Przedmiotem niniejszego wynalazku jest hamulec, nadajacy sie szczególnie do samochodów, dzialajacy przy uzyciu po¬ mocniczego zródla sily, pedzonego srod¬ kiem sprezonym.W tego rodzaju urzadzeniach do hamo¬ wania pomocnicze zródlo sily dziala zapo- moca cylindra roboczego i tloka, polaczo¬ nego w odpowiedni sposób z hamulcem tak, iz opóznianie ruchów tloka powoduje o- póznienie ruchów hamulca. Celem niniej¬ szego wynalazku jest zapobieganie opóz¬ nieniom okreslonych ruchów tloka, na- przyklad ruchu tloka w kierunku przygo¬ towawczego polozenia do hamowania. We¬ dlug wynalazku osiaga sie to przez zaopa¬ trzenie tloka pomocniczego zródla sily w jeden lub wiecej otworów, laczacych oby¬ dwie strony tloka, oraz narzad zamykaja¬ cy te otwory; narzad ten jest sprzezony, w celu uruchomienia go, z drazkiem hamulca, np. z trzonem tlokowym. Tak uksztaltowa¬ ny tlok tworzy urzadzenie odciazajace.Odciazenie tloka uskutecznia sie przez u- latwienie odplywu sprezonego srodka z czesci cylindra, znajdujacej sie po stronie, w kierunku której odbywa sie ruch tloka, albo przez ulatwienie doplywu sprezonegosrodka do czesci cylindra, znajdujacej sie po stronic przeciwnej kierunkowi ruchu tloka.* <* /" ¦**-.* Na fysunku przedstawiono dwa przy¬ klady wykonania wynalazku, w obu wy¬ padkach w przekroju podluznym. Fig. 1 przedstawia przekrój podluzny przez po¬ mocnicze urzadzenie, zapomoca którego dziala zródlo sily, którego tlok posia¬ da talerzowy zawór. Fig. 2 przedsta¬ wia przekrój podluzny pomocniczego zródla sily, którego tlok posiada su¬ wak. Fig. 3 przedstawia narzad nastawny w tern polozeniu, w jakiem znajduje sie on podczas ruchu calego urzadzenia hamul- czego przy przygotowywaniu go do hamo¬ wania. Natomiast na fig. 1 i 2 narzad na¬ stawny jest przedstawiony w polozeniu, odpowiadajacem okresowi hamowania.Tlok 1 (fig. 1) jest wewnatrz pusty. W dnie 2 tloka znajduje sie otwór 3", wyko¬ nany w postaci gniazda dla zaworu tale¬ rzowego 3. Zawór talerzowy jest przymo¬ cowany na stale do trzonu jednym ze zna¬ nych sposobów, np. przysrubowany. W na- krywie 5, przymocowanej do tloka 1 za¬ pomoca srub 6 znajduja sie otwory przelo¬ towe 7 i tuleja 8 dla prowadzenia trzonu tlokowego 4. Tuleja 8 jest zaopatrzona w wystep 15, który ogranicza otwarcie zawo¬ ru talerzowego 3. Pomiedzy nakrywe 5 i grzybek zaworu 3 jest wstawiona sprezyna 9, która zamyka zawór.Tlok, którego trzon 4 dziala na hamu¬ lec, znajduje sie w cylindrze 17 pomocni¬ czego zródla sily, dzielac cylinder na dwie komory 1T i 17", od których prowadza przewody 10 i 11, przedzielone jakimkol¬ wiek narzadem nastawczym, naprzyklad kurkiem trójdzielnym 14, poza którym la¬ cza sie w jeden przewód odplywowy 12.Do komory 17' doprowadza sie przewodem 13 srodek sprezony.Jezeli srodek dziala stale w przestrzeni 17' pelnem cisnieniem i jezeli kurek 14 jest ustawiony w ten sposób, ze przewody 10 i 1.1 lacza ze soba obie przestrzenie 17' i 17" (fig. 3), to w obydwu przestrzeniach panu¬ je pelne cisnienie srodka, a wiec na dolna powierzchnie tloka, jak na górna dziala ta¬ kie same pelne cisnienie srodka. Jezeli w celu zahamowania ustawia sie cale