Przedmiotem wynalazku jest srodek smarny do polimerów chlorku winylu, nadajacy smarnosc i trwalosc termiczna kompozycjom nieelastycznego polimeru chlorku winylu.Jako srodki smarne do kompozycji nieelastycznego polimeru chlorku winylu konwencjonalnie stosuje sie parafine i woski polietylenowe. Znane jest stosowanie tych substancji lacznie z solami kwasu stearynowego lub innych kwasów tluszczowych o okolo 8-20 atomach wegla w celu modyfikacji wlasciwosci Teologicznych i sta¬ bilizacji polimeru chlorku winylu w trakcie przetwarzania. W nieobecnosci stabilizatora polimery chlorku winylu latwo degraduja sie w wysokiej temperaturze stosowanej przy przetwarzaniu tych materialów. Degradacja moze przejawiac sie wzrostem lepkosci stopu, czemu moze towarzyszyc odbarwienie. Przyjmuje sie, ze odbarwienie jest wynikiem powstawania ukladów sprzezonych wiazan podwójnych miedzy sasiadujacymi atomami wegla lancuchów polimeru. Sole kwasów tluszczowych z metalami moga byc dodatkami niepozadanymi gdy polimer pozostaje dluzszy czas w stanie stopionym, poniewaz czesto przyczyniaja sie one do wzrostu lepkosci stopu w poczatkowych stadiach degradacji polimeru. Zaburzenie laminarnego przeplywu stopionego polimeru w urza¬ dzeniu przetwarzajacym moze powodowac pewna degradacje czesci strumienia polimeru, powodujac wzrost lepkosci tej czesci polimeru. Nizszej lepkosci material w górnej czesci strumienia wolniej poruszajacego sie, bardziej lepkiego materialu moze przechodzic wokól i poprzez wolniej poruszajacy sie material i uwidaczniac sie jako jasno zabarwione plamy lub pasma w uformowanym produkcie koncowym.Przedmiotem wynalazku jest srodek smarny, który nie tylko ulatwia przetwarzanie polimerów chlorku winylu lecz ponadto dziala jako czynnik stabilizujacy ich lepkosc i barwe, a przy tym laczy sie z konwencjonal¬ nymi stabilizatorami termicznymi, równiez ze zwiazkami cynoorganicznymi i solami kwasów tluszczowych z me¬ talami ziem alkalicznych. Srodek wedlug wynalazku sklada sie z mieszaniny zawierajacej organiczny wosk i zwia¬ zek pierwiastka metalicznego. Zwiazek pierwiastka metalicznego jest Wybrany sposród tlenków i wodorotlenków cyny, antymonu i pierwiastków z grup Ha, Ilia i IVb, a organiczny wosk z grupy obejmujacej utleniony poliety¬ len, kopolimery etylenu z nienasyconymi kwasami, karboksylowymi, zawierajacymi jedno podwójne wiazanie i estry tych kwasów oraz estry monomerycznych i oligomerycznych kwasów jedno- i dwukarboksylowych2 112191 o 8-20 atomach wegla z alkoholami o 1-12 atomach wegla. Wolne kwasy karboksylowe lub-estry stosuje sie w ilosci od 0,03 -0,5 równowaznika, a tlenek lub wodorotlenek w ilosci 0,1-5 g na 100 g nieelastycznego polime¬ ru chlorku winylu. Ilosc tlenku lub wodorotlenku znacznie przewyzsza ilosci stechiometryczne, wymagane w reakcji z kwasem karboksylowym lub estrem.Czynniki smarne wedlug wynalazku odpowiednie do zastosowania w kompozycjach polimerów obejmuja polimery etylenu lub innych odpowiednich olefin, zawierajace wolne grupy karboksylowe lub grupy estrowe.Grupy karboksylowe mozna wprowadzac przez utlenienie homopolimeru olefiny,jak etylen. Zaleznie od stopnia utlenienia, polimer wykazuje liczbe kwasowa okolo 