Przedmiotem wynalazku jest prowizoryczna na¬ wierzchnia dróg dojazdowych i placów budowy, która moze byc zastosowana w przemyslach bu¬ dowlanych i wiertniczym jako wykladzina grun¬ tu w niekorzystnym terenie. Prowizoryczna na¬ wierzchnia sklada sie z plyt, zwlaszcza aluminio¬ wych.Znane sa rózne sposoby umocnienia dróg wzgled¬ nie placów budów wykonywanych w niekorzyst- * nych warunkach gruntowych i terenowych. Na przyklad drogi pomocnicze wykonuje sie w ten .sposób, ze grunt zostaje wzmocniony chemicznie lub mechanicznie, wzglednie wykonuje sie trwale drogi szutrowe, betonowe lub asfaltowe. Te spo¬ soby wykonywania dróg i placów budowy maja te duza wade, ze powoduja trwale uszkodzenie rolnej powierzchni uzytkowej, a ponadto wyklu¬ czaja mozliwosc ich likwidacji i ponowne uzycie w innym miejscu.Znane jest takie stosowanie jako przenosnej wy¬ kladziny gruntu, plyt stalowych i zelbetowych na przyklad przedstawionych w opisie patentowym UFN nr 1 534 338. Plyta ta sklada sie z wierzch¬ nich plyt zespawanych za pomoca rury wzglednie polówek rury.Wada tych plyt jest ich duzy ciezar wlasny, uciazli¬ wy przede wszystkim wówczas, gdy plyty te mu¬ sza byc czesto transportowane. Z powodu duzego ciezaru nie jest zatem równiez mozliwe reczne ^ukladanie plyt. Ponadto gladka powierzchnia gór- na plyt stwarza niebezpieczenstwo wpadania po¬ jazdów w poslizg. Dalsze braki, to niebezpieczen¬ stwo korozji, koniecznosc przygotowania gruntu, skomplikowane sciaganie kotwami i niemoznosc pwtórnego uzycia plyt w wypadku ich deforma¬ cji.W przypadku zaproponowania w opisie patentu NRp nr 69 632 i w opisie patentu NRD nr 26 593 plyt zelbetowych, plyta lezy na wydrazonych, ge¬ sto rozmieszczonych wypustach, które sa rozlozo¬ ne na górnej powierzchni plyty, a pod spodem sa zamocowane w gruncie, wzglednie dolna polowa plyty jest zaopatrzona w wypusty.Równiez wymienione wyzej plyty pod drogi jezdne posiadaja duzy ciezar wlasny, uniemozli¬ wiajacy ich ukladanie reczne, a gladkie powierzch¬ nie górne plyt stwarzaja równiez niebezpieczen¬ stwo poslizgu.Poza tym rozwiazanie zaproponowane w opisie patentowym 26 593 wymaga przygotowania podlo¬ za zwiekszajacego naklady na wykonanie.W innych konstrukcjach do stabilizacji podlo¬ za uzywa sie glównie stalowych ksztaltowników laczonych przez zaciskanie, wsuwanie lub lacze¬ nie klamrami.W konstrukcjach tych wystepuja kanciaste ply¬ ty i czlony wsporcze, z lezacymi po srodku zagle¬ bieniami w ksztalcie czasz do przegubowego za¬ mocowania czopów. Ta wykladzina odznacza sie kosztownym i skomplikowanym wykonawstwem, 98 6013 przy czym nie jest mozliwe samoczyszczenie plyt jak tez ponowne ich uzycie.Znane sa takze plyty wykladzinowe, które sa gesto pofaldowane i posiadaja wyciecia, a do schodzacych sie narozników plyt, zaopatrzonych w zaczepy, zamocowany jest rozlaczny czlon zlacz- ny, wspóldzialajacy przegubowo z zaczepami. Z powodu koniecznych wygiec i sciagania kotwami, sa one bardzo kosztowne i skomplikowane w pro¬ dukcji, a takze utrudniony szybki montaz i wy¬ miana uszkodzonych czesci wykladziny.Opisane w niemieckim opisie patentowym nr 658 543 i opisie wylozeniowym nr 1 459 718 rozwia¬ zanie, na które skladaja sie jednakowe, wchodza¬ ce jeden w drugi, w przekroju poprzecznym wy¬ giete falisto, metalowe dzwigary, jak równiez ply¬ ta górna, plyta dolna i lezace miedzy nimi zeber¬ ka, przy czym plyta górna jest wzmocniona, sa o tyle niekorzystne, ze z uwagi na konstrukcje sa