Przedmiotem wynalazku jest srodek owadobójczy o przedluzonym dzialaniu, który jako skladnik czynny zawiera mieszanine znanych substancji owadobójczych.Wyeliminowanie ze stosowania w ochronie roslin DDT stworzylo koniecznosc stosowania srodków owadobójczych z innych grup chemicznych. Wcho¬ dza tu w gre dwie duze grupy srodków owado¬ bójczych — zwiazki fosforoorganiczne i zwiazki karbaiminowe. Zarówno jedne jak i drugie cha¬ rakteryzuja sie znacznie krótszym okresem dzia¬ lania niz DDT. Bardzo krótki okres dzialania sub¬ stancji owadobójczych nie zawsze jest pozadany, poniewaz zmusza do zwielokrotnienia zabiegów co prowadzi do nadmiernego schemizowania srodo¬ wiska. Krótkotrwale dzialanie srodka owadobój¬ czego szczególnie wtedy jest niepozadane gdy zwalczany szkodnik moze ponownie opanowac chroniona rosline uprawna przez nalot z terenów zewnetrznych luib przez wyleg z jaj, które w trak¬ cie zabiegu chemicznego nie zostaly zniszczone.Znany jest fakt, ze zwiazki fosforoorganiczne, jak równiez pochodne kwasu N-metylokarbamino¬ wego zastosowane w postaci preparatów zawiera¬ jacych jedna substancje czynna ulegaja po kilku dniach rozkladowi i ich toksyczne dzialanie na szkodnika ustaje, co umozliwia ponowne zasie¬ dlenie np. roslin rzepaku przez slodyszka rzepa¬ kowego (Meligethes aeneus F.) z zewnetrznych nalotów. Nie niszcza one równiez jaj co jest glów- 2 na przyczyna ponownej odbudowy populacji np. przy zwalczaniu tymi zwiazkami stonki ziemnia¬ czanej (Leptinotarsa decemlineata Say.). W obu przypadkach zachodzi koniecznosc powtarzania, lub nawet trzykrotnego wykonania zabiegu dla sku¬ tecznej ochrony tych roslin przed zniszczeniem.Znane jest owadobójcze synergetyczne dzialanie mieszanin pochodnych kwasu N-metylokarbamino¬ wego z gamma izomerem 1,2,3,4,5,6-szesciochloro- cykloheksanam (lindanem) z opisu patentowego polskiego nr 67 319 na stonke ziemniaczana oraz mieszanin pochodnych kwasu N-metylokarbamino¬ wego z l,14-trójchlorcmetylo-2,2'^wu/parameto- ksyfenyilo/etanem (metoksychlorem) — opis paten¬ towy polski nr 76 427. Dzialanie tych srodków owadobójczych jest jednak niedostatecznie dlugo¬ trwale.Celem wynalazku jest wykorzystanie synerge- tycznego dzialania mieszanin owadobójczych przez przedluzenie okresu ich dzialania na zwalczane szkodniki i wyeliminowanie w ten sposób koniecz¬ nosci ponownych zabiegów.Istota wynalazku jest srodek owadobójczy, któ¬ ry jako substancje czynna zawiera co najmniej jedna pochodna kwasu N-metylokarbaminowego, a w szczególnosci — N-onetylokarbaminian 2/1,3- -diotksalan-2-ytlo/-fenylu (dioksakarib), N-metylokar- baminian-2-izopropoksyfenylu (propoksur), N-me- tylokarbaminian 1 naftylu (karbaryl) oraz miesza¬ nine l,l,l-Jtrójchloro-2,2'-dwu/parametoksyfenylo/ 9352593525 3 4 /etanu (metoksychloru) z gamma izomerem 1,2,3,- 4,5,6-szesciochlorocykloheksanu (lindanem). Taki sklad srodka pozwala uzyskac efekt przedluzone¬ go dzialania na zwalczane szkodniki. 5 Stwierdzono, ze mieszaniny wg wynalazku dzia¬ laja zarówno synergetycznie jak i dostatecznie dlugotrwale dla uzyskania pelnego efektu ochron¬ nego przy zastosowaniu jednego zabiegu.Przyklady owadobójczego dzialania srodka we- io dlug wynalazku w porównaniu do znanych zwiaz¬ ków ilustruje tablica I.; .. " Tablica I Dzialanie owadobójcze srodka wg wynalazku zba¬ dane na 14 dniowych letnich chrzaszczach stonki ,.,%¦'.