Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania nadtlenku wodoru, zwlaszcza sposób wytwarzania nad¬ tlenku wodoru na drodze utleniania alkoholi drugorzedowych tlenem czasteczkowym w fazie cieklej.Nadtlenek wodoru stosuje sie powszechnie w przemysle tekstylnym, celulozowo-papierniczym i w mydlar¬ skim jako czynnik wybielajacy. W przemysle chemicznym stosuje sie nadtlenek wodoru jako czynnik utleniajacy w celu wytworzenia zwiazków nadtlenkowych, a takze stosuje sie go w innych dziedzinach.Znane sa rózne przemyslowe sposoby wytwarzania nadtlenku wodoru. Obecnie najbardziej w praktyce rozpowszechnionym sposobem wytwarzania nadtlenku wodoru jest tak zwany sposób antrachinonowy, polegaja¬ cy na stosowanej naprzemian redukcji i utlenianiu alkiloantrachinonu, rozpuszczonego w mieszaninie rozpuszczal¬ ników. Sposób ten cechuje zlozonosc procesu technologicznego i oprzyrzadowania aparatury, trudnosc automa¬ tyzacji tego procesu, a takze szereg innych wad.Znany jest tez sposób wytwarzania nadtlenku wodoru na drodze utleniania w fazie cieklej alkoholi drugo¬ rzedowych gazem, zawierajacym tlen.Wedlug obecnego stanu techniki sposób utleniania alkoholi drugorzedowych tlenem powietrza lub miesza¬ nina azotowo-tlenowa, prowadzony metoda ciagla w temperaturze 70—160°C i pod cisnieniem 1—70 atmosfer, z dodatkiem inicjatorów reakcji utleniania i stabilizatorów nadtlenku wodoru, realizuje sie w ukladzie kilku stref utleniania, polaczonych kolejno w kierunku przeplywu cieczy, w których utleniany alkohol, doprowadzony do pierwszej strefy utleniania, przeplywa z jednej strefy do kolejnej, spotykajac sie w kazdej z nich ze swiezym strumieniem powietrza lub mieszanina azotowo-tlenowa. W miare przeplywu utlenianego alkoholu ze strefy do strefy stezenie nadtlenku wodoru w mieszaninie reakcyjnej stopniowo wzrasta od 2,6—4,2% wagowych w strefie pierwszej do. 8—12% wagowych w strefie ostatniej. Doprowadzenie powietrza lub mieszaniny azotowo-tlenowej do strefy utleniania prowadzi sie przy tym równolegle, to znaczy powietrze wprowadza sie do kazdej strefy niezaleznym strumieniem i odpowiednio gaz poreakcyjny odprowadza sie oddzielnie z kazdej strefy poprzez skraplane, oddzielane z gazu produkty organiczne zawracajac je do odpowiednich stref.Jak wynika z warunków utrzymywanych w znanym sposobie, tlen z powietrza w kazdej odrebnej strefie zuzywa sie, az do osiagniecia koncowego stezenia równego 7% objetosciowych, a stezenie nadtlenku wodoru2 90084 w strefie ostatniej w kierunku przeplywu cieczy wynosi 10-12% wagowych. Z obliczenia wydajnosci nadtlenku wodoru wynika, ze nie przekracza ona, w przeliczeniu na zuzyty alkohol, 81% wydajnosci teoretycznej.W sposobie utleniania alkoholi obok procesu tworzenia sie nadtlenku wodoru zachodzi proces tworzenia sie ketonu oraz przebiega z duza szybkoscia reakcja uboczna utleniania ketonu do kwasów. W wyniku tego procesu w mieszaninie reakcyjnej nagromadza sie do 0,5% wagowych kwasów. Podwyzszona zawartosc kwasów w miesza¬ ninie reakcyjnej ma niekorzystne znaczenie, podczas wyodrebniania i oczyszczania nadtlenku wodoru, zwieksza¬ jac koszty produkcji, komplikujac proces technologiczny i oprzyrzadowanie aparatury.W innych przypadkach, gdy utlenianie alkoholu zwlaszcza izopropylowego,,prowadzi sie w bardziej lagod¬ nych warunkach, mianowicie