Przedmiotem wynalazku jest sposób otrzymywania nowych barwników trisazowych o ogólnym wzorze 1, w którym D oznacza reszte aromatycznego lub heterocykli¬ cznego skladnika biernego, B i Bi oznaczajajednakowe lub rózne reszty amin aromatycznych, R oznacza atom wodoru lub chlorowca albo grupe alkoksylowa wzgled¬ nie hydroksylowa, a n oznacza liczbe calkowita 1 lub 2.Sposobem wedlug wynalazku dwuazuje sie barwnik monoazowy o ogólnym wzorze 2, w którym symbole maja wyzej podane znaczenia i sprzega w srodowisku kwasnym z kwasem l-amino-8-naftolomono- lub - dwusulfonowym, a otrzymany barwnik disazowy oogól¬ nym wzorze 3, w którym symbole maja wyzej podane znaczenia, sprzega sie w srodowisku alkalicznym ze zdwtfazowana amina aromatyczna. Reakcje sprzegania w srodowisku kwasnym prowadzi sie w obecnosci zwiaz¬ ków przyspieszajacych sprzeganie — takich, jak mocznik, tiomocznik albo guanidyna.Otrzymywane sposobem wedlug wynalazku barwniki barwia wlókna pochodzenia roslinnego, poliamid oraz skóre jako barwniki jednorodne lub w postaci mieszanin z barwnikami innych grup na kolor czarny o odcieniu zielonym.Wynalazek ilustruja nastepujace przyklady, w których czesci i procenty oznaczaja czesci i procenty wagowe, a stopnie temperatury podano w stopniach Celsjusza.Przyklad I. 9,3 czesci aniliny rozpuszcza sie w 30 czesciach wody z dodatkiem 25 czesci kwasu solnego 19°Be\ chlodzi lodem do temperatury 0° i dwuazuje za pomoca 25 ml 4n azotynu sodowego. Uzyskany roztwór dwuazozwiazku aniliny wprowadza sie do roztworu 22,8 czesci 4-amino-3'- hydroksybenzoiloanilidu w 250 czes¬ ciach wody z dodatkiem 12 czesci 40% lugu sodowego i 12 czesci sody i prowadzi reakcje sprzegania w ciagu 4 godzin. Mase reakcyjna zawierajaca wytworzony barw¬ nik monoazowy zakwaszasie60czesciami kwasusolnego 19°Be', chlodzi calosc lodem do temperatury 0° i dwua¬ zuje barwnik za pomoca 25 ml 4n azotynu sodowego, a do otrzymanej zawiesiny dwuazozwiazku dodaje Ig tio¬ mocznika oraz roztwór 34,6 czesci kwasu l-amino-8- hydroksy-3,6^ dwusulfonowego w 40 czesciach wody z dodatkiem 6 czesci sody. Reakcje sprzegania prowadzi sie przy pH 3-3,5, a po jej zakonczeniu dodaje sie do masy reakcyjnej roztwór dwuazozwiazku, uzyskanego opisanym wyzej sposobem z 9,3 czesci aniliny, po czym zobojetnia sie srodowisko reakcji za pomoca amoniaku do pH 9i prowadzi reakcjesprzegania wciagu 1 godziny, a nastepnie wydziela barwnik przez wykwaszenie, saczy i suszy. Otrzymuje sie 85czesci barwnika, barwiacego wló¬ kna pochodzenia roslinnego, poliamid oraz skóre na kolor czarny.Przyklad II. Postepuje sie sposobem opisanym w przykladzie I, stosujac zamiast podanej w przykladzie I ilosci kwasu 1-amino- 8-hydroksy-3,6- dwusulfonowego 31 czesci 3/4/-amino- 3'-metylopirazolonobenzoiloani- lidu, rozpuszczonego w 50 czesciach wody z dodatkiem 12 czesci lugu sodowego i 12 czesci sody i prowadzac reakcje sprzegania na kwasno wobecnosci 1 g guanidyny.114 855 4 Otrzymuje sie 95 czesci barwnika, barwiacego wlókna pochodzenia roslinnego, poliamid oraz skóre na kolor czarny.Przyklad III. Postepuje sie sposobem opisanym w przykladzie I, stosujac do pierwszego sprzegania w sro¬ dowisku alkalicznym zamiast podanej w przykladzie I ilosci aniliny 10,7 czesci o-toluidyny rozpuszczonej w 50 czesciach wody z dodatkiem 25 czesci kwasu solnego 19°Be' i prowadzac reakcje sprzegania na kwasno w obec¬ nosci 1 g tiomocznika. Otrzymuje sie 90 czesci barwnika, barwiacego wlókna pochodzenia roslinnego, poliamid oraz skóre na kolor czarny.Zastrzezenia patentowe 1. Sposób otrzymywania nowych barwników trisazo- wych o ogólnym wzorze 1, w którym D oznacza reszte aromatycznego lub heterocyklicznego skladnika bier¬ nego, B i Bi oznaczaja jednakowe lub rózne reszty amin aromatycznych, R oznacza atom wodoru lub chlorowca albo grupe alkoksylowa wzglednie hydroksylowa, a n oznacza liczbe calkowita 1 lub 2, znamienny tym, ze barw¬ nik monoazowy o ogólnym wzorze 2, w którym symbole maja wyzej podane znaczenia, dwuazuje sie i sprzega w srodowisku kwasnym z kwasem 1-amino- 8-naftolomo- no- lub -dwusulfonowym, a otrzymany barwnik disa- zowy o ogólnym wzorze 3, w którym symbole maja wyzej podane znaczenia, sprzega sie w srodowisku alkalicznym ze zdwuazowana amina aromatyczna. 2 Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze sprzega¬ nie w srodowisku kwasnym prowadzi sie w obecnosci zwiazków przyspieszajacych sprzeganie — takich, jak mocznik, tiomocznik albo guanidyna.OH NH2 ? wzór 1 R H,N COHli-D-N-N-B wZ OT 2 OH NH, ^ 'H=HC0HH-D-N=N-B (503H) WZO t3 Prac Poligraf. UP PRL. Naklad I2l)egz.Cena 100 z\ PL