Przedmiotem wynalazku jest bandaz do wytwa¬ rzania samoutwardzajacego sie opatrunku podtrzy¬ mujacego, to jest Usztywniajacego.Stosowanie bandazy nasyconych gipsem jako usztywniajacego materialu opatrunkowego jest zna¬ ne- Takie opatrunki gipsowe sa jednak nieko¬ rzystnie ciezkie, zle przepuszczaja powietrze, w stanie wilgotnym, np. pod dzialaniem wody na usztywniony opatrunek, traca szybko wytrzyma¬ losc i ze wzgledu na pochlanianie i 'rozpraszanie promieni rentgenowskich uniemozliwiaja stosowa¬ nie rentgenogramów do celów diagnostycznych, zas na skutek niedostatecznej odpornosci na dzialanie wody czesto powoduja podraznienia skóry, wywo¬ lywane przez rozwój bakterii albo grzybów w opa¬ trunku. Z tych tez wzgledów starano sie opraco¬ wac materialy opatrunkowe, nie majace tych wad.Tak np. próbowano nasycac material opatrunkowy roztworami polimerów, dajacymi sie utwardzac pod wplywem promieniowania nadfioletowego i nastep¬ nie utwardzac opatrunek, wytworzony z tych ma- tar-ialów, pnzeiz naswietlenie za pomoca lampy kwarcowej (Chemical Orthopaedies and Related Research 103, 109—117 (1974)]. Jednakze niezbedne przy tym stosowanie promienników nadfioletowych jest klopotliwe, a przy tym promieniowanie nad¬ fioletowe przenika tylko przez górne warstwy opa¬ trunku, totez glebiej polozone warstwy nie sa., utwardzane wcale albo ulegaja utwardzeniu do¬ piero po uplywie dluzszego czasu. Dalsza wada w 15 tego sposobu jest to, ze podczas utwardzania opa¬ trunku' za pomoca promieniowania nadfioletowego niemozliwa jest obserwacja miejsca zlamania za pomoca rentgenogramów.W opisie patentowym RFN DOS nr 2 353 212 omówiono usztywniajacy material opatrunkowy, skladajacy sie z gietkiego materialu podstawowego, wyposazonego w substancje, 'zawierajace grupy oksykacibonyloizocyjianiianowe. Ten 'material opatru¬ nkowy nie przyjal sie jednak w praktyce, gdyz z jednej strony, ze wzgledu ma ogjromna podatnosc oksykartonyloizocyjanianów do reakcji, natrafiano na nieomal niemozliwe do prizezwyciezeniia trudnos¬ ci, a z drugiej strony wytrzymalosc opatrunków podtrzymujacych, wytworzonych z takich bandazy, nde odpowiadala wymaganiom w praktyce. Poza tym ze wzgledu na bardzo duza podatnosc oksykar- bonyloiizocyjaniianóiw do ireakcjl, nasycone bandaze moga byc magazynowane tylko w ciagu bardzo krótkiego czasu, gdyz prepolimery znane ze wspo¬ mnianego wyzej opisu patentowego, zawierajace grupy oksykarbonyloizocyjanianowe i uretanowe, sa utwardzane szybko nawet bez dostepu wilgoci z powietrza.Sposób wytwarzania utwardzanych mateirialów do owijania znany z opisu patentowego RFN DOS nr 2 357 931 nie nadaje sie do stosowania w medycy¬ nie, poniewaz przewidziane w tym sposobie utwar¬ dzanie pod wplywem wilgoci z powietrza trwa zbyt dlugo. ; 109 49110^491 3 20 Bandaz wedlug wynalazku umozliwia wytwarza¬ nie podtrzymujacych opatrunków, nadajacych sie do^stosowania, w^medycynie ludzkiej i weteryna¬ rzj(2#ej,*-ni£/majacyCJi*wad, zwiazanych ze stosowa¬ niem opisanych wyzej sposobów znanych. Bandaz 5 wedlug wynalazku d$je tez szereg korzysci, a mia- npWicie/^atrunki l niego wytworzone przepusz¬ cza--bacdzo .dobrej promienie rentgenowskie, to¬ tez nie stanowia praktycznie zadnej przeszkody dla stosowania diagnostyki rentgenowskiej, a ich 10 ciezar w porównaniu ze znanymi gipsowymi opa¬ trunkami o takiej samej zdolnosci podtrzymywa¬ nia jest mniejszy nawet o 80%. Opatrunki wytwo¬ rzone z bandaza wedlug wynalazku sa odporne na dzialanie wody, zdolnosc podtrzymywania uzysku- 15 . ja juz po uplywie 10 minut, cieplo reakcji utwar¬ dzania opatrunku jest nieznaczne w porównaniu z cieplem, wydzielanym przy twardnieniu znanych opatrunków gipsowych, a zakladanie tych opa¬ trunków oraz