stosujac obnizona temperature, a zatem utlenianie zachodzi z niewielka szybkoscia, uzyskuje sie niskie stezenie nadtlenku wodoru w mieszaninie reakcyjnej. W przypadku, gdy jako czynnik utlenia¬ jacy stosuje sie tlen, a nie powietrze, wydajnosci uzyskiwanego nadtlenku wodoru sa wyzsze, niz osiagane znany¬ mi sposobami, lecz wówczas sposób ten jest nieoplacalny, a niebezpieczne warunki pracy sa nie do przyjecia w wielkoprzemyslowej skali produkcyjnej.W celu intensyfikacji sposobu utleniania alkoholi zaleca sie dodawanie zwiazków typu nadtlenków lub jonów metali ciezkich, takich jak zelazo, mangan, lub tez kobalt, lub tez naswietlanie alkoholu promieniami ultrafioletowymi w obecnosci dwutlenku tytanu.Wspomniane warunki prowadzenia procesu utleniania alkoholi odnosnie sposobu i kolejnosci dodawania wyjsciowych skladników (alkoholui gazu utleniajacego), intensywnosci zuzycia tlenu z powietrza oraz sposobów intensyfikacji reakcji przez wprowadzenie katalitycznych dodatków jonów metali lub stosowania naswietlania nie sa optymalnymi. Warunki te nie umozliwiaja uzyskania najlepszych parametrów procesu, a zwlaszcza wysokiej szybkosci przebiegu reakcji tworzenia nadtlenku wodoru i wysokiego jego stezenia w mieszaninie reakcyjnej, przy jednoczesnym utrzymaniu wysokiej, prawie ilosciowej wydajnosci produktu i niskiej kwasowosci otrzymanej mieszaniny reakcyjnej. Zasadnicza przyczyna obnizenia wskazników sposobu utleniania jest niewystarczajaca szybkosc doplywu tlenu do strefy reakcyjnej oraz niezgodnosc tej szybkosci z szybkoscia przebiegajacego proce¬ su. Niezgodnosc ta pojawia sie wówczas, gdy zachodzi wysokie wyczerpywanie tlenu z gazu utleniajacego, przy jednoczesnym nagromadzaniu sie w mieszaninie reakcyjnej stosunkowo duzych ilosci (5-12% wagowych) nad¬ tlenku wodoru. Poniewaz nadtlenek wodoru zwlaszcza przy stezeniu 5—12% wagowych, przejawia silne dzialanie inicjujace proces utleniania alkoholu, to juz w drugiej i w dalszych strefach utleniania reakcja nabiera takiego przyspieszenia, które nie moze byc zabezpieczone w tlen wskutek zmniejszania szybkosci przenikania masy w miare zuzywania tlenu z gazu utleniajacego. Dlatego tez przy wysokim wyczerpywaniu tlenu, na przyklad do 70% objetosciowych, w procesie przebiegajacym w drugiej i dalszych strefach pojawia sie tak zwany glód tleno¬ wy. Z tej przyczyny reakcja tworzenia sie nadtlenku wodoru ulega zahamowaniu i nawet zatrzymaniu calkowite¬ mu, a w zamian za to zachodzi proces, wymagajacy mniejszej ilosci tlenu, to jest proces tworzenia sie z alkoholu ketonu i wody. Jednoczesnie z tym procesem nadtlenek wodoru, znajdujacy sie w mieszaninie reakcyjnej, z po¬ wodu niedostatecznej ilosci tlenu zaczyna utleniac aceton do kwasów lub sadzy. W ten sposób powstaja warunki obnizajace wydajnosc nadtlenku wodoru oraz szybkosc jego tworzenia i sprzyjajace ubocznym reakcjom tworze¬ nia sie acetonu, kwasów i sadzy.W znanych sposobach podano metody rozdzielania mieszanin reakcyjnych i wyodrebniania glównych pro¬ duktów, to znaczy nadtlenku wodoru, ketonu i nieprzereagowanego alkoholu, jednakze brak jest rozwiazania problemu usuwania kwasów. W literaturze fachowej stwierdza sie fakt nagromadzenia kwasów w mieszaninach reakcyjnych, otrzymywanych przy utlenianiu alkoholu oraz wskazuje sie, ze moga one byc odpedzane z roztwo¬ ru nadtlenku