5 mer, jako kopolimery etylen/kwas akrylowy, ko-,/ 139 715 pfolriimier etylentfafloryllan imetyiui, ktopidliilmier etylen/ /akiryiain eityiu, kopolimer etylenitetain winylu, ter- polimer etylen/kwas akrylowy/akrylan etylu, ter- polimer etylen/kwas akrylowy/octan winylu i po¬ dobne.Terminem „kopolimery olefihowe zawierajace po¬ larny monomer" objete sa równiez sole metali tych kopolimerów olefin lub icih mieszaniny, które zawieraja wolne grupy kwasu karboksylowego.Przykladami takich polimerów sa kopolimer ety- lelndkwais alkryllowy, etyienl/kwas metalktrylolwy, Utlenione polMefiiny, kopolliiimieir prtapylen/kiwas aikryitowy, kopolimer fautentawas alkrylowy ii po- dobne.. " ^ Przykladami metali, które moga byc stosowane do .uzyskiwania soli polimerów kwasu karboksy- lowego sa metale jedno-, dwu- i trójwartosciowe, takie jak sód, lit, potas, wapn, magnez, glin, bar, cynk, cyrkon, beryl, zelazo, nikiel, kobalt i po¬ dobne.Polimerami olefin korzystnymi do stosowania kompozycji wedlug wynalazku sa polimery etyle¬ nu, a najkorzystniejszymi polimerami sa takie, któ-' re maja wskaznik topnienia okolo 0,1 dlo 10 gra¬ mów na 10 minut i gestosci okolo 0,910—0,955. Po¬ limer etylenu o malej gesltosci ma wartosc gesto¬ sci okolo 0,910^0,925, polimer etylenu o sredniej gestosci ma wartosc gestosci okolo 0,925^-0,940, a polimer etylenu o duzej gestosci ma wartosc ge¬ stosci okolo 0,940-^0,970. Tak wiec kopolimery ety¬ lenu ó malej gestosci sa najkorzystniejszymi po¬ limerami olefin stosowanylmi w kompozycji wedlug wynalazku, choc mozna stosowac równiez polimery o srednim i duzym ciezarze wlasciwym.Korzystne niskocisnieniowe kopolimery etylenu o malej gestosci do stosowania w niniejszym wy¬ nalazku obejmuja takie, które moga byc wytwa- nzame zgodlnie z pnoceidiuraimli podanymi w opu¬ blikowanym europejskim zgloszeniu patentowym nr 464/5 zatytulowanym „Wytwainzarniie kopolimerów etylenowych w reatoUctazie me zloziem "fluidiaOinyim". oraz z pirocieduiriamiL podanymi europejskim zgloszeniu patentowym nr 4647 zaty¬ tulowanym „Impregnowany katalizator polimeryza¬ cji, .sposób wytwarzania i stosowania do kopoli- meryzacji etylenu", jak równiez z procedurami, które dotycza wytwarzania kopolimerów weglowo¬ dorów etylenowych o dotychczas 'Opisanych wlasci¬ wosciach.Innymi niskocisnieniowyml kopolimerami weglo¬ wodorów etylenowych korzystnymi do stosowania w niniejszym wynalazku sa takie, które moga byc wytworzone jak. przedstawiono w opisie patento¬ wym St. Zjedn. Ameryki nr 4 Oli 382 dotyczacym wytwarzania polimeru etylenowego o malym i sre¬ dnim ciezarze wlasciwym w reaktorze ze zlozem fluidalnym.Polimery olefinowe mozna stosowac w postaci priosizJków, pastylek, gtrainullek lub w jakiejkolwiek innej postaci, jaka mozna wprowadzac do wytla¬ czarki.Jak wyzej odjlnoitowiaino;, wytlaczafline tarrjpozycje wedlug wynalazku zawieraja co najmniej jeden przeciwutleniacz polimeru olefiinowego. Te przeciw- utleniacze sa obecne w ilosciach stabilizujaco efek¬ tywnych. Takie ilosci mieszcza sie w zakresie od okolo 0,002 do 0,5, a korzystnie od okolo 0,01 do 0,05i°/o wagowych, w odniesieniu do wagi polimeru olefinowego. Stabilizatory przeciwutleniajace, jakie 5 mozna stosowac w kompozycjach wedlug wynalaz¬ ku obejmuja te wszystkie przeciwutleniacze * ole¬ fin, które zwykle stosuje sie w wytlaczalnych kom¬ pozycjach foliowych na bazie polimeru olefino¬ wego. Malteniaty te sa taltóie, ize maioga datwac io ocfhrone prizecliwiutleniiajaca w teimpeiriatuirize prze¬ twarzania rzedu okolo 135^343,3°C /275 do 650°F/ lub wyzszej.Odipowdedmie- istalbiilliiziatoiry prlzectiwuitleiniilajacie obejmuja fenole z przieszikoda przastrzemna, 'taitóLe u jak p-hydroksyfenylocyklohieksan; dwu-p^hydroksy- fenylocykloneksan; dwulkreizololopiropain; Illrz.