ich zdejmowanie po zakonczonym procesie leczenia jest bardzo proste i czyste. Poza tym, opatrunki, wytwarzane z bandaza wedlug wy¬ nalazku, stwarzaja w porównaniu ze znanymi opa¬ trunkami gipsowymi znacznie mniejsze niebezpie¬ czenstwo podrazniania skóry przez dzialanie bak¬ terii lub grzybów, do zakladania tych opatrunków nie trzeba stosowac zadnych kosztownych apara¬ tów. Opatrunki te przepuszczaja bardzo dobrze powietrze, a tym samym wcale nie utrudniaja oddychanie przez skóre.Bandaz wedlug wynalazku sklada sie z gietkich, przepuszczajacych powietrze wytworów plaskich, pokrytych w ilosci 50—300% wagowych prepoli- merem NCO na osnowie z aromatycznych poliizo¬ cyjanianów i polioli, zawierajacych trzeciorzedowy azot aminowy, przy czym prepolimer ten zawiera 5—30% wagowych grup NCO i 0,05—2,5% wago¬ wych trzeciorzedowego azotu aminowego- Z bandaza wedlug wynalazku' wytwarza sie opa- 4Q trunek w ten sposób, ze czesc ciala, przewidziana do podtrzymania, pokrywa sie najpierw przepusz¬ czajacym powietrze nie impregnowanym podkla¬ dem. Jako podklad odpowiednie sa np. takie ma¬ terialy, jak papier c otwartych porach, materialy 45 runowe lub materialy wlókiennicze, stosowane do Wyrobu bandazy. Korzystnie stosuje sie do tego celu materialy o ograniczonej hydrofilowosci, to¬ tez szczególnie odpowiedni jest np. material runo¬ wy z poliestru lub z polipropylenu. 50 Pokryta podkladem czesc ciala owija sie nas¬ tepnie nasyconym uprzednio woda bandazem we¬ dlug wynalazku. Bandaze nasyca sie woda bez¬ posrednio przed ich uzyciem, np. zanurzajac je wWodzie. . 55 Bandaze wedliig Wynalazku stanowia nasycone okreslonymi prepolimerami ;izo_c.yjanianowymi, prze¬ puszczajace powietrze, gietkie wytwory plaskie, o ciezarze powierzchniowym 20—1000, korzystnie 30— 500 g/m2, zwlaszcza na podstawie materialów tek- co stylnych. Takimi odpowiednimi wytworami plas¬ kimi sa na przyklad nastepujace: Wlókiennicze tkaniny, dzianiny lub dzianiny szy¬ delkowe o ciezarze powierzchniowym 20—200 g/m2, korzystnie 40—100 g/m2, o liczbie nitek wynosza- 65 30 35 cej korzystnie 2—20 na 1 cmi biezacy w kierunku podluznym i poprzecznym. Tkaniny te i dzianiny moga byc wykonane z dowolnych przedz natural¬ nych albo syntetycznych/ ale korzystnie stosuje sie tkaniny lub dzianiny z przedz mieszanych, wytworzone z hydrofobowych nitek lub wlókien o wysokim module E (nip. z poliestrów) i hydrob¬ iowych naturalnych albo syntetycznych nózek albo wlókien (np. z bawelny albo poliamidu).— Tkaniny, dzianiny lub dzianiny szydelkowe z wlókien szklanych o ciezarze powierzchniowym 60—500 g/m2, korzystnie 100—4Ó0 g/m2, o liczbie nitek wynoszacej korzystnie- 2—20 na 1 cm bie¬ zacy w kierunku podluznym i poprzecznym. Szcze¬ gólnie odpowiednie sa tkaniny z wlókien szklanych o hydrofilowej klejonce.— Nie zwiazane albo zwiazane lub iglowane ru¬ na na osnowie z nieorganicznych, korzystnie z organicznych wlókien, majace ciezar powierzchnio¬ wy 30—400 g/m2, korzystnie 50—200 g/m2.Do wytwarzania opatrunków podtrzymujacych w postaci misek lub szyn nadaja sie tez tkaniny runowe wspomnianego wyzej rodzaju, majace cie¬ zar powierzchniowy do 1000 g/m2- Szczególnie korzystnie stosuje sie podane wyzej tkaniny, dzianiny lub dzianiny szydelkowe.Do impregnowania podanych wyzej przykladowo gietkich wytworów plaskich odpowiednie sa zwla¬ szcza prepolimery NCO, zawierajace 5—30% wa¬ gowych, korzystnie 10—25% wagowych, aroma¬ tycznie zwiazanych grup izocyjanianowych i 0,05— 2,5%, korzystnie 0,1—1,5% wagowych atomów azo¬ tu amin trzeciorzedowych. Poza tym dobierajac odpowiednio lepkosc produktów wyjsciowych do wytwarzania prepolimerów NCO, wytwarza sie pre¬ polimery NCO o lepkosci wynoszacej w tempera¬ turze 25°C 