Alkohole wyzsze, trudnorozpuszczalne lub nierozpuszczalne w wodzie, jak alkoho¬ le butylowe, amylowe, cykloheksanole, hy¬ dronaftole i t, d, posiadaja, jak wiadomo, cenne wlasnosci dla wielu procesów w przemysle wlókienniczym.Z powyzszych alkoholi przygotowuje sie z mydlami, olejami tureckiemi, alkylo- wanemi aromatycznemi kwasami sulfono- wemi i innemi podobnemi umozliwiajacemi ich rozpuszczanie srodkami preparaty, które rozpuszczaja sie w wodzie, dajac przezroczyste roztwory, lub tez wytwarza¬ ja trwale emulsje rzeczonych alkoholi.Wszystkie te srodki, ulatwiajace roz¬ puszczanie, zawodza jednak w przypadku stosowania alkoholi wyzszych w lugach lub kwasach stezonych, jak np. w lugach stosowanych do merceryzowania lub w kwasach karbonizacyjnych. Preparaty po¬ wyzsze w stezonych lugach i kwasach wy- salaja sie bowiem i wydzielaja sie na po¬ wierzchni kapieli. Proponowane dodawanie do wyzszych alkoholi alkoholi rozpuszczal¬ nych w wodzie, jako srodków ulatwiajacych rozpuszczanie, nie dalo równiez wyników dodatnich, Taknp. rozpuszczalnosc alkoholu n-butylowego w lugu technicznym o 30°Be przez dodanie don alkoholu etylowego lub metylowego prawie ze nie wzrasta. Popewnym czasie alkohol n-butylowy wydzie¬ la sie na powierzchni lugu.Obecnie znaleziono, ze mozna wytwarzac roztwory alkoholi o czterech lub wiecej je¬ szcze ajomach wegla, bez wydzielania al¬ koholu, przy stosowaniu ich nawet w wa¬ runkach powyzszych, jezeli uzyc jako srodek (fizycznie) rozszczepiajacy pro¬ dukty, które otrzymuje sie zapomoca sul¬ fonowania tluszczów lub kwasów tluszczo¬ wych w obecnosci stezonych kwasów alifa¬ tycznych, ich bezwodników lub chlorków.Otrzymane w ten sposób roztwory wyz¬ szych alkoholi rozpuszczaja sie w lugach o stezeniu do 34° B6 i kwasie siarkowym o 4 —_6°Be (kwas karbonizacyjny), przy- czem mozna je dodawac w ilosci dowolnej.Zwilzanie towaru bawelnianego lugiem merceryzacyjnym, po dodaniu don domie¬ szek podobnych, nastepuje natychmiast i otrzymuje sie materjal calkowicie i jed¬ nostajnie merceryzowany o pieknym po¬ lysku. Ten sam efekt osiaga sie przy ob¬ róbce welny kwasem karbonizacyjnym, do którego dodano rzeczona mieszanine.Otrzymane w ten sposób preparaty od¬ daja szczególnie cenne uslugi przy barwie¬ niu kadziowem. Rozpuszczaja sie one w ilosci dowolnej nawet w bardzo alkalicz¬ nych kapielach farbierskich i, dzialajac na rozpuszczalnosc barwnika, zwiekszaja znacznie stopien rozproszenia i trwalosci kapieli. Ponizej podano dwa przyklady o- trzymywania preparatów z wyzszych alko¬ holi, otrzymanych zapomoca sulfonowa¬ nia w obecnosci kwasów alifatycznych lub bezwodników kwasowych sulfonianów.Przyklad I. 25 czesci sulfonianu, 10 czesci alkoholu butylowego i 65 czesci wo¬ dy tworza roztwory przezroczyste, które znajduja zastosowanie w sposób podany powyzej.Przyklad II. 60 cz. sulfonianu, 16 cz. alkoholu amylowego i 15 cz. cykloheksa- nolu wytwarzaja roztwór przezroczysty, rozpuszczalny calkowicie w wodzie, alka- ljach i kwasach rozcienczonych o podanem powyzej stezeniu.Stosowane w powyzszym sposobie tlu¬ szcze sulfonowe lub oleje otrzymuje sie w sposób nastepujacy: 300 kg kwasu tluszczowego oleju rycy¬ nowego, / 250 kg bezwodnego kwasu maslowego, 500 kg 96% -ego kwasu siarkowego miesza sie ochladzajac i utrzymujac tem¬ perature najkorzystniej ponizej 0°; po za¬ konczeniu reakcji mieszanina reakcyjna przemywa sie i zobojetnia, jak zwykle przy otrzymywaniu oleju tureckiego. W podob¬ ny sposób otrzymuje sie sulfoniany, sto¬ sujac np. bezwodnik kwasowy, chlorak propylonilowy i ciala podobne. PL PL PL