Najdluzszy czas trwania patentu do 30 sierpnia 1943 r.W patencie Nr 9283 opisano sposób o- trzymywania aminoalkyloaminowych po- chodnych aromatycznych aminooksy- i wie¬ loaminowych zwiazków, który polega na tern, ze amino-oksy- i wieloaminowe zwiaz¬ ki aromatyczne, jak pochodne produkty podstawienia i równowazniki przeprowa¬ dza sie w bardziej zasadowe pochodne wieloaminowe, w których nowowprowadzo- ne atomy azotu zwiazane sa z aromatycz- nemi grupami aminowemi zapomoca reszt alifatycznych.Obecnie wykryto, ze nowowprowadzo- ne atomy azotu moga byc zwiazane z arof- matycznemi grupami aminowemi nietylko zapomoca reszt alifatycznych, lecz równiez i hydroaromatycznych albo heterocyklicz¬ nych. Ponadto wykryto, ze aminopochodne odpowiednich produktów posrednich prze¬ prowadza sie w pochodne wieloaminowe, a te przeksztalca sie na aromatyczne ami¬ nooksy i wieloaminowe zwiazki.W celu otrzymania zwiazków, o których mowa na wstepie, a które zreszta mozna stosowac jako produkty posrednie, mozna ogrzewac np. aromatyczne aminooksy- albowieloaminowe zwiazki z chlorowcoalkylo- aminami albo odpowiedniemi estrami in¬ nych kwasów orgarficznych lub nieorganiczr nych albo z solami jednych i drugich z do¬ datkiem lub bez rozpuszczalników czy srod¬ ków rozcienczajacych, w razie potrzeby z dodatkiem srodka, wiazacego kwas. Mozna równiez reszty aminoalkylowe laczyc z po- chodnemi amin, poddajac te pochodne ko¬ lejno dzialaniu najprzód tlenku etylenu albo chlorowco-alkoholi i przetwarzajac nastepnie otrzymane w ten sposób oksy- alkylowe pochodne amin; albo mozna rów¬ niez aromatyczne dwuoksy-zwiazki albo chlorowconitro-zwiazki lub inne zwiazki aromatyczne, zawierajace podstawniki zdolne do reakcji, poddawac jedno- lub wielokrotnej reakcji z alifatycznemi dwu- aminami. Rozumie sie, ze do celu prowadzi równiez sposób, polegajacy na tern, iz naj¬ przód aromatyczne zwiazki aminowe i wie¬ loaminowe, ich pochodne, produkty pod¬ stawienia i równowazniki przez zastosowa¬ nie którejkolwiek z wyzej opisanych lub zwykle w tym celu stosowanych metod przeprowadza sie w zwiazki aminoalkylo- wane przy azocie aromatycznym a na¬ stepnie te zwiazki przetwarza sie w aroma¬ tyczne aminooksy- albo wieloaminowe zwiazki Af-aminoalkylowane. Mozna przy- tem posilkowac sie kazdorazowo obecnemi zdolnemi do reakcji grupami, jak np, gru¬ pami: nitrozowa, nitrowa,, azowa i t. d., które przez redukcje daja grupy acyloami- nowe, benzylidenowe albo innemi grupami, które przez zmydlenie daja wolne grupy aminowe, albo grupami dwuazonowemi, które przez gotowanie, tak samo jak grupy sulfonowe przez stapianie z alkaljami, da¬ ja grupy wodorotlenowe wolne albo pod¬ stawione. Z drugiej strony, jezeli ^V-ami- noalkylowane zwiazki aromatyczne nie za¬ wieraja wyzej wymienionych grup, to moz¬ na te ostatnie uprzednio wprowadzic i na¬ stepnie dopiero poddawac te zwiazki wyzej wymienionym przeksztalceniom. Przemia¬ nie na wieloaminowe pochodne moga pod¬ legac zarówno pochodne amin pierwszo, jak i drugorzedowych.Lancuchy boczne, zawierajace azot ali¬ fatyczny, moga byc