Przedmiotem wynalazku jest sprzezona prowadnica toczna, sluzaca do prowadzenia naczyn wydobywczych wzdluz prowadników, zamocowanych w szybach kopaln glebinowych.Stan teckliki. Naczynia wydobywcze górniczych wyciagów szybowych, wyposazone sa w prowadnice tocz¬ ne w postaci krazników zamocowanych do naczynia, zadaniem których jest zapewnienie spokojnego i bezpieczne¬ go ruchu naczynia w szybie. Przy sztywnych prowadnikach, które na skutek eksploatacji czesto odchylaja sie od pionu a takze z powodu braku idealnego wywazenia w zawieszeniu naczyn wydobywczych oraz innych przyczyn, miedzy poruszajacymi sie naczyniami a ich prowadzeniem wystepuja, podczas ruchu, przemieszczenia naczyn w plaszczyznie poziomej powodujace powstawanie sil dynamicznych, czego nastepstwem jest niespokojny ruch naczyn oraz zwiekszone opory. Dotychczas dla uzyskania spokojniejszego ruchu naczyn oraz zmniejszenia opo¬ rów ruchu stosuje sie do prowadzenia naczyn toczne prowadnice sztywno mocowane do naczyn wyposazone w elementy sprezyste.Znane jest rozwiazanie polegajace na zamocowaniu tocznych prowadnic bocznych i czolowych do wspólnej plyty, która mocowana jest do naczynia poprzez wkladki amortyzujace. Innym znanym rozwiazaniem jest prowadnica krazkowa z amortyzatorem sprezynowo-cieznym, który stanowi jedno ramie czworoboku z czterema przegubami.Znane jest takze rozwiazanie amortyzacji ruchu krazków, które sa zawieszone na wahaczach a w przegu¬ bach amortyzowane sa wkladkami gumowymi.Znane jest urzadzenie rolkowe, skladajace sie z rolek tocznych osadzonych na dwuramiennej dzwigni, polaczonej hydraulicznymi silownikami umieszczonymi na przekatnych naczynia i polaczonych ze soba za pomoca przewodów hydraulicznych, w których zabudowane sa sprezynowe tlumiki. Wada wszystkich wyzej wymienionych rozwiazan jest miedzy innymi, to ze, w wyniku przemieszczen naczynia nie wystepuje ciagly kontakt tocznych prowadnic bocznych i czolowych z prowadnikami szybowymi, co jest przyczyna uderzen prowadnic tocznych o prowadniki powodujace niszczenie stalowej konstrukcji podtrzymujacej dagi prowadni¬ ków oraz obmurza szybu w miejscu zamocowania konstrukcji. Celem rozwiazania wedlug wynalazku jest skonstruowanie takiego urzadzenia, skladajacego sie z kraznikówi zespolu dzwigni oraz elementów tlumiacych,* 115 783 które eliminowalyby wyzej wymienione wady i niedogodnosci, oraz zapewnialoby spokojny ruch naczynia przez uzyskanie stalego kontaktu krazników z prowadnikami zbrojenia szybowego.Istota wynalazku. Cel ten osiagnieto w rozwiazaniu, wedlug wynalazku, przez wprowadzenie sprzezonej prowadnicy, zbudowanej z krazników oraz zespolu dzwigni. Przy ruchu naczynia sila powstala miedzy prowa¬ dnikiem a prowadnica krazkowa przenosi sie poprzez dzwignie na element sprezysty. Tlumienie energii uderze¬ nia wystepujacej podczas ruchu naczynia odbywa sie na kraznikach oraz elementach sprezystych niezaleznie od tego, miedzy którymi krazkami a prowadnikiem powstala sila uderzenia. Regulacja stalego docisku krazników do prowadników odbywa sie w elemencie sprezystym, na przyklad przez mechanizm klinowy.Objasnienie figur rysunku. Przedmiot wynalazku jest blizej objasniony w przykladach wykonania na rysun¬ ku, na którym fig. 1 przedstawia sprzezona prowadnice toczna przy zastosowaniu do prowadzenia naczyn prowa¬ dników o przekroju prostokatnym w widoku z góry, a fig. 2 — te sama prowadnice o konstrukcji, która mozna zastosowac przy prowadnikach wykonanych z katowników lub szyn, w widoku z góry.Przyklady realizacji wynalazku. Urzadzenie wedlug wynalazku przedstawione na fig. 1 w przykladzie rozwiazania przy zastosowaniu w szybie do prowadzenia naczyn prowadników o przekroju prostokatnym sklada sie z kraznika prowadzacego czolowego 1 osadzonego na dzwigniach 2 i 3, które moga wykonywac ruch obroto¬ wy wokól sworzni 4 i sworznia glównego 5 oraz krazników prowadzacych bocznych 6 osadzonych na dzwig¬ niach 7, które moga wykonac ruch obrotowy wokól sworznia glównego 5. Przy ruchu naczynia wydobywczego sila powstala miedzy prowadnikiem 8, a kraznikiem czolowym 1 przenosi sie poprzez dzwignie 2 i 3 na element tlumiacy 9, a nastepnie poprzez dzwignie 7 na krazniki boczne 6. Tlumienie energii uderzenia wystepujacej podczas ruchu naczynia odbywa sie na kraznikach czolowych 1, bocznych 6 oraz elementach tlumiacych 9 niezaleznie od tego, miedzy którym kraznikiem a prowadnikiem powstala sila uderzenia. Regulacja stalego docisku krazników 1 i 6 do prowadnika 8 odbywa sie poprzez element tlumiacy 9 i urzadzenie 12, stanowiace mechanizm klinowy, który jest zabudowany miedzy dzwignia 3 a elementem tlumiacym 9 a poprzez dokrecanie polaczenia klinowego uzyskuje sie przesuniecie klina powodujace wybranie luzu i wstepne sprezenie elementów tlumiacych 9 i tym samym docisniecie krazników 1 i 6 do prowadnika 8. Prowadnica zamocowana jest do naczynia 10 poprzez sworzen 5. Zastosowanie dodatkowych elementów tlumiacych 11 powoduje przenoszenie sil uderzenia na konstrukcje naczynia 10.W przykladowym wykonaniu sprzezonej prowadnicy przy prowadnikach wykonanych na przyklad z ka¬ towników lub szyn sily uderzen powstale miedzy prowadnikiem 8, a kraznikami prowadzacymi 1 przenosza sie poprzez dzwignie 3 wykonujaca ruch obrotowy wokól sworznia 4 na elementy tlumiace 9. posiadajace mozli¬ wosc regulacji nacisku za pomoca urzadzenia 12.Zastrzezenie patentowe Sprzezona prowadnica toczna do urzadzen wyciagowych, pracujacych w szybach kopaln glebinowych, skladajaca sie z krazników osadzonych na dzwigniach, znamienna tym, ze jest wyposazona w elementy tlumiace (9) zabudowane równomiernie pomiedzy dzwigniami (3) i (7), polaczone przegubowo, poprzez sworz¬ nie (5) i (4), oraz dzwignie (2) i (3) z kraznikiem (1) a poprzez dzwignie (7) z kraznikami (6).115 783 6 4 8 Fig.1 Fig.2 PL