5000—50000cP, korzystnie 10000—30000cP.Prepolimery NCO wytwarza sie w znany spo¬ sób, przez reakcje uzytych w nadmiarze aroma¬ tycznych poliizocyjanianów z poliólami, zawiera¬ jacymi trzeciorzedowy azot aminowy. Odpowied¬ nimi do tego celu aromatycznymi poliizocyjania- nami sa dowolne aromatyczne poliiizocyjaniany, sto¬ sowane w chemii poliuretanów, opisane np. w dzie¬ le „Polyurethans", Chemistry and Technology, czesc I, Interscience Publishers (1962), albo w „Kun- ststoff-Handbuch", tom vn, Polyurethane, Carl Hanser verlag Munchen (1966). Korzystnie stosuje sie 2,4-dwuizocyjanianotoluen, 2,6-dwuizocyjanian- oitoluen i mieszaniny obu tych izomerów, 4,4'-dwu- izocyjatnianodwufenylometan, 2,4'-dwuizocyjanian- odwufenylometan i mieszaniny obu tych izomerów, ewentualnie zawierajace takze male ilosci 2,2'-dwu- izocyjanlanodwufenylometanu, albo dowolne mie¬ szaniny wspomnianych wyzej poliizocyjanianów albo mieszanin poliizocyjanianów, wytwarzane przez fosgenowanie produktów kondensacji aniliny z al¬ dehydem mrówkowym i zawierajace obok 2,2'- 2,4'- i 4,4'-dwuizocyjanianodwufenylometanu rów¬ niez poliizocyjaniany szeregu dwufenylometanu o wiekszej liczbie pierscieni. Te ostatnio wymienio¬ ne mieszaniny poliizocyjanianów szeregu dwufeny¬ lometanu sa szczególnie odpowiednie.109 491 Odpowiednimi poliolami zawierajacymi trzecio¬ rzedowy azot aminowy sa na przyklad: — Maloczasteczkowe poliole zawierajace trzecio¬ rzedowy azot i nie zawierajace grup eterowych, majace ciezar czasteczkowy 105—300, takie jak np.N-metylodwuetanoloamina, N-etylodwuetanoloami- na, Nnmetylodwupropanoloamina, trójetanoloamina albo trójpropanoloamina; — poliestropoliole, zawierajace trzeciorzedowy azot, majace ciezar czasteczkowy 300—2000, ko¬ rzystnie 800—1500, wytwarzane przez reakcje wie- lozasadowych kwasów z aminoalkoholami podany¬ mi wyzej przykladowo, ewentualnie z równoczes¬ nym uzyciem wielowodorotlenowych alkoholi nie zawierajacych azotu. Odpowiednimi wielozasado- wymi kwasami sa np. kwas adypinowy, ftalowy lub szesciowodoroftalowy. Do wytwarzania polie¬ strów odpowiednimi wielowodorotlenowymi alko¬ holami, nie zawierajacymi azotu, sa np. takie jak glikol etylenowy, glikol czterometylenowy, glikol szesciometylenowy lub trójmetylolopran; — polieteropoliole, zawierajace trzeciorzedowy azot aminowy, majace ciezar czasteczkowy 300— —2000, korzystnie 800—1500, wytwarzane w znany sposób przez alkoksylowanie czasteczek produktu wyjsciowego. Odpowiednimi produktami wyjscio¬ wymi, zawierajacymi azot, sa np. wymienione wy¬ zej przykladowo aminoalkohole albo aminy, za¬ wierajace co najmniej dwa wiazania N—H, takie jak np- etylonedwuamina, anilina albo szesciome- tylenodwuamina. Do wytwarzania polieterów od¬ powiednimi tlenkami alkilenowymi sa np. tlenek etylenu lub tlenek propylenu. Szczególnie korzy¬ stnie jest stosowac produkty propoksylowania wspomnianych, wyzej czasteczek produktów wyj¬ sciowych, zawierajacych azot.Impregnowanie bandazy wedlug wynalazku po¬ danymi wyzej przykladowo prepolimerami NCO moze odbywac sie w dowolny sposób. Bandaze poddaje sie np. procesowi nasycania lub powle¬ kania za pomoca zwyklych urzadzen, mianowicie za pomoca nozy drukarskich'lub przez napawanie i nastepnie wygniatanie na walcach lub odwiro¬ wywanie, albo tez przez opryskiwanie lub na¬ kladanie metoda nawrotna. Prepolimer NCO moz¬ na przy tym stosowac w jego zwyklej postaci al¬ bo w postaci roztworu. Jezeli stosuje sie roztwory polimeru, to korzystnie jest wytwarzac je przy uzyciu latwo lotnych rozpuszczalników, np. chlor¬ ku metylenu.Dobierajac odpowiednio w podanych wyzej gra¬ nicach ciezar powierzchniowy i wielkosci oczek gietkiego nosnika i ilosc prepolimeru NCO, który ma byc