-bu- tyto-p-krezol; 2,6-dwu-nirz.^butyloHp-krezol; 2,4,6- -trój-IIIrz.Hbutylofenol; 2-/3,5^dWu-IIIrz.-butylo-4- -hydroksyfenylo/propionian oktadecylu; cztero-bis/- 20 metyleno-3-/-3',5/-idwu-IUrz.-^butylo-4'-hydroksyfe- nyloi;1propionian/metan; l,3,5-trójmetylo-2,4,6-tris/3,5- -dwu-IIlrz.-butylo-4-lhydroksyibenzylo/benzen; izocy- janian trój-S^^dWu-IIIrz.-ibutyllo^-hydiroksybenzylu; l^^^taisM-IIIrz.-ibutylo-3-hydrdksy-3,6-dwajimetyloi- 25 'ibenizyllol/-l(,3;5-triat2ylnoH2A6-/lH, 3H, 5H(y-tr;icn i ester bis-/3t3-bais^4'-hydrdksy-3'-IIIrz.^butylo-fenyk)f/- propanokarbolksylowy/lglikolu, produkty kondensacji fenolu ze styrenem, l,l'-metyleno-bis/4-hydroksy- -3,5-IIIrz.^butylofenol/, 2,2'Hmetyleno-fois-/4-metylo- 30 -6-IIIrz,butylofenol/, 2,6-/2-IIIrz.butylo-4-metylo-6- -metylofenylo/Hp-kirezol, fenyloetylopirokatechol, fe- nyloizopropylopirokatechol, l,l,3-tri's/2'-metylo-5'- IIIrz.-buytlo-4-hydrokisyfenyfLo/butan, 2,2-metyleno- ^bis/6^«-.metylocykiloheksylo/-4-metylofenol/, 1,3,5- 35 -trójmetylo^^^-tris-^^^dwu-inrzjbutylo^^hy- droksylbenzylo/ibeirizen i a-naftol; oraz zwiazki za¬ wierajace siarke, takie jak 2,2'^rio-bis-/4-xnetylo- -6-IIIrz,butylofenol/, 4,4'-tio^bils/3-metylo-6-IIIrz.bu- tylofenol/, tioidwupropionn dwuistearylu i tiodwu- 40 propionian dwulaurylu; oraz zwiazki fosforynowe, takie jak fosforyny trójzmieszane mono i dwuno- nylofenylu/; estry fosforynowe alkoholu laurylowe- wego i stearylowego; dwufosforyn dwuistearylopen- taeryitrytu; dwufosforyn bis:/2,4Hdwu-IIIrz.butylofe- 45 nylo/jpentaerytrytu; i ester fosforynewy trój-2,4- ^dWu-IIIirz.nbutylofenylu.Korzystnymi stabilizatorami przeciwutleniajacymi tytpu pieinwszorzedowego fenolu lub fenolu z prze¬ szkoda przestrzenna, które sa stosowane w kompo- 5ó zycjach wedlug niniejszego wynalazku sa 2,6-dwu- -Illmz.foutylo-p-krezol lub bu'tylowany hydroksyto- luen /BHT/; 2-/3,5-dwU-Ittrz.ibultylo-4-hydrdksyfeny- lo/lpropionian oktadecylu /Irganox 1076/; lub' czte- ro-bis/metylleno-S-^jS^dwu-IIIrz.butylo^-^hydro- 55 ksyfenylo/propionian/metan. Jako korzystne stabili¬ zatory drugorzedowe stosuje sie tiodwupropionian dwulaurylu /DLTDP/; tiodiwupropionian dwusltery- lu /DSTDT/; fosforyn trój/imieszany mono i dwu- nonylofenylu/ /Polyfard/; dwufosforyn dwiunsteary- 60 lo^pamtaerytrytu /Weston 618/. * .W kompozycjach wedlug wynalazku mozna sto¬ sowac jako przeciwutleniacz — fenole z przeszko¬ da przestrzenna indywidualnie lub w róznych kom¬ binacjach wzajemnie ze soba lub z drugorzedowy- 65 mi stabilizatorami. Inne dodatki obejmuja czynniki/ 9 smarnie, takie jak amidy kwasów tluszczowych, nie¬ organiczne " czynniki przeciwblokujace, takie jak * subtelnie rozdrobnione krzemionka lulb weglan wapnia, czynniki nadajace przyczepnosc, wypelnia¬ cze ibarwniki. 