wodoru przy zastosowaniu pary i przeprowadzone w kondensat. Tego rodzaju rozwiazanie proble¬ mu usuwania kwasów, nie jest wystarczajace, poniewaz zawartosc kwasu w kondensacie dochodzi do 1%, co przekracza dopuszczalne normy sanitarne i dlatego tez nie mozna kondensatu traktowac jako scieku i kierowac go bezposrednio do zbiorników wodnych lub do oczyszczania biologicznego. Z tego powodu oczyszczanie otrzy¬ mywanego roztworu nadtlenku wodoru z kwasu i utylizacja tego kwasu stanowi nie rozwiazany problem.Celem wynalazku jest wyeliminowanie omówionych niedogodnosci. W tym celu nalezalo opracowac nowy sposób utleniania alkoholi drugorzedowych gazem, zawierajacym tlen, które pozwoliloby na zwiekszenie wydaj¬ nosci produktu, na zmniejszenia tworzenia sie produktów ubocznych i na zapewnienie bezpieczenstwa prowadze¬ nia procesu.Sposób wytwarzania nadtlenku wodoru na drodze utleniania drugorzedowych alkoholi tlenem z powietrza lub gazem zawierajacym tlen w temperaturze 70-160°C i pod cisnieniem 1-70 atmosfer w obecnosci stabilizato¬ rów nadtlenku wodoru i inicjatorów reakcji utleniania, przeprowadzony w kilku, co najmniej w dwóch, kolejno umieszczonych strefach utleniania, z nastepnym wydzieleniem nadtlenku wodoru za pomoca rektyfikacji oraz oczyszczeniem go swieza para, polega wedlug wynalazku na tym, ze gaz utleniajacy, taki jak powietrze lub90084 3 mieszanina azotowotlenowa, przepuszcza sie przez strefy utleniania tak, aby ten gaz, doprowadzony do pierwszej strefy, przechodzil kolejno przez pozostale strefy, spotykajac sie z wprowadzonym w celu utlenienia alkoholem drugorzedowym, oraz aby stosunek stezenia tlenu w gazie uchodzacym z kazdej oddzielnej strefy (Ko3), do stezenia nadtlenku wodoru (Kh2o2) wynosil nie mniej niz 1,3.Okreslony powyzej stosunek stezenia tlenu (Kq2) do stezenia nadtlenku wodoru (Kh2o2) oznacza, ze stezeniu tlenu uchodzacego z kazdej strefy, powinno odpowiadac okreslone stezenie nadtlenku wodoru w danej strefie. Na przyklad jesli stezenie tlenu w gazie, uchodzacym ze strefy utleniania wynosi 13-15,6% objetoscio¬ wych, to stezenie nadtlenku wodoru w mieszaninie reakcyjnej tej strefy, powinno wynosic 10-12% wagowych, co odpowiada powyzej podanemu stosunkowi równemu 1,3. Wartosc te otrzymuje sie z podzielenia wartosci liczbowej stezenia tlenu (Kq2) przez wartosc liczbowa stezenia nadtlenku wodoru (Kh2o2)- Stezenie nadtlenku wodoru i stezenie tlenu w kazdej ze stref moze byc rózne, jednakze stale; przy czym stezenie nadtlenku wodoru zmniejsza sie w strefach w kierunku przeplywu gazu utleniajacego. Na przyklad, jesli w ukladzie utleniania, skladajacym sie z 5 stref, w strefie pierwszej, wedlug kierunku przeplywu gazu, stezenie nadtlenku wodoru wynosi 10-12% wagowych, to w strefie piatej stezenie nadtlenku wodoru bedzie wynosic 1-2% wagowych. Przy zachowaniu okreslonego powyzej stosunku, a mianowicie nie mniej niz 1.3, v procesie utleniania alkoholi drugo- rzedowych osiaga sie wydajnosc nadtlenku wodoru, bliska teoretycznej. Oprócz tego zmniejsza sie szybkosc tworzenia kwasu, ubocznego produktu.Aby zachowac okreslony stosunek, postepuje sie przy doprowadzeniu wyjsciowego alkoholu, w taki spo¬ sób, aby 50—80% objetosciowych calej ilosci alkoholu drugorzedowego doprowadzanego celem utleniania, prze¬ chodzilo do strefy ostatniej wedlug kierunku