nakladany, uzyskuje sie to, ze material- wlóknisty zostaje jedynie otoczony powloka, z za¬ chowaniem nie wypelnionych przestrzeni, umozli¬ wiajacych zadane oddychanie.Jezeli w procesie impregnowania materialu, sta¬ nowiacego nosnik, stosuje sie równiez pomocnicze rozpuszczalniki, to rozpuszczalniki te usuwa sie np. droga obróbki pod zmniejszonym cisnieniem.Po impregnowaniu wytworzone bandaze wedlug, wynalazku mozna magazynowac w zamknietych po¬ mieszczeniach bez dostepu wilgoci. Bandaze te 15 25 30 35 40 45 50 55 66 korzystnie magazynuje sie w postaci zwojów lub arkuszy w nie przepuszczajacych powietrza zam¬ knietych pojemnikach metalowych, np. aluminio¬ wych. Do przechowywania bandazy wedlug wyna- ' lazku szczególnie odpowiednie sa zespawane torby z folii aluminiowej, pokrytej polietylenem albj puszki aluminiowe zamkniete tak, aby uniemozli¬ wic dostep wilgoci.Jedna z zalet bandazy wedlug wynalazku w po¬ równaniu z bandazami, znanymi z opisu patento¬ wego RFN DOS nr 2 353 212, jest to, ze w opako¬ waniach, uniemozliwiajacych dostep powietrza, mo¬ ga byc przechowywane w zwyklych warunkach- W celu stosowania tych bandazy mozna je w do¬ wolnym czasie wyjmowac z pojemnika i nasycac woda.Przy stosowaniu bandaza wedlug wynalazku gru¬ bosc podtrzymujacego opatrunku dostosowuje sie kazdorazowo do wymagan medycznych. Grubosc ta wynosi zwykle 3—10 mm. Bandaze wedlug wy¬ nalazku mozna uzywac zarówno do wytwarzania opatrunków podtrzymujacych przez owijanie cze¬ sci ciala, która ma byc podtrzymana, jak tez, e- wentualnie w postaci arkuszowej, do wytwarzania opatrunków miiskowych lufo w postaci szyn.Mozliwe tez jest barwienie bandazy, np. przez dodawanie pigmentów lub barwników do prepo- limerów NCO. W celu zwiekszenia sztywnosci opa¬ trunków podtrzymujacych, wytworzonych z ban¬ daza wedlug wynalazku, mozna tez do impregno¬ wania bandazy stosowac prepolimery NCO, za¬ wierajace domieszki chemicznie obojetnych lub tez twardniejacych pod wplywem wody substancji nie- * organicznych, aczkolwiek stosowanie takich dodat¬ ków jest na ogól zbedne, z uwagi na bardzo dobre wlasciwosci mechaniczne podtrzymujacych opa¬ trunków. Jako wspomniane wyzej dodatki odpo¬ wiednie sa np. kreda, szklane wlókna lub gips.Nastepujace przyklady blizej wyjasniaja wyna¬ lazek. * P r z y k,l a d I. Bandaz z gazy opatrunkowej z bielonej bawelny majacy szerokosc 12 cm, dlugosc 4 m, ciezar powierzchniowy 31 g/m2 i o 11 nitkach/ /cm w kierunku podluznym i 8 nitkach/cm w kie¬ runku poprzecznym, impregnuje sie za pomoca 24 g prepolimeru NCO skladajacego sie z (a) pro¬ duktu fosgenowania produktu kondensacji aniliny z aldehydem mrówkowym, zawierajacym 30% wa¬ gowych grup NCO i majacego lepkosc 200 cP w temperaturze 25°C i (ib) trójhydroksypolieteru, o- trzymanego przez propoksylowanie trójetanoloami- ny, majacego liczbe wodorotlenowa 146 i lepkosc 1200 cP w temperaturze 25°C, przy czym stosunek (a) : (b) — 3:1 [zawartosc trzeciorzedowego azotu 0,3% wagowych, wolnych grup NCO 18,7% wa¬ gowych, lepkosc 21300 cP w temperaturze 25°C].Impregnuje sie w walcówce do impregnowania, przy bardzo dokladnym odcieciu dostepu wilgoci z powietrza (temperatura rosy ponizej -.