one, w razie deformacji na skutek przeciaze¬ nia, nie do uzycia. Na skutek rodzaju zastosowa¬ nego polaczenia, dopasowanie do naturalnego grun¬ tu z nierównosciami staje sie mozliwe dopiero po przygotowaniu podloza.Równiez drogi prowizoryczne zaproponowane w opisie wylozeniowym RFN nr 1174 351 i opisie pa¬ tentowym NRD nr 81 667 wykazuja zasadnicze bra¬ ki. Rozwiazanie opisane w opisie wylozeniowym nr 1 174 351 sklada sie z kwadratowych plyt, ulo¬ zonych obok siebie i polaczonych ze soba za po¬ moca wpustów umieszczonych przemiennie na ob¬ wodzie plyt i zaczepiajacych o nie listew. Sztyw¬ ne polaczenie plyt za pomoca wpustów i listew powoduje duze trudnosci przy ukladaniu plyt na scislej powierzchni. Prócz tego obrzeza sa bardzo wrazliwe na zabrudzenia. Na skutek gladkiej po¬ wierzchni górnej plyty zachodzi niebezpieczenstwo poslizgu dla ogumionych pojazdów.Znana jest równiez droga pomocnicza w formie rozwijanych i zwijanych rusztów z pretów, z któ¬ rych prety rusztu, lezace poprzecznie do kierun¬ ku rolowania w odstepach potrzebnych do rolo¬ wania, sa ze soba polaczone elastycznie za pomo¬ ca stalowych lin lub podobnych elementów. Przez polaczenie poszczególnych pretów rusztu za pomo¬ ca liny stalowej, przy zochowaniu wymaganego wzajemnego odstepu, nieodzowny jest duzy na¬ klad na wykonanie i transport. Prócz tego ukla¬ danie pomocniczej drogi wymaga specjalnych po¬ jazdów, jak i przygotowania podloza. Stopien funk¬ cjonalnosci zostaje pomniejszony przez wysoka podatnosc na wyginanie. Wszystkie wykladziny gruntu, skladajace sie ze stalowych ksztaltowni¬ ków lub plyt, sa poza tym wrazliwe na korozje.Znane wykonania plyt wykladzinowych gruntu, dróg prowizorycznych itp. sa wiec tylko rozwia¬ zaniami czesciowymi. Odznaczaja sie one tym, ze wykazuja wieksza ilosc braków.Wskutek powyzszego mozna je stosowac tylko w okreslonych warunkach. Uniwersalne stosowa¬ nie jako umocnienia placów budowy lub dróg do¬ jazdowych do budowy nie jest dlatego mozliwe.Polaczone Czlony zlaczne, sluzace do laczenia po¬ szczególnych plyt wykladzinowych dla wykonania prowizorycznych dróg dojazdowych i placów bu- \ 601 4 dowy, znane sa jako sztywne ale i rozlaczne kon¬ strukcje. Dzialaja one na zasadzie trwalego lacze¬ nia hakami lub skreconych ze soba czesci i sa przez to podatne na uszkodzenia i wymagaja sta- rannej konserwacji. Przy montazu wszystkie ply¬ ty, które maja byc polaczone za pomoca jednego elementu, musza lezec w jednej plaszczyznie, aby zapewnic pewne ustalenie. Przez to zostaje utrud¬ niony montaz.Celem wynalazku jest usuniecie wymienionych wad i wykonanie prowizorycznej nawierzchni dróg dojazdowych i placów budowy, które przy ma¬ lym nakladzie technicznym gwarantuja mozliwie najwieksza sprawnosc.Cel ten zostal osiagniety wedlug wynalazku dzie¬ ki temu, ze prowizoryczna nawierzchnia jest wy¬ posazona w plyte podstawowa zaopatrzona na gór¬ nej i dolnej stronie w skrzyzowane zebra stabili¬ zujace, oraz w znajdujace sie na bokach plyty podstawowej wciecia, przechodzace W zewnetrz¬ nych zebrach stabilizujacych w wybrania dla wlo¬ zenia klamer, przy czym plyty skladaja sie z wiekszej ilosci polaczonych ze soba pózniej ele¬ mentów, wykonanych przez wytlaczanie. Zebra stabilizujace maja postac trapezu i z obu stron przechodza lukiem w plyte podstawowa.Zebra stabilizujace plyty podstawowej sa usta¬ wione wzgledem siebie pod katem 90°, a w na¬ roznikach sa umieszczone wzmocnione zaczepy po- laczeniowe. Plyty