10-30. Termin „liczba kwasowa" oznacza liczbe miligra¬ mów wodorotlenku potasu potrzebna do zobojetnienia 1 grama materialu. Alternatywnie, grupy kwasowe lub estrowe mozna wprowadzac przez kopolimeryzacje olefiny z etylenowo nienasyconym kwasem karboksylowym, jak akrylowy lub metakrylowy lub z estrem takiego kwasu, np. z akrylanem etylu. Wykazuja one liczbe kwasowa lub liczbe zmydlania od okolo 10-75. Liczbe zmydlania definiuje sie tak samo jak liczbe kwasowa, lecz stosuje sie ja do charakteryzowania estrów. Odpowiednie sa równiez kopolimery etylenu z estrami winylowymi, jak octan winylu.Wyzej wspomniane polimeryczne woski maja stosunkowo niski ciezar czasteczkowy, zwykle 2000 do 15000.Innymi odpowiednimi czynnikami smarnymi, które mozna stosowac zamiast polimerycznego wosku, sa estjry jedno- i dwukarboksylowych kwasów o okolo 12-20 atomach wegla z alkoholami o okolo 1-12 atomach wegla. Odpowiednimi materialami wyjsciowymi do powyzszych estrów sa równiez dimery i trimery, otrzymywa¬ ne przez kontrolowana polimeryzacje nienasyconych kwasów jednokarboksylowych. W dalszej czesci opisu okre¬ sla sie je terminami „kwasów dimerycznych" lub „kwasów trimerycznych".Polaczenie tlenku lub wodorotlenku metalu z polarnym czynnikiem smarnym dziala synergistycznie, w tym sensie, ze poziom lepkosci stopu i trwalosci zabarwienia polimeru chlorku winylu, jakie uzyskuje sie stosujac oba skladniki lacznie, sa wyzsze niz w przypadku stosowania tych skladników oddzielnie, w stezeniu równym ich stezeniu w mieszaninie. W przykladach wykazano, ze efektu tego nie uzyskuje sie stosujac konwen¬ cjonalne woski typu parafiny lub takie srodki smarne, jak stearynian wapnia. Te konwencjonalne srodki smarne mozna stosowac lacznie z materialami polarnymi wedlug wynalazku, uzyskujac pozadana smarnosc i zawartosc kwasu w preparacie polimeru.Srodki smarne wedlug wynalazku lacza sie zasadniczo ze wszystkimi znanymi stabilizatorami termicznymi polimerów chlorku winylu. Jedna z glównych klas stabilizatorów stanowia zwiazki cynoorganiczne o wzorach 1-6, w których R iR' oznaczaja jednowartosciowe rodniki weglowodorowe, zwykle alkilowe, o 1 — 12 atomach wegla, a R" oznacza rodnik alkilenowy o 2-8 atomach wegla. Korzystnie R oznacza rodnik metylowy, butylowy lub oktylowy, R' oznacza rodnik izooktylowy lub laurylowy aR" oznacza rodnik etylenowy. Symbol „a" w powyzszych wzorach oznacza liczbe calkowita 1 lub 2. Innymi uzytecznymi zwiazkami cynoorganicznymi sa zwiazki zawierajace 2 atomy cyny, polaczone ze soba poprzez atom siarki. Korzystnym zwiazkiem tego typu jest zwiazek o.wzorze .7, w którym R i R' sa takie same lub rózne imaja znaczenia jak we wzorach 1-6, R" jest wybrany z tej samej grupy co R, lecz nie musi byc taki sam jak R.Inna klasa zwiazków stosowanych jako stabilizatory termiczne polimerów chlorku winylu sa sole kwasów karboksylowych o 8-20 atomach wegla z metalami ziem alkalicznych, zwlaszcza wapniem i barem. Sole te mozna stosowac same lub lacznie z solami tych samych kwasów karboksylowych z pierwiastkami z grupy Ilb ukladu okresowego, zwlaszcza cynkiem i kadmem.Szczególowsze omówienie stabilizatorów termicznych polimerów chlorku winylu jest zawarte w publikacji „The