—50°C) i na¬ wija na rdzen polietylenowy, a nastepnie zapie- czetowuje w torbie z brzegiem do pieczetowania, wykonanej z trójwarstwowego laminatu z poliestru, aluminium i polietylenu.109 491 8 Po przechowywaniu w ciagu 1 tygodnia w tem¬ peraturze okolo 25°C impregnowany bandaz wyj¬ muje sie z opakowania, zanurza na okres 3—5 se¬ kund w wodzie o temperaturze okolo 25°C i lek¬ ko wygniata- Nastepnie w ciagu 3 minut nawija sie bandaz na forme w ksztalcie rury o wewne¬ trznej srednicy 42 mm i o dlugosci okolo 12 cm.Podtrzymujacy opatrunek twardnieje w ciagu dal¬ szych 5 minut przy lekkim wydzielaniu ciepla (temperatura na powierzchni najwyzej 35°C) i o- trzymuje sie trwaly, uformowany produkt, wy¬ trzymaly na obciazenie i bardzo dobrze zwiazany.Przyklad II. Postepujac w sposób, opisany w przykladzie I, wytwarza sie 30 impregnowanych bandazy i po przechowywaniu w ciagu 3, 6 i g miesiecy w temperaturze okolo 25°C bada sie ich przydatnosc do wytwarzania opatrunków. W pró- oie zginania (szerokosc swobodnej czesci 40 mm, najwieksze obciazenie zginajace 50 kp) próbne opatrunki, wykonane jak w przykladzie I wyka¬ zuja najwieksze odksztalcenie pod obciazeniem wy¬ noszacym ± 10%, mieszczace sie w granicach od- ksztalioeniia warunkowanego procesem wytwarza¬ nia takich próbnych opatrunków, wytworzonych recznie. Badane próbki nie wykazuja zadnych zla¬ man az do najwiekszego obciazenia.Przyklad III. Postepuje sie w sposób, opisa¬ ny w przykladzie I, ale zamiast bandaza z gazy opatrunkowej o dlugosci 4 m stosuje sie bandaz o dlugosci 2 m i szerokosci 10 om z osnowowej tkaniny raszlowej, wykonanej z mieszaniny przedy, zawierajacej 67% wlókien poliestrowych i 33% wlókien bawelnianych, o powierzchniowym cieza¬ rze 97 g/m2 i o 4 nitkach na 1 cm w kierunku po¬ dluznym i 10 nitkach na 1 cm w kierunku po¬ przecznym. Stosunek wagowy prepolimeru NCO, opisanego w przykladzie I, do ciezaru tkaniny wy¬ nosi 1,4 :1. Próbny opatrunek,- wykonany sposobem opisanym w przykladzie I, twardnieje w ciagu 6—7 minut i badany mechanicznie wykazuje taka sama sztywnosc, jak próbny opatrunek, wytworzo¬ ny w sposób opisany w przykladzie I z bandazy o dwukrotnie wiekszej dlugosci.Przyklad IV. Bandaz z gazy opatrunkowej o szerokosci 12 cm, wykonany z mieszanej przedzy o 40% bawelny i 60% wiskozy, o ciezarze powierz¬ chniowym 30 g/m2 i 12 nitkach na 1 cm w osno¬ wie i 8 nitkach na 1 om w watku, impregnuje sie bez dostepu wilgoci za pomoca 25 g opisanego w przykladzie I prepolimeru NCO w postaci roztwo¬ ru w chlorku metylenu, przy wagowym stosunku prepolimeru do rozpuszczalnika, wynoszacym 1:1.Rozpuszczalnik usuwa sie pod cisnieniem, obnizo¬ nym za pomoca pompy olejowej, po czym impre¬ gnowany bandaz pakuje sie w sposób analogicz¬ ny do opisanego w przykladzie I i przechowuje w ciagu okolo 1 miesiaca w temperaturze okolo 25°C. Po uplywie tego czasu opakowanie otwiera sie i wytwarza próbny opatrunek, jak opisano w przykladzie I. Czas wiazania sie opatrunku i jego wytrzymalosc sa takie jak opatrunku, opisanego w przykladzie I.Przyklad V. W sposób, opisany w przykla¬ dzie IV, wytwarza sie i pakuje 45 bandazy. Po u- 10 25 35 45 50 55 65 plywie 3 miesiecy bandaze te stosuje sie klinicznie do wytwarzania leczniczych opatrunków podtrzy¬ mujacych na górnych i dolnych konczynach pa¬ cjentów ze zlamaniami kosci rurowych- Jako ma¬ terial podkladowy stosuje sie runo .poliestrowe lub wate bawelniana o grubosci okolo 0,4 cm. Opa¬ trunki twardnieja w ciagu najwyzej 10 minut i juz po uplywie 1 godziny poddaje sie je obciazeniu.Opatrunki te mozna zakladac, nie powodujac za¬ brudzenia pomieszczen- klinicznych, mozliwe jest dokladne wymodelowanie opatrunku podtrzymuja¬ cego, a do rentgenowskiej kontroli miejsca zlama¬ nia kosci nie trzeba tych opatrunków usuwac, gdyz nie powoduja one cienia na rentgenowskich obrazach. Obecnosci tych podtrzymujacych opatrun¬ ków nie mozna w praktyce stwierdzic rentgenolo¬ gicznie. Do usuwania tych usztywniajacych opa¬ trunków stosuje sie narzedzia, stosowane zwykle w technologii gipsowej, to jest nozyce do gispu lub drgajace pily, przy czym we wszystkich przypad¬ kach wytwainzaniie pylu jest znacznie mniejsze niz przy stosowaniu opatrunków gipsowych. U wszy¬ stkich pacjentów stwierdzono