sa miedzy soba polaczone prze¬ gubowo poprzez znajdujace sie w naroznikach wzmocnione zaczepy polaczeniowe, zagietymi sa- mohamownymi czlonami laczacymi. Zaleznie od podloza i obciazenia zmienia sie ilosc polaczen plyty. Klamra sklada sie z podwójnej, plaskiej glówki i umieszczonej srodkowo dzwigni.Zgodnie z wynalazkiem umocnienie placów bu¬ dowy i dróg dojazdowych budowy daje wiele ko¬ rzysci. Na przyklad, przez zastosowanie odporne- 40 go na korozje aluminium jako materialu plyty, konstrukcja jest lekka i dzieki temu mozna te plyty ukladac bez wysilku. Forma plyt i uksztal¬ towanie czlonów zlacznych umozliwiaja staly, * szybko powtarzalny montaz i demontaz, wymiane 45 poszczególnych segmentów i rozszerzanie we wszy¬ stkich kierunkach. Po demontazu nawierzchni grunty rolne i obszary lesne mozna znowu wy¬ korzystywac bez dodatkowych inwestycji. Produk¬ cja plyt jest prosta, nie kosztowna i umozliwia 50 bez dodatkowych wysokich nakladów zmiane wy¬ sokosci i odstepów miedzy zebrami i dzieki temu zmiane nosnosci plyt.Zgodnie z wynalazkiem plyta dzieki wykonaniu zeber w ksztalcie trapezu jest samooczyszczajaca, 55 Ponadto, plyty dzieki uzebrowaniu, przywieraja mocno do gruntu, a dzieki ruchomemu polacze¬ niu, w znacznym stopniu dopasowuja sie do nie¬ równosci gruntu, przez co zmniejsza sie niebez¬ pieczenstwo uszkodzen i w duzym stopniu zbedne 60 staje sie przygotowanie placu budowy.Przy wykonaniu plyt z zebrami ustawionymi do siebie pod katem 90° zebra wchodza jedno w dru¬ gie w czasie transportu i skladowania i tworza w ten sposób zwarta calosc. Wspólpracujace ze soba 65 czlony zlaczne zczepiaja plyty bez potrzeby ich98 601 skrecania ' i sa uksztaltowane samohamownie, przy czym odchylenia poszczególnych plyt w plaszczyz¬ nie drogi sa bez znaczenia* Nie wymagaja one, poza przewidzianymi otworami polaczeniowymi, zadnych dalszych elementów konstrukcyjnych. Nie¬ zaleznie od tego swoboda ruchu plyt nie zostaje pomniejszona tak, ze dopasowanie ich do podloza jest zapewnione.Przy krzyzowym wykonaniu zeber nosnosc moze zostac znacznie podniesiona przez róznorodne u- ksztaltowanie zeber na górnej d dolnej stronie, przy czym dzieki krzyzowemu wykonaniu zeber stabilizujacych, przy ukladaniu na miekkim lub bagnistym podlozu tworza sie poduszki powietrz¬ ne, które pzeciwdzialaja zapadaniu sie i ulatwiaja samooczyszczenie. Krzyzowe zebra na wierzchu ply¬ ty polepszaja przyczepnosc ogumionych pojazdów i pozwalaja jezdzic po nich pojazdom gasienico¬ wym. Dzieki polaczeniu plyt ze soba bez zako¬ twiczenia elementów zlacznych w podlozu zosta¬ je uniemozliwione rozluznienie sie elementów zlacznych przy zmieniajacym sie obciazeniu plyt.Klamry stabilizuja plyty wzgledem siebie, przy czym odchylenie poszczególnych plyt od poziomu jest bez znaczenia. Plyty, oprócz wciec w plycie podstawowej i wyciec w zewnetrznych zebrach stabilizujacych, nie wymagaja zadnych elementów konstrukcyjnych. Dopasowanie do podloza zapew¬ niaja konstrukcyjne uksztaltowanie klamer i wy¬ ciecia w plytach.