rozgalezionemi alifa¬ tycznemi wzglednie hydroaromatycznemi, otwartemi albo cyklicznemi lancuchami weglowemi. Moga one zawierac grupy wo¬ dorotlenowe wolne albo zwiazane eterowo, prócz tego moze to byc jedno- lub kilka¬ krotnie przerwane eterowo zwiazanym tle¬ nem albo siarka, albo tez drugo- lub trze- ciorzedowemi grupami aminowemi, Wyzej wymienione alifatyczne grupy azotowe mo¬ ga byc pierwszo- drugo- lub trzeciorzedo¬ we i moga miec charakter wylacznie alifa¬ tyczny, albo tez moga wchodzic w sklad zwiazku heterocyklicznego oraz moga wy¬ stepowac w lancuchu bocznym jedno- lub kilkakrotnie, Opisane w ten sposób blizej lancuchy boczne, zawierajace azot alifatyczny, moga byc jedno- lub wielokrotnie wprowadzone do jednej lub kilku grup azotowych pier¬ scieni aromatycznych, ewentualnie moga one jednoczesnie byc jeszcze zwiazane ete¬ rowo z grupami tlenowemi aromatycznych aminooksyzwiazków.Lancuchy boczne, zawierajace jeden lub kilka alifatycznych atomów azotu, moga byc proste lub rozgalezione i alifatyczne atomy azotu moga sie znajdowac w polo¬ zeniu p — y albo nawet jeszcze dalszem wzgledem aromatycznej grupy aminowej.Przyklad I.OC2Hz I - H~£,0- NH- CH2 -CH2-N (C2HJ2. 16 czesci wagowych 3.4-dwuetoksy- aniliny, 14 cz. wag. chlorku dwuetylo-ami- — 2 -nóetylowego i 0,5 cz. wag. wody ogrzewa sie przez dwie godziny od 80 do 90°C. Na¬ stepnie dodaje sie wody i lugu sodowego i wytrzasa z chloroformem. Roztwór chloro¬ formowy suszy sie siarczanem sodowym, odparowuje i pozostalosc destyluje w prózni. Nowa zasada wrze przy 2 mm ci¬ snienia w 185° do 186°C.Tak otrzymany zwiazek dziala zabójczo na pasorzyty krwi.Przyklad II. 0C9H I 2" 5 H,C,0- N< ,CH2 -CH2-N (C2HJ2 ^CH2 -CH2-N (C2H5)2 Przy zastosowaniu, jako materjalu wyj¬ sciowego nowej zasady opisanej w przy¬ kladzie I otrzymuje sie 3.4-dwuetoksy-./V- dwu-dwuetyloamino-etylo-aniline w spo¬ sób nastepujacy: 25 cz. wag: dwuetylo-ami- no-etylo 3.4-dwuetoksy-aniliny ogrzewa sie przez 5y2 godzin od 130 do 140°C z 50 cz. wag. chlorku dwuetylo-aminoetylowe- go. Nastepnie mieszanine zadaje sie woda i alkaljami, wyciaga eterem, wyciag etero¬ wy suszy sie i odparowuje. Pozostalosc de¬ styluje sie w prózni. Najprzód otrzymuje sie jeszcze nieco niezmienionego materjalu wyjsciowego, poczem destyluje nowa za¬ sada w 203° — 204°C przy ,1,5 mm cisnie¬ nia. W celu lepszego oczyszczenia desty¬ lacje mozna powtórzyc. Otrzymany zwiazek dziala zabójczo na pasorzyty krwi.Przyklad III. #3CV HC- O- ff3cx (H6CJ2N — H2C N ,cm CH< NCff3 CH2- N (C2HJ2, 21 czesci wagowych ^-amino-2.6-dwu-izo- propylooksybenzenu, o temperaturze to¬ pienia 63QC i temperaturze wrzenia 123°C przy 3 mm cisnienia ogrzewa sie przez 10 godzin pod chlodnica zwrotna i 28 cz{, wag. chlorku dwuetyloaminoetylowego w 30 czesciach wag. wody. Po zwyklej obróbce, po oddzieleniu od przedgonu, stanowiacego zwiazek jedno-amino-alkylowany otrzymu¬ je sie bezbarwny olej o wzorze wyzej po¬ danym i temperaturze wrzenia 188°C do 190°C przy 2,5 mm cisnienia. Zasada ta tworzy staly chlorowodorek, latworozpu- szczalny w wodzie i dzialajacy zabójczo na pasorzyty krwi.Przyklad IV.OCH, HaCO _NH-CH2- CH2-N (C2HJ2 NH- CH2-CH2-N (C2HJ2 7, 2 czesci wagowych 4.5-dwumetoksy- 1. 