bardzo maly ciezar usztywniajacych opatrunków i dobra moznosc od¬ dychania pod opatrunkiem. We wszystkich przy¬ padkach stan skóry w miejscach pokrytych opa¬ trunkami byl bardzo zadowalajacy i nie stwier¬ dzono reakcji alergicznych.Przyklad VI. Bandaze z tkaniny z wlókien szklanych o dlugosci 1 m, szerokosci okolo 10 cm i ciezarze powierzchniowym 285 g/m2, zawierajace 20 nitek na 1 cm w osnowie i 6 nitek na 1 cm w watku, impregnuje sie w sposób, opisany w przykladzie IV prepolimerem NCO, opisanym w przykladzie I, stosujac 150 g prepolimeru na 1 m2.W sposób analogiczny do opisanego w przykladzie I wytwarza sie recznie rurowe opatrunki próbne o podanych wymiarach i poddaje je próbie zgi¬ nania. Pod ciezarem 50 kp nie stwierdza sie zad¬ nego zlamania, a najwieksze ugiecie w warunkach próby podanych w przykladzie II wynosi 4 mm.Przyklad VII. Sposobem, opisanym w przy¬ kladzie IV, bandaz o dlugosci 2,3 m i szerokosci 10 cm, wykonany z tkaniny z wlókien szklanych majacych 20 nitek na 1 cm w osnowie i 6 nitek na 1 cm w watku i o ciezarze powierzchniowym 290 g/m2 impregnuje sie 69 g prepolimeru, opisane¬ go w przykladzie I. Nastepnie sklada sie bandaz odcinkami o dlugosci okolo 8 cm i umieszcza go w blaszanej puszce w warunkach, nie dopuszcza¬ jacych wilgoci i zamyka szczelnie, nie dopuszcza¬ jac powietrza. Po przechowywaniu w ciagu kilku miesiecy bandaze, nie wykazujace zadnych zmian wyjimuje sie z opakowan, wklada na okres okolo 2 minut do wody o temperaturze 20°C i rozkladana polietylenowej folii tak, ze otrzymuje sie 6 nakla¬ dajacych sie warstw o jednakowej dlugosci. Po uplywie okolo 3 minut lepkosc nalozonej zywicy PU silnie wzrasta przy umiarkowanym wzroscie temperatury. Zlozony bandaz formuje sie w tym stanie na przedramieniu tak, ze dla przegubu dlo¬ ni i przedramienia uzyskuje sie podtrzymujaca pól- sikariupe. Po uplywie dalszych 2 minut reakcja twardnienia dobiega w 'zasadzie konca i odpornatwm 9 10 Próbne opatrunki wykonane w sposób, opisany 15 na odksztalcenia pólskorupe umieszcza sie w celu ostatecznego stwardnienia w kolistym opatrunku podtrzymujacym.Przyklad VIII, W sposób, opisany w przy¬ kladzie IV, runo iglowe z wlókien poliestrowych o wysokosci okolo 4 mm i o*ciezarze powierzchnio¬ wym 820 g/m2, w paskach 10X25 cm, impregnuje sie roztworem prepolimeru PU, opisanego w przy¬ kladzie I, stosujac 240% wagowych prepolimeru w stosunku do masy runa. Impregnowany material runowy zanurza sie na okres okolo 1 minuty w wodzie o temperaturze okolo 40°C i niezwlocznie, stosujac znany podklad, formuje w postaci pólsko- rupy na ludzkim przedramieniu. Po uplywie okolo 5 minut utwardzanie jest w zasadzie ukonczone.W otrzymanym produkcie wykonuje sie mechanicz¬ nie otwory dla powietrza i stosuje go jako ze¬ wnetrzne szyny dla podtrzymania przedramienia.Przyklad IX. W sposób, opisany w przykla- 20 dzie IV, bandaze opisane w przykladzie III impre¬ gnuje sie prepolimerem, zawierajacym grupy NCO, skladajacym sie z (a) produktu fosgenowania pro¬ duktu kondensacji aniliny z aldehydem mrówko¬ wym, zawierajacego okolo 30% wagowych grup 25 NCO i majacego w temperaturze 25°C lepkosc 100 cP i (b) polieteru o ciezarze czasteczkowym 1140 i liczbie wodorotlenowej 196. W prepolimerze tym stosunek wagowy skladników (a) : (b) wynosi 4:1, lepkosc prepolimeru w temperaturze 25°C wy- 30 nosi 15400 cP, a prepolimer zawiera 20,4% wago¬ wych wolnych grup NCO i 0,24% wagowych trze¬ ciorzedowego azotu. 