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przy¬ kladach wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia zlozona z kwadratowych plyt prowi¬ zoryczna nawierzchnie z zebrami ustawionymi do siebie pod katem 90°, fig. 2 — widok czesciowy plyty, fig. 3 — samohamowny czlon zlaczny, fig. 4 — widok z góry wedlug figury 3, fig. 5 — wy¬ kladzine gruntu z krzyzowymi zebrami, zlozona z kwadratowych plyt, fig. 6 — widok czesciowy plyty (widok z góry), fig. 7 — klamre, a fig. 8 — polaczenie plyty z klamra, przy czym fig. 1—4 przedstawia plyte z zebrami stabilizujacymi pod katem 90°, natomiast fig. 5—8 z zebrami krzy¬ zowymi.Jak pokazuje fig. 1—4, przedmiot wynalazku sklada sie z kwadratowej plyty podstawowej 1 z zebrami stabilizujacymi 2, otworami polaczenio¬ wymi 3 oraz z czlonów zlacznych 4. Plyta pod¬ stawowa 1 jest zaopatrzona dwustronnie w zebra stabilizujace 2, ustawione do siebie pod katem 90°. Zebra stabilizujace 2, zarówno z wierzchu jak i od spodu plyty podstawowej 1 maja ksztalt tra¬ pezu i posiadaja do plyty podstawowej 1 promien zaokraglenia. Wysokosc i odstep miedzy zeibrami zaleza od wymaganej nosnosci. Na naroznikach plyt podstawowych 1 uzebrowanie jest przerwane. Na tych wolnych od zeber naroznikach sa umieszczo¬ ne wzmocnione otwory polaczeniowe 3. Przez to staje sie mozliwe polaczenie poszczególnych plyt odpowiednimi czlonami zlacznymi 4. Skrzyzowane czlony zlaczne 4 posiadaja wygiecia w miejscu po¬ laczenia.Dla umocnienia placu budowy lub dróg do¬ jazdowych ido budowy, uklada sie plyty recznie na nieprzygotowanym podlozu. Ukladanie odbywa 6 sie w ten sposób, ze kierunek zeber na powierzch¬ ni jezdnej zmienia sie. Nastepnie cztery plyty zo¬ staja polaczone jednym cz&nem zlacznym 4 w ten sposób, ze czlon 4 zostaje wcisniety w otwo* ry polaczeniowe 3 plyty. Czlon zlaczny 4 zazebia sie-w czesci wygietej. Przy obciazeniu umocnienia placu budowy krzyz czlonu zlacznego 4 poddawa¬ ny jest ciagnieniu, przez co przy pelnej swobo¬ dzie ruchów plyt, unika sie samoczynnego rozluz¬ nienia polaczenia.Dla umocnienia skrajnego stosuje sie tylko je¬ den czlon przedstawionego na fig. 3 14 ukladu krzyzowego. Po zakonczeniu robót budowlanych czlony zlaczne 4 zostaja usuniete i poszczególne plyty zaladowane celem odtransportowania. .Jak widac z fig. 5—8 pokrycie dróg dojazdo¬ wych i placów sklada sie z kwadratowej plyty podstawowej 1 z zebrami stabilizujacymi 2 i 5, posiadajacej wciecia 6 i wybrania 7 znajdujace sie w zewnetrznych zebrach stabilizujacych, jak równiez z klamry 8. Plyta podstawowa 1 posiada na dolnej stronie duze skrzyzowane zebra stabi¬ lizujace 2, które tak jak i krótsze zebra ' stabili¬ zujace na górnej powierzchni plyty podstawowej 1 maja ksztalt trapezowy i przechodza lukiem w plyte podstawowa 1. Wysokosc i rozstaw zeber na dolnej stronie zostaja ustalone odpowiednio do wymaganej nosnosci. Przy bokach plyty znaj¬ duja sie w danym przypadku trzy wciecia 6 w plycie podstawowej 1, które przechodza w wy¬ brania 7 w zewnetrznych zebrach stabilizujacych 2. Polaczenia plyt podstawowych dokonuje sie przez wprowadzenie klamer 8 we wciecia 6 plyty podstawowej 1. Na skutek przechylenia umiesz¬ czonej na czesci zamykajacej dzwigni, czesc za¬ mykajaca chwyta z tylu za zebro stabilizujace 2.Dzieki wybraniom w zebrach stabilizujacych 2 powstaje luzne wzajemne polaczenie plyt.Dla zbudowania prowizorycznej nawierzchni drogi dojazdowej i/albo potrzebnego placu, plyty sa recznie ukladane na nieprzygotowanym podlo¬ zu i za pomoca klamer 8 polaczone w kierunku wzdluznym i poprzecznym. Ilosc polaczen wybie¬ ra sie w zaleznosci od podloza i obciazenia. Nie wystepuje rozluznienie polaczen, poniewaz ele¬ menty polaczeniowe nie wchodza do podloza. Po zakonczeniu robót budowlanych, które maja byc przeprowadzone, klamry 8 zostaja usuniete z wciec 6 przez przechylenie dzwigni do pionu i przez pociagniecie. PL