Stabilization of Polivinyl Chloride", autorzy F.Chevasaus i R. de Broutelles. Jak wyzej wspomniano, srodki smarne wedlug wynalazku winny laczyc sie z wiekszoscia, jezeli nie ze wszystkimi stabilizatorami termicznymi.Poniewaz, jak wykazano, srodki smarne wedlug wynalazku opózniaja pojawianie sie odbarwiania przy przetwa¬ rzaniu stopionych polimerów chlorku winylu, przy stosowaniu tych srodków wymagany jest mniejszy dodatek konwencjonalnych stabilizatorów termicznych niz w przypadku stosowania takich srodków smarnych jak steary¬ nian wapnia lub woski parafinowe.Ilosc polarnego srodka smarnego w koncowym preparacie polimeru jest zalezna od liczby kwasowej lub liczby zmydlenia tego srodka. Na 100 g polimeru chlorku winylu przypada okolo 0,03 do okolo 0,5 równowaz¬ ników grup karboksylowych /-COOH/ lub estrowych /-COOR"/. Preparat polimeru zawiera równiez tlenek lub wodorotlenek antymonu lub pierwiastka z grupy Ha, Ilia lub IVb ukladu okresowego, w ilosci 0,1-5% wago¬ wych. Do korzystnych zasadowych zwiazków, stosowanych w srodkach smarnych wedlug wynalazku naleza tlenek wapnia, wodorotlenek wapnia, wodorotlenek baru, wodorotlenek strontu, wodorotlenek cyrkonu, wodo¬ rotlenek glinu i trójtlenek antymonu. Tlenki cynku i olowiu nie sa odpowiednie, poniewaz ujemnie wplywaja na112191 3 termiczna trwalosc polimerów chlorku winylu, w zwiazku z czym nie bylyby uzyteczne w stezeniach wymaga¬ nych do uzyskania zwiekszonej trwalosci, charakteryzujacej srodki smarne wedlug wynalazku.W niniejszym opisie termin „polimer chlorku winylu" obejmuje homopolimery chlorku winylu i kopolime¬ ry, w których glównym skladnikiem jest chlorek winylu, a pozostalosc stanowi jeden lub wiecej nienasyconych zwiazków, kopolimeryzujacych z chlorkiem winylu. Uzytecznymi komonomerami sa chlorek winylidenu, octan winylu i estry etylenowo nienasyconych kwasów karboksylowych,jak akrylowy i metakrylowy.Wynalazek jest zilustrowany ponizszymi przykladami, nie ograniczajacymi jego zakresu. Jezeli nie zazna¬ czono inaczej, czesci i procenty oznaczaja czesci i procenty wagowe.Przyklad I. Przyklad wykazuje, ze stosujac srodki smarne wedlug wynalazku uzyskuje sie lepsza stabilizacje lepkosci stopu niz w przypadku stosowania srodków dotychczasowych. Jezeli nie zaznaczono inaczej, dane zawarte w tym i dalszych przykladach otrzymano stosujac reometr obrotowy Braebender^. Komore mie¬ szania utrzymywano w 200°C, a szybkosc szybciej poruszajacej sie z dwu lopatek mieszajacych wynosila 60 obrotów na minute. Waga kazdej z próbek wynosila 62 g.Lepkosc stopionej próbki mierzono momentem obrotowym (w metrach x gram) przykladanym przez silnik dla utrzymania stalej szybkosci obrotów lopatki, 60 obrotów na minute. W dwuminutowych odstepach pobiera¬ no próbki polimeru dla oceny zabarwienia.W sklad kazdej z próbek wchodzilo 100 czesci wagowych homopolimeru chlorku winylu, 3 czesci weglanu wapnia, powleczonego cienkim filmem kwasu stearynowego, 1 czesc dwutlenku tytanu, 1 czesc wosku parafino¬ wego (temperatura topnienia 165°C) i 0,6 czesci dwubutylo-S,S'-bis/merkaptooctan izooktylu/cyny, znanego i skutecznego stabilizatora termicznego. Zmienne kompozycji lacznie z odczytami momentu obrotu, dokonywa¬ nymi w trzyminutowych odstepach zrtasmy przyrzadu rejestrujacego, przedstawiono w ponizszych tablicach.Próbki oznaczone numerami 1, 2 i 3 sa próbkami kontrolnymi.Skladnik (czesci) stearynian wapnia utleniony polietylen* wodorotlenek wapnia * liczba kwasowa = 15, pa.s Czas rezydencji w reometrze (minut) 0 3 6 9 12 15 18 1 0,4 0,2 0 Próbka nr 2 0 0,4 0 3 0 0 0,2 ciezar wlasciwy 0,93 g/cm3, 1 2260 2100 1880 1720 1750 1780 1800 4 0 0,4 0,2 lepkosc w 140°C „Brookfield" Moment obrotowy (metrów x gram) 2 * 1890 1780 1690 1690 1690 1695 1700 3 2980 2380 2160 2110 2190 2280 — 4 1760 1720 1690 1650 1650 1650 1655 = (200 centipuazów) = 0,2 * Odbarwienie wystapilo wczesniej niz w próbkach 1, 3 i 4.Czas (w minutach) wymagany do stopienia i sieciowania kazdej z próbek, lacznie z czasem,, w jakim moment obrotowy wymagany do mieszania stopionego polimeru pozostawal staly, zsumowano w ponizszej tablicy.Próbka nr 12 3 4 czas stapiania(minut) 3,0 4,8 1,3 5,2 czas sieciowania(minut) 13,0 16,9 10,0 21,0 czas stalego momentu obrotowego (minut) 10,0 12,1 8,7 15,8 Powyzsze dane wykazuja, ze próbka nr 4, jedyna zawierajaca zarówno wodorotlenek wapnia jak i utleniony polietylen, wykazuje najnizsza lepkosc stopu i najlepsza trwalosc w dlugim odcinku czasu.Przyklad II. Stosujac reometr obrotowy Braebender^ i warunki operacyjne stosowane w poprzednim przykladzie, oznaczono skutecznosc srodka smarnego wedlug wynalazku jako stabilizatora polimerów chlorku winylu przy lacznym stosowaniu z konwencjonalnym stabilizatorem cynoorganicznym, dwubutylo-S-S'-bis/mer- kaptooctan izooktylu/cyna. Ocene przeprowadzono odnotowujac barwe próbek pobieranych w dwuminutowych odstepach czasu. Podstawowe skladniki preparatów byly jak w przykladzie I, z tym, ze preparaty zawieraly wosk parafinowy w ilosci 0,5 czesci. Zmienne w kazdej z trzech badanych próbek przedstawiono w ponizszej tablicy, lacznie z zabarwieniem próbek w czasie próby trwalosci termicznej.112191 Próbka nr 1 0,7 0 biala jasnozólta zólta brazowa brunatna brunatna ciemnobrunatna 2 0 0,7 biala zólta ciemnozólta ciemnobrazowa brunatna brunatna — 3 0,4 0,3 biala jasnozólta zólta ciemnozólta brazowa brunatna brunatna Skladnik (czesci) utleniony polietylen (przyklad I) wodorotlenek wapnia Czas ekspozycji na cieplo (minut)* 0 2 4 6 8 10 12 * mierzony od momentu stopienia Dane uzyskane w powyzszej próbie trwalosci termicznej wykazuja, ze polaczenie polarnego srodka smarne¬ go z wodorotlenkiem wapnia nie tylko polepsza przetwarzalnosc polimerów chlorku winylu, lecz równiez znacz¬ nie polepsza trwalosc termiczna tych materialów, co pozwala na zmniejszenie w nich stezenia stabilizatorów termicznych.Przyklad III. Przeprowadzono ocene wplywu zmian ilosci tlenku lub wodorotlenku metalu w polar¬ nym srodku smarnym. Badania przeprowadzono przy uzyciu reometru obrotowego w 200°C,przy szybkosci 60 obrotów na minute, stosujac próbki o wadze 62 g, zawierajace na 100 czesci homopolimeru chlorku winylu 3 czesci weglanu wapnia traktowanego kwasem stearynowym, 1 czesc dwutlenku tytanu, 0,5 czesci wosku parafi¬ nowego i 0,6 czesci dwubutylo-S,S'-bis/merkaptooctan izooktylu/cyny. Ilosci wodorotlenku wapnia i utlenionego polietylenu, lacznie