35 w przykladzie I, maja czas twardnienia okolo 8 minut, a badane mechanicznie wykazuja bardzo wysoka udarnosc.Przyklad X. W sposób, opisany w przykla¬ dzie IV, wytwarza sie szereg usztywniajacych ban- 40 dazy i przerabia je na próbne opatrunki. Po 4 próbne opatrunki (dlugosc bandaza 4 m, szerokosc 10 cm) utrzymuje sie w 1 litnze dwukrotnie desty¬ lowanej wody o temperaturze 23°C w ciagu 4 go¬ dzin i o temperaturze 50°C w ciagu 2 godzin i 45 wodne wyciagi po odsaczeniu bada na zawartosc wegla. Zawartosc ta wynosi 0,002—0,007% wago¬ wych, co wskazuje, ze przy zwilzaniu utwardzo¬ nych bandazy nie uwalniaja sie z nich praktycznie wcale substancje organiczne. 50 Przyklad XI. W sposób, opisany w przykla¬ dzie I, wytwarza sie bandaze i przerabie je na próbne opatrunki. Po uplywie okolo 24 godzin czesc tych opatrunków poddaje sie badaniu, ozna¬ czajac ich wytrzymalosc na zginanie i naprezenie niszczace. Pozostale opatrunki próbne przechowuje sie w ciagu 2 godzin w wodzie o temperaturze okolo 20°C i po wysuszeniu poddaje je dla porów¬ nania z poprzednia grupa opatrunków obciazeniu maksymalnemu 50 kp. Zmniejszenie sie wytrzyma¬ losci pod wplywem skladowania w wodzie jest przy uwzglednieniu statystycznego bledu nieznacz¬ ne, co wskazuje, ze mozliwe jest branie natrysku lub kapieli z nalozonym opatrunkiem usztywnia¬ jacym. 65 55 60 Przyklad XII W sposób, analogiczny do opi¬ sanego w przykladzie I, wytwarza sie bandaz opa¬ trunkowy z bawelny o szerokosci 12 cm i impre¬ gnuje go w sposób, opisany w przykladzie IV, prepolimerem NCO z mieszaniny 4,4'-dwuizocyja- nianodwufenylometanu i 2,4,-dwu,izocyjanianodwu- fenylometanu (stosunek wagowy 1 : 1,5) z propo- ksylowaina tirójetanoloamina, o ciezarze czasteczko¬ wym kolo 1200 i o liczbie wodorotlenowej . 146, w stosunku wagowym 1,25 : 1. Prepolimer ten zawiera okolo 12% wagowych wolnych grup NCO i w tem¬ peraturze 25°C ma lepkosc 19000 cP. Próbne opa¬ trunki, wykonane w sposób opisany w przykladzie I, twardnieja juz po uplywie 5 minut, maja wy¬ trzymalosc dostateczna do stosowania ich w medy¬ cynie i bardzo dobrze przepuszczaja powietrze i wilgoc.Przyklad XIII. W sposób, opisany w przy¬ kladzie IV, bandaz o szerokosci 10 cm i dlugosci 4 m, wykonany z mieszanej tkaniny, zawierajacej 65% poliestru i 35% bawelny i majacej ciezar po¬ wierzchniowy 60 g/m2, i zawierajacej 12 nitek na 1 cm osnowy lub 8 podwójnych nitek na 1 cm wat¬ ku, impregnuje sie w stosunku do tkaniny wyno¬ szacym okolo 160% wagowych prepolimerem NCO, opisanym w przykladzie XII, po czym umieszcza w opakowaniu aluminiowym, wylozonym polietyle¬ nem i majacym brzeg umozliwiajacy zapieczeto¬ wanie. Po 9 miesiacach skladowania w tempera¬ turze, wynoszacej srednio 23°C, bandaz stosuje sie do wytwarzania próbnego opatrunku w sposób, a- nalogiczny do opisanego w przykladzie I. Obróbka i mechaniczne badania nie wykazuja zadnych istot¬ nych róznic wlasciwosci tego opatrunku w porów¬ naniu z wlasciwosciami swiezo przygotowanych bandazy i próbnych opatrunków.Przyklad XIV. Sposobem, opisanym w przy¬ kladzie IV, szydelkowo dziane weze o dlugosci 50 cm z nieteksturowanej przedzy z poliakrylonitrylu, majace w stanie rozlozonym szerokosc 10,5 cm, o przeswicie oczka okolo 1 mm2 i o ciazarze powierz¬ chniowym 23% g/m2 (zlozone podwójnie) impregnu¬ je sie, stosujac po 12 g prepolimeru, opisanego w przykladzie I, a nastepnie wytwarza z nich prób¬ ne opatrunki, opisane w przykladzie I, stosujac je jako dwuwarstwowe bandaze. Otrzymuje sie prób¬ ne opatrunki, umozliwiajace bardzo dobre oddycha^ nie i bardzo silnie zwiazane tak, ze po utwardze¬ niu bandazy mozna je odwijac tylko z równoczes¬ nym ich niszczeniem.Przyklad XV. Sposobem, opisanym w przy¬ kladzie IV, wytwarza sie szereg baindazy, opisa¬ nych w przykladzie XIII i majacych dlugosc po 4 m, po czym impregnuje sie je prepolimerem opisa¬ nym w przykladzie I, stosujac 104, 156 i 208% wa¬ gowych prepolimeru w stosunku do suchych, nie impregnowanych