urza¬ dzenie, a wiec równiez i tlok 1, w poloze¬ niu przygotowanem do hamowania, naprzy¬ klad zapomoca pedalu, to pomimo ruchu ku górze trzonu tlokowego nie uruchomi sie caly tlok natychmiast, gdyz przewody 10 i U, równiez kurek 14 przeciwstawiaja znaczny opór przeplywowi srodka z komo¬ ry 17" do komory 17'. Trzon tlokowy 4 przesuwa sie wgóre, tlok zas ze wzgledu na lepkosc i bezwladnosc srodka pozostaje wtyle, skutkiem tego zawór 3 otwiera sie, sciskajac sprezyne, jak dalece na to po¬ zwala wystep 15, poczem trzon tlokowy za¬ biera z soba tlok, calkowicie odciazony.Czyli, inaczej mówiac, obie przestrzenie 17' i 17", polaczone ze soba przewodami 10 i 11 sa jeszcze dodatkowo polaczone najkrótsza droga przez zawór w tloku. W ten sposób otworzy sie duzy przelot dla przeplywu srodka i tlok odciazony moze skutkiem tego przebiegac szybko droge niezbedna do ustawienia hamulca w polo¬ zeniu przygotowanem do hamowania. Po zajeciu przez hamulec polozenia gotowosci do hamowania, skoro trzon tlokowy natra¬ fi na opór hamulca, zamknie sie zawór 3 pod wplywem uprzednio scisnietej sprezy¬ ny 9, która uniesie tlok. Jezeli nastepnie przestawic kurek 14 z polozenia przedsta¬ wionego na fig. 3 w polozenie fig. 1 lub 2 i polaczyc przestrzen 17" z przewodem odplywowym 12, to pelne cisnienie srodka w przestrzeni 17' przesunie tlok wgóre i tern samem zapomoca cisnienia sprezonego srodka nastapi zahamowanie. Podobnie dziala hamulec z pomocniczem zródlem si¬ ly, wykonany w ten sposób, iz srodek dzia¬ la tylko na jedna strone tloka, gdy na dru¬ ga dziala cisnienie powietrza. Gdyby tlok stanowil w tym wypadku jedna calosc, to — 2 —bylby hamowany W ruchu, gdyby srodek nie doplywal pod tlok w dostatecznej ilo¬ sci. Zastosowanie urzadzenia odciazajace¬ go tlok ulatwia ruch tloka do polozenia gotowosci do hamowania i uniezaleznia od doplywu srodka.W wykonaniu wedlug fig. 2 znajduje sie w dnie 2 tloka suwak 20, który zamyka i otwiera zawory 21. Suwak 21 jest umie¬ szczony na trzonie tlokowym 4. Otwieranie sie suwaka jest ograniczone przez wystep 15. Sprezyna 9 zamyka suwak 20. Poloze¬ nie suwaka w stanie zamknietym jest okre¬ slone przez wystep 25. Poza, tern urza¬ dzenie, przedstawione na fig. 2, jest tak samo wykonane, jak przedstawiono na fig. 1, przyczem oznaczenia poszczegól¬ nych czesci sa równiez te same. Gdy trzon tlokowy jest w ruchu, a opór srod¬ ka za tlokiem jest wiekszy niz opór sprezyny 9, to suwak 20 sciska te sprezyne 9 i przesuwa sie, otwierajac równoczesnie otwory 21, któremi srodek moze przeply¬ wac bez przeszkód z przestrzeni 1T do 17". W polozeniu gotowosci do hamowa¬ nia, kiedy trzon tlokowy natrafil na opór hamulca, sprezyna 9 przestawia suwak do polozenia okreslonego przez wystep 25, zamykajac jednoczesnie otwory przeply¬ wowe 21. Srodek, naplywajacy pod cisnie¬ niem do przestrzeni 17", moze teraz odra- zu zaczac dzialac i przestawia tlok wraz z hamulcem w polozenie hamowania.Opisane urzadzenia i rysunki hamulca przedstawiaja tylko przyklady wykonania przedmiotu wynalazku, a wiec hamulec i jego poszczególne czesci moga byc zmie¬ niane w zakresie niniejszego wynalazku. PL