5 Wytlaczalne kompozycje wedlug niniejszego wy¬ nalazku mozna stosowac w jakiejkolwiek z po¬ staci jakie sa zwykle stosowane w dziedzinie wy¬ tlaczania folii M moga obejmowac zwiazki mody- * fikoiwane roznymi dodatkami smarnymi i przeciw- 10 blokujacymi do specyficznych zastosowan konco¬ wych.Takie wytlaczalne kompozycje sa z natury tetrmo- plaistyczne. Oprócz polimeru olefinowego, zwiazków prizeciwzelowych, przeciwutleniacza, kompozycje 16 wedlug wynalazku moga zawierac inne dodatki, które zwykle sa stosowane w kompozycjach wy- tlaczalnego filmu na bazie polimeru olefinowego.Jako inne dodatki mozna stosowac plastyfikatory; wypelniacze, pigmenty, czynniki smarne, modyfika- ^ tory i podolbne materialy.Jako wypelniacze w wytlaczalnych kompozycjach wedlug wyrfalazku na/bazie polimeru olefinowego stosuje sie zwykle wypelniacze, stosowane z takimi polimerami. Wypelniacze stosuje sie w ilosciach, 25 które odpofwiaJdaja 1 do 20Vo wagowymT w odnie¬ sieniu do wagi polimeru olefinowego. Jako wypel¬ niacze stosuje sie materialy, takie jak sadza, dwu¬ tlenek tytanu, glinki, ziemia okrzemkowa, lcrzemia- ny wapnia i inne znane w tej dziedzinie. 3< Jako plastyfikatory w wytlaczalnych kompozy¬ cjach wedlug wynalazku na bazie .polimeru stosuje sie plastyfikatory zwykle stasowane z takimi po¬ limerami. Plastyfikatory te sa stosowane w ilo¬ sciach, jakie od|powiadaija okolo 1 do 25*/o wago- 35 wym w odniesieniu do wagi polimeru olefinowe¬ go. Jako plastyfikatory stosuje sie materialy, ta¬ kie jak ftalany, fosforany, adypininy, azelainiany, poliole na bazie aminy i szereg innych podobnych produktów. 40 Czynnikami- smarnymi zwykle stosowanymi w wytlacziadmychi kioiippiozycjaich mia ibazfie pofl/iirnertu olefiilnowego sa czyinindlkii] smarne zwyMe stosowane -z takimi polimerami. Czynniki smarne sa stoso¬ wane w ilosciach, które odpowiadaja okolo 0,02 45 do 0,2°/o wagowo czynnika wagowego w odniesie¬ niu do wagi polimeru olefinowego. Przykladami ta¬ kich czynników smarnych sa amidy kwasów tlu¬ szczowych, jak stearamid, oleamid, behenamid i " erulkamid. - 50 Wytlaczalne kompozycje wedlug wynalazku sa szczególnie korzystnie stosowane w urzadzeniach do wytwarzania folii arekawowej i Mii odlewanej. Ta¬ kie urzadzenia moga miec obszary przetrzymywa¬ nia, które, opózniaja przeplyw przez nie materialu W tloczonego, co- prowadzi do powstawania zjawisk „gel strealkiing" i „pinstripiing" w nieobecnosci sto¬ sowania przeciwzelowych 'dodatków wedlug niniej¬ szego wynalazku. W takim urzadzeniu wytlaczalne kompozycje na bazie poliolefiny sa poddawane tern- 60 peraturom wytlaczania okolo 135—»143,3°C /275 do 6&0°F/, a korzystnie okolo 100—343,3°C /375 do 6SiO°F/, w zmiennych warunkach cisnienia w glo¬ wicy, w czasie od okolo 0,5 do-10 minut.Folia izwykle wytwatrzalria jest w airikusziach, Itató- *5 10 re sa grulbosci okolo /0,1 do 10 tysiecznych cala/ 2,54—254 tysiecznych mm. x Inina zaleta indndieijlszegkj wymfafladku jesjt to, ze do kompozycji zywicy na bazie poliolefiny moga byc wprowadzane aminy kwasów tluszczowych nie, wiplywaja-c ujemnie na inne dodatki normalnie sto¬ sowane w takich kompozycjach. Sa nimi fenolo¬ we przeciwutleniacze z przeszkoda przestrzenna i fosforyny, materialy smarne4rzeciwiblokujace, takie jak amidy tluszczowe, krzemionka lub weglan wap¬ nia. Aminy kwasów tluszczowych nie oddzialywuja szkodliwie z tymi innymi dodatkami i nie powo¬ duja takich problemów jak odbarwianie i nie¬ przyjemny zapach.Jeszcze inna zaleta niniejszego wynalazku do¬ tyczy wysokotemperaturowego wytlaczania zywicy poliolefinowej z katalizatorem Zlegler-Natta, tj. w temperaturach powyzej okolo 210°C do 300°C. Po¬ zostalosc katalizatora /Ziegler-Na'tta/, glównie w postaci chlorków obecnych w zywicach poliolefi- nowych, uwalniaja sie jako chlorowodór w trakcie wysokotemperaturowego' przetwarzania. Uwalniany chlorowodór moze powodowac usuwanie warstwy chromu lulb korozje urzadzenia, zarówno w