bandazy. Na próbne opatrunki, wytworzone w sposób opisany w przykladzie I, na¬ kleja sie przezroczysta, rure o dlugosci 30 cm i srednicy 0,9 cm i mierzy czas wyplywu slupa wo¬ dy o wysokosci 10 cm. Przy impregnowaniu w sto^ sunku 104 i 156% wagowych czas ten wynosi oko¬ lo 3 sekund, a przy impregnowaniu w stosunku 208% wagowych przedluza sie on do okolo 10 mi¬ nut.109 11.Próba ta wykazuje, ze bandaze, impregnowane w opisany sposób, bardzo dobrze umozliwiaja od¬ dychanie, zwlaszcza impregnowane w stosunku, wa¬ gowym 150—160°/o. Przy wyjatkowo niskim stopniu impregnacji (104%) badany opatrunek próbny ule- 5 ga zniszczeniu juz przy obciazeniu w próbie zgi¬ nania wynoszacym 35 kp, podczas gdy opatrunki o wyzszym stosunku impregnacji pozostaja zupel¬ nie nienaruszone przy obciazeniu wynoszacym 50 kp i ulegaja odksztalceniu tylko o okolo 2 mm. 10 Przyklad XVI (przyklad porównawczy). W sposób, opisany w przykladzie IV, szereg bandazy z igazy opatrunkowej, opisanej w przykladzie IV, impregnuje sie stosujac po 25 g trimeTycznego dwuizocyjanianu szesciometylenu. Impregnowane 15 bandaze ugniata sie w ciagu 10 sekund w wodzie o temperaturze 20°C i formuje z nich próbne opa¬ trunki w ksztalcie rur o wewnetrznej srednicy 42 mm i o dlugosci okolo 12 cm. Czas utwardzania w temperaturze bkolo 23°C wynosi okolo 48 godzin. 20 W innym szeregu prób do poliizocyjanianu doda¬ je sie jako aktywator 0,3% wagowych trizecioirzedo- wego azotu w postaci N,N-dwumetyloaniliny. Prób¬ ne opatrunki wykonane z takich bandazy nie wy¬ kazuja wyraznego skrócenia czasu utwardzania, ale 25 wystepuje nieprzyjemny zapach nie zwiazanej ami¬ ny.W innym szeregu prób zamiast N,N-dwumetylo- aniliny stosuje sie jako aktywator N,N-dwumety- loaminoetan, ale próbne opatrunki, wykonane z ta- 30 kich bandazy, nie twardnieja wyraznie szybciej niz wyjsciowy produkt, a uciazliwy zapach równiez wystepuje.Przyklad XVII (przyklad porównawczy). Spo¬ sobem, opisanym w przykladzie IV, bandaze z ga- 35 zy opatrunkowej o charakterystyce, podanej w tym przykladzie, impregnowano prepolimerem NCO, 491 12 skladajacym sie z (a) produktu fosgenowania pro¬ duktu kondensacji aniliny z aldehydem mrówko¬ wym, zawierajacego okolo 30°/o wagowych grup NCO i majacego lepkosc 100 cP w temperaturze 25°C i z (b) polieteru poliglikolu propylenowego .0 liczbie wodorotlenowej 159 i ciezarze czasteczko¬ wym 920, którego funk-cyjnosc , wynosila 2,62. Sto¬ sunek wagowy skladników (a) : (b) wynosil 3:1.Prepolimer mial lepkosc 12600 cP w temperaturze 25°C i zawieral 20,4% wagowych wolnych grup NCO.Wytworzone bandaze przechowywano w ciagu pewnego okresu czasu w szczelnie zamknietych torbach polietyleno-aluminiowo-poliestrowych, po czym przerabiano na próbne opatrunki w sposób, opisany w przykladzie I i okreslono czas ich twardnienia. Czas ten wynosil we wszystkich przy¬ padkach ponad 45 minut, co wskazuje, ze uklad prepolimeru, nie zawierajacy aktywatora, nie na¬ daje sie do wytwarzania podtrzymujacych opatrun¬ ków medycznych.Zastrzezenie patentowe Bandaz do wytwarzania samoutwardzajacego sie opatrunku podtrzymujacego, opartego na gietkim substracie impregnowanym i/lub pokrytym war¬ stwa materialu utwardzajacego sie przy dostepie wody, znamienny tym, ze sklada sie z gietkich, przepuszczajacych powietrze substratów plaskich,. impregnowanych i/lub pokrytych warstwa 50— 300% wagowych wzgledem nie pokrytego substratu, prepolimeru NCO na podstawie aromatycznych po- liizocyjanianów i polioli zawierajacych trzeciorze¬ dowy azot aminowy, przy czym prepolimer NCO zawiera 5—30% wagowych grup izocyjanianowych ii 0,05—2,5% wagowych trzeciorzedow'egO' azotu - aminowego.WZGraf. Z-d 2, z. 20/81, n. 105.Cena 45 zl PL PL PL PL PL PL PL PL