2-fenylenodwuaminy, 14 cz. wag. chlorku dwuetylo-amino-etylowego i 1 do 2 cz. wag. wody ogrzewa sie przez kilka godzin - 3na lazni wodnej. Po dodaniu wody i alka- ljów do mieszaniny, wytrzasa sie ja z chlo¬ roformem, suszy, odparowuje i pozosta¬ losc destyluje. Zasada dzialajaca zabójczo na pasorzyty 4trwi, przechodzi w 203°C przy cisnieniu 2 mm.Przyklad V./\ H*N H -N< ^CH2-CH2-N(C2Hb)2 100 g m-nitro-aniliny w 500 cm3 benzenu miesza sie z 98 g chlorku dwuetyloaminoe- tylowego w 100 cm3 benzenu i ogrzewa przez kilka godzin. Wykrystalizowana sól kwasu solnego rozpuszcza sie w wodzie i redukuje zelazem i kwasem octowym.Ciecz poredukcyjna, uwolniona od zelaza, odparowuje sie do malej objetosci, zadaje potazem i wyciaga eterem. m-a.mino-N- dwuetylo-amino-etyloaniline otrzymuje sie w postaci ruchliwej cieczy o temperaturze wrzenia 158°C —¦ 159°C przy 1 mm cisnie¬ nia.Tego rodzaju zasadowe zwiazki wielo- aminowe mozna równiez otrzymywac spo¬ sobem nastepujacym: H2N- -N< ,Cff, ^Cff2- CH2-N (C2Hb)2. o- #-metylo-dwuetylo-aminoetyloaniline, trzymana z jednometyloaniliny przez dwuetyloaminoetyloalkylowanie, przepro¬ wadza sie, dobrze chlodzac, w zwiazek p-nitrozowy zapomoca kwasu solnego i a- zotynu sodowego, ten zwiazek p-nitrozowy redukuje sie pylkiem cynkowym. Mieszani¬ ne poreakcyjna zalewa sie eterem i chlo¬ dzac, dodaje sie stezonego lugu sodowego az do calkowitego rozpuszczenia wodoro¬ tlenku cynkowego. Z roztworu eterowego otrzymuje sie p-aminohAf-metylo-dwuety- lo-aminoetylo-aniline w postaci ruchliwej cieczy o temperaturze wrzenia 161° do 163°C przy 3 mm cisnienia. Zwiazki te mo¬ ga sluzyc jako produkty posrednie przy otrzymywaniu zwiazków, dzialajacych za¬ bójczo na pasorzyty krwi. Np. ogrzewajac p-amino-./V-metylo - dwuetylo - aminoetylo- aniline z chlorkiem dwuetyloaminoetylo- wym w ilosciach czasteczkowych przez 16 godzin na lazni olejowej o temperaturze 110°C, i frakcjonujac nastepnie produkt reakcji, otrzymuje sie nowa zasade o wzorze: ff.(H,C2)2NH2C - H2C N-< N ,CH* ^CH2- CH2 - N (C2HJ2, która wrze w temperaturze 1860|C przy Przyklad VI. 15 cz. wag. soli cynko- 1 mm cisnienia. wej 7-amino-4-dwumetylo-amino-2-tiofe- Zwiazki czynne przeciw pasorzytom nolu rozpuszcza sie na cieplo w 175 cz.* krwi mozna otrzymywac równiez, jak na- wag. 8%Twego lugu sodowego. Do przesa- stepuje: czonego roztworu dodaje sie przy 40° — — 4 —45°C 8 czesci wag. jodku metylowego. Po skonczonej reakcji produkt wyciaga sie e- terem, a po odpedzeniu eteru destyluje sie /-amino-4-dwumetyloamino-2-metylo- tiofenol. Zwiazek ten wrze jako ciecz o- Ieista w temperaturze 135°C przy 3 mm cisnienia.W celu wprowadzenia grupy amino-al- kilowej ogrzewa sie 6 czesci wagowych te¬ go zwiazku z 13,5 cz. wag. (okolo 3 moli) chlorku dwuetyloaminoetylowego w 6 cz, wag. benzenu do temperatury zewnetrznej wynoszacej 120—(130°C. Po zwyklej dal¬ szej przeróbce otrzymuje sie i-dwu-dwu- etylo-aminoetyloamino-4-dwumetyloamino- 