przeplywu gazu utleniajacego, a pozostala ilosc alkoholu rozdziela¬ laby sie na inne strefy, a korzystnie aby przechodzila do strefy pierwszej i drugiej liczac wedlug kierunku przeplywu gazu.Tego rodzaju rozmieszczenie alkoholu w strefach pozwala na zachowanie w nich okreslonej konwersji alkoholu w nadtlenek wodoru i stezenia nadtlenku wodoru w mieszaninie reakcyjnej.Czesc, doprowadzonego celem utleniania, alkoholu drugorzedowego moze byc zastapiona kondensatem, stanowiacym skondensowane pary alkoholu, ketonu i wody, uniesione przez gaz, uchodzacy ze stref utleniania.Ilosc doprowadzonego kondensatu moze stanowic do 50% calkowitej ilosci alkoholu drugorzedowego, doprowa¬ dzonego celem utleniania. Doprowadzenie kondensatu do stref mozna prowadzic róznymi sposobami, lecz najko¬ rzystniej jest doprowadzic do dwóch pierwszych stref liczac wedlug kierunku przeplywu gazu.W ten sposób zwraca sie do procesu utleniania te skladniki, które zostaly uniesione przez gaz.W wyniku stosowania wyzej omówionego sposobu doprowadzania alkoholu i kondensatu osiaga sie prowa¬ dzenie procesu utleniania w pozadanym kierunku.Reakcja utleniania alkoholi drugorzedowych, zachodzaca w tym procesie, jest reakcja rodnikowo-lancucho- wa, dlatego tez wlasciwa jej jest zdolnosc samoprzyspieszania, samodzielnego zwiekszania konwersji alkoholu i nagromadzania ponad norme dopuszczalna zwiazków typu nadtlenków. Intensywnosc rozwiniecia reakcji czyli konwersje alkoholu, mozna latwiej i wygodniej podtrzymywac przez rozcienczenie alkoholem mieszaniny reak¬ cyjnej, co jest spelniane przez doprowadzanie odpowiedniej ilosci alkoholu i kondensatu do oddzielnych stref.W wyniku tak przyjetego zasilania stref utleniania, stezenie aktywnych centrów i wolnych rodników mieszaniny reakcyjnej pozostaje stale, co pozwala w nastepstwie na utrzymanie okreslonego, stalego stopnia konwersji alkoholu utlenianego, a zatem i stezenia nadtlenku wodoru w mieszaninie reakcyjnej. Stale stezenie nadtlenku wodoru w kazdej oddzielnej strefie, jak wspomniano powyzej, jest jednym z waznych warunków pozwalajacych na utrzymanie okreslonej wartosci stosunku. Jesli w jednej ze stref utleniania zostanie zachwiany okreslony stosunek, czyli jesli jego wartosc bedzie mniejsza niz 1,3, wówczas do tej strefy konieczne jest wprowadzenie takiej ilosci alkoholu lub kondensatu, która doprowadzilaby ustalony stosunek do pozadanej wartosci. Korzystne jest urzymywanie wartosci tego stosunku w zakresie 1,5-7. W takim przypadku wydajnosc nadtlenku wodoru osiaga 98,5 a nagromadzenie kwasu, produktu ubocznego obniza sie do 0,2% wagowych.Celem intensyfikacji procesu utleniania, do wyjsciowego alkoholu drugorzedowego wprowadza sie inicja¬ tor, który wedlug wynalazku stanowi eter, odpowiadajacy budowa i liczba atomów wegla alkoholowi utleniane¬ mu. Jako inicjatory stosuje sie eter izopropylowy w przypadku utleniania alkoholu izopropylowego, eter dwu- cykloheksylowy, w przypadku utleniania cykloheksanonu i inne.Dodatek eteru w ilosci 1-4% ciezaru alkoholu, przyspiesza rozwiniecie reakcji utleniania 1,2-1,5-krotnie w porównaniu z procesem, prowadzonym bez tego dodatku. Dzialanie eteru oparte jest na stosunkowo latwej zdolnosci jego utleniania sie tlenem czasteczkowym, z nastepujacym potem rozpadem tworzacych sie hydronad- tlenków na wolne rodniki, inicjujace