acfapto¬ rze jak i* dyszy oraz na walcach schladzajacych stosowanych w wysokotemperaturowym wytlacza¬ niu folii odlewanej przez szczeline. Chlorowodór móglby równiez ujemnie wplywac na powierzch¬ nie metalu i powierzchnie chromowane w urzadze¬ niu do formowania przez clmuchanie i w urzadze¬ niu fcmekcyjlnytm. Amuniy kwasów itlusaczowych za¬ warte w kompozycji wedlug wynalazku zobojetnia¬ ja pozostalosci katalizatora i w konsekwencji za¬ pobiegaja ujemnym efektom korozji w urzadze¬ niu przetwarzajacym lub na walcu (schladzajacym. ^ Rozpuszczalnosc amin kwasów tluszczowych w po- liolefihach umozliwia im dotalrcie do punktów ka¬ talizatora, w celu ich rozlozenia i zobojetnienia pozostalosci chlorkowej.Ponizsze przyklady ilustruja przedmiot wynalaz¬ ku, nie ograniczajac jego zakresu.Przyklad I. Przyklad ten dotyczy wytwarza¬ nia: zywic ipoliimerowych.Sporzadzono dwie niskocisnieniowe, o malym ce¬ zarze wlasciwym zywice kopolimeru etylen-touten-1, wedlug procedury opisanej w poludniowoafrykan- sfldilej puMkacjii patentowej nr 79^01365; poiblifco- wtaoa 02 wirzesniilai 1080, zatytufltoiwafrta „Spiosób wy¬ twarzania folii z kopolimeru weglowodoru etyle¬ nowego o malej gestosci, autor W. A. Fraser i inni.Wlasciwosci zywic kopolimeru etylen-1 ibuteh-1 o- kreslono nastepujacymi metodami: Gejstoisc oznaczono wedlug ASTM D-1505. Plytke kondycjonowano w ciagu godziny w temperaturze 100°C, zblizajac sie do krystalliczinosci równowago¬ wej. Gestosc wyrazono, w gAam*.Wspólczynnik topnienia /MI/ oznaczono wedlug ASTM D-1238, Wanunek E. Mierzono w tempera¬ turze ili&0°C, pod tósndartfeim 303„16-10^ iPa /44 psi/ i podano w g/10 miinut.Wspólczynnik plyniecia /HLMI/ mierzono wedlug ASTM D-1238, warunek F, ptray wadze 10 razy wiekszej cd stosowanej w próbie wspólczynnika topnienia powyzej i podano w gyllO minult.Stosunek topnienia/plyniecia /MFR/ obliczono ja-* 11 ko wspólczynnik plyniecia/wspólczynnik topnienia.Pozostalosci Ti, Al i Si z katalizatora w kopo¬ limerze etylen-fouten-l wyrazono w ppm, a mie¬ rzono! spektroimidtoria eirmisyjina „lirudiucitioin coiuplecl plasma".Pozostalosc Cl w kopolimerze etylen-buten-1 wy¬ razono w ppm, a mierzono ukladem mikrokulome- trycznym do miareczkowania Dohirmanna.Jedna z zywic kopolimer etylen^buten-1, oznaczo¬ na symbolem A, miala nastepujace wlasciwosci: wspólczynnik plyniecia 1,0; MFR 28; gestosc 0,918 g/cimP; a poizostaflioisc katiaiLiizjaitoiria wyrazania, w (ppm wynosila Ti — 2, Al — 73, Si — 56 i" Cl — 13.Druga zywica kopolimeru etylen4Duten-l, ozna¬ czona symbolem B, miala nastepujace wlasciwosci: wspólczynnik topnienia 2,0; MFR 28 ^ gestosc 0,918 g/cm8; a pozostalosc katalizatora wyrazona w ppm wynosila Ti — 3, Al — 89, Si — 97 i Cl — 16.We wszystkich nastepnych przykladach stosowa¬ no zywice A lub B.Wytwarzanie kompozycji zywicy polimerowej po¬ dano ponizej.W przykladach stoslowainlo jedna z 'dwóch metod wytwarzania kompozycji zywicy polimerowej. W jednej metodzie, komjponenty z zywica mieszano na sucho w obrotowym bebnie w ciagu 20 minut w temperaturze pokojowej. W drugim sposobie, komponenty mieszano w koncentrat przedmieszke, stasujaic (mJieiSizalindlk Bainlbuiry ispirzezony z poimpa wytlaczarki z pojedyncza sirulba Fairrel Birmingham.Komponenty mieszano w mieszalniku Banlbury w ciagu 4 do 5 minut, oprózniano przy temperaturze olkolo li26,7l0(C i/260°F/ lii wytlaczano ipraeiz pioimpe stOr- pu wytlaczarki stosujac temperature w gardzieli okolo 104,4°C /2I20°F/, temperature bebna okolo 