z barwa obserwowana w próbie trwalosci termicznej zanotowano wponiszych tablicach.W próbach trwalosci termicznej za punkt odniesienia przyjeto moment stopienia próbki (minuta 0). Na wykresie zmian momentu obrotowego w czasie jest to punkt, w którym moment obrotowy przyjmuje wartosc stanu stalego, stopniowo wzrastajaca z postepem degradacji polimeru, której wynikiem jest sieciowanie i wzrost lepko¬ sci stopu.Skladnik (czesci) Próba nr. 1 utleniony polietylen (przyklad I) wodorotlenek wapnia 0,7 0 czas ekspozycji na cieplo (minut) 0 2 4 6 8 10 12 14 16 Skladnik (czesci) 6 wodorotlenek wapnia 0,3 utleniony polietylen (przyklad I) 0,0 biala jasnozólta zólta brazowa brunatna ciemnobrunatna ciemnobrunatna - - 7 0,3 0,1 czas ekspozycji na cieplo (minut) 0 biala 2 zólta 4 ciemnozólta biala zólta ciemnozólta 0,7 0,1 jasnozólta zólta brazowa jasnobrunatna ciemnobrunatna ciemnobrunatna - - 0,7 0,3 jasnozólta zólta brazowa brazowa jasnobrunatna ciemnobrunatna - - Próbka nr 8 0,3 0,4 biala jasnozólta zólta 9 0,3 0,7 biala jasnozólta zólta 0,7 0,8 jasnozólta zólta brazowa ciemnozólta jasnobrazowa brazowa brazowa brunatna 10 0,3 1,0 biala jasnozólta zólta 1 0,7 1,2 jasnozólta zólta brazowa zólta jasnobrazowa brazowa brazowa brazowa 11 0,3 1,2 biala jasnozólta zólta112191 5 6 8 10 12 14 brunatna ciemnobrunatna ciemnobrunatna ciemnobrunatna — brazowa brunatna ciemnobrunatna ciemnobrunatna — ciemnozólta brazowa jasnobrunatna brunatna — ciemnozólta . brazowa jasnobrunatna ciemnobrunatna — ciemnozólta jasnobrazowa brazowa brunatna ciemnobrunatna ciemnozólta jasnobrazowa brazowa brunatna brunatna Szybkosc odbarwiania znacznie zmniejsza obecnosc nawet nieznacznych ilosci ultenionego polietylenu lub wodorotlenku wapnia w preparatach zawierajacych drugi skladnik srodka smarnego wedlug wynalazku. Przedsta¬ wione dane wykazuja równiez, ze tlenek lub wodorotlenek metalu jest skuteczny w ilosci od okolo 0,1-1,0 czesci na 100 czesci polimeru chlorku winylu, a iloscia korzystna jest 0,1-0,5 czesci na 100 czesci polimeru.Zwiekszenie stezenia srodka wedlug wynalazku powyzej 1,0 czesci na 100 czesci polimeru nie daje dalszego opóznienia odbarwiania i jedynie nieznaczne polepszenie trwalosci termicznej.Polarny srodek smarny jest skuteczny w stezeniach od 0,1-1,0 czesci na 100 czesci polimeru. Przy wyzszych stezeniach nadmierna smarnosc czyni kompozycji polimerowa trudna do przetworzenia lub powoduje utrate spoistosci.Przyklad IV. Przyklad wykazuje, ze polarne srodki smarne o liczbie kwasowej 7-40 nadaja sie do stosowania jako skladniki srodków smarnych wedlug wynalazku. Kazdy z badanych preparatów zawieral na 100 czesci homopolimeru chlorku winylu 3,0 czesci weglanu wapnia traktowanego kwasem stearynowym, 1,0 czesci dwutlenku tytanu 0,5 czesci wosku parafinowego i 0,6 czesci dwubutylo-S,S'-bis/merkaptooctan izooktylu/c- yny). Wodorotlenek wapnia stosowano w ilosci 0,3 czesci, lacznie z jednym z nastepujacych srodków smarnych: 1) utleniony polietylen o liczbie kwasowej 15 i lepkosci wstanie stopionym (Brookfield), (200 centipua¬ zów) 0,2 Pa.s w 140°C 2) kopolimer etylenu z etylenowo nienasyconym kwasem karboksylowym (AC-540 produkcji AUied Che¬ mical, Corp.), liczba kwasowa = 40 lepkosc (Brookfield) = (500 centipuazów) 0,5 Pa.s w 140°C 3) utleniony polietylen o liczbie kwasowej 7 i lepkosci w stanie stopionym (Brookfield) (230 centipuazów) 0,23Pa.sw 125°C 4) nie utleniony wosk polietylenowy, (Epolene N-14P produkcji Estman Chemical Products, Inc. (o liczbie kwasowej = 0).Woski przedstawiono w poniszej tablicy ich numerami kolejnymi. Kompozycje oceniano za pomoca reome- tru obrotowego Braebender^, w warunkach podanych w przykladzie I.Kompozycja 1 2 3 4 wodorotlenek wapnia Czas ogrzewania (minut)* 0 2 4 6 8 10 12 1 0,7 - - - 0 biala jasnozólta zólta brazowa brunatna ciemnobrunatna ciemnobrunatna Czesci srodka smarnego 2 0,7 - - - 0,3 biala jasnozólta zólta ciemnozólta brazowa jasnobrunatna ciemnobrunatna 3 - 0,4 - ... 0,3 Barwa preparatu biala jasnozólta zólta ciemnozólta brazowa brunatna ciemnobrunatna 4 - - 1,4 .._ 0,3 biala jasnozólta zólta zólta jasnobrazowa brazowa brunatna 5 (kontrola) - - - 0.7 0,3 biala jasnozólta zólta brazowa brunatna ciemnobrazowa ciemnobrunatna * mierzony od momentu stopienia Stosunkowo zle wlasciwosci preparatu 5, kontroli zawierajacej niepolarny srodek smarny (nie utleniony polietylen) swiadcza o synergistycznym polepszeniu trwalosci termicznej, uzyskiwanym przez stosowanie srodka smarnego wedlug wynalazku.Wplyw srodka smarnego na wlasciwosci reologiczne kompozycji polimerowej wykazano obserwujac czas potrzebny do stopienia kompozycji i osiagniecia równowagowej wartosci momentu obrotowego (wartosci mo¬ mentu obrotowego stopionego polimeru od momentu stopienia do rozpoczecia degradacji, przejawiajacej sie wzrostem tej wartosci).6 112191 Kompozycja Czas stapiania Równowagowy moment obrotowy (minut) (metrów x gram) 2 4,3 1900 5 5,9 2020 Przyklad V. Przyklad wykazuje poprawe trwalosci termicznej w wyniku zastosowania reprezenta¬ tywnych tlenków i wodorotlenków metali z zakresu wynalazku w kompozycjach polimerów chlorku winylu, zawierajacych polarny srodek smarny.Ocene trwalosci termicznej przeprowadzono za pomoca reometru obrotowego Braebender^, stosujac wa¬ runki jak w przykladzie I. Kazda kompozycja zawierala na 100 czesci homopolimeru chlorku winylu 3,0 g weglanu wapnia traktowanego kwasem stearynowym, 0,5 czesci wosku parafinowego i 0,6 czesci dwubutylo-SjS'- -bis/merkaptooctan /izooktylu/cyny. Pozostale skladniki kazdej z 16 badanych kompozycji i barwy obserwowa¬ no w czasie prób trwalosci termicznej podano w ponizszych tablicach I i II. Próbki kompozycji pobierano z reo¬ metru w dwuminutowych odstepach czasu, poczawszy od momentu stopienia. Obserwowano równiez barwe w momencie stopienia, odnotowujac ja jako barwe w czasie 0 minut.Zasadniczo wszystkie tlenki i wodorotlenki metali, poza tlenkiem cynku i tlenkiem olowiu, stosowane lacznie z polarnym srodkiem smarnym wykazuja ten sam typ synergistycznego zwiekszenia trwalosci termicznej, jak wodorotlenek wapnia. Przedwczesne odbarwianie, obserwowane w przypadku tlenku cynku,jest charakterys¬ tyczne dk zwiazków cynku w kompozycjach polimeru chlorku winylu. Efekt tego samego typu, choc slabszym jest obserwowany w przypadku zwiazków kadmu. Tlenki i wodorotlenki tych metali moga byc uzyteczne jedynie w