lancuchy reakcyjne. Inicjowanie procesu utleniania alkoholi przy pomocy eterów ma szereg zalet.4 90084 W przeciwienstwie do inicjowania, zgodnie ze znanym sposobem, przy inicjowaniu eterami, wydajnosc nadtlenku wodoru jest wysoka, przy jednoczesnym zachowaniu duzej szybkosci procesu. Przy zastosowaniu opisanych eterów otrzymuje sie te same produkty koncowe, co przy utlenianiu danego alkoholu, czyli nadtlenek wodoru i keton, wobec czego mieszanina reakcyjna nie jest zanieczyszczona substancjami ubocznymi. Etery wedlug wynalazku sa dostepne itanie. . ' . * W procesie wytwarzania nadtlenku wodoru przez utlenianie alkoholi drugorzedowych, duza role ma znale¬ zienie sposobu usuniecia z mieszaniny reakcyjnej produktu ubocznego, kwasu organicznego i jego utylizacja.Sposób usuwania kwasów organicznych i nastepujaca ich utylizacja wedlug wynalazku polega na tym, ze pare mieszaniny wody i kwasu otrzymana przy wydzielaniu nadtlenku wodoru z mieszaniny reakcyjnej i oczysz¬ czaniu go para, podaje sie zetknieciu z roztworem soli usuwanego kwasu przy pH roztworu wyzszym od 7.Temperature roztworu podczas tej operacji utrzymuje sie powyzej temperatury wrzenia wody. Utrzymanie niezbednej wartosci pH zapewnia sie przez ciagle doprowadzanie do roztworu, zasady lub innych zwiazków, zdolnych do reakcji z usuwanym kwasem.Podczas zetkniecia zachodzi zwiazywanie kwasu, znajdujacego sie w parach, w odpowiednia sól, a nastep¬ nie jej stracanie. Sól ta po oddzieleniu od roztworu macierzystego moze byc stosowana jako produkt handlowy.Roztwór macierzysty zawraca ponownie do procesu wytracania soli kwasu, uprzednio doprowadzajac jego pH dc niezbednej wartosci, przewyzszajacej 7. Pary wody, uwolnione od kwasu, mozna stosowac jako niskotemperatu¬ rowa pare ogrzewcza lub po kondensacji, jako kondensat dla potrzeb procesu utleniania. Jako alkohole drugorze- dowe korzystnie stosuje sie wedlug wynalazku, nastepujace alkohole: alkohol izopropylowy, drugorzedowy alkohol butylowy, alkohol cykloheksylowy i inne alkohole drugorzedowe.Jako stabilizatory nadtlenku wodoru stosuje sie kwas fosforowy i jego sole, cynian sodowy i inne.Sposób wytwarzania nadtlenku wodoru realizuje sie praktycznie np. tak jak podano nizej.Proces utleniania alkoholu prowadzi sie w reaktorze, podzielonym na szereg sekcji, umieszczonych jedna nad druga, a kazda z nich pelni role strefy utleniania. Gaz utleniajacy, na przyklad powietrze, doprowadza sie metoda ciagla z szybkoscia od 100 do 500 m3/m2h, do dolnej sekcji, a wyjsciowy alkohol drugorzedowy, zawierajacy fosforan sodowy w ilosci 150-170 mg/l i inicjator - eter izopropylowy w ilosci od 0,1 do 4% wago¬ wych, doprowadza sie metoda ciagla do górnej sekcji z szybkoscia od 0,1 do 0,5 h"1. Jednoczesnie z doprowadze¬ niem alkoholu do górnej sekcji inne sekcje zasila sie alkoholem lub kondensatem, tworzacym sie przy chlodzeniu gazu wylotowego. Reaktor jest zaopatrzony w plaszcz celem umozliwienia ogrzewania przy pomocy pary oraz utrzymywania temperatury w sekcjach w zakresie 70°C-160°C, korzystnie od 112°C—135°C. Proces utleniania przebiega pod cisnieniem 1—70 atmosfer, korzystnie 10—30 atmosfer. Powietrze, doprowadzane do dolnej sekcji, pierwszej, liczac wedlug kierunku przeplywu gazu, przechodzi kolejno przez nastepujace sekcje, spotykajac sie ze strumieniem alkoholu, który