148,8^C /3a0°F/ i temperature dyszy /300°F/, okolo 148,8°C.Przyklad II. Przeprowadzono serie doswiad¬ czen w celu wykazania efektywnosci stasowania aminy kwasu tluszczowego w kompozycjach do wytlaiczainia folii na bazie poliolefiny dla zapobie¬ zenia formowaniu „gel streaks/pinstriping" w wy¬ tloczonej folii% Tablica I zsumowuje wyniki dla szeregu preparatów kontrolnych, które nie zawie¬ raja aminy kwasu tluszczowego — przeciwzelowego zwiazku stosowanego w kompozycji wedlug wyna¬ lazku. Preparaty kontrolne sporzadzano jedna z wyzej opisanych metod. Po siporzadzeniu prepara¬ tów wytlaczano folie w cylindrycznym urzadzeniu wytlaczajacymi, w róznych toikres&ich czasu, dla, losliaginiiejciia twonzanjiia zelu. Folie 'tloczono z Isizyfo- kosciia olkloilo 1,5 Ikgl/godz." /3 fiunty/godziiniai/ (i pnzy temperaturze stofcu okolo 1'95<°C /385°F/, stosujac 25,4 imm 1/1-idailowa/ wytlaczarke Kaliom O' sito/siunku dlugosci do srednicy 24 do 1, wyposazona w dysze okolo 31,75 mm PI 1/4 cala/ ze szczelina okolo 8,46 mim /0,3<0 cala/. Nie stosowano przeplukiwania azotem na leju samowyladowczym wytlaczarki.Wytloczone folie byly grulbosci okolo 37,9 tysiecz¬ ne mm /l,5 tysiecznych cala/. W trakcie wytlacza¬ nia folie okresowo badano na formowanie „gel streak" - i „pinstriping". Tablica I ponizej zestawia stosowane kompozycje zywicy i wyniki otrzymane w otimiiesiieniru dtoi „gel siteea^kaingl/piinBtiniping'' Sym¬ bole liczbowe stosowane do oznaczania wygladu 139 715 12 wizualnego folii w odniesieniu do „gel strea- king/lpinstriping" maja nastepujace znaczenia: 0 — wolny od gel sltreakilng/pinstriping 1 — lekkie gel istrealtóilng^pdnsitriiping 2 —. umiarkowane gel streaking/lpinstriping 3 — 'powazne gel streaking/pinstriping.Przeglad danych przedstawionych w tablicy I wykaz/uje,, ze Ikomjpazycje kontrolne dla prób 2- 11 wykazywaly gel streaking/lpinistripioig w wytlo¬ czonej folii noli z przeszkoda pnzestnzeona. 10 Tablica I 15 20 25 30 35 40 45 50 55 60 65 Próba 1 / Kompozycja 2 nie 1 co 3 s * stre i—1 H u 8 ~ 0 4 Jf * hn o - O 5 1 Zywica A 2 Zywica A cztero-bis/metyleno 2-/3',5,Hdwu-IIIrz.butylo- 4'4iydroksyfenyloAHpro- pionian/metan 3 Zywica A 2-/3',5/Hdwu-IIIJrz.butylo- . -4'-nydroksyfenyio/pro- pionian oktadecylu 4 Zywica A dwu-inrz.ibutylo-para- -krezol 5 Zywica l,3,5-tris/4-IILrz.butylo- -3-hydroksy-2,6-dwume- tylobenzylo/-l,3,5-triazy- no-2,4,6-/lH, 3H, 5jH/- -tirion 6 Zywica A l,3,5-trójmetylo-2,4,6- -tris/-3,5-dwu-IIIrz.buty- lo-4-hyidroksyberuzylo/- benzen 7 Zywica A izocyjanian trój/3,5^dwu- -IHrz.foutylo-4-hydroksy- benzylu 8 Zywica A ester glikolowy diwu-/3,3- -bis-4'-ihydiróksy-3'-inrz.- butylofenylot/lpropanoikar- boksylowego kwasu/ 9 Zywica -- cztero-bis/metyleno 2- -/3',5'-dwu-IIIrzJbutylo- -4'-hydroksyfenylo/-pro- pionian metan; dwufosforyn dwu-steary- lo-pentaerytrytu 10 Zywica A cztero-tbis/metyleno 2-/3',5^dwu-IIIrz.buty- — 1 200 200 200 200 '200 200 200 200 20013 139 715 14 TajbLLcai I cjd. Tablica II c.d« lo-4'Jhydroksyfenylo/- -propionian/metan; ester fosforynowy trój- -nonylofenylu! 