2-metylotiofenol o wzorze: NfCHs), N< -SCH9 CHi-CHi-N (C2Hth ^CH,-CHi-N(C2H5)i.Zwiazek ten otrzymuje sie w postaci zóltego oleju o temperaturze wrzenia od 198° do 204° przy 2 mm cisnienia. Z su¬ chym chlorowodorem tworzy on w eterze bialy, rozpuszczalny w wodzie chlorowo¬ dorek.Przyklad VII.O-CHi I H,CO — ,CHa CH* k i x CN2 -CH2-N- CH2 -CH2-N (C2H5)2 18 cz. wag. 7-amino-J-metoksy-4-izopropy- lo-oksybenzenu ogrzewa sie w 28 cz. wag. dwuchlorowodorku chlorku etylo-dwuety- lo-aminoetylo-aminoetylowego przez 8 go¬ dzin do 100—110°C na lazni olejowej. Po zwyklej przeróbce otrzymuje sie zasade o wzorze powyzszym w postaci bezbarwne¬ go oleju o ^temperaturze wrzenia 189 — 191 °C przy 2 mm cisnienia. Wytwarza ona staly chlorowodorek, rozpuszczalny w wo¬ dzie.W analogiczny sposób powstaja np. zwiazki nastepujace: /-izopropylo-2-metylo-iV- ( a - piperydylo- p- oksy - y - propylo -) - 4 - aminopyrokatechi- na o temperaturze wrzenia 225—230°C przy 5 mm cisnienia i temperaturze topie¬ nia 92° — 94°C, / - izopropylo - 2 - metylo-W- (ai-etylo-p- dwuetylo-amino - etylo - siarczko)-4-amino- pyrokatechina o temperaturze wrzenia 225 — 227°C przy 5 mm cisnienia, /-izopropylo-2-metylo-#- (a - dwumetylo- amino - y - etoksy - p - propylo) -4-amino- pyrokatechina o temperaturze wrzenia 166 do 168°C przy 1 mm cisnienia, i-izopropylo-2-metylo - N - /7-dwumetylo- amino-2-cyklo-heksylo-) -4-amino-pyroka- - 5 —techina o temperaturze wrzenia 173 do 175°C przy 2 mm cisnienia.Przyklad VIII.Sól sodowa kwasu 2. 3-dwuoksynaftaleno- 7-azobenzeno-sulfonowego metyluje sie w zwykly sposób przy tlenie i przez redukcje chlorkiem cynowym przeksztalca sie na 1- amino-2. 3-dwumetoksynaftalen; zasada ta wrze przy 167°C przy 2 mm cisnienia. 2 cz. wag. tego zwiazku ogrzewa sie z 8 cz. wag. benzenu i 3 cz. wag. chlorku dwu- etylo-aminoetylowego w ciagu 8 godzin do 90°C. Wykrystalizowany chlorowodorek a- mino-alkylowanej zasady odsacza sie i roz¬ klada alkaljami. Wolna zasada destyluje sie jako bezbarwny, latworozpuszczalny w kwasie solnym olej o temperaturze wrze¬ nia 207°C przy 2 mm cisnienia.Przez powtórne dzialanie na te zasade chlorkiem dwuetylo-aminoetylowym otrzy¬ muje sie latwo zwiazek podwójnie amino- alkylowany o temperaturze wrzenia 240°C przy 2 mm (cisnienia.Przyklad IX.O ! CH2 -CH2-N (C2HJ 5/2 HoCO- I NH — CH2 — CH2 — N (C2HJ2 Sucha sól potasowa 7-metoksy-2-oksy-5- nitrobenzenu zawieszona w ksylenie, dzia¬ lajac na nia wyliczona iloscia chlorku dwu- etylo-amino-etylowego przy 135°C, prze¬ twarza sie na 7-metoksy-2-dwuetylo-ami- no - etoksy - 5 - nitrobenzen (temperatura wrzenia 187° — 190°C przy 2 mm cisnie¬ nia). Przez redukcje zelazem i kwasem octowym otrzymuje sie z tego /-metoksy- 2-dwuetylo-amino-etoksy-5-aminobenzen o temperaturze wrzenia 178—180°C przy 2 mm cisnienia. Amine te zadaje sie w roztworze ksylowym w temperatu¬ rze 120°C czasteczkowa iloscia chlorku dwuetyloamino-etylowego, wydzielaj aca sie sól rozpuszcza sie w wodzie i rozklada.Temperatura wrzenia podwójnie aminoal- kylowanej aminy wynosi 218 — 222°C przy 2 mm cisnienia. PL