z górnej sekcji kolejno scieka do sekcji nizej polozonych. Zachodzi przy tym utlenianie alkoholu, z utworzeniem nadtlenku wodoru, ketonu i kwasów. Utlenianie prowadzi sie tak, aby stosu¬ nek stezenia tlenu, uchodzacego z kazdej sekcji Ko2 do stezenia nadtlenku wodoru, tworzacego sie w danej sekcji, nie byl mniejszy niz 1,3.Gaz uchodzacy z górnej sekcji, zawiera pary acetonu, alkoholu izopropylowego i wody. Celem unikniecia strat wymienionych skladników, gaz ochladza sie a kondensat w celu utleniania zawraca sie do procesu.Z pierwszej sekcji, wedlug kierunku przeplywu gazu, mieszanine reakcyjna, zawierajaca nadtlenek wodoru, keton, nieprzereagowany alkohol drugorzedowy i kwas, kieruje sie do procesu rektyfikacji celem rozdzielenia.W wyniku tego, w destylacie otrzymuje sie keton i alkohol, a w zbiorniku kolumny rektyfikacyjnej otrzymuje sie wodny roztwór nadtlenku wodoru, zawierajacy nieznaczne ilosci kwasu. Roztwór ten poddaje sie obróbce swieza para, przy pomocy której usuwa sie z niego kwas. Pary, zawierajace kwas, przepuszcza sie przez wodny roztwór soli usuwanego kwasu, przy pH roztworu wyzszym od 7 i w temperaturze wyzszej, niz temperatura wrzenia wody. Kwas, w wyniku tej operacji, przeksztalca sie w sól i straca, osad oddziela sie przez odsaczenie. Oddzielo¬ na sól kwasu moze byc stosowana jako produkt handlowy.Zgodnie z powyzej przytoczonym opisem, nalezy stwierdzic, ze sposób wedlug wynalazku pozwala na zwiekszenie wydajnosci nadtlenku wodoru o 15—25% w porównaniu ze znanymi sposobami, na dwukrotne zmniejszenie ilosci kwasu jako produktu ubocznego w porównaniu ze znanym sposobem, na zwiekszenie szyb¬ kosci procesu przez dodanie jako nowego inicjatora eteru, odpowiadajacego struktura i liczba atomów wegla alkoholowi utlenianemu. Oprócz tego sposób wedlug wynalazku pozwala na prowadzenie oczyszczania scieków przez wydzielenie z nich produktu ubocznego —kwasu, którego sól moze byc stosowana jako produkt handlowy.Podane przyklady objasniaja sposób wedlug wynalazku.90084 5 Przyklad I. Proces utleniania prowadzi sie na opisanej wyzej drodze postepowania.Utlenianie alkoholu izopropylowego prowadzi sie w trzech sekcjach, umieszczonych jedna nad druga. Alko¬ hol, zawierajacy 160 mg/l dwuzasadowego fosforanu sodowego, doprowadza sie metoda ciagla do górnej sekcji z szybkoscia 25 l/h, a do dwóch dolnych sekcji kondensat z szybkoscia 12-13 l/h do kazdej. Szybkosc doprowa¬ dzania powietrza wynosi 133 m3/h na 1 m2 przekroju aparatu, cisnienie 10 atmosfer, a temperature w sekcjach utrzymuje sie w granicach 115°C - 127°C. Stezenie tlenu przy wylocie z kazdej sekcji Ko2 i stezenie nadtlenku wodoru w mieszaninie reakcyjnej Kh202»i^ równiez ich stosunek, przytoczono w tablicy I.Tablica I Nr sekcji I II III Ko2 w % objet. 17,7 14,2 ,2 KH202 w % wag. ,4 6,0 4,0 JLL. . Kh202 1,7 2,4 2,6 Wydajnosc nadtlenku wodoru wynosi 97% wydajnosci teoretycznej, a stezenie kwasu octowego 0,19% wagowych. Po rozdzieleniu mieszaniny reakcyjnej przez rektyfikacje wodny roztwór nadtlenku wodoru poddaje sie oczyszczaniu z kwasu przy pomocy swiezej pary. Wylotowe pary wodne zawierajace 0,54% wagowych kwasu octowego, kontaktuje sie w neutralizatorze z wodnym roztworem octanu sodowego w temperaturze 60°C i pod koncowym cisnieniem 150 mm slupa rteci, wodny roztwór alkalizuje sie w sposób