< * ziemniaczanej Zwiazek lub mieszanina dioksakarb propoksiir karbaryl 1 metoksychlor lindan propoksur metoksychlor (znany) karbaryl metoksychlor lindan Substan¬ cja czynna % 100 100 100 100 100 50 50 37,5 50,0 12,5 LDM LD95 ^g/chrzaszcza 1,87 1,67 34,67 340,00 0,89 2,60 1,66 ,91 4,10 398,40 | 2641,00 | 3,63 | 6,88 4,97 Wartosci LD50, a zwlaszcza LD95 wskazuja, ze owadobójcze dzialanie mieszanin pochodnych kwa¬ su N-metylo-karbaminowego z mieszanina meto¬ ksychloru z lindanem przewyzszalo dzialanie ta¬ kich pochodnych kwasu N-metylokarbaminowego jak dioksakatfb, propoksur i karbaryl.Srodek wedlug wynalazku dziala wyraznie dlu¬ zej niz poszczególne substancje owadobójcze za¬ stosowane indywidualnie, co wykazano w tabli¬ cy II. Odbudowa popularcji larw stonki ziem¬ niaczanej z jaj znajdujacych sie w trakcie wyko¬ nywania zabiegu na lisciach ziemniaków prak¬ tycznie nie nastepuje po 6 i 14 dniach od zabie¬ gu w przypadku zastosowania pochodnych N-me- tylokarbaminianów uzytych wraz z mieszanina metoksychloru z lindanem, pomimo znacznego zmniejszenia ilosci tych ostatnich substancji owa¬ dobójczych w mieszaninach" w porównaniu z in¬ dywidualnym ich zastosowaniem. W przypadku srodka wg wynalazku zawierajacego obok pochod¬ nych kwasu N-metylokarbaminowego mieszanine metoksychloru z lindanem szczególnie dobre rezul¬ taty otrzymuje sie, gdy sa zachowane nastepujace proporcje: na 100 czesci mieszaniny metoksychlo- Tablica II Dlugotrwalosc dzialania srodka wg wynalazku na larwy stonki ziemniaczanej (Leptinotarsa decemli- neata Say.) Zwiazek lub mie¬ szanina dioksakarb propoksur karbaryl 'metoksychlor lindan I propoksur metoksychlor 1 (znane) 1 karbaryl metoksychlor [lindan Proporcje substancji czynnych •/# 100 100 100 100 100 50 50 37,5 50,0 12,5 Stezenie substancji czynnych •/• 0,1 0,1 0,2 0,4 0,05 0,2 0,2 Skutecznosc dzialania po ' 2 dniach •/• 100 100 100 05 100 100 100 Odbudowa populacji larw z Jaj po dniach: 100 — ilosc larw przed zabiegiem 6 116 213 0 112 0 14 1 72 78 | 83 | 50 | 6 | 31 3 ru z lindanem 20—100 czesci pochodnych kwasu N-metylokarbaminowego.Srodek owadobójczy o przedluzonym dzialaniu wedlug wynalazku moze byc sporzadzany w po¬ staci znanych form uzytkowych jak np. proszków zawiesinowych, proszków opylowych, roztworów emulgujacych, olejowych roztworów do zamglawia¬ nia, preparatów w których obok substancji czyn¬ nej znajduja sie znane emulgatory, rozpuszczal¬ niki, nosniki mineralne i syntetyczne oraz srodki pomocnicze.Przyklad I. Do mieszalnika zaladowuje sie 962,5 kg talku oraz 2,5 kg lindanu, 13 kg karba- rylu techn. ok. 95°/o, 16 kg metoksychloru techn. ok. 92% i 6 kg bezwodnego Rokafenolu 0—22.Skladniki miesza sie przez 2 godziny a nastepnie miele w zwykly sposób. Otrzymuje sie proszek do opylania zawierajacy: 1,25% karbarylu, 1,5% me¬ toksychloru i 0,26% lindanu.Przyklad II. Do mieszalnika z plaszczem grzejnym zaladowuje sie 700 kg oleju wazelino- wego i ogrzewa do temp. ok. 60°C. Wówczas do¬ daje sie 32 *kg propoksuru techn. 97%, 60 kg me¬ toksychloru techn. 83%, 10 kg lindanu, 30 kg Rok- winu P—80 i 40 kg dwumetyloforimamidu oraz 128 kg nafty aromatycznej. Miesza sie do roz¬ puszczenia sie wszystkich skladników. Otrzymuje sie preparat do zamglawiania zawierajacy 3% pro- poksuru, 5% metoksychloru, 1% lindanu. PL