11 Zywica A cztero^bls/metyleno 2- -/3',5'^dwu-IIIrz.butylo- -4'^hycuroiksyfenylo/ipro- pionian/metan; dwutfosforyn dwu-tsteary- lo-pentaierytrytu monostearynian gliceryny 200 400 200 200 500 Tablica II I Kompozycja •S ^ 'Sr' MS 2 12 13 Zywica B 2-/3',5'-dwu-IHrzjhultylo- -4'-hydrofasyfenyilo/|propio- niatn oktadecylu Zywica B 2-/3"5'-dwu-IIIrz.,butylo-l'- -hydroksyfenylo/jpropio- nian oktaidecylu lauryloamina 200 200 900 10 15 W innej serii doswiadczen, do kompozycji kon¬ trolnych dodawano amin kwasów tluszczowych, w celu zapobiezenia formowaniu „gel sitreaks" w wy- 20 tloczonym filmie. Kompozycje 'sporzadzano wedlug drugiej sposród wyzej opisanych metod. Kompozy¬ cje na bazie zywicy wytlaczano z szybkoscia okolo 11,5 kgfeodz /23 funty/ godzina przy temperaturze stopu 410°C, za pomoca wytlaczarki Sterling o 25 srednicy okolo 37,9 mm /l 1/2 cala/, wyposazonej w spiralna dysze o srednicy okolo 76,2 mm /3 ca¬ le/ /szczeldma dkolo 1152,4' tysieczne imam — 60 tysiecz¬ nych cala/. Nie stosowano przeplukiwania azotem na leju samowyladowczym. Wytlaczane folie byly ?o grubosci okolo 37,9 tysiecznych mm 71,5 tysiecz¬ nych cala/. W trakcie wytlaczania folie badano okresolwo ima „gel lSltr,e(aking/piJnsM|pinlg,'. Tiabloicia II ponizej przedstawia kompozycje kontrolne i kom¬ pozycje przykladowe dla prób 12—20 oraz wyniki 35 uzyskane w odniesieniu do formowania „gel stre- ak/jpiinsitriping". Uzyte symbole liczbowe maja ta¬ kie same znaczenia jak wyzej podano.Przeglad danych przeds-taiwiioniych w tablicy II wykazuje, ze dodanie aminy kwasu tluszczowego 40 do kompozycji kontrolnych calkowicie, lu/b co naj¬ mniej znacznie zapobiega formowaniu „gel strea- ikilng^pdinis/tffllpiing" w wytlaczanej fbOiii,, nawet w otoecimoscji przieciwutlemiaiczy — fenoli z przeszkoida przestrzenna. 45 50 55 2 60 0 65 1 14 15 16 17 18 19 20 2 Zywica B 2-T/3,'5'-dwu-IIIrz.butylo-4/- -hydroksyfenylo/lpropio- niain oktadecylu stearyloamina Zywica B 2-/3"5'Hdwu-IIIrz.buty.lo-l'- -hydroksyfenylo/tpropio- nian oktadecylu dwuetanololauryloamina Zywica B 2-/3"5'Hdwu-IIIrz.butylo^/- -hydroiksyfenylo/lpropio- nian oktadecylu dwuetanolostearyloamina Zywica B 2^3/,5/Hdwu-IIIrz.butylo-4/- -hydrdksyfenylo/tpropio- nian oktadecylu deuetanolo-tallow-amina Zywica B 2-/3,'5/Hdwu-IIIrz.butylo-4/- -hydrdksyfemylo/lpropio- niain oktadecylu alkohol stearylowy Zywica B 2-/3"5'-dwu-HIrz.butylo-4'- -hyidrdksyfenyloylpropio- niain oktadecylu monoistearynian gliceryny Zywica B 2-/3,,5^dwu-IIIrz.butylo-l'- -hydroksyfenylo/lpropio- nian oktadecylu monolaurynian sorbitu 3 200 500 200 500 200 500 200 500 200 500 200 500 200 500 4 0 0 0 0 2 3 3 3 5 0 0 0 0 3 3 3 3 Przyklad III. Przeprowadzono serie prób jak w przykladzie II, z nastepujacymi wyjatkami: Kom¬ pozycje na bazie zywicy A sporzadzano pierwsza z wyzej opisanych metod. Folie wytlaczano z szyb¬ koscia okolo 5 kg/godz {3 funty/godz). przy tem¬ peraturze stopu okolo 193,3f C (3®0°F), za pomoca wyiblaczairfkli Killliiian wypoistaizonej w spinalma dysze okolo 31,75 mm (1 1/4 cala) .^szczelina dyszy okolo 7(6,2 itysiiecizoe imim — 30 tysiecznych oaflla). Nie sto¬ sowano przeplukiwania azotem, poza próba 21, gdzie zastosowano przeplukiwanie z szybkoscia 1 SGFN do leja samowyladowczego' wytlaczarki. Ta¬ blica III ponizej przedstawia rózne kompozycje, które ooeimiiainio li odeine „„gel streiatoiing/plinstriipdinig" wytloczonego filmu. Folie z prób* 23 i 24 z zasto¬ sowaniem kompozycji wedlug wynalazku zawiera¬ jacych zwiazki przeciwzelowe wykazaly znaczne polepszenie wlasciwosci „gel streakilng7pinls!triping,•' w stosunku do wlasciwosci prób kontrolnych 21 i 22.Przyklad IV. Przeprowadzono serie prób jak w przykladzie II z nastepujacym wyjatkiem: kom¬ pozycje na bazie zywicy ~B sporzadzano druga z wyzej opisanych metod. Folie wytlaczano z szyb¬ koscia okolo 10—12 kg/godz. {22—24 funty/godz),139 715 15 Tablica III 16 Próba Kompozycja 86 W) "8 8 .1 ^8 21 Zywica A