bardzo malym stezeniu i dlatego nie wchodza w zakres wynalazku.Szare zabarwienie, jakie nadaje kompozycji tlenek olowiu, jest wynikiem reakcji miedzy tlenkiem olowiu a siarka obecna w zwiazku cynoorganicznym, prowadzaca do siarczku olowiu. Oczywiscie, kazdy silnie zabarwio¬ ny tlenek lub wodorotlenek metalu bedzie dzialac jako pigment i nadawac kompozycji odpowiednie zabarwie¬ nie. Trwalosc kompozycji zwiekszy sie, lecz przy danym poziomie pigmentacji.Reakcje miedzy tlenkiem lub wodorotlenkiem metalu a danym stabilizatorem termicznym, jak wyzej wzmiankowany zwiazek cynoorganiczny, mozna wyeliminowac zmieniajac stabilizator.Zastrzezenia patentowe 1. Srodek smarny do polimerów chlorku winylu, nadajacy smarnosc i trwalosc termiczna kompozycjom nieelastycznego polimeru chlorku winylu, skladajacy sie z mieszaniny organicznego wosku i zwiazku metalu, znamienny tym, ze jako zwiazek metalu zawiera zwiazek zasadowy, taki jak tlenki i wodorotlenki cyny, antymo¬ nu i pierwiastków z.grup Ha, Ilia i IVb okresowego ukladu pierwiastków, a jako wosk organiczny zawiera utle¬ niony polietylen, kopolimery etylenu z zawierajacymi jedno podwójne wiazanie kwasami karboksylowymi lub estrami tych kwasów albo estry jednokarboksyIowyeh kwasów o 8-20 atomach wegla z alkoholami o 1-12 atomach wegla, w stezeniu odpowiadajacym 0,03-0,5 równowazników kwasu karboksylowego lubestruna 100 czesci polimeru, a zwiazek zasadowy w stezeniu 0,1-5 czesci na 100 czesci polimeru, w nadmiarze w stosunku do ilosci stechiometrycznej, wymaganej w reakcji z kwasem karboksylowym lub estrem. 2. Srodek wedlug zastrze. 1, znamienny tym, ze jako zwiazek zasadowy zawiera wodorotlenek wapnia, tlenek wapnia, tlenek magnezu, wodorotlenek strontu, wodorotlenek baru, wodorotlenek cyrkonu, wodorotlenek glinu lub trójtlenek antymonu. 3. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jako wosk organiczny zawiera wosk parafinowy.112191 ^o O* ol o" o | t 1 o" o" o" N ON o JO ca vO C/3 o" C a ca Ja ^1 5 &&, o" cu C 2 « o S C 1 3 I 8 ^ 6 c c O tS O * o 2 o a o" c0- oj o" o" I I C o 2 Uh C O O •o .* O t- 0 c o c 3 5 o -M O -^ 4) 4 H ^^^ ca O C O ^ 3 N "^ O c -o 5 o .^ :a #112191 ^ CS oj & 1 I ln 1—< m cg - O ON 00 r- vO ! io ^ m r4 "" .^ -s pozycj (minu ** -2 « a, s ^ N O .U § 1 ^ 03 0Q 03 0Q 03 co CC QQ 00 CQ pa pa pa pa pa o co •N •N •N 1-4 •N •N •N •N •N •N •— •N - co •N •N pa u •N - pa •N Uh pp •N •N •N •N •N -• pa •N •N ^ i co N U •N U 3 00 pa t aa pa pa pa 3 pa 3 pa pa pa •N U •N i vO 3 pa i pa - 3 3 pa pa i pa ;u ' 3 l ca u i-i pa 3 pa u Uh pa 3 aa 3 3 pa u i-H i pa pa 00 3 2Q i 1 »-< PQ 1 pa u i 1 3 pa 1 3 aa i 3 pa •— , ^ i pa l pa pa i— i o I ^ CBu 1 pa i i i 1 3 pa i 3 pa i 3 pa i 3 pa u l pa r* ^H 1 i 3 cd 3 2 1 3 00 cd »*H cd x 1 pa cd 3 cd 3 3 Uh X o c ^ fl Cd o 8 1 1 3 pa U co cd -»TH •N 3 Xh 1 1 A-N cd Uh cd o 3 o 1 CO U cd -UJ •N O Ul 6 O ! •N cd 3 1 N U cd O & Uh x o 3 c/a cd 1 oa cd O u^ X) 1 Uh 00 cd £ O O 3 X cd o S 3 cd 3 3 .S 2 o X ! 1 ?9 pa112191 O RaSn(SR')4 . a RoSn^R-OCR')^ a WZÓR 1 0 WZÓR 2 ,(, WZÓR 3 RaSn(OCRV o RaSnfecH2C^oR,| OR'A-a WZÓR U 0 0 0 0 M II II II „ R25n(0CCH=CHC0) RaSn(XCH=CHC0R')4_a WZÓR 5 WZÓR 6 RSn(SCH2C | V *0R\ 2 S R2"SnSCH2C ^° WZÓR 7 PL PL PL