ciagly soda zraca do pH = 12.Na skutek takiego postepowania pary wylotowe nie zawieraja kwasu, a uzyskiwany osad zawiera czysty, krysta¬ liczny octan sodowy, który odsacza sie, a roztwór macierzysty w sposób ciagly zawraca sie do aparatu celem neutralizacji.Przyklad II. Utlenianie alkoholu izopropylowego prowadzi sie tak samo, jak w przykladzie I z tym, ze do alkoholu wyjsciowego dodaje sie inicjator, to jest eter izopropylowy w ilosci ~ 2% wagowych. W obecnosci eteru izopropylowego szybkosc przebiegu procesu zwieksza sie o 1,5 raza, a wydajnosc nadtlenku wodoru jest taka sama, jak podano w przykladzie I.Przyklad III. Proces utleniania przeprowadza sie tak, jak w przykladzie I, z tym, ze zamiast alkoholu izopropylowego, stosuje sie drugorzedowy alkohol butylowy. Stezenie kwasu w gazie wylotowym i stezenie nadtlenku wodoru, jak równiez ich stosunki, przytoczono w tablicy II.Tablica II Nr sekcji I II III K02 w % Objet. 17,6 14,9 ] 10,3 KH202 w % objet. 9,8 7,1 ,8 Ko2 Kh2o2 1,8 2,1 1,8 W procesie utleniania wydajnosc nadtlenku wodoru w mieszaninie reakcyjnej wynosi ~ 95%, a stezenie kwasu, w przeliczeniu na kwas propionowy wynosi ~ 0,22%.Po rozdzieleniu mieszaniny reakcyjnej, wodny roztwór nadtlenku wodoru oczyszcza sie z kwasu, swieza para wodna. Pary zawierajace M),7% kwasu propionowego, kontaktuje sie z roztworem propionianu sodowego o pH = 9. W ten sposób oczyszcza sie calkowicie pary wylotowe z kwasu, a jako osad otrzymuje sie propionian sodowy, który odsacza sie, suszy i stosuje jako produkt handlowy, roztwór macierzysty zawraca sie do neutrali¬ zatora.Przyklad IV. Proces utleniania alkoholu izopropylowego prowadzi sie w pieciu sekcjach, umieszczo¬ nych jedna nad druga. Szybkosc doprowadzania powietrza wynosi 250 m3/h na 1 m2 przekroju aparatu, cisnienie atmosfer; temperature w sekcjach utrzymuje sie od 115°C w pierwszej, wedlug przeplywu gazu, sekcji i do 135°C w górnej, piatej sekcji. Glówny strumien alkoholu izopropylowego z dodatkiem dwuzasadowego fosforanu sodowego w ilosci 160 mg/l, jako stabilizatora, doprowadza sie do górnej, piatej sekcji z szybkoscia równa ~ 50 l/h, a kondensat doprowadza sie do dwóch nizszych, pierwszej i drugiej sekcji, z jednakowa szybkoscia ~ 35 l/h. Oprócz tego, do trzeciej sekcji podaje sie alkohol w ilosci ~ 15 l/h.6 90084 Stezenie tlenu, uchodzacego z kazdej sekcji, stezenie nadtlenku wodoru i ich stosunek przytoczono w tabli¬ cy HI.Tablica III I Nr sekcji I II III IV V Ko2 w % objet. 18,1 ,8 13,3 ,4 8,4 kh2o2 w % objet. 12,5 ,1 8,3 ,4 3,0 KO* ' 1 Kh2o2 1,44 1,56 1,60 1,93 2,80 W procesie utleniania wydajnosc nadtlenku wodoru w mieszaninie reakcyjnej wynosi 98,5%, a stezenie kwasu octowego ~ 0,21 % wagowych.Po rozdzieleniu mieszaniny reakcyjnej przez rektyfikacje i oczyszczeniu wodnego roztworu nadtlenku wo¬ doru z kwasu octowego, pary wodne, zawierajace ~ 0,6% wymienionego kwasu, kieruje sie do neutralizatora, wypelnionego roztworem octanu amonowego, do którego doprowadza sie amoniak w celu utrzymania pH roz¬ tworu na wysokosci 7,8. Dla koncowego cisnienia 150 mm slupa rteci, temperature utrzymuje sie równa ~50°C.Para wylotowa nie zawiera kwasu octowego, a otrzymany osad octanu amonowego, po odsaczeniu i wysuszeniu wykorzystuje sie jako produkt handlowy, przy czym roztwór macierzysty zawraca sie do neutralizatora. PL