icztero-bitf/metyleno^- -/3'-/3',5'-dwu-IIIrz.bu- tylo-^-ihydiroksyfenyLo/ /Ipropionian/-metan 22 Zywica A cztero-lbtó/metyleno-2- -/3'-/3',5'-dwu-IIIrz.bu- tylo-4'^hydiroksyfenylo/ /propionian/-metan 23 Zywica A cztero^bis/metyleno-2- -/3'-/3',5'-dwu-ITIrz.bu- tylo-4'^hydroksyfenylo/ ^propionian/-metan dwaietanolostearyloamina 24 Zywica A c:ztero4is/metyleno-2- -/3'-/3',5'-dwu-IIIa:zibu- tylo-4'^hydiroksyfenylo/ y1propionian/-metan dwuetylostearyloamina 200 200 200 500 200 500 przy temperaturze stopu 410°C, za pomoca wy¬ tlaczarki Sterling okolo 37,9 mm (i 1/2 cala) i sto¬ sunku dlugosci ido srednicy 124 do 1, wyposazonej w dysze o spiralnej iglicy, srednicy okolo 76,2 mm i([3 claCe) (jsEcizelfima lotolo U5I2 'tysiiejczaiie imim — 60 ty¬ siecznych cala). Nie stosowano przeplukiwania azo¬ tem na leju samowyladowczym wytlaczarki. W ta¬ blicy IV ponizej przedstawiono rózine kompozycje, które oceniano i ocene „gel streaking/pinstriping'* wytloczonych folii. Wyniki tych prób 25—29, wyka¬ zuja, ze dla kopolimeru etylen-fouten-1 stosunek zwiazku pnzeciwzelowego do przeciwutleniacza 0,5 nie zapobiega „gel streakingAnnstriping", natomiast stosunek zwiazek przeciwzelowy/przeciwutleniacz 1 do 1 lub wyzszy zapobiega „zel streaking/pinstri- pin§," w wytlaczanej folii.Tablica IV Próba Kompozycja 0) w aS tor c3 Pi § &£ £ $-5 «S-S 8 25 Zywica B 2-/3',5'-dwu-tert4ultylo-4/- hydlroksyfenylo/propionian oktadecylu dwuetenololkokoaniina 200 500 10 15 20 25 35 40 45 50 55 60 Tablica IV c.d. 26 Zywica B 2-/3',5'-dwu-IiIIrz.buitylo- -4'-hydroklsyfenylo/lpropio- nian oktadecylu d'wuetainolokokoamina 27 Zywica B 2-/,3/,5^dwurnirz.butylo- -4'-hydro'ksyfenylo/lpropio- nian oktadecylu idwuetanoloitallowamina 28 Zywica B 2-/3/,5/^dwu-IIIrzjbutylo- -4'-hydrOksyfenylo/propio- nian oktadecylu dwuetanolotallowamina 29 Zywica B !2-/3/,5^dwu-IIIrJz.butylo- -4'-hyoWklsyfe;nylo/lpropio- nian oktadecylu dwuetanolotallowamina 200 100 200 500 1O0 250 200 200 Przyklad V. Ainlaliiza ewolucji , teinmiczinej ozmaczono lotnosc pewnych Ewiiiajzfców pirizieciwizelJor- wych. Pomiar ten, wykonany przyrzadom Thermal Evolution Analyzer (TEA) DuPont model 9*16 ozna¬ cza frakcje substancji obecnej w próbce majaca ciezar czasteczkowy mniejszy niz okolo 500. Próbke o wadze 5 mg ogrzewano pod azotem z szybkoscia 32°Cyimin do 300°C. W miare podgonzewania próbki wywiazane gazy splukiwano azotem do detektora jonizujacegOHplomieniowego. Kalibrowanie ze stan¬ dardami C2o umozliwia translacje wskazan instru¬ mentu na ilosc wagowa czesci lotnych. Normali¬ zacja przez wage próbki i pomnozenie przez 100 daja procent wagowy czesci lotnych. Czesci lotne TEA dla amin kwasów tluszczowych uzytecznych w niniejszym wynalazku wynosza w kazdym przy¬ padku ponizej okolo 5l°/o wagowych, jak przedsta¬ wiono w tablicy V.Tablica V Lotnosc dodatku w TEA Dodatek Utrata wagi w 180°C dwuetanololauryloamina diwuetainoiloimisteairylloi- amina dwuetanolostearyioamina 3,11 2,30 0,06 Przyklad VI. Przeprowadzono serie prób w celu wykazania, ze dodanie aminy kwasu tlusz¬ czowego ido kompozycji wytlaczalnej folii nie wply¬ wa ujemnie na fizyczne wlasciwoscd wytloczonej folii w istotnym stopniu. Folie wytworzone z kom¬ pozycji na bazie zywicy A oceniano na odbarwianie i wspólczynnik tarcia, a folie wytworzone z zywi¬ cy B oceniano w próbie blokowania zwoju. .W próbie wspólczynnika tarcia warunki wytla¬ czania byly nastepujace: kompozycje na bazie zy-19 139 715 20 Tablica VIII c.d. 36 37 Isuperfloiss '(czynnik iprzeciwblofcujacy) 5300 erukaimid (czynnik 'smarny) 1000 dwuetanolotallowamina 400 •Zywica A 2-/3',5'-dwu-IIIrz.bu!ty- lo-4'-hyd«roksyfenylo/ /propionian oktadecylu 300 ester fosforynowy trój- (nonylofenylu 350 superfloss 93(00 erukamid 1750 dwuetanolotallowamina 700 Zywica A 2-l/3',5'-dwu-IIIrz.buty- lo-4'-hydroksyfenylo/ /propionian oktadecylu 225 ester fosforynowy trój- nonylofenylu 200 superfloss 5300 erukamid 1000 dwuetanolostearylo- amina 400 Zywica A 2-:/3',5'-au-IIIrz.buty- lo-4'-hydroksyfenylo/ propionian oktadecylu 300 ester foisforynowy trój- nonylofenylu 350 superfloss 9300 erukamid 1750 dwue tanolostearylo- amina 700 38 Zastrzezen, ia patentowe 1. Kompozycja foliotwórcza na folie zasadniczo nie ulegajaca degradacja optycznej i zelowaniu na bazie zywicy poliolefinowej z dodatkiem przeciw- utleniacza w postaci fenoli z przeszkoda optyczna oraz ewentualnie innych dodatków, takich jak srodki przeciwzelowe, smary i czynniki blokujace, znamienna tym, ze zawiera a) zywice poliolefino- wa z pozoistaloscia katalizatora Ziegler-Natta w po¬ staci chlorków w stezeniu okolo 5—500 ppm (b) amine kwasu 'tluszczowego o wzorze R-'NR'R", w 10 15 20 25 30 35 40 45 50 którym R oznacza grupe alkilowa lub alkilenowa o 12—24 atomach wegla, Ii' oznacza atom wodoru lub nizsza grupe alkilowa, alkamolowa, l,3wpropy- lenodwuaminowa lub etoksylowa, a R" ma zna¬ czenie podane dla R lub R', w ilosci okolo 225— —40 000 ppm oraz (c) przeciwutleniacz w ilosci okolo 20—5000 ppm, przy czym stezenie aminy kwasu tluszczowego w stosunku do stezenia prze- ciwutlemacza wynosi co najimnfiej 0,8. 2. Kompozycja wedllag zastrz. 1, znamienna tym, ze jako poliolefine zawiera polimer etylienu, przy czym stezenie pozostalosci w postaci chlorków wy¬ nosi od okolo '5 do 50 ppm, stezenie przeciwutle- niacza wynosi od okolo 20 do okolo 500 ppm, a stezenie aminy kwasu tluszczowego wynosi od okolo 25 do, 1000 ppm. 3. Kompozycja wedlug zastrz. l, znamienna tym, ze jako zywice poliolefinowa zawiera polipropylen lub polibutan, przy czym stezenie pozostalosci w postaci ichlomków wynosli od okiollo 10 do (olkolo 500 ppm, stezenie przeciwultleniacza wynosi od okolo 200 do okolo 5000 ppm, a stezenie aminy kwasu tluszczowego wynosi od okolo 200 do okolo 10000 ppm. 4. Kompozycja wedlug zastrz. 3, znamienna tym, ze zawiera amine kwasu tluszczowego w ilosci oo imajmlniiej '5-ikroitnde wiekszej od lilosci pozo¬ stalosci w postaci chlorków. 5. Kompozycja wedlug zaistrz. 4, znamienna tym, ze stosunek aminy kwasu tluszczowego do pozo¬ stalosci w postaci chlorków jest wiekszy niz okolo 10 do 1. 6. Kompozycja wedlug zastrz. 2, znamienna tym, ze jako polimer etylenowy zawiera niskocisnienio¬ wy kopolimer etylen-buten-1 o malym ciezarze wlasciwym. 7. Kompozycja wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze jako amine kwasu tluszczowego zawiera lau- ryloaimine, stearyloaimine lub benenyloamine lub ich mieszaniny. 8. Kompozycja wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze jako amine kwasu tluszczowego zawiera dwu- etanololauryloamine, . dwuetanolostearyloamine, dwuetanolobehenyloamine lub ich mieszaniny. 9. Kompozycja wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze jako amine kwasu tluszczowego zawiera dwu- etanoloamine lojowa o 14—18 atomach wegla. 10. Kompozycja wedlug zastrz. l, znamienna tym, ze jako amine kwasu tluszczowego zawiera dwu- metyloamine sojowa o 14—18 atomach wegla.DN-3, zam. 292/87 Cena 130 zl PL PL PL PL PL PL PL PL PL PL